Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Team Jeugd- en Zorgrecht
Zaak-/rekestnr.: C/09/689728 / FA RK 25-5971
Datum beschikking: 10 september 2025
Machtiging tot het verlenen van verplichte zorg
Beschikkingnaar aanleiding van het door de officier van justitie ingediende verzoek tot het verlenen van een zorgmachtiging als bedoeld in artikel 6:4 van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz), ten aanzien van:
[betrokkene] ,
hierna te noemen: betrokkene,
geboren op [geboortedatum] 1947 te [geboorteplaats] , [land] ,
wonende te [woonplaats] ,
advocaat: mr. I.G.M. van Gorkum te Den Haag.
ProcesverloopBij verzoekschrift, ingekomen ter griffie op 5 augustus 2025, heeft de officier van justitie verzocht om een zorgmachtiging.
Bij het verzoekschrift zijn de volgende bijlagen gevoegd:
- een op 2 augustus 2025 ondertekende medische verklaring van [naam 1] , psychiater, die niet bij de behandeling betrokken was;
- een blanco zorgkaart;
- een zorgplan van 4 augustus 2025;
- de bevindingen van de geneesheer-directeur van 4 augustus 2025;
- een blanco uittreksel uit de justitiële documentatie;
- een afschrift van de politiemutaties.
De rechtbank heeft kennisgenomen van de brief van 5 september 2025 van de psychiater [naam 2] .
De mondelinge behandeling van het verzoek heeft plaatsgevonden op 10 september 2025. Daarbij zijn gehoord:
- de advocaat;
- de psychiater, de heer [naam 2] ;
- de ambulant psychiatrisch hulpverlener, de heer [naam 3] .
Betrokkene is niet ter zitting verschenen. De rechtbank stelt vast dat betrokkene behoorlijk is opgeroepen voor de zitting.. Zij was op de dag van de zitting niet thuis, dan wel deed zij de deur niet open. De psychiater verwachtte ook niet dat het zou lukken haar te spreken. In zijn brief van 5 september 2025 heeft de psychiater gemotiveerd aangegeven dat pogingen met betrokkene in contact te komen steeds op niets zijn uitgelopen. Aan de casemanagers heeft betrokkene verteld dat zij een groot slagersmes bij de voordeur heeft liggen om de buurman te kunnen steken als hij probeert haar woning binnen te komen en heeft zij dit mes laten zien. Volgens de psychiater loopt iedereen die bij betrokkene aanbelt een risico. Daarnaast heeft de psychiater in zijn brief aangegeven dat er een grote kans aanwezig is dat betrokkene niet aanwezig zal zijn ter zitting. De rechtbank heeft na ampele afweging en met inachtneming van de bestaande risico’s besloten ervan uit te gaan dat betrokkene niet bereid was zich te doen horen. De mondelinge behandeling heeft daarom zonder aanwezigheid van betrokkene plaatsgevonden.
Omdat door de officier van justitie een nadere toelichting op of motivering van het verzoek niet nodig werd geacht en het de rechtbank ter zitting is gebleken dat diens aanwezigheid ook niet noodzakelijk was om tot een inhoudelijke beslissing te kunnen komen, is de officier van justitie niet gehoord.
Standpunten ter zitting
Door de advocaat is ter zitting naar voren gebracht dat niet vastgesteld is dat betrokkene afstand doet van het recht om gehoord te worden. Daarnaast is de medische verklaring onvoldoende zorgvuldig opgesteld, omdat betrokkene niet in persoon is beoordeeld. De advocaat licht toe dat betrokkene aan haar heeft verteld dat zij enkel het mes gebruikt als iemand haar woning binnenkomt. Er worden daarnaast voorvallen uit het verleden aangehaald. Betrokkene wil geen zorgmachtiging. De advocaat verzoekt afwijzing van het verzoek.
De psychiater heeft ter zitting toegelicht dat betrokkene al jaren psychotisch is. Er is sprake van isolatie en zij gaat maatschappelijk teloor. Ook is er een gezondheidsrisico door de langdurige psychose. Zij heeft een mes waarmee zij haar buurman te lijf wil gaan. Deze buurman kan ook andere gedaantes aannemen. Er wordt al lang geprobeerd om betrokkene in zorg te krijgen. De psychiater ligt toe dat zij het risico dusdanig inschatten dat zij zelf niet zonder assistentie op huisbezoek gaan.
Beoordeling
Uit de overgelegde stukken is gebleken dat betrokkene lijdt aan een psychische stoornis, te weten een schizofrene stoornis.
Deze stoornis leidt tot ernstig nadeel, gelegen in:
- levensgevaar;
- ernstig lichamelijk letsel;
- ernstige psychische schade;
- maatschappelijke teloorgang;
- de situatie dat betrokkene met hinderlijk gedrag agressie van anderen oproept;
- de situatie dat de algemene veiligheid van personen of goederen in gevaar is.
Betrokkene veroorzaakt overlast in de buurt en leeft in isolatie. Zij woont in een woning die deels met aluminiumfolie is bekleed vanwege waangedachten over straling, fluistert in huis en is uit achterdocht gestopt met vrijwilligerswerk. Betrokkene heeft wanen over haar buren en is bereid geweld te gebruiken ter zelfbescherming. Zo heeft zij aangegeven de buurman of een door hem gestuurd persoon te steken met een groot mes en heeft zij de buurman met een hamer benaderd. Zij ziet andere personen aan als handlangers van de buurman.
Om het ernstig nadeel af te wenden, de geestelijke gezondheid van betrokkene te stabiliseren en de geestelijke gezondheid van betrokkene te herstellen zodanig dat zij haar autonomie zoveel mogelijk herwint, heeft betrokkene zorg nodig.
Gebleken is dat er geen mogelijkheden voor passende zorg op vrijwillige basis zijn. Betrokkene wil zich niet laten behandelen en is zorgmijdend. Om die reden is verplichte zorg nodig.
De in het verzoekschrift genoemde vormen van zorg zijn gebaseerd op de medische verklaring, het zorgplan en het advies van de geneesheer-directeur. Deze vormen van verplichte zorg zijn door de rechtbank tijdens de mondelinge behandeling besproken.
Gelet op het voorgaande acht de rechtbank de volgende vormen van verplichte zorg noodzakelijk om het ernstig nadeel af te wenden:
- toedienen van medicatie;
- verrichten medische controles;
- andere medische handelingen en therapeutische maatregelen;
- beperken van de bewegingsvrijheid;
- onderzoek aan kleding of lichaam;
- onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;
- controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen;
- aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen;
- opnemen in een accommodatie.
Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben. De voorgestelde verplichte zorg is bovendien evenredig en naar verwachting effectief. Uit de stukken blijkt verder dat bij het bepalen van de juiste zorg rekening is gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen, alsmede met de veiligheid van betrokkene.
Gelet op het voorgaande is voldaan aan de criteria voor en doelen van verplichte zorg als bedoeld in de Wvggz.
De rechtbank erkent een gebrek in de medische verklaring, nu slechts één aangekondigde poging is gedaan om betrokkene te spreken. Uit de toelichting van de psychiater blijkt echter dat het niet te verwachten is dat het alsnog zal lukken betrokkene te spreken. Gelet op het ernstig nadeel acht de rechtbank het noodzakelijk dat voor een korte periode een zorgmachtiging wordt verleend. Rekening houdend met het geconstateerde gebrek wordt de machtiging toegewezen voor de duur van zes weken, zodat betrokkene alsnog in persoon kan worden onderzocht en de noodzakelijke zorg kan worden geboden.
Beslissing
De rechtbank:
verleent een zorgmachtiging ten aanzien van:
[betrokkene] ,
geboren op [geboortedatum] 1947 te [geboorteplaats] , [land] ,
inhoudende dat bij wijze van verplichte zorg de volgende maatregelen kunnen worden getroffen:
- toedienen van medicatie;
- verrichten medische controles;
- andere medische handelingen en therapeutische maatregelen;
- beperken van de bewegingsvrijheid;
- onderzoek aan kleding of lichaam;
- onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;
- controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen;
- aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen;
- opnemen in een accommodatie;
bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met 22 oktober 2025;
wijst het meer of anders verzochte af.
Deze beschikking is gegeven door mr. D.G.J. Dop, rechter, bijgestaan door E.C. de Jong als griffier, en uitgesproken ter openbare zitting van 10 september 2025.
De schriftelijke uitwerking van deze beschikking is vastgesteld op 6 oktober 2025.
Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.