Uitspraak
RECHTBANK Zeeland-West-Brabant
Civiel recht
Zittingsplaats Breda
Zaaknummer: C/02/441659 / KG ZA 25-584
Vonnis in kort geding van 2 februari 2026
in de zaak van
1.STICHTING AMARANT,
te Tilburg,
2.
STICHTING ASVZ,
2.
STICHTING ASVZ,
te Sliedrecht,
3.
STICHTING GGZ BREBURG GROEP,
3.
STICHTING GGZ BREBURG GROEP,
te Tilburg,
4.
STICHTING HET WERKT,
4.
STICHTING HET WERKT,
te Tilburg,
5.
STICHTING MAATSCHAPPELIJKE OPVANG MIDDEN-BRABANT TRAVERSE,
5.
STICHTING MAATSCHAPPELIJKE OPVANG MIDDEN-BRABANT TRAVERSE,
te Tilburg,
6.
STICHTING PRISMA,
6.
STICHTING PRISMA,
te Waalwijk,
7.
STICHTING RIBW BRABANT,
7.
STICHTING RIBW BRABANT,
te Tilburg,
eiseressen,
hierna gezamenlijk aangeduid als ‘de zorgaanbieders’,
advocaat: mr. A.C. Beijering-Beck,
tegen
DE GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING DIAMANT-GROEP,handelend onder de naam
KIKMAAT,
KIKMAAT,
te Tilburg,
gedaagde partij,
hierna te noemen: KikMaat,
advocaten: mr. M.L. van der Feltz en mr. K.J. Vriesendorp.
1.De zaak in het kort
Het gaat in deze zaak om een inkoopprocedure voor ontwikkelingsgerichte arbeidsmatige dagbesteding. Dit is een voorziening die valt onder de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. De zorgaanbieders vorderen staking van de inkoopprocedure omdat de productomschrijving en de tarieven niet deugen. De voorzieningenrechter is van oordeel dat de productomschrijving moet worden aangepast en ook nog onderzoek moet plaatsvinden naar de tarieven voor deze groep zorgaanbieders. Dit omdat zij voornamelijk ondersteuning bieden aan cliënten met zwaardere problematiek en daarmee onvoldoende rekening is gehouden. De inkoopprocedure wordt gestaakt totdat de aanpassing en het onderzoek hebben plaatsgevonden. Daarna moet KikMaat een nieuwe inschrijfdatum vaststellen.
2.De procedure
2.1.
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding van 11 november 2025, met producties genummerd 1 tot en met 19,
- de conclusie van antwoord, met producties genummerd 1 tot en met 6,
- productie 20 van de zijde van de zorgaanbieders,
- de mondelinge behandeling van 19 januari 2026,
- de pleitnota van de zorgaanbieders,
- de spreekaantekeningen van KikMaat.
- de pleitnota van de zorgaanbieders,
- de spreekaantekeningen van KikMaat.
3.De feiten
3.1.
De zorgaanbieders zijn aanbieders van (onder meer) maatschappelijke ondersteuning in de zin van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (hierna: Wmo 2015). Zij leveren al een aantal jaar Ontwikkelingsgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding (hierna: OAD). OAD is een vorm van begeleiding aan volwassenen die als gevolg van beperkingen, lichamelijk, verstandelijk en/of psychisch van aard, (nog) geen mogelijkheden tot volledige (arbeids)participatie hebben. OAD is gericht op stabilisatie en ontwikkeling van de cliënt binnen een arbeidsmatige setting.
3.2.
De Diamant-Groep is opgericht door zeven van de elf gemeenten in de regio Hart van Brabant, namelijk de gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Dongen, Gilze en Rijen, Goirle, Hilvarenbeek en Tilburg. Voor deze gemeenten wordt OAD uitgevoerd door de Diamant-Groep, handelend onder de naam KikMaat.
3.3.
KikMaat is een aanbestedingsprocedure gestart voor de inkoop van de zorg en ondersteuning voor de uitvoering van OAD. KikMaat sluit een raamovereenkomst voor 2026 tot en met 2028 met elke belangstellende aanbieder die voldoet aan de eisen van het inkoopdocument.
3.4.
KikMaat heeft TransitiePartners de opdracht gegeven om een onafhankelijke tariefberekening voor OAD uit te voeren waarbij het gaat om het vaststellen van een reëel tarief. TransitiePartners heeft hierbij het consultatiemodel gehanteerd. Dat houdt in, dat TransitiePartners samen met KikMaat een voorstel heeft gedaan voor het tarief en dat de belangstellende aanbieders daarop hebben kunnen reageren. Dit is gebeurd in fysieke en online consultatierondes. Daarnaast zijn vragen schriftelijk beantwoord in twee nota’s van antwoord. De definitieve tariefberekening van Transitiepartners is opgenomen in een adviesrapport van 22 april 2025. Dit is als bijlage bij het inkoopdocument gevoegd.
3.5.
Op 18 juni 2025 heeft KikMaat de opdracht voor Ontwikkelingsgericht Arbeidsmatige Dagbesteding 2026-2028 gepubliceerd in het ‘Inkoopdocument’.
3.6.
Op 3 juli 2025 heeft een inlichtingenbijeenkomst plaatsgevonden, waarbij de zorgaanbieders mondeling hebben gereageerd op (de tarieven in) het adviesrapport. Hierna zijn drie nota’s van inlichtingen gepubliceerd. Bij de laatste van 12 september 2025 is als bijlage 1 een productomschrijving OAD beschikbaar gesteld.
3.7.
De zorgaanbieders hebben schriftelijk bezwaar gemaakt tegen de hoogte van de tarieven. De tarieven zijn niet toereikend voor de ondersteuning die zij leveren en de wijze waarop het kostprijsonderzoek is uitgevoerd. Daarbij hebben zij aangegeven dat de productomschrijving onduidelijk is en ook niet passend is voor de doelgroep die zij bedienen.
3.8.
Bij brief van 30 oktober 2025 heeft KikMaat bericht dat de geuite bezwaren geen aanleiding vormen om de aanbestedingsdocumenten, tarieven of planning aan te passen.
4.Het geschil
4.1.
De zorgaanbieders vorderen dat de voorzieningenrechter bij vonnis, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad, op de minuut en op alle dagen en uren:
Primair:
1. KikMaat gebiedt de inkoopprocedure te staken, totdat is voldaan aan de vordering sub 2;
2. KikMaat gebiedt de inkoopprocedure aan te passen, met inachtneming van het
vonnis, zodat deze in overeenstemming is met het gelijkheidsbeginsel, transparantiebeginsel, proportionaliteitsbeginsel en zorgvuldigheidsbeginsel, in die zin dat:
a. de productomschrijving wordt aangepast en uitgebreid, zoals in paragraaf 3 van de dagvaarding besproken;
b. de taken en inzet van de trajectregisseurs worden verduidelijkt in die zin dat deze tot ontlasting van de opdrachtnemers zal leiden;
c. de duur van dagdelen wordt gewijzigd naar 4 uur;
d. de groepsgrootte wordt aangepast naar 6 cliënten;
e. de tarieven voor OAD zodanig worden gewijzigd dat deze in overeenstemming zijn met artikel 5.4 Uitvoeringsbesluit Wmo 2015 en de beginselen van het aanbestedingsrecht en algemene beginselen van behoorlijk bestuur;
3. KikMaat gebiedt een nieuwe inschrijfdatum voor de inkoopprocedure te bepalen, waarbij sprake is van een redelijke termijn na publicatie van de aanpassingen in de inkoopprocedure.
Subsidiair:
4. iedere maatregel treft die in goede justitie redelijk is en recht doet aan de belangen van de zorgaanbieders;
Primair en subsidiair:
5. KikMaat veroordeelt om aan de zorgaanbieders een dwangsom te betalen van
€ 10.000,00 voor iedere dag dat zij, één maand na dit vonnis, niet aan de hiervoor geformuleerde geboden en/of het gebod voldoet;
6. KikMaat veroordeelt in de kosten van dit geding, waaronder begrepen het verschuldigde griffierecht en het tot aan deze uitspraak begrote bedrag aan salaris van de advocaat, te voldoen binnen 14 dagen na dagtekening van het vonnis, en indien voldoening niet binnen deze termijn plaatsvindt te vermeerderen met de wettelijke rente, te rekenen vanaf de datum van het vonnis, althans vanaf de veertiende dag na de datum van het vonnis, tot aan de dag van de algehele voldoening.
4.2.
KikMaat voert verweer. Zij concludeert tot niet-ontvankelijkheid van de zorgaanbieders, dan wel tot afwijzing van hun vorderingen, met uitvoerbaar bij voorraad te verklaren veroordeling van hen in de proceskosten.
4.3.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
5.De beoordeling
Spoedeisend belang
5.1.
Het spoedeisend belang van de zorgaanbieders bij de gevraagde voorzieningen staat tussen partijen niet ter discussie en volgt uit de aard van de zaak.
Juridisch kader
5.2.
Volgens de zorgaanbieders zijn de Aanbestedingswet 2012 en de beginselen van aanbestedingsrecht van toepassing. KikMaat heeft dat niet betwist.
Het gaat in deze zaak om een zogenoemde open house-procedure. KikMaat sluit met alle geïnteresseerde aanbieders die voldoen aan de eisen een raamovereenkomst. Er is geen gunningscriterium dat een rangorde aanbrengt in de geldig ingediende inschrijvingen. Deze overeenkomsten kwalificeren daarmee niet als overheidsopdracht in de zin van de Aanbestedingswet 2012. Dit volgt uit de arresten Falk Pharma [1] en Tirkkonen [2] van het HvJEU. In dat geval gelden ook de aanbestedingsbeginselen niet. Als sprake is van een grensoverschrijdend belang zijn de fundamentele regels van het VWEU van toepassing, in het bijzonder de beginselen van non-discriminatie, gelijke behandeling en transparantie. [3] Een dergelijk grensoverschrijdend belang is niet gesteld zodat de voorzieningenrechter ervan uitgaat dat dit niet speelt.
5.3.
Wel van toepassing zijn de volgende rechtsregels. In de Wmo 2015 [4] en het Uitvoeringsbesluit Wmo 2015 [5] is geregeld met welke kostprijselementen ten minste rekening moet worden gehouden bij het vaststellen van de prijs van een dienst. De tarieven mogen niet ten koste gaan van de kwaliteit van de te leveren voorziening en de continuïteit moet gewaarborgd zijn.
KikMaat handelt namens de Diamant-Groep, een gemeenschappelijke regeling van enkele gemeenten. Dit heeft tot gevolg dat KikMaat op grond van artikel 3:14 BW Pro gebonden is aan publiekrechtelijke normen, zoals die onder andere zijn neergelegd in de artikelen 3:2 en 3:4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). [6]
Uit artikel 3:2 van Pro de Awb volgt dat KikMaat de vaststelling van de tarieven zorgvuldig moet voorbereiden. Daarnaast volgt uit artikel 3:4 lid 1 Awb Pro, dat KikMaat alle betrokken belangen moet meewegen, waarbij heeft te gelden dat met de in artikel 5.4 Uitvoeringsbesluit Wmo 2015 gegeven opsomming geen uitputtende regeling is beoogd. [7]
Uit artikel 3:4 lid 2 van Pro de Awb volgt, dat KikMaat rekening moet houden met het evenredigheidsbeginsel. Dat houdt hier in dat KikMaat een evenwichtige belangenafweging moet maken tussen de individuele belangen van de zorgaanbieders en het algemene belang waarvoor KikMaat staat, namelijk het op maatschappelijk verantwoorde wijze inkopen van diensten voor Wmo-voorzieningen voor haar inwoners.
De bezwaren van de zorgaanbieders
5.4.
De zorgaanbieders zijn het niet eens met de productomschrijving en met enkele gegevens op basis waarvan de tarieven tot stand zijn gekomen.
Productomschrijving
5.5.
Volgens de zorgaanbieders is kern van het probleem dat de productomschrijving te beperkt en onduidelijk is. Er is wel voorzien in een tarief voor een dagdeel groepsbegeleiding en een uurtarief voor individuele begeleiding, maar de productomschrijving is gericht op standaard lichte problematiek voor een zeer brede doelgroep. Er staat namelijk in de productomschrijving dat de begeleiding door de zorgaanbieder (letterlijk) ‘met de handen op de rug’ gebeurt. Ook staat hierin dat de begeleiding ontwikkelingsgericht, gericht op toezien, stimuleren en aanleren is gericht.
De cliënten van de zorgaanbieders hebben standaard juist intensievere en meer nabije aanwezige begeleiding nodig dan binnen het voorschreven product is voorzien. Een toelichting of uitwerking van inhoudelijke criteria op basis waarvan individuele begeleiding (in combinatie met groepsbegeleiding) kan worden ingezet is niet uitgewerkt.
5.6.
De zorgaanbieders hebben op zitting verteld dat de cliënten die zij sinds de invoering van het product in 2023 ondersteunen, voor ongeveer 80% bestaat uit de cliënten die andere aanbieders niet kunnen ondersteunen. Dit omdat sprake is van te complexe of te zware problematiek. De zorgaanbieders kunnen deze cliënten wel ondersteuning bieden. Echter, dit kan alleen met intensieve individuele begeleiding.
5.7.
Op de zitting heeft KikMaat gezegd dat de markt voor het product bestaat uit in totaal 24 aanbieders, en de zorgaanbieders ondersteuning bieden voor 56% van het aantal beschikbare plaatsen. KikMaat heeft bevestigd dat de zorgaanbieders de cliënten met zwaardere problematiek ondersteuning bieden. Volgens KikMaat voorziet de productomschrijving voldoende in de component individuele begeleiding voor deze zwaardere problematiek. Er is voorzien in maatwerk en een behoefte aan individuele begeleiding kan door de trajectbegeleider aan de zorgaanbieder en cliënt op basis van een uurtarief worden toegekend.
5.8.
De voorzieningenrechter oordeelt als volgt. De zorgaanbieders hebben aannemelijk gemaakt dat de ondersteuning die zij feitelijk bieden niet past bij een productomschrijving waarvan de kern wordt gevormd door ondersteuning ‘met de handen op de rug’. In de productomschrijving is niet voorzien in een beschrijving van een doelgroep met zwaardere problematiek die aangewezen zijn op intensieve individuele ondersteuning. De groep zorgaanbieders onderscheidt zich op dit punt van andere aanbieders omdat zij juist deze zwaardere vormen van ondersteuning biedt. Een algemene clausule dat in overleg maatwerk mogelijk is, maakt onvoldoende duidelijk wanneer individuele ondersteuning kan worden ingezet en in welke mate. De zorgaanbieders worden op deze wijze niet voldoende in staat gesteld de financiële risico’s van het aangaan van een overeenkomst met KikMaat te kunnen inschatten. De organisatie-specifieke aspecten van deze groep zorgaanbieders zijn daarom niet voldoende meegewogen bij het opstellen van de productomschrijving. [8] Daarmee heeft KikMaat gehandeld in strijd met artikel 3:4 lid 1 Awb Pro, en dat is onrechtmatig ten opzichte van de zorgaanbieders. KikMaat zal daarom de productomschrijving moeten aanpassen.
Tarieven
5.9.
De zorgaanbieders stellen daarnaast dat de tarieven die KikMaat aanbiedt voor het product OAD niet reëel zijn. KikMaat stelt op zichzelf terecht dat zij niet verplicht is alle omstandigheden van iedere individuele zorgaanbieder mee te wegen. Zoals hiervoor is overwogen onderscheiden de zorgaanbieders zich echter als groep van de andere aanbieders. De zorgaanbieders bieden immers voornamelijk zwaardere vormen van ondersteuning. In het advies van TransitiePartners over de tarieven is hiermee onvoldoende rekening gehouden. Door dit advies ongewijzigd over te nemen heeft KikMaat gehandeld in strijd met artikel 3:2 van Pro de Awb. Dit is onrechtmatig ten opzichte van de zorgaanbieders. KikMaat zal daarom onderzoek moeten (laten) doen naar de reële tarieven voor deze groep zorgaanbieders. Dat kan betekenen dat KikMaat de uitvoeringswerkelijkheid van deze groep meer bij berekening van de tarieven moet betrekken dan zij tot nu toe heeft gedaan. Omdat dit onderzoek nog moet plaatsvinden hoeft de voorzieningenrechter niet de concrete bezwaren van de zorgaanbieders tegen de tarieven te beoordelen.
Conclusie
5.10.
De conclusie is dat de inkoopprocedure moet worden gestaakt totdat de productomschrijving is aangepast als bedoeld in overweging 5.8 en een onderzoek is gedaan als bedoeld in overweging 5.9.
Dwangsom
5.11.
De vordering tot het opleggen van een dwangsom zal worden afgewezen. De voorzieningenrechter heeft geen aanleiding om te veronderstellen dat KikMaat geen gevolg zal geven aan dit vonnis.
uitvoerbaarverklaring op de minuut en alle dagen en uren
5.12.
De gevorderde uitvoerbaarverklaring op de minuut en op alle dagen en uren zal worden afgewezen, nu de zorgaanbieders deze vordering niet hebben onderbouwd. De zorgaanbieders zullen een grosse ontvangen van dit vonnis.
proceskosten
5.13.
KikMaat is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van de zorgaanbieders worden begroot op:
- kosten van de dagvaarding
€
144,47
- griffierecht
€
714,00
- salaris advocaat
€
1.107,00
- nakosten
€
178,00
(plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)
Totaal
€
2.143,47
5.14.
De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.
6.De beslissing
De voorzieningenrechter
6.1.
gebiedt KikMaat de inkoopprocedure te staken totdat KikMaat de productomschrijving heeft aangepast als bedoeld in overweging 5.8, en onderzoek heeft gedaan als bedoeld in overweging 5.9;
6.2.
gebiedt KikMaat een nieuwe inschrijfdatum voor de inkoopprocedure te bepalen,
waarbij sprake is van een redelijke termijn na publicatie van de aanpassingen in de
inkoopprocedure;
6.3.
veroordeelt KikMaat in de proceskosten van € 2.143,47, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 92,00 plus de kosten van betekening als KikMaat niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,
6.4.
veroordeelt KikMaat tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW Pro over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,
6.5.
verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,
6.6.
wijst het meer of anders gevorderde af.
Dit vonnis is gewezen door mr. Römers en in het openbaar uitgesproken op 2 februari 2026.