Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Utrecht Bestuursrecht zaaknummer: NL23.2800
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser], eiser V-nummer: [V-nummer] (gemachtigde: mr. R.M. Seth Paul),
en
de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, verweerder (gemachtigde: mr. R. Hopman).
Procesverloop
Bij besluit van 29 januari 2023 (het bestreden besluit) heeft verweerder aan eiser de maatregel van bewaring op grond van artikel 59a, eerste lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) opgelegd.
Eiser heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding.
De rechtbank heeft het beroep op 13 februari 2023 op zitting behandeld. Eiser is verschenen, bijgestaan door zijn gemachtigde. Als tolk is verschenen mevrouw Van den Berg-Barrio. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.
Overwegingen
1. Eiser is van Cubaanse nationaliteit en is geboren op [geboortedatum] 1975.
Opeenstapeling van gebreken
2. Eiser stelt dat er sprake is van een opeenstapeling van gebreken, waardoor zijn inbewaringstelling onrechtmatig is:
1˚. verweerder heeft geen invulling gegeven aan zijn verplichting om uitzettingshandelingen te verrichten tijdens de strafrechtelijke detentie van eiser die direct voorafging aan de onderhavige maatregel van bewaring;
2˚. verweerder heeft hem ten onrechte staandegehouden op de grondslag van artikel 50, tweede lid, van de Vw;
3˚. eiser heeft kenbaar gemaakt dat hij contact wenste op te nemen met zijn verwanten. Het is niet vast te stellen of hem daartoe ook daadwerkelijk de gelegenheid is geboden;
4˚. in strijd met artikel 5.3 van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb 2000) heeft verweerder eiser niet schriftelijk op de hoogte gebracht van de mogelijkheid om gratis rechtsbijstand en vertegenwoordiging aan te vragen.
3. De rechtbank oordeelt als volgt. Ten aanzien van 1˚ en 2˚ is sprake van gebreken. Verweerder heeft dit ter zitting ook erkend. Ten aanzien van 3˚ is geen sprake van een gebrek. Op grond van het beleid als vervat in paragraaf A2/4 van de Vreemdelingencirculaire 2000 stelt de ambtenaar die belast is met het toezicht op vreemdelingen een vreemdeling ervan op de hoogte dat hij contact mag opnemen met zijn verwanten. Eiser heeft in zijn geval aangegeven dat hij van dit recht gebruik wilde maken. Het beleid verplicht de ambtenaar in kwestie er niet toe om eiser hiertoe direct in de gelegenheid te stellen. Het dossier geeft ook geen aanknopingspunten voor de veronderstelling dat eiser die gelegenheid niet alsnog heeft gekregen of had kunnen krijgen. Ten aanzien van 4˚ is wel weer sprake van een gebrek. In of bij de maatregel van bewaring heeft eiser geen schriftelijke vermelding ontvangen van zijn recht op gratis rechtsbijstand en vertegenwoordiging. Dit levert een schending op van artikel 5.3 van het Vb 2000. Dat de ambtenaar in kwestie eiser voorafgaande aan diens inbewaringstelling mondeling heeft gewezen op deze rechten, doet niet af aan de verplichting om dit schriftelijk te vermelden in of bij het besluit tot inbewaringstelling.
4. Uit rechtsoverweging 3 volgt dat er sprake is van drie gebreken: twee tijdens het voortraject en één bij de oplegging van de maatregel van bewaring. Deze gebreken raken niet direct aan de maatregel van bewaring, zodat zij niet zonder meer tot de onrechtmatigheid daarvan leiden. In de enkele omstandigheid dat het om drie gebreken gaat, ziet de rechtbank geen aanleiding om tot de onrechtmatigheid van de maatregel te concluderen. Het betreffen immers telkens relatief kleine gebreken. Zo was de strafrechtelijke detentie die eiser direct voorafgaande aan de maatregel van bewaring heeft ondergaan van relatief korte duur. Het is dan ook maar de vraag of de overdracht van eiser zou zijn bespoedigd, als verweerder al tijdens de strafrechtelijke detentie was overgegaan tot het verrichten van uitzettingshandelingen. Ook was eiser voorafgaande aan het opleggen van de maatregel van bewaring mondeling meegedeeld dat hij recht had op gratis rechtsbijstand en vertegenwoordiging. Hij was dus bekend met dit recht.
5. De geconstateerde gebreken leiden tot een belangenafweging. De rechtbank overweegt in dit verband dat de aard van de gebreken relatief klein is. Uit het dossier blijkt verder dat eiser niet voornemens is om mee te werken aan zijn overdracht naar Duitsland. Hij is zelfs al eerder overgedragen naar Duitsland, maar is daarna op illegale wijze weer naar Nederland gekomen. Zoals hierna blijkt, is de maatregel voorts niet in strijd met het recht. Eén en ander brengt de rechtbank tot het oordeel dat de belangenafweging in het voordeel van verweerder uitvalt. De beroepsgrond slaagt niet.
Bewaringsgronden
6. In de maatregel van bewaring heeft verweerder overwogen dat de maatregel nodig is, omdat een concreet aanknopingspunt bestaat voor een overdracht als bedoeld in de Dublinverordening en een significant risico bestaat dat eiser zich aan het toezicht zal onttrekken. Verweerder heeft, onder verwijzing naar artikel 5.1b, tweede, derde en vierde lid, van het Vreemdelingenbesluit (Vb), als zware gronden vermeld dat eiser:
3a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan;
3b. zich in strijd met de Vreemdelingenwetgeving gedurende enige tijd aan het toezicht op vreemdelingen heeft onttrokken;
3k. een overdrachtsbesluit heeft ontvangen en geen medewerking verleent aan de overdracht aan de lidstaat die verantwoordelijk is voor de behandeling van zijn asielverzoek;
en als lichte gronden vermeld dat eiser:
4c. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;
4d. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.
7. De rechtbank stelt vast dat eiser de gronden die aan de maatregel van bewaring ten grondslag zijn gelegd niet heeft betwist. De rechtbank is van oordeel dat deze gronden en de motivering daarvan de maatregel kunnen dragen.
Voortvarendheid
8. De rechtbank is van oordeel dat de stelling van eiser dat verweerder onvoldoende voortvarend heeft gehandeld niet slaagt. Ter zitting is gebleken dat namens eiser een beroep en een verzoek tot het treffen van een voorlopige voorziening is ingediend tegen zijn overdrachtsbesluit. Hierdoor is de werking van het overdrachtsbesluit geschorst. Het is voor verweerder dus nu niet mogelijk om eiser daadwerkelijk over te dragen naar Duitsland. Van enig onvoldoende voortvarend handelen kan in dit stadium dan ook geen sprake zijn.
Lichter middel
9. Eiser voert aan dat verweerder had moeten volstaan met het opleggen van een lichter middel dan de maatregel van bewaring. Eiser zegt namelijk dat hij zich nooit heeft onttrokken aan het toezicht op vreemdelingen en dat de politie weet waar hij is. Verder heeft hij verklaard dat hij een relatie heeft en dat hij een afspraak in het ziekenhuis heeft staan in verband met een de plannen operatie.
10. De rechtbank is van oordeel dat verweerder voldoende heeft gemotiveerd waarom verweerder niet heeft volstaan met het opleggen van een lichter middel. Zo beschikt eiser in Nederland niet over een vaste woon- en verblijfplaats. Dat de politie nu zou weten waar eiser zich bevindt, sluit niet de mogelijkheid uit dat hij binnenkort onder de radar duikt en niet meer te traceren is. Verder is het niet nodig dat hij in Nederland verblijft om zijn relatie te kunnen onderhouden. Ten aanzien van de afspraak van eiser in het ziekenhuis heeft verweerder mogen aanvoeren dat niet is gebleken dat deze afspraak dermate urgent is, dat eiser niet in vreemdelingenbewaring kan worden geplaatst. De afspraak was gemaakt om te bepalen op welke termijn een enkeloperatie ingepland zou kunnen worden. Als eiser medische problemen ervaart, kan hij contact opnemen met de medische dienst in het detentiecentrum. Alsdan zal beoordeeld worden of het nodig is om eiser over te plaatsen naar een regulier ziekenhuis. De beroepsgrond slaagt niet.
Conclusie
11. Tot slot overweegt de rechtbank dat zij ook met inachtneming van de ambtshalve toetsing waartoe zij gehouden is1 niet van oordeel is dat de maatregel van bewaring tot het moment van sluiten van het onderzoek op enig moment onrechtmatig was.
1. ECLI:EU:C:2022:858.
12. Het beroep is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen.
13. Gelet op de geconstateerde gebreken veroordeelt de rechtbank verweerder wel in de door eiser gemaakte proceskosten. Deze kosten stelt de rechtbank op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vast op € 1.674,00 (1 punt voor het indienen van het beroepschrift en 1 punt voor het verschijnen ter zitting met een waarde per punt van € 837,00 en een wegingsfactor
1). Omdat eiser een toevoeging is verleend, moet verweerder de proceskostenveroordeling betalen aan de rechtsbijstandverlener.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af;
- veroordeelt verweerder in de proceskosten van eiser tot een bedrag van € 1.674,00.
Deze uitspraak is gedaan door mr. R.J.A. Schaaf, rechter, in aanwezigheid van mr. E. Mulder, griffier.
De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
14 februari 2023
Documentcode: [documentcode]
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.