Uitspraak
RECHTBANK NOORD-NEDERLAND
Zittingsplaats Assen
Bestuursrecht
zaaknummer: LEE 23/3065
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 21 januari 2026 in de zaak tussen
[eiser] , uit [woonplaats] , eiser
(gemachtigde: mr. T.E. van der Bent),
en
het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Emmen, het college
(gemachtigde: B. Heijs).
Inleiding
In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiser tegen de afwijzing van de aanvraag om bijzondere bijstand voor de kosten van beschermingsbewind.
Met het bestreden besluit van 8 juni 2023 op het bezwaar van eiser is het college bij de afwijzing van de aanvraag gebleven.
Het college heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.
Eiser heeft hierop aanvullend gereageerd.
De rechtbank heeft het beroep op 5 december 2025 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser en de gemachtigde van het college.
Totstandkoming van het besluit
1. Namens eiser, geboren op [geboortedatum] , heeft zijn bewindvoerder allereerst op 17 augustus 2022 bijzondere bijstand aangevraagd voor de doorbelaste bankkosten bewind 2022, kosten beschermingsbewind en kosten mentorschap.
1.1.
Bij besluit van 13 september 2022 heeft het college geen bijzondere bijstand toegekend voor de doorbelaste bankkosten en de kosten beschermingsbewind. De bijzondere bijstand kosten voor mentorschap werd wel deels toegekend.
1.2.
Op 15 december 2022 is namens eiser een aanvraag ingediend om bijzondere bijstand voor de vergoeding van doorbelaste bankkosten bewind 2022 tot een bedrag van
€ 10,00 en kosten beschermingsbewind tot een bedrag van € 125,53 toe te kennen.
1.3.
Met het primaire besluit van 20 december 2022 heeft het college de doorbelaste bankkosten bewind voor 2023 tot een bedrag van € 10,00 toegekend en de kosten voor beschermingsbewind afgewezen, omdat eiser op 13 september 2022 hiervoor reeds eerder een aanvraag heeft gedaan. Bij besluit van 13 september 2022 is de bijzondere bijstand voor deze kosten afgewezen. Er zijn geen gewijzigde omstandigheden om de bijzondere bijstand nu wel toe te kennen.
2. Eiser kon zich hiermee niet verenigen en stelde bezwaar in. Eiser voerde aan dat er kennelijk geen sprake is van draagkracht, omdat hij wel in aanmerking komt voor de bijzondere bijstand voor bankkosten. Het is onbegrijpelijk waarom hij niet in aanmerking komt voor bijzondere bijstand voor de kosten van beschermingsbewind. Er wordt ten onrechte geoordeeld dat de aanvraag eerder is afgewezen en er geen sprake is van gewijzigde omstandigheden. Ook vindt eiser dat het college geen volledige en afdoende belangenafweging heeft uitgevoerd. Het besluit heeft nadelige (financiële) gevolgen voor hem, waardoor het besluit in strijd is met het evenredigheidsbeginsel. Eiser vindt verder dat niet is gebleken dat aan het stappenplan van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) is getoetst. Er is zonder nadere motivering en/of onderzoek tot afwijzing overgegaan.
2.1.
Op 8 juni 2023 is een advies opgesteld aan het college, waarin werd geadviseerd het bezwaar ongegrond te verklaren. Daartoe werd overwogen dat bij besluit van 13 september 2022 de draagkracht per jaar is bepaald over de periode van 1 augustus 2022 tot en met 31 juni 2023. Aan de hand van deze draagkrachtberekening is voor de doorbelaste bankkosten 2022, mentorschap en bewindvoeringskosten beoordeeld of er draagkracht is. Dat is het geval voor de doorbelaste bankkosten 2022, de bewindvoeringskosten en gedeeltelijk voor mentorschap. Eiser heeft ten aanzien van zijn nieuwe aanvraag geen gewijzigde omstandigheden naar voren gebracht. De hoogte van de kosten beschermingsbewind is hetzelfde gebleven en de financiële draagkracht licht verbeterd. Dat nu wel bijzondere bijstand is toegekend voor de doorbelaste bankkosten, is volgens de commissie geen reden anders te oordelen. De doorbelaste bankkosten van € 10,- hebben betrekking op het jaar 2023, in het besluit van 13 september 2022 ging het om de bankkosten van 2022. Het betreft verschillende kosten, waarvoor wel een inhoudelijke beoordeling heeft plaatsgevonden. De draagkrachtperiode loopt tot en met 31 juli 2023. De commissie adviseert om tegen die tijd een nieuwe aanvraag in te dienen.
2.2.
Onder volledige overname van het advies van de commissie verklaarde het college het bezwaar ongegrond. De aanvraag van 15 december 2022 om bijzondere bijstand beschermingsbewind is volgens het college terecht en op juiste gronden afgewezen.
Relevante wet- en regelgeving
3. De voor de beoordeling van het beroep belangrijke wet- en regelgeving is te vinden in de bijlage bij deze uitspraak.
Beoordeling door de rechtbank
4.1.
De vraag die hier voor ligt is of sprake is van gewijzigde omstandigheden in die zin dat eiser de gevraagde kosten voor beschermingsbewind niet zelf kan voldoen (zelf kan dragen). Hiervoor is van belang wat zijn draagkracht is, oftewel wat zijn inkomen is voor zover dit méér bedraagt dan de (voor hem geldende) bijstandsnorm.
Jonggehandicaptenkorting
4.3.
Eiser heeft aangevoerd dat bij het berekenen van zijn draagkracht geen rekening is gehouden met de jonggehandicaptenkorting in de zin van artikel 31, tweede lid, sub c van de Participatiewet (Pw). Volgens eiser is de jonggehandicaptenkorting geen middel in de zin de Pw, waardoor de korting in mindering gebracht dient te worden op de te berekenen draagkracht. De Beleidsregels Participatiewet gemeente Emmen 2021 (de beleidsregels) volgen immers de Pw op dit punt en de korting is blijkens de beleidsregels niet uitgezonderd.
4.4.
Het college heeft ter zitting toegelicht dat het toepassen van de jonggehandicaptenkorting een discretionaire bevoegdheid is van het college en dat het college ervoor heeft gekozen deze korting niet toe te passen.
4.5.
De rechtbank overweegt hierover als volgt. Het college heeft inderdaad beleidsvrijheid (discretionaire bevoegdheid) om te bepalen of zij de jonggehandicaptenkorting toepast. Dit heeft de gemachtigde van eiser op de zitting ook erkend. Omdat het college ervoor heeft gekozen de jonggehandicaptenkorting niet toe te passen, heeft het college de jonggehandicaptenkorting niet mee hoeven nemen in de berekening van de draagkracht. Dat in veel andere gemeentes de jonggehandicaptenkorting wél wordt toegepast, maakt dit niet anders. De beroepsgrond slaagt niet.
Kosten apotheek en eigen bijdrage
4.6.
Eiser heeft zich op het standpunt gesteld dat de kosten van de apotheek en de eigen bijdrage [naam zorggroep] in mindering moeten worden gebracht op het inkomen dat wordt betrokken bij de draagkrachtberekening.
4.7.
Naar het oordeel van de rechtbank zijn de kosten van de apotheek en de eigen bijdrage [naam zorggroep] geen
verplichteinhoudingen op het inkomen als bedoeld in artikel 31, derde lid, aanhef en onder d, van de Pw. Het gaat in die bepaling namelijk om inhoudingen door de verstrekker van het inkomen (zoals een werkgever of een uitkeringsinstantie) op het inkomen. Daarvan is bij de kosten van de apotheek en de kosten van de eigen bijdrage Zorggroep Vitez geen sprake. Zie hiervoor ook de uitspraak van deze rechtbank van 19 juni 2025 [1] . De beroepsgrond slaagt niet.
verplichteinhoudingen op het inkomen als bedoeld in artikel 31, derde lid, aanhef en onder d, van de Pw. Het gaat in die bepaling namelijk om inhoudingen door de verstrekker van het inkomen (zoals een werkgever of een uitkeringsinstantie) op het inkomen. Daarvan is bij de kosten van de apotheek en de kosten van de eigen bijdrage Zorggroep Vitez geen sprake. Zie hiervoor ook de uitspraak van deze rechtbank van 19 juni 2025 [1] . De beroepsgrond slaagt niet.
4.7.
Er is hier geen sprake is van executoriaal beslag. De rechtbank ziet dan ook niet in dat de uitspraak van de CRvB van 19 juni 2021 [2] waar eiser naar verwijst hier van toepassing zou moeten zijn.
Evenredigheid
4.8.
Eiser heeft zich tot slot op het standpunt gesteld dat het beleid van het college ten aanzien van de draagkrachtberekening onevenredig voor hem uitpakt. De rechtbank overweegt dat eiser op zitting desgevraagd de onevenredige gevolgen niet heeft weten te onderbouwen. De beroepsgrond slaagt dan ook niet.
Conclusie en gevolgen
5. Het beroep is ongegrond. De aanvraag van 15 december 2022 om bijzondere bijstand voor beschermingsbewind is terecht afgewezen. Eiser krijgt daarom het griffierecht niet terug. Hij krijgt ook geen vergoeding van zijn proceskosten.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. A.S. Broere, rechter, in aanwezigheid van L. Bergsma, griffier. De uitspraak is uitgesproken in het openbaar op 21 januari 2026.
griffier
rechter
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Centrale Raad van Beroep waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Centrale Raad van Beroep vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.
Bijlage: voor deze uitspraak belangrijke wet- en regelgeving
Participatiewet (Pw)
Artikel 31, eerste lid, eerste volzin, van de Pw bepaalt dat tot de middelen worden gerekend alle vermogens-en inkomensbestanddelen waarover de alleenstaande of het gezin beschikt of redelijkerwijs kan beschikken.
Artikel 31, derde lid, van de Pw bepaalt dat de middelen in aanmerking worden genomen tot het bedrag dat resteert na aftrek van:
- a.de daarover door de belanghebbende verschuldigde loonbelasting of inkomstenbelasting;
- b.de daarover door de belanghebbende verschuldigde premies volksverzekeringen dan wel een inhouding die met een of meer van deze premies overeenkomt alsmede de inkomensafhankelijke bijdrage, bedoeld in artikel 43 van Pro de Zorgverzekeringswet;
- c.ten laste van de belanghebbende komende verplichte bijdragen ingevolge een pensioenregeling en daarmee vergelijkbare regelingen;
- d.andere ten laste van de belanghebbende komende verplichte inhoudingen.
Artikel 35, eerste lid, van de Participatiewet (Pw) bepaalt dat de alleenstaande of het gezin recht heeft op bijzondere bijstand voor zover de alleenstaande of het gezin niet beschikt over de middelen om te voorzien in de uit bijzondere omstandigheden voortvloeiende noodzakelijk kosten van het bestaan en deze kosten naar het oordeel van het college niet kunnen worden voldaan uit de bijstandsnorm, de individuele inkomenstoeslag, het vermogen en het inkomen zover dit meer bedraagt dat de bijstandsnorm.
Beleidsregels Participatiewet gemeente Emmen 2021
Hoofdstuk 9: Bijzondere Bijstand
Draagkracht en inkomen
Al het inkomen dat boven 110% van de toepasselijke bijstandsnorm (exclusief vakantietoeslag) wordt als draagkracht aangemerkt. Wanneer een belanghebbende inkomsten heeft inclusief vakantietoeslag wordt bij de draagkrachtberekening ook uitgegaan van de bijstandsnorm inclusief vakantietoeslag (….)
Als de kosten hoger zijn dan de draagkracht dan komt het meerdere voor bijzondere bijstand in aanmerking. Dus als bijvoorbeeld de draagkracht oer maand € 20,00 is en de kosten bedragen per maand € 30,00 dan bestaat er recht op € 10,00 per maand bijzondere bijstand voor periodieke kosten. Als het om incidentele kosten gaat dan wordt de draagkracht per jaar bepaald en als de kosten hoger zijn dan wordt voor het verschil bijzondere bijstand toegekend.
Beschermingsbewind, curatele en mentorschap
Vergoeding bijzondere bijstand
Er kan bijzondere bijstand worden verleend voor onderbewindstelling indien de tarieven zijn goedgekeurd door de kantonrechter. Dit kan door dit te benoemen in de uitspraak van de onderbewindstelling/curatele/mentorschap of door een machtiging of goedkeuring. 100% van het inkomen boven de bijstandsnorm wordt als draagkracht aangemerkt.