Uitspraak
RECHTBANK ROTTERDAM
Zittingsplaats Dordrecht
Bestuursrecht
zaaknummer: ROT 23/5910
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 14 januari 2026 in de zaak tussen
[naam eiser] , uit [plaats] , eiser
(gemachtigde: mr. S. Kandemir)
en
de minister van Financiën
(gemachtigde [naam gemachtigde] ).
Samenvatting
1. Eiser is gedupeerde in de toeslagenaffaire. De minister heeft geweigerd de restschuld van eiser aan SNS Bank over te nemen op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht), omdat die zou voortvloeien uit een onrechtmatige daad. Naar het oordeel van de rechtbank heeft de minister dat ten onrechte gedaan. De onrechtmatige daad kan niet aan eiser worden toegerekend. Het beroep is gegrond en de minister moet de schuld aan SNS Bank overnemen.
Procesverloop
1. Met het besluit van 30 november 2022 heeft de minister de aanvraag van eiser om overname van schulden op grond van de Wht afgewezen.
1.1.
Met het besluit van 24 juli 2023 (het bestreden besluit) heeft de minister het bezwaar van eiser tegen het besluit van 30 november 2022 ongegrond verklaard.
1.2.
Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.
1.3.
De rechtbank heeft het beroep op de zitting van 8 augustus 2024 behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigde van eiser en de gemachtigde van de minister. De rechtbank heeft het onderzoek geschorst.
1.4.
Partijen hebben nadere stukken ingediend. Op verzoek van de rechtbank hebben de gemeente Dordrecht en de politie schriftelijk inlichtingen gegeven.
1.5.
Geen van de partijen heeft, nadat zij zijn gewezen op het recht op een nadere zitting te worden gehoord, verklaard gebruik te willen maken van dat recht. De rechtbank heeft bepaald dat een nadere zitting achterwege blijft en het onderzoek gesloten.
Beoordeling door de rechtbank
Totstandkoming van het bestreden besluit
2. Eiser is gedupeerde van de kinderopvangtoeslagaffaire. Hij heeft een aanvraag ingediend voor overname van een schuld aan SNS Bank van € 54.256,46 en een schuld aan International Card Services (ICS) van € 2.313,93. De minister heeft de aanvraag afgewezen, omdat de schuld aan SNS Bank zou voortvloeien uit een onrechtmatige daad en de schuld aan ICS al eens eerder zou zijn ingediend door eiser. Met het bestreden besluit is de minister bij die afwijzing gebleven.
3. Eiser heeft geen beroepsgrond gericht tegen de weigering van de minister om de schuld aan ICS over te nemen. De rechtbank beoordeelt daarom alleen of de minister terecht heeft geweigerd de schuld aan SNS Bank over te nemen.
Heeft de minister terecht geweigerd de schuld aan SNS Bank over te nemen?
4. Eiser betoogt dat de minister ten onrechte heeft geweigerd de schuld aan SNS Bank over te nemen. Het betreft een hypothecaire restschuld die is ontstaan als gevolg van de gedwongen verkoop van de woning, nadat daarin een hennepkwekerij was aangetroffen. Eiser was verhuurder van de woning en heeft zich gehouden aan zijn zorgplicht. Hij heeft maandelijks getelefoneerd met de huurder en is minimaal een keer per kwartaal langsgegaan in de woning. Ter onderbouwing heeft eiser een verklaring van de huurder overgelegd.
4.1.
De minister stelt zich op het standpunt dat eiser onvoldoende aannemelijk heeft gemaakt dat hij niet wist of kon weten dat er een hennepkwekerij in de woning aanwezig was. Eiser heeft de algemene bankvoorwaarden geschonden door misbruik te laten maken van de woning. Deze schending van de algemene bankvoorwaarden is ook een onrechtmatige daad.
4.2.
De rechtbank gaat uit van de volgende feiten.
4.2.1.
Eiser was eigenaar van de woning aan de [adres] in Dordrecht (de woning). Hij heeft de woning op 1 april 2013 verhuurd aan [persoon A] . In de huurovereenkomst is onder meer bepaald dat de huurder het gehuurde als een goed huurder overeenkomstig de daaraan gegeven bestemming van woonruimte zal gebruiken. Aan de huurovereenkomst is een kopie van het identiteitsbewijs van [persoon A] gehecht.
4.2.2.
De politie heeft een bestuurlijke rapportage aan de gemeente Dordrecht opgesteld naar aanleiding van het aantreffen van een hennepkwekerij in de woning. [persoon A] is als verdachte aangemerkt. Van deze rapportage is slechts één bladzijde beschikbaar. Zowel de politie als de gemeente Dordrecht hebben verklaard dat de volledige bestuurlijke rapportage niet meer is te achterhalen en dat het niet gebruikelijk is een volledig afschrift van de rapportage te verstrekken aan de woningeigenaar.
4.2.3.
Op 8 maart 2017 heeft SNS Bank de relatie met eiser opgezegd omdat in de woning een hennepkwekerij was aangetroffen. De woning is op 20 juni 2017 gedwongen verkocht. De opbrengst van de verkoop was onvoldoende om de hypotheekschuld van eiser aan SNS Bank volledig af te lossen.
4.2.4.
[persoon A] heeft op 27 augustus 2023 verklaard dat eiser regelmatig, om de drie maanden, een controle uitvoerde in de woning en dat eiser aan de deur kwam om zijn post en de maandelijkse huur op te halen.
4.3.
Voor de beoordeling van het beroep is het volgende van belang.
4.3.1.
De minister neemt op aanvraag geldschulden over van een gedupeerde van de kinderopvangtoeslagaffaire. [1] De geldschulden die worden overgenomen zijn ontstaan na 31 december 2005, waren voor 1 juni 2021 opeisbaar en zijn niet voldaan op het tijdstip waarop de aanvraag wordt gedaan. [2] Een geldschuld die voortvloeit uit een onrechtmatige daad wordt niet overgenomen. [3]
4.3.2.
Als onrechtmatige daad wordt aangemerkt een inbreuk op een recht en een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt, een en ander behoudens de aanwezigheid van een rechtvaardigingsgrond. [4] Een onrechtmatige daad kan aan de dader worden toegerekend, indien zij te wijten is aan zijn schuld of aan een oorzaak welke krachtens de wet of de in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komt. [5]
4.4.
Naar het oordeel van de rechtbank mag de minister alleen weigeren een schuld over te nemen die voortvloeit uit een onrechtmatige daad, als die onrechtmatige daad is toe te rekenen aan de schuldenaar. Het houden van een hennepkwekerij is een onrechtmatige daad, omdat het in strijd is met artikel 2 van Pro de Opiumwet. Voor de vraag of deze onrechtmatige daad aan eiser kan worden toegerekend, sluit de rechtbank aan bij de rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State over functioneel daderschap. Een (verboden) gedraging kan in redelijkheid aan iemand als (functioneel) dader worden toegerekend indien deze erover vermocht te beschikken of de gedraging al dan niet zou plaatsvinden en indien zodanig of vergelijkbaar gedrag blijkens de feitelijke gang van zaken door diegene werd aanvaard of placht te worden aanvaard. Onder bedoeld aanvaarden is mede begrepen het niet betrachten van de zorg die in redelijkheid kon worden gevergd met het oog op de voorkoming van de gedraging. [6]
4.5.
Naar het oordeel van de rechtbank heeft de minister ten onrechte vastgesteld dat eiser niet de zorg zou hebben betracht die in redelijkheid van hem kon worden gevergd met het oog op het voorkomen van de hennepkwekerij. Eiser heeft een huurovereenkomst met gebruikelijke voorwaarden gesloten en de identiteit van de huurder vastgesteld. Verder heeft hij onbetwist gesteld dat hij een keer per kwartaal een controle uitvoerde in de woning en maandelijks aan de deur kwam om post en het huurgeld op te halen. Deze gang van zaken is door de huurder bevestigd. Omdat de volledige bestuursrechtelijke rapportage niet valt te achterhalen, kan de rechtbank niet beoordelen of sprake is van contra-indicaties, bijvoorbeeld dat de aangetroffen hoeveelheid planten en het geschatte aantal oogsten niet strookt met de verklaringen van eiser en de huurder over de frequentie van controles. Het ontbreken van de volledige bestuurlijke rapportage kan eiser niet worden verweten, omdat het volgens de gemeente Dordrecht en de politie niet gebruikelijk is om de volledige rapportage aan de woningeigenaar te verstrekken. Het houden van een hennepkwekerij door de huurder kan gelet op deze omstandigheden niet aan eiser worden toegerekend.
4.6.
Omdat het houden van een hennepkwekerij niet aan eiser kan worden toegerekend, is het ook niet zonder meer duidelijk dat eiser zijn zorgplicht jegens SNS Bank, die voortvloeit uit de algemene bankvoorwaarden, heeft geschonden. Uit artikel 35 van Pro de algemene bankvoorwaarden 2017 volgt dat SNS Bank de relatie ook mag opzeggen als de schuldenaar niet in verzuim is met de nakoming van een verplichting. De minister heeft onvoldoende gemotiveerd welke verplichting eiser precies zou hebben geschonden. Bovendien geldt dat zelfs als eiser een voorwaarde zou hebben geschonden, daarmee niet zonder meer vast staat dat hij ook onrechtmatig heeft gehandeld. Het niet-nakomen van een overeenkomst kan tevens een onrechtmatige daad zijn, maar de onrechtmatigheid kan niet uitsluitend in de wanprestatie zijn gelegen.
4.7.
Het voorgaande betekent dat de minister ten onrechte heeft geweigerd de schuld van eiser aan SNS Bank over te nemen. De beroepsgrond slaagt.
Conclusie en gevolgen
5. Het beroep is gegrond, omdat het bestreden besluit in strijd is met artikel 4.1, vierde lid, aanhef en onder c, van de Wht. De rechtbank zal het bestreden besluit vernietigen, voor zover daarin is beslist over de schuld aan SNS Bank. Tussen partijen is niet in geschil dat de schuld voor het overige voldoet aan de voorwaarden van artikel 4.1 van de Wht. De rechtbank voorziet daarom zelf in de zaak door het besluit van
30 november 2022 te herroepen, voor zover daarin is beslist over de schuld aan SNS Bank, en te bepalen dat de minister de schuld van eiser aan SNS Bank moet overnemen voor een bedrag van € 54.256,46. [7]
30 november 2022 te herroepen, voor zover daarin is beslist over de schuld aan SNS Bank, en te bepalen dat de minister de schuld van eiser aan SNS Bank moet overnemen voor een bedrag van € 54.256,46. [7]
6. Omdat het beroep gegrond is, moet de minister het betaalde griffierecht vergoeden. De rechtbank veroordeelt de minister ook in de door eiser gemaakte proceskosten. Deze kosten stelt de rechtbank op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vast op € 2.335,- (1 punt voor het indienen van het beroepschrift, 1 punt voor het verschijnen op de zitting en 0,5 punt voor het geven van schriftelijke inlichtingen, met een waarde per punt van € 934,- en wegingsfactor 1). Niet is gebleken dat de gemachtigde van eiser proceshandelingen heeft verricht in de bezwaarprocedure.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep gegrond;
- vernietigt het bestreden besluit, voor zover daarin is beslist over de schuld aan SNS Bank;
- herroept het besluit van 30 november 2022, voor zover daarin is beslist over de schuld aan SNS Bank;
- bepaalt dat de minister de geldschuld van eiser aan SNS Bank overneemt voor een bedrag van € 54.256,46;
- bepaalt dat deze uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde gedeelte van het bestreden besluit;
- bepaalt dat de minister het betaalde griffierecht van € 50,- aan eiser vergoedt;
- veroordeelt de minister in de proceskosten van eiser tot een bedrag van € 2.335,-.
Deze uitspraak is gedaan door mr. R.J.P. Ferwerda, rechter, in aanwezigheid van
mr. J. Nieuwstraten, griffier. De uitspraak is uitgesproken in het openbaar op
14 januari 2026.
14 januari 2026.
griffier
rechter
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.