Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Utrecht
Bestuursrecht
zaaknummer: NL25.26081
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiseres 1] en [eiseres 2] , V-nummers: [V-nummer] en [V-nummer] , eiseressen
(gemachtigde: mr. I.C. van Krimpen),
en
de minister van Asiel en Migratie, de minister
(gemachtigde: mr. J.J.F. van Raak).
Inleiding en procesverloop
1. [referent] (referent) heeft een aanvraag om een machtiging tot voorlopig verblijf ingediend voor eiseressen. Eiseressen zijn de moeder en zus van referent. De minister heeft de aanvraag afgewezen bij besluit van 29 februari 2024. Met het besluit van 19 juni 2025 op de bezwaren van eiseressen (bestreden besluit) heeft de minister die afwijzing gehandhaafd.
1.1.
Eiseressen zijn het hiermee niet eens en hebben beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.
1.2.
De minister heeft een verweerschrift ingediend.
1.3.
De rechtbank heeft het beroep op 20 maart 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: referent, de gemachtigde van eiseressen, R. Modi als tolk en de gemachtigde van de minister.
1.4.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep gegrond is
.Eiseressen krijgen dus gelijk. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
.Eiseressen krijgen dus gelijk. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Aanvraag en afwijzing
2. Eiseressen wensen in Nederland te verblijven bij referent en diens zoon. [eiseres 1] is de moeder van referent en [eiseres 2] is de zus van referent. Allen hebben de Afghaanse nationaliteit. Referent heeft 32 jaar lang met eiseressen samengewoond in Afghanistan. Na de machtsovername van de Taliban in Afghanistan, kwam referent met zijn vrouw en hun zoon voor evacuatie in aanmerking, vanwege het werk van de vrouw van referent voor een internationale organisatie. Zij zijn in het kader van deze evacuatie via Pakistan naar Nederland gegaan. Omdat alleen het kerngezin hiervoor in aanmerking kwam, heeft referent voorafgaand aan zijn vertrek eiseressen en zijn vader naar Iran gebracht. Zij waren in Afghanistan na de machtsovername door de Taliban in 2021 namelijk niet meer veilig. De vader van referent is in [maand] 2022 in Iran overleden, waardoor eiseressen sindsdien alleen in Iran verblijven. Zij hebben het erg moeilijk omdat zij daar illegaal en zonder mannelijke familie verblijven, niet kunnen werken en gediscrimineerd worden vanwege hun Afghaanse afkomst. [eiseres 1] heeft sinds het overlijden van haar man bovendien last van diverse medische en psychische klachten, waaronder depressieve klachten en een bipolaire stoornis. Referent ondersteunt eiseressen zoveel mogelijk. Zo is hij naar Iran gereisd om voor hen woonruimte te regelen en ondersteunt hij hen financieel. Voor [eiseres 1] heeft hij medische hulp geregeld en hij coördineert de zorg op afstand. Eiseressen kunnen als alleenstaande vrouwen ook niet terugkeren naar Afghanistan. Daarbij komt dat het door de oorlogssituatie onzeker is geworden of hij eiseressen nog wel op afstand financieel kan blijven ondersteunen.
3. De minister heeft de mvv-aanvraag van eiseressen afgewezen omdat, voor zover hier van belang, geen sprake is van familie- en gezinsleven in de zin van artikel 8 van Pro het EVRM tussen eiseressen en referent. Er zijn namelijk geen bijkomende elementen van afhankelijkheid.
Beoordeling rechtbank
Samenwoning
4. Eiseressen voeren aan dat de minister ten onrechte de langdurige samenwoning van 32 jaar niet kenbaar in de beoordeling heeft betrokken. De samenwoning moet worden beoordeeld naar wat naar Nederlandse maatstaven gangbaar is. Eiseressen wijzen hierbij op de uitspraak van de rechtbank van 27 juli 2023. [1] Ook kan de minister niet tegenwerpen dat eiseressen met referent de keuze hebben gemaakt om niet gezamenlijk naar Iran te vertrekken. Dit was geen vrijwillige keuze, nu alleen referent met zijn kerngezin in aanmerking kwam voor evacuatie.
4.1.
Niet in geschil is dat eiseressen en referent langdurig hebben samengewoond, namelijk 32 jaar. Het standpunt van de minister dat de langdurige samenwoning minder zwaar meeweegt omdat het gebruikelijk is in Afghanistan dat ouders bij één van hun volwassen kinderen blijven wonen, volgt de rechtbank niet. De rechtbank betrekt hierbij dat het voor de beoordeling van bijkomende elementen van afhankelijkheid niet gaat om de vaststelling of de aangevoerde feiten en omstandigheden gebruikelijk zijn in de lidstaat waar een vreemdeling een vergunning aanvraagt of in het land van herkomst. De minister moet een op het specifieke geval toegespitste beoordeling maken van de aangedragen feiten en omstandigheden. [2] De minister heeft dit, door te overwegen dat het in Afghanistan gebruikelijk is dat ouders bij hun volwassen kinderen blijven wonen, onvoldoende onderkend.
4.2.
De minister heeft ter zitting voorts erkend dat hij in het bestreden besluit ten onrechte heeft tegengeworpen dat eiseressen en referent vrijwillig de keuze hebben gemaakt om niet gezamenlijk naar Iran dan wel Pakistan te vertrekken. De scheiding kwam voort uit een vluchtsituatie.
Medische afhankelijkheid
5. Eiseressen voeren aan dat [eiseres 1] in medisch opzicht afhankelijk is van referent, vanwege de klachten die zijn ontstaan in Iran na het overlijden van haar man. Eiseressen voeren aan dat er geen reële mogelijkheid is dat [eiseres 2] , als illegaal in Iran verblijvende Afghaanse vluchteling, zonder tussenkomst van referent de benodigde zorg kan regelen voor haar moeder. Zij verwijzen naar de uitspraak van de Afdeling van 4 april 2019. [3]
5.1.
Niet in geschil is dat [eiseres 1] medische en psychische klachten heeft en dat die zijn ontstaan in Iran, na het overlijden van haar man in [maand] 2022. De minister heeft ter zitting erkend dat medische afhankelijkheid ook op afstand kan ontstaan, dus nadat de familieleden van elkaar gescheiden zijn geraakt. Met de overgelegde stukken en de verklaringen van referent bij de hoorzitting en ter zitting bij de rechtbank, is naar het oordeel van de rechtbank voldoende aannemelijk gemaakt dat referent vanuit Nederland de zorg voor [eiseres 1] coördineert.
5.2.
De rechtbank volgt niet het standpunt van de minister dat referent de hulp ook op afstand kan blijven voortzetten en dat ook [eiseres 2] voor de ondersteuning en zorg voor haar moeder in Iran kan zorgen. In de eerste plaats zijn dit aspecten die niet relevant zijn voor het bestaan van familie- of gezinsleven in de zin van artikel 8 van Pro het EVRM, maar die een rol kunnen spelen in de te verrichten belangenafweging. In de tweede plaats heeft de minister onvoldoende rekening gehouden met het feit dat [eiseres 2] een illegaal in Iran verblijvende Afghaanse vrouw is en dat dit haar beperkt in haar mogelijkheden om de ondersteuning en zorg voor haar moeder te regelen.
Emotionele afhankelijkheid
6. Eiseressen stellen dat ook sprake is van emotionele afhankelijkheid. Dat het contact op afstand kan worden onderhouden is slechts relevant bij de belangenafweging. Ook heeft de minister nagelaten de emotionele afhankelijkheid te boordelen naar wat naar Nederlandse maatstaven gangbaar is. De minister heeft verder ten onrechte tegengeworpen dat eiseressen vrijwillig de keuze hebben gemaakt om naar Iran te vertrekken en dat het contact ook op afstand kan worden onderhouden.
6.1.
Uit wat in 4.1 en 4.2 is overwogen volgt dat de minister, bij het beoordelen van de emotionele afhankelijkheid, ten onrechte heeft gekeken naar Nederlandse en Afghaanse maatstaven en – zoals hij ter zitting heeft erkend – ten onrechte in aanmerking heeft genomen dat eiseressen er vrijwillig voor zouden hebben gekozen om zonder referent naar Iran te vertrekken. Dat zij het contact ook op afstand zouden kunnen voortzetten is een aspect dat in de belangenafweging een rol kan spelen, maar niet bij het beoordelen van de vraag of er familie- of gezinsleven in de zin van artikel 8 van Pro het EVRM is. Gelet op het voorgaande heeft de minister niet deugdelijk gemotiveerd dat geen sprake is van emotionele afhankelijkheid.
Financiële afhankelijkheid
7. Eiseressen voeren aan dat er sprake is van financiële afhankelijkheid. Referent heeft de huur van eiseressen vooruitbetaald. Ook heeft hij geld achtergelaten in Iran en maakt hij geld over naar vrienden die het geld vervolgens aan eiseressen geven. Dat financiële hulp ook op afstand kan worden verleend, kan de minister niet tegenwerpen bij de beoordeling van de familieband. Deze beoordeling hoort plaats te vinden in de belangenafweging.
7.1.
De minister heeft ter zitting erkend dat – anders dan in het bestreden besluit is vermeld – in elk geval sprake is van enige financiële afhankelijkheid van eiseressen van referent, en dat het voor eiseressen heel lastig is om als illegaal in Iran verblijvende Afghaanse vrouwen geld te verdienen. De rechtbank acht het op grond van de overgelegde documenten en de toelichting van referent aannemelijk dat eiseressen financieel afhankelijk van hem zijn. Dat de financiële ondersteuning ook op afstand kan blijven plaatsvinden, of dat referent eiseressen in Iran kan opzoeken om financiële steun te bieden, is – nog daargelaten in hoeverre dit laatste gezien de huidige omstandigheden in Iran mogelijk is – een aspect dat niet van belang is bij de vraag of er sprake is van familie- of gezinsleven in de zin van artikel 8 van Pro het EVRM, maar enkel een rol kan spelen bij de daaropvolgende belangenafweging.
Slotsom over bijkomende elementen van afhankelijkheid
8. Uit wat in 4 tot en met 7.1 is overwogen volgt al dat de minister niet deugdelijk heeft gemotiveerd dat tussen eiseressen en referent geen sprake is van bijkomende elementen van afhankelijkheid. Wat verder is aangevoerd behoeft geen bespreking.
Conclusie en gevolgen
9. Het beroep is gegrond. Het bestreden besluit moet worden vernietigd. De overige beroepsgronden behoeven geen bespreking.
9.1.
De rechtbank bepaalt met toepassing van artikel 8:72, vierde lid, van de Algemene wet bestuursrecht dat de minister een nieuw besluit moet nemen met inachtneming van deze uitspraak. De rechtbank ziet in de situatie van eiseressen aanleiding om hieraan een termijn van zes weken te verbinden.
9.2.
Omdat het beroep gegrond is moet de minister het griffierecht aan eiseressen vergoeden en krijgen eiseressen ook een vergoeding van hun proceskosten. Deze vergoeding bedraagt € 1.868,- omdat de gemachtigde van eiseressen een beroepschrift heeft ingediend en aan de zitting heeft deelgenomen. Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep gegrond;
- vernietigt het besluit van 19 juni 2025;
- draagt de minister op binnen zes weken na de dag van verzending van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen op het bezwaar, met inachtneming van deze uitspraak;
- bepaalt dat de minister het griffierecht van € 194,- aan eiseressen moet vergoeden;
- veroordeelt de minister tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiseressen.
Deze uitspraak is gedaan door mr. J.J. Janssen, rechter, in aanwezigheid van mr. R.R. Nortier, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
9 april 2026
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen vier weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.