ECLI:NL:RBZWB:2026:6111

Uitspraak

RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT

Zittingsplaats Breda

Bestuursrecht

zaaknummer: BRE 25/6213 WLZ

uitspraak van de enkelvoudige kamer van 8 juli 2026 in de zaak tussen

[eiseres] , uit [plaats] , eiseres,

(gemachtigde: mr. S. Maachi),

Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ), verweerder.

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de aanvraag van eiseres voor zorg op basis van de Wet langdurige zorg (Wlz). Eiseres is het niet eens met de afwijzing van de aanvraag. Zij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de aanvraag.

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het CIZ terecht de aanvraag van eiseres voor zorg op basis van de Wlz heeft afgewezen. Eiseres krijgt dus geen gelijk en het beroep is dus ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

Relevante feiten en omstandigheden

2. Eiseres is een alleenstaande vrouw van 72 jaar. Zij is bekend met diabetes en visusproblemen. Daarnaast doorloopt eiseres een behandeltraject vanwege mammacarcinoom. Eiseres heeft beperkingen in het bewegen door pijnklachten in haar schouder, knie en nek. Eiseres ervaart lichte geheugenproblemen. Eiseres heeft huishoudelijke hulp.

Eiseres heeft op 16 april 2025, ontvangen op 13 mei 2025, een aanvraag gedaan op grond van de Wlz.

Procesverloop

3. Het CIZ heeft deze aanvraag met het besluit van 28 mei 2025 (primair besluit) afgewezen. Hiertegen heeft eiseres bezwaar gemaakt. Met het bestreden besluit van 11 november 2025 op het bezwaar van eiseres is het CIZ bij de afwijzing van de aanvraag gebleven.

3.1.

Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.

Het CIZ heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.

3.2.

De rechtbank heeft het beroep op 22 april 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiseres, de gemachtigde van eiseres en mr. L.M.R. Kater namens het CIZ.

3.3

De rechtbank heeft de uitspraaktermijn verlengd.

Beoordeling door de rechtbank

Standpunt van het CIZ

4. Het CIZ heeft overwogen dat bij eiseres de grondslag somatische aandoening kan worden vastgesteld. Gezien er geen sprake is van geobjectiveerde cognitieve aandoeningen en ernstig regieverlies, is het aannemelijk dat eiseres in staat is om op alle relevante momenten haar zorgbehoefte in te kunnen schatten en daar naar te handelen. De zorgmomenten zijn op planbare momenten te bieden, evenals het regelen van praktische zaken. Er treedt geen ernstig nadeel op voor eiseres wanneer zij de hulp afwacht van de zorg. Eiseres komt dan ook niet in aanmerking voor zorg uit de Wlz.

Beroepsgronden

5. Eiseres heeft aangevoerd dat aan alle cumulatieve eisen is voldaan en het CIZ onterecht tot afwijzing is overgegaan. Het CIZ heeft de bij de aanvraag verstrekte medische informatie onjuist beoordeeld en op onjuiste gronden geoordeeld dat er geen sprake is van een aandoening, beperking of (verstandelijke) handicap waardoor eiseres is aangewezen op zorg uit hoofde van de Wlz.

Eiseres kan vanwege haar aandoeningen onmogelijk zelfstandig hulp in roepen. Eiseres is zowel door haar cognitieve en lichamelijke beperkingen/pijn niet in staat om tijdig te alarmeren. Het moment van de klachten, is niet te regisseren noch te plannen. Uit het dagverhaal van eiseres blijkt dat zij zeer hulpafhankelijk is. Er moet derhalve voortdurend iemand toezicht houden op eiseres. Eiseres kan niet in staat worden geacht om voldoende de regie te behouden over het eigen leven en de dagelijkse zaken, waardoor 24 uurs zorg in de nabijheid noodzakelijk is geacht. Ook zijn de momenten van zorg vaak niet in te plannen. De hulpvraag is niet te ondervangen op basis van de Zorgverzekeringswet (Zvw) en/of Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo). Door de cognitieve beperkingen kan er onoverkomelijk ernstig nadeel voor de gezondheid van eiseres ontstaan.

Eiseres is van mening dat het CIZ een veel beperktere inschatting heeft gemaakt van de situatie van eiseres en heeft miskend dat sprake is van een situatie als bedoeld in

artikel 3.2.1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Wlz. Permanent toezicht bij eiseres is nodig. Het regelvermogen van eiseres ontbreekt alsook de mogelijkheid om zelf hulp in te roepen en af te wachten. Er is onafgebroken toezicht en actieve observatie gedurende de hele dag noodzakelijk vanwege de grote hulpbehoefte (ook s’-nachts). Toezicht op

afstand of een passieve observatie kan niet volstaan. Het bieden van fysieke zorg is dan noodzakelijk om tijdig ingrijpen mogelijk te maken of om complicaties te voorkomen. Permanent toezicht is noodzakelijk om ernstig nadeel voor belanghebbende te voorkomen.

Ook heeft eiseres behoefte aan 24 uur per dag zorg in de nabijheid, omdat zij zelf niet in staat is om op relevante momenten hulp in te roepen en om ernstig nadeel te voorkomen. Door mentale problemen en zware regieproblemen heeft eiseres voortdurend begeleiding of overname nodig bij zelfzorg. Het probleem van eiseres bij de regievoering ziet toe op de sociale redzaamheid, probleemgedrag, psychisch functioneren en geheugen en oriëntatie.

Eiseres heeft bovendien behoefte aan zorg die voortdurend in de nabijheid is, bijvoorbeeld omdat zij zelf vaak niet de noodzaak van de behoefte aan de inzet van zorg kan inschatten of omdat er vaak op ongeplande momenten zorg nodig is. Actieve observatie en snelle hulp moet beschikbaar zijn.

Eiseres heeft alle mogelijke behandelingen doorlopen, waardoor reeds thans vastgesteld kan worden dat er geen kans op verbetering is. De klachten zijn chronisch/blijvend van aard. Eiseres is blijvend afhankelijk van 24 uur zorg in de nabijheid. Er zijn geen behandelmogelijkheden die de klachten en zorgbehoefte zouden kunnen verminderen en de zelfredzaamheid zouden kunnen vergroten.

Verder heeft het CIZ niet het stappenplan uit de Beleidsregels indicatiestelling Wlz gevolgd. Alle stappen van deze beleidsregels kunnen positief beantwoord worden, zodat het CIZ over dient te gaan tot het vaststellen van het recht op Wlz-zorg. Verder heeft eiseres een beroep gedaan op de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) van 29 november 2017^[1]. Gelet op het bovenstaande berust het besluit op onjuist feitelijke grondslag en is op onvoldoende gemotiveerde wijze genomen. Dit is in strijd met de

algemene beginselen van behoorlijk bestuur, het zorgvuldigheids-, motiverings- en rechtszekerheidsbeginsel in het bijzonder.

Eiseres heeft het CIZ in de bezwaarfase van zeer duidelijke informatie voorzien, waaruit het vorenstaande blijkt. Het medisch oordeel van het CIZ is voor eiseres dan ook volstrekt onbegrijpelijk en niet reproduceerbaar. Daarbij wordt opgemerkt dat de medisch adviseur van het CIZ eiseres niet in persoon heeft gezien of beoordeeld. Er wordt in beroep nadere medische informatie overgelegd, die niet door het CIZ is afgewacht. Hierdoor heeft het CIZ vooringenomen en onzorgvuldig gehandeld. Hierdoor is ook sprake van een onvoldoende gemotiveerd besluit, hetgeen in strijd is met het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel. Gelet op de discrepantie tussen het oordeel van het CIZ, de aanwezige

medische informatie en het niet naleven van de motiveringsplicht, is er gerede twijfel aanwezig ten aanzien van het medisch advies van het CIZ in de zin van het Korosec-arrest. Eiseres verzoekt dan ook een onafhankelijk expert te benoemen.

Het medisch onderzoek van het CIZ

6. In de primaire besluitvormingsfase heeft het CIZ een telefonisch onderzoek verricht bij eiseres en de praktijkondersteuner bij de huisarts. Daarnaast is de aanwezige medische informatie, te weten een brief van de oncoloog van 9 april 2025 en een medisch overzicht van de huisarts van 29 oktober 2024, betrokken bij het oordeel. Daarbij zijn ook de bevindingen uit een onderzoek in 2024, waaronder een huisbezoek, betrokken.

Overwogen wordt dat er geen informatie bekend is over het geestelijke vermogen van eiseres. Gezien er geen sprake is van cognitieve aandoeningen en ernstig regieverlies is het aannemelijk dat eiseres in staat is om op alle relevante momenten haar zorgbehoefte in te kunnen schatten en daar naar te handelen. De zorgmomenten zijn op planbare momenten te bieden, evenals het regelen van praktische zaken. Het wachten op hulp levert geen gezondheidsrisico op. De somatische aandoeningen geven geen noodzaak tot 24 uurs zorg in nabijheid. Er is geen medische informatie ontvangen ten aanzien van de visus problemen.

7. In de bezwaarfase is geen medisch adviseur betrokken voor een (aanvullend) medisch advies. In de bezwaarfase is telefonisch contact geweest met de gemachtigde van eiseres. Daarbij is aangegeven dat het niet gewenst is dat het CIZ eiseres rechtstreeks benadert. Mogelijkheden tot een huisbezoek, telefonisch onderzoek enz. zijn besproken. De gemachtigde heeft aangegeven in overleg te gaan met eiseres en aanvullende medische informatie op te vragen. Bij een tweede telefoongesprek heeft de gemachtigde aangegeven dat meer tijd nodig was om aanvullende medische informatie te verkrijgen. Daarom is op het verzoek van de gemachtigde behandeling van het bezwaarschrift tot twee keer toe opgeschort, namelijk van 26 augustus tot en met 14 september 2025 en 15 september tot en met 12 oktober 2025. Tijdens de geplande telefonische afspraak op 13 oktober 2025 was de gemachtigde van eiseres niet bereikbaar. Via een voicemailbericht is verzocht om contact op te nemen met het CIZ. Dit heeft de gemachtigde echter nagelaten. Ook is er geen aanvullende medische informatie meer overgelegd. Zo ontbreekt bijvoorbeeld informatie over het cognitief functioneren, de visusproblemen en mobiliteit. Bij gebrek aan deze informatie kan geen gerichte onderzoeksvraag gesteld worden.

Juridisch kader

8. De voor de beoordeling van het beroep belangrijke wet- en regelgeving is te vinden in de bijlage bij deze uitspraak.

Inhoud van het geschil

9. Tussen partijen is niet in geschil dat er sprake is van een somatische grondslag, dat eiseres lichamelijke klachten heeft en dat deze leiden tot een vergrote zorgbehoefte. In geschil is, hoe groot de zorgbehoefte is, of hierdoor permanent toezicht noodzakelijk is en of sprake is van noodzaak voor 24 uur per dag zorg in de nabijheid.

De te beoordelen periode loopt vanaf de datum van de aanvraag tot aan de datum van het bestreden besluit, te weten van 16 april 2025 tot 11 november 2025.

9.1.

Volgens vaste rechtspraak van de CRvB mag het CIZ zich baseren op een medisch advies als dat advies voldoende zorgvuldig tot stand gekomen is en volledig is. In het kader van de verdeling van de bewijsvoeringslast ligt het vervolgens op de weg van de aanvrager om medische stukken te overleggen die aan het medisch advies kunnen doen twijfelen.^[2]

Zorgvuldigheid van het onderzoek

10. Naar het oordeel van de rechtbank is het onderzoek door het CIZ voldoende zorgvuldig en volledig geweest. Eiseres is in de primaire fase telefonisch gesproken en een medisch adviseur heeft de medische stukken beoordeeld. Hiermee is voldaan aan het vereiste in artikel 3.2.2, eerste lid, van het Besluit langdurige zorg (Blz) waarin is bepaald dat de voorbereiding van een indicatiebesluit in ieder geval een onderzoek van de verzekerde in persoon omvat. Uit vaste rechtspraak van de CRvB volgt namelijk dat het onderzoek ook het karakter van een gesprek kan hebben dat over de telefoon plaatsvindt.^[3]Er is dan ook geen grond voor het oordeel dat eiseres in persoon had moeten worden onderzocht.

Het CIZ heeft verder voldoende gemotiveerd dat en waarom er in de bezwaarfase geen medisch onderzoek heeft plaatsgevonden, omdat men in afwachting van de reactie van de gemachtigde van eiseres was, er na twee aanhoudingen geen medische stukken zijn overgelegd zoals was toegezegd en de gemachtigde niet bereikbaar was en niet terugbelde. De rechtbank heeft geen reden om aan deze verklaringen, zoals weergegeven onder 7, te twijfelen. Gelet op die gang van zaken heeft het CIZ geen aanleiding hoeven zien om zelf medische informatie bij de behandelaars van eiseres op te vragen en niet nog langer hoeven te wachten met het nemen van het bestreden besluit. Dat er meer medische informatie aanwezig was die kon worden opgevraagd, zoals eiseres ter zitting heeft gesteld, maakt dit niet anders.

Voor zover eiseres de bevoegdheid van de primaire beoordelaar en onderzoeker en de juridisch medewerker in bezwaar heeft betwist, overweegt de rechtbank dat er geen aanwijzingen zijn dat de bevoegdheden niet conform de artikelen 1 en 2 van bijlage 5 bij de Mandaatregeling CIZ zijn uitgeoefend.

Grondslag

Voor zover eiseres zich op het standpunt stelt dat ook de grondslag psychogeriatrische aandoening en/of psychische stoornis vanwege cognitieve problemen kan worden vastgesteld is de rechtbank van oordeel dat zij dit niet met medische stukken heeft onderbouwd. Ter zitting is ook besproken dat er geen medische stukken zijn waaruit blijkt dat bij eiseres cognitieve problemen zijn vastgesteld. Uit het medisch onderzoek door het CIZ volgt dat de praktijkondersteuner van de huisarts heeft aangegeven dat geen sprake is van cognitieve stoornissen. Deze beroepsgrond slaagt dan ook niet.

Permanent toezicht en noodzaak voor 24 uur per dag zorg in de nabijheid

11. Naar het oordeel van de rechtbank heeft het CIZ voldoende onderbouwd dat onvoldoende aanknopingspunten bestaan om aan te nemen dat eiseres een blijvende behoefte heeft aan permanent toezicht of 24 uur zorg per dag in de nabijheid. Dit volgt niet uit het medisch onderzoek, de ingebrachte medische stukken of uit het dossier. Op basis van de beschikbare gegevens heeft het CIZ kunnen concluderen dat eiseres in staat is om op alle relevante momenten haar zorgbehoefte in te kunnen schatten en daar naar te handelen. De praktijkondersteuning heeft tijdens het telefonisch overleg aangegeven dat eiseres geen cognitieve stoornissen heeft. Ook blijkt uit de verklaringen van eiseres en haar omgeving dat zij goed overweg kan met haar telefoon. Zo belt zij haar vrienden als zij hulp nodig heeft en kan zij zelf de huisarts bellen. Ter zitting heeft eiseres bevestigd dat zij kan bellen door een naam in te spreken. Er zijn dus geen grote obstakels voor eiseres om zelf hulp in te schakelen. Daarnaast heeft het CIZ kunnen overwegen dat de zorgmomenten op planbare momenten te bieden zijn, evenals het regelen van praktische zaken. In de brief van 9 april 2025 van de oncoloog staat namelijk dat eiseres af en toe hulp nodig heeft, maar grotendeels in staat is tot zelfzorg. Uit de verklaringen van eiseres en haar omgeving blijkt dat zij veel hulp krijgt van anderen, maar daaruit heeft het CIZ kunnen afleiden dat het gaat om planbare zorg. Zo wordt genoemd dat geholpen wordt met boodschappen, maaltijden en medicatie toedienen. Ook heeft eiseres één keer per week huishoudelijke hulp.

De stelling van eiseres in beroep dat zij volledig zorgafhankelijk is van derden, bedlegerig, mobiel ernstig beperkt is, zelfstandig bellen en alarmering niet mogelijk is, regelmatig bewusteloos is en sprake is van ernstig valgevaar, wordt niet ondersteund door de gegevens in het dossier. Gelet op de bewijslastverdeling ligt het op de weg van eiseres om medische stukken te overleggen ter staving hiervan. Uit de medische informatie die eiseres in beroep heeft overgelegd blijkt dit echter niet. Daaruit blijkt evenmin dat zij behoefte heeft aan permanent toezicht of 24 uur zorg per dag in de nabijheid. De rechtbank merkt daarbij op dat het in beroep overgelegde huisartsenjournaal gedeeltelijk betrekking heeft op de medische situatie van eiseres na de te beoordelen periode, bijvoorbeeld de gevolgen van het auto ongeluk in januari 2026.

De rechtbank ziet verder geen aanleiding om, zoals eisers heeft verzocht, een onafhankelijke medisch deskundige te benoemen. Het onderzoek door het CIZ is voldoende zorgvuldig geweest en eiseres heeft geen twijfel gezaaid over de juistheid van de medische beoordeling door het CIZ. Eiseres heeft verder ruim voldoende de gelegenheid gekregen om haar standpunt te onderbouwen met medische stukken. Van strijd met equality of arms is dan ook geen sprake.

De rechtbank concludeert dat geen sprake is van een situatie als bedoeld in artikel 3.2.1, eerste lid, aanhef en onder a en b, van de Wlz. Dit betekent dat het CIZ eiseres terecht niet in aanmerking heeft gebracht voor zorg op grond van de Wlz.

11.1.

Het feit dat eiseres niet voldoet aan de strenge criteria van de Wlz, betekent niet dat zij geen recht zou hebben op zorg en ondersteuning. Zoals het CIZ in het bestreden besluit heeft aangegeven kan eiseres zich daarvoor wenden tot de zorgverzekeraar (Zvw) en/of de gemeente (Wmo).

Conclusie en gevolgen

12. Het beroep is ongegrond. Eiseres krijgt daarom het griffierecht niet terug. Zij krijgt ook geen vergoeding van haar proceskosten.

Beslissing

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. R.J.H. van der Linden, rechter, in aanwezigheid van C.M.A. Groenendaal, griffier, op 8 juli 2026 en geanonimiseerd gepubliceerd op www.rechtspraak.nl.

griffier

rechter

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Centrale Raad van Beroep waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden.

Digitaal hoger beroep instellen kan via “Formulieren en inloggen” op www.rechtspraak.nl. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan de Centrale Raad van Beroep, Postbus 16002, 3500 DA Utrecht.

Bijlage: voor deze uitspraak belangrijke wet- en regelgeving

Wet langdurige zorg

Artikel 3.2.1
1. Een verzekerde heeft recht op zorg die op zijn behoeften, persoonskenmerken en mogelijkheden is afgestemd voor zover hij naar aard, inhoud en omvang en uit een oogpunt van doelmatige zorgverlening redelijkerwijs op die zorg is aangewezen omdat hij, vanwege een somatische of psychogeriatrische aandoening of beperking, een psychische stoornis of een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke handicap, een blijvende behoefte heeft aan:

permanent toezicht ter voorkoming van escalatie of ernstig nadeel voor de verzekerde, of

24 uur per dag zorg in de nabijheid, omdat hij zelf niet in staat is om op relevante momenten hulp in te roepen en hij, om ernstig nadeel voor hem zelf te voorkomen,

1°. door fysieke problemen voortdurend begeleiding, verpleging of overname van zelfzorg nodig heeft, of

2°. door zware regieproblemen voortdurend begeleiding of overname van taken nodig heeft.

2. In het eerste lid wordt verstaan onder:

blijvend: van niet voorbijgaande aard;

permanent toezicht: onafgebroken toezicht en actieve observatie gedurende het gehele etmaal, waardoor tijdig kan worden ingegrepen;

ernstig nadeel voor de verzekerde: een situatie waarin de verzekerde:

1°. zich maatschappelijk te gronde richt of dreigt te richten;

2°. zichzelf in ernstige mate verwaarloost of dreigt te verwaarlozen;

3°. ernstig lichamelijk letsel oploopt of dreigt op te lopen dan wel zichzelf ernstig lichamelijk letsel toebrengt of dreigt toe te brengen;

4°. ernstig in zijn ontwikkeling wordt geschaad of dreigt te worden geschaad of dat zijn veiligheid ernstig wordt bedreigd, al dan niet doordat hij onder de invloed van een ander raakt;

zelfzorg: de uitvoering van algemene dagelijkse levensverrichtingen waaronder de persoonlijke verzorging en hygiëne en, zo nodig, de verpleegkundige zorg;

regieproblemen: beperkingen in het vermogen om een adequaat oordeel te vormen over dagelijks voorkomende situaties op het gebied van sociale redzaamheid, probleemgedrag, psychisch functioneren of geheugen en oriëntatie.

(…)

Besluit langdurige zorg

Artikel 3.2.2

1. De voorbereiding van een indicatiebesluit omvat in ieder geval een onderzoek van de verzekerde in persoon.

(…)

Mandaatregeling CIZ

Bijlage 5

Artikel 1. Mandaat ten aanzien van Wlz, Wzd en DKIZ

Bevoegd tot:

1.1.

het nemen van besluiten tot indicatiestelling Wlz zijn de onderzoeker en de beoordelaar van het (regio)team Wlz/Wzd en de manager Primair Proces van de desbetreffende regio.

(…)

1.6.

Bovengenoemde bevoegdheden zien op alle werkzaamheden die relevant en noodzakelijk zijn voor de betreffende taak. Het kan hierbij bijvoorbeeld gaan om het nemen/ondertekenen van besluiten, het indien van verzoekschriften of andere (proces-) stukken bij (rechterlijke) instanties, het vertegenwoordigen van het CIZ bij (rechterlijke) instanties, het afhandelen van correspondentie.

Artikel 2. Mandaat voor de afhandeling van bezwaarschriften Wlz

Bevoegd tot het nemen van beslissingen op bezwaar Wlz en daarmee samenhangende verzoeken om voorlopige voorziening, evenals tot het afdoen van daaruit voortvloeiende brieven zijn de juridisch medewerkers en juristen van het team Bezwaar & Beroep.

Afwijzing aanvraag langdurige zorg op grond van onvoldoende noodzaak permanent toezicht