Uitspraak
vonnis
RECHTBANK LEEUWARDEN
Sector civiel recht
zaaknummer / rolnummer: 119687 / KG ZA 12-144
Vonnis in kort geding van 22 mei 2012
in de zaak van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
POOTENTIEEL B.V.,
gevestigd te Bilthoven,
eiseres,
advocaat mr. M.C.S. de Boer, kantoorhoudende te Amsterdam,
tegen
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
S.C. HEERENVEEN B.V.,
gevestigd te Heerenveen,
gedaagde,
advocaat mr. P.E. Mazel, kantoorhoudende te Groningen.
Partijen zullen hierna Pootentieel en S.C. Heerenveen genoemd worden.
1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding
- de door Pootentieel overgelegde producties 1-16
- de door S.C. Heerenveen overgelegde producties 1-9
- de mondelinge behandeling van 16 mei 2012
- de pleitnota van Pootentieel
- de pleitnota van S.C. Heerenveen.
1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.
2. De feiten
2.1. Pootentieel is een bureau dat zich bezighoudt met sportmarketing en evenementen.
In de jaren 2008 tot en met 2011 heeft Potentieel in opdracht van de ABN AMRO Bank als sponsor van de betaald voetbalorganisatie Ajax een evenement georganiseerd in de Amsterdam Arena, welk evenement bekend staat als ChampCamp. De ABN AMRO Bank heeft in die jaren een aantal relaties samen met hun zoon of dochter uitgenodigd om de laatste competitiewedstrijd van het voetbalseizoen van Ajax te bezoeken en om aansluitend deel te nemen aan het ChampCamp. Bij brief van 11 mei 2010 heeft [A], manager Sponsoring & Events van de ABN AMRO bank aan Pootentieel over de samenwerking bericht, voor zover hier van belang:
"Het feit dat dit event in korte tijd zo is uitgegroeid tot een top event is des te knapper gezien de complexiteit die het met zich meebrengt. Het organiseren van dit event in een voetbalstadion met alle aspecten (denk aan veiligheid) en alle stakeholders (de club, de cateraar e.d.) erom heen maakt het extra ingewikkeld. Voor het neerzetten van dit event wordt richting alle betrokken partijen optimale afstemming verwacht om te komen tot het maximale resultaat. Pootentieel (…) kan zich goed inleven in verschillende doelgroepen."
2.2. Pootentieel geeft de navolgende omschrijving van ChampCamp:
"Zoals de naam ChampCamp® al aangeeft, wordt er gekampeerd. Zoon of dochter overnacht samen met ouder/verzorger op het heilige gras van de favoriete club. En de volgende ochtend schuift de complete selectie aan het ontbijt! ChampCamp® betekent natuurlijk ook sport en interactie. Op de middag van aankomst worden de deelnemers verdeeld in 10 elftallen van elk 11 ouder-kindkoppels. Onder leiding van trainers of oud-spelers van de club doorlopen zij een balvaardigheidscircuit met vijf verschillende onderdelen, zoals 'de lat raken' en 'balletje hooghouden'. Het kind-ouderkoppel dat overall de meeste punten scoort, mag op de middenstip slapen. "
2.3. Nadat de eerste editie van ChampCamp in de Amsterdam Arena in 2008 had plaatsgevonden, heeft Potentieel aan alle betaald voetbalorganisaties – waaronder SC Heerenveen – een promotiepakket voor ChampCamp gestuurd. Naar aanleiding daarvan heeft [B], (indirect) bestuurder van Pootentieel, op 5 juni 2009 een bespreking met SC Heerenveen gehad. Bij deze bespreking waren van de zijde van SC Heerenveen aanwezig [C] en [D] en aan het einde ook [E], commercieel directeur van SC Heerenveen.
2.4. Op 9 juni 2009 heeft [B] aan SC Heerenveen een e-mailbericht gestuurd met navolgende inhoud voor zover hier van belang: "In ieder geval ontzettend leuk dat jullie zo enthousiast reageerden en voor ChampCamp willen gaan. (…) Laat me even weten wanneer een vervolgafspraak het beste schikt, zodat we e.e.a. ook kunnen formaliseren ", waarop [C] bij e-mailbericht van 19 juni 2009 heeft geantwoord, voor zover hier relevant; "Ik vond het ook een erg leuk gesprek en weet ook zeker dat het een groot succes gaat worden. (…) Het is idd nu vakantieperiode hier, dus zodra ik van mijn collega een plattegrond en de afmetingen van de omloop heb ontvangen, dan zal ik ze naar je toe mailen. Tevens kunnen we dan een vervolgafspraak inplannen oke?"
2.5. In november 2009 heeft [E] telefonisch aan Pootentieel laten weten dat als gevolg van de tegenvallende sportieve prestaties in de eerste helft van het seizoen 2009/2010 en de daarmee samenhangende slechte financiële situatie van de club SC Heerenveen geen ChampCamp wilde laten organiseren door Potentieel.
2.6. In december 2010 heeft SC Heerenveen een diner georganiseerd ten behoeve van de organisatie KiKa (Kinderen Kanker Vrij) waarvoor zij haar relaties heeft uitgenodigd. Tijdens dat diner is een veiling gehouden om geld bijeen te brengen voor KiKa. SC Heerenveen heeft voor de veiling onder meer ingebracht de mogelijkheid om in het voetbalstadion van SC Heerenveen te kamperen. Univé, hoofdsponsor van SC Heerenveen, heeft daarvoor het meest geboden en Univé heeft vervolgens de organisatie daarvan ter hand genomen. Als gevolg daarvan heeft aan het einde van het voetbalseizoen 2011 het evenement "Kamperen op de middenstip" in het Abe Lenstra stadion plaatsgevonden. Op internet is daarover als volgt (onder meer) bericht:
"Feest donderdagmiddag in het Heerenveense Abe Lenstrastadion. Jeugd en ouders verzamelden zich daar om een nachtje te kamperen op het Heerenveense voetbalveld. Hoofdsponsor Unive had 18 tenten op het veld neergezet. Een van die tenten stond op de middenstip. (…) De 37 gelukkigen waren uitgeloot via een wedstrijd van Unive. Voordat bekend werd wie op de middenstip mag slapen moesten alle aanwezigen eerst 10 vragen over het voetbal beantwoorden. De persoon met de meest goede antwoorden is de gelukkige. (…) De aanwezigen kregen een rondleiding door het stadion en er was een barbecue."
2.7. In 2012 heeft de supermarkt C1000, die sponsor van SC Heerenveen is, althans zestien vestigingen van C 1000, een actie uitgeschreven. De betreffende folder luidt, voor zover hier van belang:
"Doe mee en WIN
Bijzondere sc Heerenveen prijzen (…)
WIN een nachtje slapen op de middenstip
WIN een trainingsdag bij sc Heerenveen
WIN kaarten voor een thuiswedstrijd
Hoofdprijs 20x
Kamperen op de middenstip
Dat is nog eens een unieke ervaring!
Ben jij de gelukkige die samen met de vader of moeder een nacht komt slapen op de middenstip van het Abe Lenstra Stadion?"
2.8. Op donderdag 24 en vrijdag 25 mei 2012 heeft SC Heerenveen (een deel van) het door haar gehuurde stadion aan (zestien vestigingen van) de supermarkt C1000 ter beschikking gesteld voor de hoofdprijswinnaars van de door de supermarkt(en) uitgeschreven actie “Kamperen op de middenstip”.
3. Het geschil
3.1. Pootentieel vordert, na haar eis ten opzichte van de uitgebrachte dagvaarding te hebben verminderd, dat de voorzieningenrechter bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad:
1. SC Heerenveen veroordeelt om zich, na betekening van dit vonnis, voor de duur van 1 jaar te onthouden van het organiseren van het evenement "Kamperen op de middenstip" of enig ander evenement dat overeenstemt met ChampCamp concept van Pootentieel;
2. SC Heerenveen veroordeelt, binnen 48 uur na betekening van dit vonnis, heden op de homepage van haar officiële website www.sc-heerenveen.nl gedurende tenminste zes weken, in een duidelijk leesbaar lettertype, een mededeling van de directie te plaatsen, waarin wordt aangegeven dat de actie "Kamperen op de middenstip" gebaseerd is op het ChampCamp concept van Pootentieel en dat het gebruik van een soortgelijk concept zonder toestemming van Pootentieel onder de gegeven omstandigheden ongeoorloofd is en dat de actie en het evenement daarom geen doorgang kunnen vinden;
3. SC Heerenveen veroordeelt tot betaling aan Potentieel van een dwangsom van € 5.000,00 voor iedere dag, een gedeelte van een dag daar onder begrepen, dat SC Heerenveen niet of niet volledig aan de onder 1 en 2 gevraagde veroordelingen voldoet;
4. SC Heerenveen veroordeelt in de proceskosten.
3.2. SC Heerenveen voert verweer met conclusie tot afwijzing van de vordering met veroordeling van Potentieel in de proceskosten.
3.3. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
4. De beoordeling
4.1. Pootentieel legt aan haar vordering ten grondslag dat SC Heerenveen met het (laten) organiseren van het evenement "Kamperen op de middenstip" onrechtmatig jegens haar handelt. SC Heerenveen profiteert volgens Pootentieel van haar prestaties, zijnde het door Potentieel uitgewerkte en op basis van haar knowhow en ervaring tot stand gekomen concept ChampCamp. Pootentieel voert aan dat dit profiteren, gelet op na te noemen (bijzondere) omstandigheden als gevolg waarvan partijen in een bijzondere relatie tot elkaar zijn komen te staan, als een schending van SC Heerenveen van de norm van zorgvuldigheid die in het maatschappelijk verkeer betaamt moet worden beschouwd. Pootentieel stelt dat zij als gevolg van deze handelwijze van SC Heerenveen in haar bedrijfsvoering schade lijdt.
De bijzondere omstandigheden waarop Pootentieel het onrechtmatig handelen van SC Heerenveen baseert zijn de omstandigheden dat (1) partijen naar aanleiding van een door Pootentieel gehouden presentie op hoofdlijnen over een door Pootentieel voor SC Heerenveen te organiseren ChampCamp overeenstemming hebben bereikt, (2) Potentieel met de annulering van de overeenkomst door SC Heerenveen akkoord is gegaan in de, achteraf gebleken, onjuiste veronderstelling dat SC Heerenveen geen financiële middelen had om ChampCamp te organiseren, (3) SC Heerenveen met (elementen van) het concept ChampCamp “aan de haal is gegaan” door zelf het evenement "Kamperen op de middenstip" te (laten) organiseren en daarmee geprofiteerd heeft van de prestaties en inspanningen van Potentieel.
4.2. Ter zitting heeft Pootentieel uitdrukkelijk verklaard dat zij zich in dit kort geding niet beroept op bescherming van een haar toekomend auteursrecht. In debat is wel of de inspanningen en prestaties van Potentieel een éénlijnsprestatie opleveren, dat wil zeggen een prestatie van dien aard dat zij op één lijn valt te stellen met die welke toekenning van een absoluut recht van intellectuele eigendom rechtvaardigt. Uit de omschrijving die Pootentieel aan ChampCamp geeft (zie onder 2.2.) en de verklaring van ABN AMRO Bank over de samenwerking (zie onder 2.1.) leidt de voorzieningenrechter af dat het werk van Potentieel met betrekking tot ChampCamp vooral organisatorisch en logistiek van aard is en dat zij daarnaast de contacten legt, waaronder die met de sponsoren en dat zij in dat kader een plan opstelt teneinde met sponsorgelden het ChampCamp te kunnen bekostigen. Gelet daarop is de voorzieningenrechter van oordeel dat ChampCamp niet is te beschouwen als een met een intellectueel eigendomsrecht gelijk te stellen éénlijnsprestatie (als bedoeld in HR 27 juni 1986, NJ 1987, 191, Decca/Holland Nautic), zodat Pootentieel uit dien hoofde geen bescherming toekomt.
4.3. Voorts heeft Potentieel aan haar vorderingen ten grondslag gelegd dat SC Heerenveen maatschapelijk onbetamelijk en daarmee onrechtmatig jegens haar heeft gehandeld door te profiteren van haar knowhow en prestaties. Vast staat dat Potentieel in juni 2009 aan de hand van een presentatie aan SC Heerenveen heeft verteld hoe zij in 2008 ChampCamp in opdracht van de ABN AMRO Bank heeft georganiseerd in de Amsterdam Arena. Ook al zou juist zijn dat SC Heerenveen daardoor op het idee is gebracht om het door haar gehuurde (Abe Lenstra) stadion in 2011 en 2012 beschikbaar te stellen voor een overnachting op het voetbalveld en ook al zou SC Heerenveen elementen van ChampCamp hebben overgenomen, dan nog is het gebruik van dat idee en de daarover door Pootentieel verschafte informatie naar het oordeel van de voorzieningen¬rechter op zich zelf beschouwd niet onrechtmatig. Tussen partijen is immers niet in geschil dat Pootentieel aan het verstrekken van de informatie over ChampCamp geen voorwaarden heeft verbonden en dat partijen evenmin afspraken hebben gemaakt tot geheimhouding. Het gaat derhalve om op zichzelf onbeschermde informatie en ideeën die in een bespreking zijn verstrekt in de hoop de opdracht te verkrijgen. Gelet daarop is het, wanneer vervolgens de opdracht niet wordt verstrekt, niet ongeoorloofd om van die informatie en ideeën gebruik te maken (vergelijk Hof 's-Gravenhage 8 januari 1998, LJN: AO9807).
4.4. Het voorgaande wordt naar het oordeel van de voorzieningenrechter niet anders indien de stelling van Pootentieel, dat partijen op hoofdlijnen overeenstemming hadden bereikt en dat de opdracht vervolgens door SC Heerenveen op oneigenlijke gronden is geannuleerd, juist zou zijn. Ook dan geldt dat het, nu het zoals hiervoor is overwogen, om op zichzelf onbeschermde informatie gaat, niet ongeoorloofd is om vervolgens van die informatie en ideeën gebruik te maken. De vraag of partijen op hoofdlijnen overeenstemming hebben bereikt, waarover partijen van mening verschillen, behoeft hier derhalve geen verdere bespreking.
4.5. Rest de vraag of SC Heerenveen overigens onrechtmatig jegens Pootentieel heeft gehandeld. Pootentieel heeft SC Heerenveen verweten dat zij de opdracht op onheuse en, achteraf gebleken, onjuiste gronden heeft geannuleerd. Pootentieel betwist niet dat sportieve prestaties van SC Heerenveen in de eerste helft van het seizoen 2009/2010 tegenvielen en daarmee de financiële situatie van de club. Pootentieel voert evenwel aan dat deze feiten voor SC Heerenveen geen reden hebben gevormd om niet (langer) met Pootentieel in zee te willen gaan. Potentieel stelt dat de werkelijke reden van de opzegging van SC Heerenveen in november 2009 was dat SC Heerenveen met ChampCamp zelf aan de haal wilde gaan. Potentieel verwijst in dat verband naar het evenement "Kamperen op de middenstip" van 2011. Uit de door SC Heerenveen ter zitting verschafte toelichting op dit evenement blijkt dat dit evenement op heel andere wijze tot stand is gekomen dan ChampCamp (vide rechtsoverweging 2.6). Gezien deze toelichting kan naar het oordeel van de voorzieningenrechter niet worden volgehouden dat SC Heerenveen met het evenement in 2011 aan de haal is gegaan met het concept ChampCamp. Pootentieel heeft ten slotte nog betoogd dat het evenement 2012, dat in dit kort geding ter discussie staat, elementen vertoont van ChampCamp, zoals het kamperen van kinderen van 6 tot en met 12 jaar met een ouder in een koepeltentje met logo van een sponsor op het voetbalveld en het winnen van het kamperen op de middenstip. Dit betoog faalt. Voor zover SC Heerenveen deze elementen al van ChampCamp heeft overgenomen – wat SC Heerenveen overigens onder verwijzing naar een door haar overgelegde schriftelijke verklaring van de medewerkster van SC Heerenveen die zich met het evenement bezig houdt betwist – staat het, op gronden als onder rechtsoverweging 4.3. is vermeld, SC Heerenveen vrij om deze elementen te gebruiken en kan op die basis evenmin onrechtmatig handelen worden aangenomen.
4.6. Het voorgaande leidt tot de slotsom dat SC Heerenveen niet onrechtmatig jegens Pootentieel heeft gehandeld. De vorderingen zullen dan ook worden afgewezen. Pootentieel zal als de in het ongelijk te stellen partij worden veroordeeld in de proceskosten. De proceskosten aan de zijde van SC Heerenveen worden vastgesteld op € 1.391,00 zijnde € 575,00 aan griffierecht en € 816,00 aan tegemoetkoming in het salaris van de advocaat.
5. De beslissing
De voorzieningenrechter
5.1. wijst af het gevorderde;
5.2. veroordeelt Pootentieel in de proceskosten, tot aan deze uitspraak aan de zijde van SC Heerenveen vastgesteld op € 1.391,00.
Dit vonnis is gewezen door mr. Th.G. Lautenbach en in het openbaar uitgesproken op 22 mei 2012.?