ECLI:NL:RBROT:2026:6513 - Rechtbank Rotterdam - Beoordeling verschoningsgerechtigdheid van inbeslaggenome...

Uitspraak

Rechtbank Rotterdam

rechter-commissaris in strafzaken

zittingsplaats Rotterdam

parketnummer : 83.064775.25

datum : 23 april 2026

proces-verbaal van bevindingen

In de strafzaak tegen de verdachte:

[verdachte rechtspersoon] .

gevestigd te [vestigingsplaats]

Onder leiding van de officier van justitie heeft op 28 november 2025 een doorzoeking ter inbeslagneming plaatsgevonden in het kantoorpand gelegen aan de [vestigingsadres] te Rotterdam. Daarbij zijn onder andere fysieke stukken in beslag genomen.

De officier van justitie heeft de rechter-commissaris dezelfde dag telefonisch geïnformeerd over het redelijk vermoeden dat zich onder de fysieke stukken mogelijk verschoningsgerechtigd materiaal bevindt. De rechter-commissaris heeft te kennen gegeven dat de betreffende fysieke stukken door haar dienen te worden beoordeeld. De officier van justitie heeft vervolgens bij e-mail van 1 december 2025 het vorenstaande bevestigd en de rechter-commissaris verzocht te beoordelen of de inbeslagname van (verschoningsgerechtigde) fysieke stukken is toegestaan op voet van artikel 98 lid 5 Sv Pro (corpora et instrumenti delicti).

Op 11 december 2025 zijn de fysieke stukken in een verhuisdoos met code [code] aan de rechter-commissaris overgedragen, waarna deze in een daarvoor bestemde kluis op het kabinet rechter-commissaris zijn neergelegd. Aangezien een vordering ex arikel 181 Sv ontbrak en derhalve geen grond is om tot filtering van de fysieke stukken over te gaan, heeft de rechter-commissaris geen kennis genomen van de fysieke stukken tot nadat zij heeft beslist op de vordering van de officier van justitie.

De officier van justitie heeft op grond van artikel 181 Sv Pro op 19 december 2025 een vordering ingediend bij de rechter-commissaris om de fysieke stukken te onderzoeken op de aanwezigheid van verschoningsgerechtigde informatie. Op 12 maart 2026 heeft de rechter-commissaris de vordering van de officier van justitie gedeeltelijk toegewezen en is de rechter-commissaris overgegaan tot filtering van de volgende fysieke stukken (hierna: de fysieke stukken):

vier ordners;
groot aantal losse documenten, los en in enveloppen aangetroffen.

De rechter-commissaris heeft teneinde een beoordeling te kunnen maken kennisgenomen van de inhoud van de fysieke stukken. De rechter-commissaris heeft de stukken als volgt beoordeeld op de aanwezigheid van (mogelijk) verschoningsgerechtigd materiaal.

Notariële stukken

De rechter-commissaris heeft stukken aangetroffen die zijn opgesteld door of afkomstig zijn van een notaris. De rechter-commissaris heeft in het kader van de door haar te nemen beslissing het gezaghebbend lid van het notarisambt, de ringvoorzitter, verzocht tot consultatie. Deze consultatie was tweeledig: het kenbaar maken of de notariële stukken onder het notarieel verschoningsrecht kunnen vallen en het duiden van de notariële stukken in algemene zin, betreffende de aard en het doel van de notariële stukken. De ringvoorzitter heeft de rechter-commissaris geconsulteerd dat de verschoningsgerechtigde in eerste instantie zelf in staat dient te worden gesteld om zich uit te laten over diens verschoningsrecht, uitzonderingsgevallen daargelaten. Een pre-beoordeling met een voortoetsing, waarbij voorlegging aan de betreffende verschoningsgerechtigde niet plaatsvindt, valt niet in de te volgen systematiek. Voorts heeft de ringvoorzitter geconsulteerd dat het door de rechter-commissaris bedoelde doel van een document geen verschil maakt voor wat betreft het verschoningsrecht van een verschoningsgerechtigde.

De rechter-commissaris is van oordeel dat niet alle aangetroffen notariële stukken kunnen worden aangemerkt als verschoningsgrechtigd. In tegenstelling tot de consultering van de ringvoorzitter acht de rechter-commissaris dat zij slechts een standpunt dient op te vragen omtrent verschoningsgerechtigde stukken die mogelijk het voorwerp van het strafbare feit uitmaken, tot het begaan daarvan hebben gediend en waarvan kennisneming zou leiden tot schending van het beroepsgeheim of omtrent het voordoen van zeer uitzonderlijke omstandigheden (ECLI:NL:HR:2024:375 r.o. 6.6.3.).

Een stuk is slechts verschoningsgerechtigd, ongeacht de herkomst, indien het gaat om een stuk die een vertrouwelijk karakter heeft en die daarom voor derden verborgen moeten kunnen blijven. Dat vertrouwelijke karakter kan voortvloeien uit de aard en inhoud van de betreffende informatie (ECLI:NL:HR:2021:751). De rechter-commissaris heeft beoordeeld dat gelet op de aard, inhoud en het doel van een aantal van de aangetroffen notariële stukken, deze niet kunnen worden aangemerkt als verschoningsgerechtigd.

De rechter-commissaris heeft de notariële stukken als volgt beoordeeld.

- Gecertificeerd afschrift van het origineel

Er zijn gecertificeerde afschriften van het origineel aangetroffen. Deze stukken betreffen een officiële kopie van een origineel document, gewaarmerkt door een notaris of bevoegde autoriteit. De stukken dienen bewijs te leveren dat de kopie exact overeenkomt met het origineel. Daarnaast zijn de originele stukken ten aanzien waarvan een gecertificeerde afschrift van het origineel is opgesteld niet verschoningsgerechtigd, gelet op de beoordeling beschreven onder ‘Akte van aandelenoverdracht’.

Gelet op de aard, de inhoud en het doel van de stukken is de rechter-commissaris van oordeel dat deze gecertificeerde afschriften van het origineel niet kunnen worden aangemerkt als verschoningsgerechtigde stukken.

- Akte van aandelenoverdracht en (de)certificering aandelen

Er zijn aktes van aandelenoverdracht en (de)certificering van aandelen aangetroffen. Het betreffen definitieve versies. De stukken leggen het eigendom van aandelen vast. Met de stukken kan worden aangetoond wie de eigenaar is van de aandelen. De inhoud van het stuk betreft geen informatie dat een vertrouwelijk karakter heeft en dat daarom voor derden verborgen moeten kunnen blijven.

Gelet op de aard, de inhoud en het doel van de stukken is de rechter-commissaris van oordeel deze aktes van aandelenoverdracht niet kunnen worden aangemerkt als verschoningsgerechtigde stukken.

- Akte omtrent statuten

Er zijn verschillende aktes aangetroffen omtrent de statuten van een rechtspersoon, zoals een akte omtrent een partiele statutenwijziging en een doorlopende tekst van de statuten. Het betreffen definitieve versies. De stukken betreffen aktes waarin de statuten van een vennootschap worden vastgesteld en/of aangepast. Het heeft als doel om officieel te documenteren dat de statuten zijn vastgesteld en/of aangepast en om de statuten en de eventuele wijzigingen bijvoorbeeld juridisch afdwingbaar te maken. De inhoud van de stukken betreffen geen informatie dat een vertrouwelijk karakter heeft en dat daarom voor derden verborgen moeten kunnen blijven.

Gelet op de aard, de inhoud en het doel van de stukken is de rechter-commissaris van oordeel dat deze aktes omtrent statuten niet kunnen worden aangemerkt als verschoningsgerechtigde stukken.

- Aandeelhoudersregister en register van houders van certificaten

Er zijn verschillende stukken aangetroffen omtrent het aandeelhoudersregister en het register van houders van certificaten van rechtspersonen die opgesteld lijken te zijn door verschoningsgerechtigden. De stukken betreffen een interne administratie, officieel geauthentiseerd door een notaris. De stukken bieden juridische zekerheid dat het aandeelhoudersregister en register van houders van certificaten correct en officieel vastliggen op het moment van de akte. De stukken hebben in beginsel niet tot doel om aan derden kenbaar te maken. De rechter-commissaris heeft besloten een standpunt op te vragen bij de verschoningsgerechtigden alvorens een beslissing te nemen omtrent deze stukken.

- Akte houdende wijziging administratievoorwaarden

Er zijn aktes houdende wijziging administratievoorwaarden van rechtspersonen aangetroffen. Het betreffen originele aktes die de wijziging van de administratieve voorwaarden vastleggen. De aktes bieden juridische zekerheid over de inhoud van de wijziging. De stukken hebben in beginsel niet tot doel om aan derden kenbaar te maken. De rechter-commissaris heeft besloten een standpunt op te vragen bij de verschoningsgerechtigden alvorens een beslissing te nemen omtrent deze stukken.

- Notariële verklaringen van overeenstemming met het origineel

Er zijn een notariële verklaringen van overeenstemming met het origineel aangetroffen. De stukken betreffen een bevestiging van de notaris dat de tekst in de aktes exact overeenkomen met het stuk dat aan de notaris is voorgelegd. Het zijn verklaringen dat de aktes een correcte weergave zijn. De stukken dienen ter authenticatie.

Daarnaast zijn de originele stukken ten aanzien waarvan de verklaring is opgesteld niet verschoningsgerechtigd gelet op de beoordeling beschreven onder ‘Akte omtrent statuten en geplaatst kapitaal’. Daarnaast zijn sommige van deze originele stukken niet opgemaakt door een functioneel verschoningsgerechtigde. Het betreffen ook geen communicatie van, met of bestemd voor een functioneel verschoningsgerechtigde.

Gelet op de aard, inhoud en het doel van deze stukken is de rechter-commissaris van oordeel dat de notariële verklaringen van overeenstemming met het origineel niet kunnen worden aangemerkt als verschoningsgerechtigde stukken.

- Benoeming opvolgend bestuurder

Er is een benoeming van de opvolgend bestuurder van een rechtspersoon aangetroffen. Het betreft een originele en definitieve akte waarin officieel wordt vastgelegd dat een persoon wordt benoemd als opvolgend bestuurder. Het stuk biedt juridische zekerheid en kan worden geregistreerd bij de Kamer van Koophandel.

Gelet op de aard, inhoud, het doel van het stuk is de rechter-commissaris van oordeel dat de benoeming van de opvolgend bestuurder niet kan worden aangemerkt als verschoningsgerechtigd stuk.

- Aktes van schenking

Er zijn aktes van schenking aangetroffen. Het betreffen originele en definitieve notariële aktes waarin een schenker officieel vastlegt dat hij/zij iets schenkt aan een begiftigde. Het stuk kan worden gebruikt als bewijs dat een schenking heeft plaatsgevonden. Echter, er kan niet met zekerheid worden vastgesteld dat de stukken een vertrouwelijk karakter hebben en die daarom voor derden verborgen moeten kunnen blijven. De rechter-commissaris heeft besloten een standpunt op te vragen bij de verschoningsgerechtigden alvorens een beslissing te nemen omtrent deze stukken.

- Akte van oprichting en splitsing

Er is een akte van oprichting en splitsing aangetroffen. Het betreffen originele en definitieve notariële aktes waarin de oprichting en/of splitsing van een rechtspersoon wordt vastlegt. De aktes worden geregistreerd bij de Kamer van Koophandel en hebben tot doel ofwel de structuur, doelen en interne regels (statuten) van de rechtspersoon vast te leggen, ofwel de verdeling vast te leggen.

Gelet op de aard, inhoud, het doel en het feit dat dit stuk openbaar wordt gemaakt middels de Kamer van Koophandel, is de rechter-commissaris van oordeel dat deze aktes van oprichting en splitsing niet kunnen worden aangemerkt als verschoningsgerechtigde stukken.

- Proces-verbaal

Er wordt een proces-verbaal aangetroffen opgesteld door een notaris. De inhoud van het proces-verbaal betreft informatie dat een vertrouwelijk karakter kan hebben en dat daarom voor derden verborgen moeten kunnen blijven. De rechter-commissaris merkt het stuk aan als verschoningsgerechtigd.

- Voorstel tot splitsing

Er wordt een voorstel tot splitsing aangetroffen. Gelet op het feit dat dit slechts een voorstel betreft en niet de daadwerkelijke splitsingsakte is, acht de rechter-commissaris dat het stuk een vertrouwelijk karakter heeft en dat daarom voor derden verborgen moeten kunnen blijven.

Gelet op de aard, inhoud en het doel van het stuk is de rechter-commissaris van oordeel dat dit voorstel kan worden aangemerkt als verschoningsgerechtigd.

- Overeenkomst voor bruikleen

Er is een Portugees stuk aangetroffen genaamd ‘addendum to the concession agreement’, opgesteld door een Portugese notaris. Het betreft een Portugese notariële overeenkomst waarin een partij (de concessieverlener) een ander partij (de concessionaris) officieel het recht geeft om een bepaald goed, dienst of activiteit te exploiteren. Het stuk legt de rechten en plichten van beide partijen vast bij een concessie. Het stuk wordt bijvoorbeeld gebruikt als bewijs bij conflicten omtrent omstandigheden die de overeenkomst raken.

Het betreft een definitief stuk en de rechter-commissaris is van oordeel dat het stuk geen vertrouwelijk karakter heeft die daarom voor derden verborgen moeten kunnen blijven. Gelet op de aard, inhoud en het doel van het stuk is de rechter-commissaris van oordeel dat deze overeenkomst niet kan worden aangemerkt als een verschoningsgerechtigd stuk.

- Notulen bestuursvergadering

Tijdens de bestuursvergadering wordt het voorstel tot wijziging van de administratievoorwaarden opgesteld door een notaris besproken. Het daadwerkelijke voorstel tot wijziging is aangehecht aan de notulen. Gelet op het feit dat dit slechts een voorstel betreft en niet de daadwerkelijke wijzigingsakte is, acht de rechter-commissaris dat het stuk een vertrouwelijk karakter heeft en dat daarom voor derden verborgen moeten kunnen blijven.

Gelet op de aard, inhoud en het doel van het stuk is de rechter-commissaris van oordeel dat de notulen met het aangehechte voorstel kan worden aangemerkt als verschoningsgerechtigd.

Advocatuurlijke/notariële stukken

De rechter-commissaris heeft stukken aangetroffen die zijn opgesteld door of afkomstig zijn van een advocaat dan wel een notaris. Het betreft een concept ‘acquistion agreement’ en twee kopieën van de originele ‘acquistion agreement’. De rechter-commissaris is van oordeel dat de concept ‘acquistion agreement’ verschoningsgerechtigd is.

Een origineel ‘acquistion agreement’ betreft een geldende overnameovereenkomst. De overeenkomst legt onder andere de voorwaarden van de overname vast en regelt de rechten en verplichtingen van de koper en verkoper. Met de overeenkomst kan worden aangetoond wie de koper en verkoper is en wat hun rechten en verplichtingen zijn. Gelet op de aard, inhoud en het doel van het stuk acht de rechter-commissaris de twee kopieën van de originele ‘acquistion niet verschoningsgerechtigd.

Advocatuurlijke stukken

De rechter-commissaris heeft stukken aangetroffen die zijn opgesteld door of afkomstig zijn van een advocaat. De rechter-commissaris heeft in het kader van de door haar te nemen beslissing de Rotterdamse Deken (hierna: de Deken) verzocht tot consultatie. De rechter-commissaris heeft de Deken verzocht een algemeen advies te geven of de stukken onder de reikwijdte van het verschoningsrecht van een advocaat kunnen vallen. Op 12 februari 2026 heeft de Deken kennisgenomen van de door de rechter-commissaris geselecteerde stukken en de rechter-commissaris per afzonderlijk stuk geconsulteerd over de reikwijdte van het verschoningsrecht.

De rechter-commissaris heeft de advocatuurlijke stukken, met inachtneming van het advies van de Deken, als volgt beoordeeld.

De stukken betreffen een kopie van e-mailcorrespondentie afkomstig van en/of gericht aan advocaten omtrent aandelenkoopovereenkomsten. Hoewel er in Nederland normliter een notaris aan te pas komt, zo consulteert de Deken, betreft het een advocatuurlijk stuk waarop het verschoningsrecht van toepassing is. De rechter-commissaris volgt de Deken in de consultatie en is van oordeel dat het stuk onder het verschoningsrecht valt.

Stukken opgesteld buiten de onderzoeksperiode

De onderzoeksperiode van het bovenstaande onderzoek is van 1998 tot en met 28 november 2025. De rechter-commissaris heeft stukken aangetroffen die zijn opgesteld voor 1998. De stukken vallen derhalve buiten de onderzoeksperiode en zullen worden geretourneerd aan de beslagene.

Stukken die geen betrekking hebben op een verschoningsgerechtigde

De rechter-commissaris heeft losse stukken en twee ordners met veelal stukken inhoudende e-mail correspondentie aangetroffen. De stukken zijn niet opgemaakt door een functioneel verschoningsgerechtigde. Daarnaast betreft het geen communicatie van, met of bestemd voor een functioneel verschoningsgerechtigde. Gelet hierop oordeelt de rechter-commissaris dat deze stukken niet verschoningsgrechtigd zijn.

Overige (mogelijk) verschoningsgerechtigde stukken

De rechter-commissaris heeft stukken aangetroffen die zijn opgemaakt door of bestemd voor een functioneel verschoningsgerechtigde. Daarnaast betreffen de stukken communicatie van, met of bestemd voor een functioneel verschoningsgerechtigde. De stukken kunnen naar aard, inhoud en doel worden aangemerkt als verschoningsgerechtigd. Gelet hierop heeft de rechter-commissaris de stukken aangemerkt als verschoningsgerechtigd.

Beoordeling ex artikel 98 Sv Pro

De officier van justitie heeft de rechter-commissaris verzocht te beoordelen of de inbeslagneming/vastlegging is toegestaan op de voet van artikel 98 lid 1 Sv Pro (toestemming verschoningsgerechtigde/gegevens of stukken die niet in diens hoedanigheid zijn toevertrouwd) dan wel art. 98 lid 5 Sv Pro (object of instrument delict). Gelet op vaste jurisprudentie zal de rechter-commissaris alvorens deze beoordeling een standpunt moeten opvragen bij de verschoningsgerechtigden omtrent deze stukken.

Vrijgeven schone stukken

Omwille van de voortgang van de strafzaak heeft de rechter-commissaris besloten de stukken die niet zijn aangemerkt als verschoningsgerechtigd vrij te geven aan het onderzoeksteam en de stukken ten aanzien waarvan een standpunt dient te worden opgevraagd onder zich te houden in de daarvoor bestemde kluis op het kabinet rechter-commissaris.

De rechter-commissaris zal in een separate beslissing beoordelen of de verschoningsgerechtigde stukken voorwerp van het strafbare feit uitmaken of tot het begaan daarvan gediend hebben op grond van art. 98 lid 5 Sv Pro.

Conclusie

De rechter-commissaris:

- bepaalt dat de stukken die zijn opgemaakt buiten de onderzoeksperiode zullen worden geretourneerd aan de beslagene;

- bepaalt dat de stukken die
nietzijn aangemerkt als verschoningsgerechtigd zullen worden vrijgegeven aan het onderzoeksteam en het OM;

- bepaalt dat de rechter-commissaris onverwijld in kennis wordt gesteld indien onverhoopt blijkt dat zich verschoningsgerechtigde informatie in het overgebleven beslag bevindt. De rechter-commissaris wordt daarvan in kennis gesteld, zonder dat van de inhoud van dat bericht kennis wordt genomen.

- houdt de beoordeling of de (mogelijk) verschoningsgerechtigde stukken voorwerp van het strafbare feit uitmaken of tot het begaan daarvan gediend hebben, aan.

Dit proces-verbaal is vastgesteld en ondertekend op 23 april 2026.

Y.E. Thämer

griffier

mr. I.M.A. Hinfelaar

rechter-commissaris