Uitspraak
RECHTBANK OVERIJSSEL
Zittingsplaats Zwolle
Bestuursrecht
zaaknummer: ZWO 25/906
uitspraak van de meervoudige kamer in de zaak tussen
TenneT TSO B.V., uit Arnhem, eiseres, hierna: TenneT
(gemachtigde: mr. M.J.O. Copier)
en
het college van gedeputeerde staten van Overijssel, verweerder,
hierna: gedeputeerde staten
(gemachtigde: [gemachtigde])
Als derde-partij neemt aan de zaak deel: Stichting Twickel, uit Ambt Delden,
hierna: Twickel
(gemachtigde: mr. R.S. Wertheim).
Samenvatting
Deze uitspraak gaat over de op verzoek van Twickel aan TenneT opgelegde last onder dwangsom om leefgebied van de wulp te herstellen, op grond van artikel 11.27, tweede lid, aanhef en onder f, van het Besluit activiteiten leefomgeving. TenneT is het niet eens met de oplegging van deze last onder dwangsom. Wel heeft TenneT voor 1 mei 2025 voldaan aan de opgelegde last. Naar het oordeel van de rechtbank heeft TenneT daarom geen actueel en reëel belang meer bij een inhoudelijke beoordeling van dit beroep. Het beroep is daarom niet-ontvankelijk.
Procesverloop
1. Twickel heeft gedeputeerde staten gevraagd om handhavend op te treden tegen TenneT. Gedeputeerde staten hebben daarop met het besluit van 17 september 2024 een last onder dwangsom aan TenneT opgelegd.
1.1.
Met het bestreden besluit van 29 januari 2025 op het bezwaar van TenneT zijn gedeputeerde staten bij de opgelegde last onder dwangsom gebleven.
1.2.
TenneT heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.
1.3.
Hangende beroep heeft TenneT de voorzieningenrechter gevraagd om een voorlopige voorziening te treffen. Bij uitspraak van 3 april 2025 is dit verzoek afgewezen. [1]
1.4.
De rechtbank heeft het beroep op 5 juni 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: namens TenneT de gemachtigde en ir. [naam 1] (adviseur ruimtelijke ordening en milieu) en mr. M. Blomaard (bedrijfsjurist), de gemachtigde van gedeputeerde staten en namens Twickel de gemachtigde en ir. [naam 2] (rentmeester).
Beoordeling door de rechtbank
Aanleiding
2. TenneT is de netbeheerder voor het Nederlandse hoogspanningsnet voor elektriciteit. Om aan de vraag naar elektriciteit te kunnen voldoen en overbelasting van het elektriciteitsnetwerk te voorkomen wil TenneT onder andere hoogspanningsstations vernieuwen, bestaande hoogspanningsverbindingen versterken en nieuwe ondergrondse hoogspanningskabels aanleggen. Het bestaande elektriciteitsnet in Overijssel wordt uitgebreid met drie nieuwe ondergrondse 110kV-kabelverbindingen tussen de bestaande hoogspanningsstations Nijverdal - Rijssen, Almelo Mosterdpot - Hengelo Weideweg en Hengelo Weideweg - Hengelo Oele.
2.1.
De nieuwe ondergrondse 110kV-hoogspanningsverbindingen worden gedeeltelijk aangelegd door middel van een open ontgraving en gedeeltelijk door middel van een gestuurde boring. De ondergrondse 110kV-hoogspanningsverbindingen lopen vele kilometers door/over percelen waarvan Twickel eigenaar is. Twickel beheert daar een landgoed en de percelen worden gebruikt ten behoeve van de aanleg en instandhouding van natuur en/of ten behoeve van agrarische doeleinden.
2.2.
In mei 2024 is TenneT op percelen van Twickel gestart met werkzaamheden gericht op de aanleg van een nieuwe hoogspanningsverbinding. Op het perceel waar het in deze procedure om gaat, zijn de werkzaamheden gestart rond 22 mei 2024.
2.3.
Op 5 juni 2024 heeft Twickel gedeputeerde staten gevraagd om een last onder dwangsom voor herstelmaatregelen op te leggen aan TenneT.
2.4.
Daarop hebben gedeputeerde staten gereageerd met de besluitvorming, zoals beschreven onder Procesverloop.
De opgelegde last onder dwangsom
3. Gedeputeerde staten hebben TenneT gelast de overtreding van artikel 11.27, tweede lid, aanhef en onder f, van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) te herstellen. Doordat TenneT onvoldoende zorg heeft gedragen tijdens de werkzaamheden is leefgebied van beschermde vogelsoorten, waaronder de wulp, verloren gegaan. TenneT kan de overtreding herstellen door bijvoorbeeld de gefreesde en/of afgegraven gronden en graslanden op het perceel, dat is gelegen tussen de Blokstegenweg en de Arkmansweg in Ambt Delden, in oorspronkelijke staat te herstellen door het terugbrengen van de grond in de ontgraven delen en het opnieuw als kruidenrijk grasland inzaaien van deze percelen. Als de overtreding niet voor 1 mei 2025 is hersteld, verbeurt TenneT een dwangsom van € 10.000,- ineens.
Overwegingen
4. TenneT heeft tijdig voldaan aan de opgelegde last onder dwangsom. Bij brief van 29 april 2025 hebben gedeputeerde staten dat aan TenneT laten weten.
5. De rechtbank ziet zich ambtshalve voor de vraag gesteld of TenneT voldoende procesbelang heeft bij een inhoudelijke beoordeling van de besluitvorming. Procesbelang is het belang dat een eisende partij heeft bij de uitkomst van een procedure. Daarbij gaat het erom of het doel dat de eisende partij voor ogen staat, met het rechtsmiddel kan worden bereikt en voor de eisende partij van feitelijke betekenis is.
6. TenneT heeft gesteld dat zij procesbelang heeft bij een inhoudelijke beoordeling van de besluitvorming, omdat zij veelvuldig werkzaamheden uitvoert met het oog op de aanleg van ondergrondse kabels en daarbij na afloop herstelwerkzaamheden uitvoert. Een inhoudelijk oordeel van de rechtbank over de rechtmatigheid van de opgelegde last kan worden betrokken bij eventuele toekomstige besluiten.
7. De bestuursrechter is slechts gehouden tot een inhoudelijke beoordeling van een ingediend beroep tegen een besluit van een bestuursorgaan als de indiener daarbij een actueel en reëel belang heeft. [2] Als dat belang is vervallen, is de bestuursrechter niet geroepen uitspraak te doen uitsluitend wegens de principiële betekenis daarvan. Naar het oordeel van de rechtbank ontbreekt hier een actueel en reëel belang bij TenneT. De in de last opgedragen herstelwerkzaamheden zijn meer dan een jaar geleden afgerond. Niet is te voorzien dat deze herstelwerkzaamheden op deze locatie nogmaals zullen moeten plaatsvinden. Voor zover TenneT stelt dat een vergelijkbare situatie zich in de toekomst nog een keer zou kunnen voordoen op een andere locatie, levert dit geen procesbelang op. Dit is een onzekere toekomstige gebeurtenis die voor TenneT niet feitelijk van betekenis is en voor TenneT geen actueel en reëel belang oplevert. Verder is, ook na vragen van de rechtbank daarover op zitting, niet gesteld dat TenneT schade, in de vorm van bijvoorbeeld extra kosten, heeft geleden ten gevolge van de besluitvorming op het handhavingsverzoek.
8. Dit betekent dat de rechtbank het beroep van TenneT niet-ontvankelijk zal verklaren.
Conclusie en gevolgen
9. Het beroep is niet-ontvankelijk. De rechtbank komt daarom niet toe aan een inhoudelijke beoordeling van het bestreden besluit. TenneT krijgt daarom het griffierecht niet terug. Zij krijgt ook geen vergoeding van haar proceskosten.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep niet-ontvankelijk.
Deze uitspraak is gedaan door mr. V.P.K. van Rosmalen, voorzitter, en mr. E.C. Rozeboom en mr. W.J.B. Cornelissen, leden, in aanwezigheid van mr. H. Richart, griffier.
Uitgesproken in het openbaar op
griffier
voorzitter
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.