Uitspraak
Vonnis
RECHTBANK ARNHEM
Sector civiel recht
zaaknummer / rolnummer: 206497 / KG ZA 10-660
Vonnis in kort geding van 1 december 2010
in de zaak van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
[eiseres] B.V.,
gevestigd te [woonplaats],
eiseres,
advocaten mr. L.E.M. Haverkort en mr. E.E. Zeelenberg te Enschede,
tegen
de publiekrechtelijke rechtspersoon
GEMEENTE EDE,
zetelend te Ede,
gedaagde,
advocaat mr. T. van Wijk te Arnhem,
in welke procedure heeft verzocht te worden toegelaten als gevoegde partij aan de zijde van gedaagde:
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
[eiseres in het incident] B.V.,
gevestigd te [woonplaats]
eiseres in het incident,
advocaat mr. A.P.J. Blokland te Ede.
Partijen zullen hierna [eiseres], de gemeente en [eiseres in het incident] genoemd worden.
1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding
- de wijziging van eis van [eiseres]
- de incidentele conclusie houdende vordering tot voeging van [eiseres in het incident]
- de mondelinge behandeling
- de pleitnota van [eiseres]
- de pleitnota van de gemeente.
1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.
2. De feiten
2.1. Op 14 juni 2010 heeft de gemeente op www.aanbestedingskalender.nl de aankondiging gepubliceerd van de nationale niet-openbare aanbesteding “Groot onderhoud raadhuis Ede” (hierna: de opdracht). De gemeente heeft Centraal Bureau Bouwtoezicht (hierna: CBB) ingeschakeld voor de begeleiding van de aanbestedingsprocedure.
2.2. In de gunningsleidraad “Groot onderhoud raadhuis Ede” (hierna: de gunningsleidraad) met projectnummer 23363 gedateerd 17 augustus 2010 is onder meer het volgende opgenomen:
3.2 DE GUNNINGSPROCEDURE
In de Gunningsfase worden de Inschrijvers middels de stappen zoals verwoord in deze paragraaf beoordeeld.
De procedure van de selectie wordt onderverdeeld in de volgende stappen:
• stap 1: inlichtingenronde Inschrijvers
• stap 2: indienen inschrijvingen
• stap 3: beoordeling inschrijvingen
• stap 4: presentatie
• stap 5: bepaling Economisch Meest Voordelige Inschrijving (EMVI)
• stap 6: voornemen tot Gunning
• stap 7: bezwaartermijn (Alcatel-termijn)
(...)
Stap 3 Beoordeling op Gunninscriteria
Elk lid van de selectiecommissie bepaald afzonderlijk, aan de hand van de Gunningscriteria die zijn genoemd in hoofdstuk 4 van deze Gunningsleidraad, zijn score voor betreffende inschrijver. Dit resulteert per Inschrijver in een voorlopige score voor de presentatie op schrift. Deze score telt voor de helft mee in de beoordeling van de Gunningscriteria op het aspect ‘kwaliteit’.
Stap 4 Beoordeling op presentatie
Iedere Inschrijver wordt verzocht een presentatie te houden van zijn inschrijving. De presentatie moet gehouden worden door de beoogd projectleider voor dit werk. Elk lid van de selectiecommissie beoordeeld, aan de hand van de Gunningscriteria die zijn genoemd in hoofdstuk 4 van deze Gunningsleidraad, de gegeven presentatie en bepaald zijn score per Inschrijver. Dit resulteert in een voorlopige score van de gehouden presentatie per Inschrijver. Deze score telt voor het overige deel mee in de beoordeling van de Gunningscriteria op het aspect ‘kwaliteit’.
Behaalde scores worden vervolgens gemiddeld en verwerkt in het beoordelingsmodel zoals vermeld in paragraaf 4.3.
Stap 5 bepaling Economisch Meest Voordelige Inschrijving (EMVI)
De EMVI wordt bepaald door de som van de scores voor beoordeling van de kwalitatieve Gunningscriteria en de gewogen score van de prijsopgave, zoals aangegeven in de beoordelingstabel die is opgenomen in paragraaf 4.3 van de Gunningsleidraad. De tabel toont de Gunningscriteria inclusief de wegingsfactoren die van toepassing zijn. Deze wegingsfactoren zijn uitgedrukt in de vorm van percentages.
De Inschrijver met de hoogste totaalscore heeft de EMVI gedaan.
(…)
4 GUNNINGSCRITERIA
4.1 ALGEMEEN
In dit hoofdstuk worden de Gunningscriteria benoemd voor deze aanbesteding. Gunning van de opdracht geschiedt door de aanbestedende dienst op basis van de economisch meest voordelige inschrijving (EMVI). Alle Inschrijvingen zullen worden beoordeeld door de selectiecommissie waarbij de prijs/kwaliteitverhouding van 70/30 wordt gehanteerd.
4.2 GUNNINGSCRITERIA
(…)
4.2.3 Doorlooptijd, toegankelijkheid en veiligheid
Het aspect ‘Doorlooptijd’, ‘toegankelijkheid en veiligheid’ kent een wegingspercentage van 15% bij de beoordeling van de EMVI.
Vragen die de aanbestedende dienst hier beantwoord wil zien zijn:
Doorlooptijd
1. De aanbestedende dienst heeft een principe overall planning met volgorde van werken en doorlooptijd per bouwonderdeel verstrekt. Het kan zijn dat u als kandidaat aannemer kans ziet de totaaltijd van het project (inclusief de projectvoorbereiding) te verkorten binnen het gegeven kader (volgorde en clustering bouwdelen aanhouden!). Voor elke week dat u de totaaltijd van het project kunt verkorten ontvangt u twee punten met een maximum van 10 punten.
Motiveer uw voorstel, geef hierbij aan waar en hoe u de versnelling denkt te kunnen behalen, gebruik hiervoor bijlage 6.
Houdt u in uw planning en uitvoeringswijze rekening met het doorwerken ongeacht de weeromstandigheden. De eventueel hiervoor te treffen maatregelen dient u in uw motivatie op te nemen.
Bij gunning zal de door u voorgestelde planning onderdeel uit maken van het contract met de opdrachtgever.
Dit onderdeel ‘doorlooptijd’ zal door de leden van de selectiecommissie beoordeeld worden op de schaal 1-10. Het gemiddelde hiervan resulteert in de score voor dit onderdeel.
Voor dit onderdeel zijn maximaal 10 punten te verkrijgen.
Toegankelijkheid publieksgebouw en veiligheid
2. Met name bouwdeel D en E hebben op de begane grond een voor publiek toegankelijk entree. De aanbestedende dienst wil graag inzichtelijk hebben hoe u de veiligheid voor publiek op deze locaties gaat waarborgen.
3. Hoe gaat u het bouwen van steigerwerk in het algemeen en in het bijzonder ten behoeve van het onderdeel aan bouwdeel C met de onderdoor lopende weg, bouwdeel D noordgevel waar de expeditiegang loopt en bereikbaarheid en toegankelijkheid gewaarborgd moet blijven en bouwdeel E met de aanwezigheid van het ondergelegen gebouw ‘CWI’ aanpakken? Uiteraard geldt hier dat de doorstroom van het verkeer en de toegankelijkheid van de gebouwen alsmede de veiligheid van verkeer, bezoekers en gebruikers van het pand gewaarborgd moet zijn.
(…)
Dit onderdeel ‘Toegankelijkheid publieksgebouw en veiligheid’ zal door de leden van de selectiecommissie afzonderlijk beoordeeld worden op de schaal 1-10. Het gemiddelde hiervan resulteert in de score voor dit onderdeel.
Voor dit onderdeel zijn maximaal 10 punten te verkrijgen.
4.3. BEOORDELINGSMODEL
Beoordelingsmodel
Gunningscriterium Score Gemiddelde score Weging Gewogen score
Prijsopgave 70%
Prijsopgave
Organiserend vermogen 15%
Samenwerking
Bemensing
Doorlooptijd, toegankelijkheid en veiligheid 15%
Doorlooptijd
Toegankelijkheid en veiligheid
Totaal score
2.3. In het bestek ten behoeve van ‘Groot onderhoud Raadhuis in de gemeente Ede’ met besteknummer 10-0675, gedateerd 17 augustus 2010, is voor zover hier van belang onder meer het volgende bepaald:
01 voor het werk geldende voorwaarden
(…)
01.02.06 verplichtingen van de aannemer
(…)
04. werkzaamheden buiten overeengekomen werktijden
Indien de aannemer voornemens is werkzaamheden op het werkterrein te verrichten buiten de werktijden zoals deze zijn overeengekomen met de directie dient hij bij de directie hiertoe tijdig een verzoek in.
2.4. Op 8 september 2010 is een nota van inlichtingen verschenen.
2.5. [eiseres] heeft tijdig ingeschreven op de aanbesteding van de opdracht, waarna de gemeente [eiseres] heeft uitgenodigd om een presentatie te geven. Deze presentatie heeft plaatsgevonden op 20 september 2010.
2.6. Bij brief van 23 september 2010 heeft de heer F. [A], projectleider projectadvisering, werkzaam bij CBB, [eiseres] namens de gemeente bericht dat de gemeente de opdracht niet aan haar wenst te gunnen, omdat [eiseres] over het geheel genomen lager heeft gescoord dan het bedrijf aan wie het voornemen tot gunning is toegekend. In deze brief is onder meer het volgende opgenomen:
Doorlooptijd, toegankelijkheid en veiligheid
Doorlooptijd
De door u voorgestelde tijdwinst c.q. buffer door op zaterdagen en tijdens het kerstreces door te werken vraagt naar mening van de selectiecommissie een aanzienlijke (extra) inzet. Vanuit de rol als opdrachtgever/eigenaar blijft de gemeente Ede verantwoordelijk voor het werk op, aan en in het gebouw en dient vanuit die verantwoordelijkheid zorg te dragen voor toezicht op de bouwplaats. Derhalve betekent dit een extra kostenpost.
Per saldo kan dit niet aangemerkt worden als kortere doorlooptijd, derhalve worden er maar beperkt punten toegekend.
Toegankelijkheid publieksgebouw en veiligheid
De door u voorgestelde oplossing met doorloopcontainers waardeert de selectiecommissie als positief.
De selectiecommissie beschouwt uw idee om met hoogwerkers te werken in combinatie met de oplossing om afschermzeilen te gebruiken als regenscherm als onvoldoende doordacht. De genoemde flexibiliteit wordt echter wel onderkent.
U stelt voor de uitvoering van werkzaamheden aan bouwdeel C, de onderdoorgang, uit te voeren tijdens het kerstreces. De selectiecommissie constateert dat u hiermee afwijkt van de vastgestelde randvoorwaarden (niet afwijken van de clustering en bouwvolgorde). Men begrijpt uw redenering wel, echter wil vasthouden aan eerder genoemde randvoorwaarden.
Als bijlage bij de brief is het scoreoverzicht van [eiseres] opgenomen. Hierin is voor zover van belang het volgende vermeld:
Beoordelingsmodel
Gunningscriterium Score Gemiddelde score Weging Gewogen score
Prijsopgave 10,0 70% 7,0
Prijsopgave 10,0
Organiserend vermogen 6,1 15% 0,9
Samenwerking 6,0
Bemensing 6,1
Doorlooptijd, toegankelijkheid en veiligheid 4,2 15% 0,6
Doorlooptijd 2,0
Toegankelijkheid en veiligheid 6,4
Totaal score 8,5
2.7. Nadat [eiseres] de gemeente had verzocht om een nadere toelichting heeft CBB haar per e-mail van 28 september 2010 een toelichting verschaft en als bijlage de einduitslag van de aanbesteding van de vier inschrijvers toegevoegd. Uit dit overzicht blijkt dat [eiseres] op de tweede plaats is geëindigd. De winnaar heeft een gewogen score van 8,7 punten behaald.
2.8. De selectiecommissie van de gemeente heeft vervolgens bij e-mailbericht van 29 september 2010 desgevraagd de einduitslag, inclusief de namen van de inschrijvers bekend gemaakt. De beoogd winnaar is [eiseres in het incident]. [eiseres in het incident] heeft de volgende score:
Gunningscriterium Score Gemiddelde score Weging Gewogen score
Prijsopgave 9,6 70% 6,7
Prijsopgave 9,6
Organiserend vermogen 6,8 15% 1,0
Samenwerking 7,3
Bemensing 6,2
Doorlooptijd, toegankelijkheid en veiligheid 6,1 15% 0,9
Doorlooptijd 4,0
Toegankelijkheid en veiligheid 8,2
Totaal score 8,7
2.9. [eiseres] heeft op 6 oktober 2010 telefonisch contact opgenomen met CBB
teneinde een nadere toelichting te krijgen. Van dit gesprek heeft CBB een verslag gemaakt, dat zij bij e-mailbericht van 8 oktober 2010 aan [eiseres] heeft doen toekomen. In dit gespreksverslag is onder meer voor zover hier van belang het volgende opgenomen:
In dit verslag wordt de heer [eiseres] met “U” aangesproken.
[ ] [A] en [ ] [B] (namens CBB, de voorzieningenrechter) worden met ‘wij’ aangesproken.
(…)
Doorlooptijd:
U heeft er niet voor gekozen een uitgewerkte uitvoeringsplanning in te dienen. Uw voorstel bestaat wel uit een aantal maatregelen om tijdswinst te boeken. Uw voorstel om op zaterdag te werken is door de Selectiecommissie beoordeeld. Daarbij is nagedacht over de consequenties voor het op zaterdag werken. Deze consequenties, uitgedrukt in tijd en geld van de opdrachtgever, bleken onaanvaardbaar voor de selectiecommissie. Paragraaf 4.2.3 in de gunningsleidraad spreekt over tijdwinst “binnen het gegeven kader”. Uw manier van tijdwinst boeken op de zaterdagen valt buiten dit kader.
De enige tijdwinst die u kunt boeken is door tijdens uw kerstreces (1 week, tussen Kerst en Oud en Nieuw) door te werken. Conform de Gunningsleidraad levert deze ene week in december u 2 punten op.
De winnaar heeft een uitgewerkte planning ingediend waarin volgens hem een tijdwinst van 4 weken gemaakt kon worden. Echter heeft de selectiecommissie beoordeeld dat de planning niet geheel conform de gestelde voorwaarden (binnen het gegeven kader) was opgesteld. Dit betekende dat van de 4 weken slechts 2 weken konden worden gehonoreerd. Dit leverde per saldo een score van 4 punten op.
Toegankelijkheid en veiligheid:
Uw voorstel om vanuit hoogwerkers en hefsteigers te werken en gebruik te maken van doorloopcontainers heeft een score opgeleverd van 6.4. De selectiecommissie heeft beoordeeld dat het doorwerken in geval van regen en wind onder afdekzeilen een beperkte oplossing is. De winnaar heeft een, specifiek voor dit project ontworpen, hangconstructie ontwikkeld. De innovatieve benadering en aangedragen oplossing van de gestelde knelpunten is zeer positief gewaardeerd door de selectiecommissie met een 8.2.
2.10. Bij brief van 11 november 2010 heeft mr. Haverkort, de advocaat van [eiseres], de gemeente verzocht om de beoordeling van de inschrijver op de punten ‘toegankelijkheid en veiligheid’ en ‘doorlooptijden’ nader te motiveren.
2.11. Mr. Van Wijk, advocaat van de gemeente, heeft hierop bij brief van 15 november 2010 uitgebreid gereageerd. In deze brief is onder meer voor zover hier van belang het volgende opgenomen:
Criterium “toegankelijkheid en veiligheid”
1. Op het criterium “toegankelijkheid en veiligheid” heeft [eiseres] een 6,4 gescoord en de winnende inschrijver, Bouwbedrijf [eiseres in het incident] (hierna: “[eiseres in het incident]”), 8,2. Meegedeeld is dat de reden daarvoor met name is gelegen in het feit dat [eiseres in het incident] voornemens is te werken met hangsteigers en [eiseres] met hoogwerkers. Blijkens randnummer 23 van de dagvaarding maakt [eiseres] hiertegen bezwaar, omdat naar haar mening “ten aanzien van de veiligheid, de doorstroom van verkeer en toegankelijkheid van de gebouwen geen verschil tussen hangsteigers en hefsteigers [lees:hoogwerkers; TvW]” zou bestaan. Deze stelling van [eiseres] is onjuist.
2. Om hierover geen misverstanden te laten bestaan, heeft de gemeente aan het onafhankelijke en gerenommeerde Aboma (een zakelijk dienstverlener met ruim 100 medewerkers en toonaangevend in keuringen, inspecties en taxaties van materieel en in begeleiding van arbobeleid in bouwbedrijven; zie www.aboma.nl) gevraagd de verschillende uitvoeringsmethoden te beoordelen. Afgelopen vrijdagmiddag 12 november 2010 heeft Aboma bijgaand rapport uitgebracht. De conclusie van Aboma is als volgt:
(citaat uit rapport van Aboma volgt, de voorzieningenrechter)
3. De conclusie van het rapport ondersteunt dus de door de selectiecommissie van de gemeente Ede gegeven beoordeling.
4. De gemeente merkt daarbij op dat [eiseres] heeft nagelaten in haar inschrijving bij bijlage 8 een tekening te plaatsen ter illustratie van de tekst. Dit terwijl dat in het aanbestedingsdocument (pagina 12 was voorgeschreven). [eiseres in het incident] heeft wél bij inschrijving een illustratie gegeven.
5. Verder heeft [eiseres] ook tijdens de presentatie geen dan wel in ieder geval een veel minder uitgewerkt plan gepresenteerd teneinde “de doorstroom van het verkeer en de toegankelijkheid van de gebouwen alsmede de veiligheid van verkeer, bezoekers en gebruikers van het pand” te waarborgen.
(…)
Criterium “doorlooptijd”
7. Blijkens de dagvaarding maakt [eiseres] ook bezwaar tegen de beoordeling op het criterium doorlooptijd. Onder paragraaf 4.2.3 van het aanbestedingsdocument is aangegeven dat voor elke week dat de totaaltijd van het project kan worden verkort, twee punten met een maximum van 10 punten kunnen worden verdiend. De verkorting diende wel “binnen het gegeven kader” plaats te vinden. Als kader had de gemeente een principe overall planning beschikbaar gesteld. Daarin was duidelijk aangegeven dat er in de weekenden en in het kerstreces (weken 51 en 52 van 2010) niet kon worden gewerkt.
8. [eiseres] heeft echter bij inschrijving aangeven een verkorting te realiseren door gebruik te maken van een zesdaagse werkweek en door te werken tijdens het kerstreces. Ten onrechte moet thans worden geconstateerd dat de gemeente een week van het kerstreces heeft geaccepteerd en [eiseres] twee punten heeft toegekend. Uit de verstrekte planning blijkt immers dat tijdens het kerstreces niet doorgewerkt mag worden. Andere inschrijvers zijn daar ook vanuit gegaan. Acceptatie van het voorstel van [eiseres] zou daarom een schending zijn van de jegens de overige inschrijvers in acht te nemen beginselen van gelijkheid en transparantie. Op dit criterium komt [eiseres] dus bij nader inzien 0 punten toe.
9. Verder merkt de gemeente op dat volgens paragraaf 4.2.3 het voorstel moest worden gemotiveerd. [eiseres in het incident] heeft – in tegenstelling tot [eiseres] – een planning in Bijlage 6 opgenomen. Ook tijdens de presentatie heeft [eiseres in het incident] haar planning respectievelijk de voorgestelde verkorting van de doorlooptijd beter gemotiveerd.
10. Sterker nog, [eiseres] heeft tijdens de presentatie de bij inschrijving voorgestelde verkorting van de doorlooptijd omschreven als een ‘buffer’. Letterlijk werd gesproken over een buffer zodat in geval van een slechte winter (onwerkbaar weer) in elk geval tijdig kan worden opgeleverd. Uit de presentatie bleek dus dat het uitgangspunt van [eiseres] was om tijdig op te leveren en niet om de doorlooptijd te verkorten. Ook dit is een zelfstandige reden om [eiseres] geen punten op het criterium “doorlooptijd” toe te kennen.
Conclusie
11. Gelet op het voorgaande moet (simpelweg) worden geconcludeerd dat [eiseres in het incident] een economisch voordeligere inschrijving heeft gedaan dan [eiseres]. [eiseres] komt dus terecht niet voor gunning in aanmerking.
3. Het geschil
in het incident tot voeging
3.1. [eiseres in het incident] heeft verzocht te worden toegelaten als gevoegde partij aan de zijde van de gemeente en heeft geconcludeerd tot niet-ontvankelijkverklaring van [eiseres] in haar vorderingen dan wel tot afwijzing van de vorderingen van [eiseres], met veroordeling van [eiseres] in de kosten van deze voeging en in de kosten van de hoofdzaak.
3.2. De gemeente en [eiseres] hebben geen verweer gevoerd tegen de vordering tot voeging.
in de hoofdzaak
3.3. [eiseres] vordert – na een wijziging van eis – dat de voorzieningenrechter
primair
I. de gemeente verbiedt op straffe van verbeurte van een dwangsom de opdracht te gunnen aan een andere inschrijver dan [eiseres],
subsidiair
II. bepaalt dat een door de voorzieningenrechter aan te wijzen onafhankelijke deskundige, althans een door [eiseres] en de gemeente gezamenlijk aan te wijzen onafhankelijke deskundige, de inschrijvingen van [eiseres] en [eiseres in het incident], althans alle inschrijvingen, op het gunningscriterium “doorlooptijd, toegankelijkheid publieksgebouw en veiligheid” zal moeten herbeoordelen, conform de definitie van dit gunningscriterium in de gunningsleidraad en nota van inlichtingen en overeenkomstig de inhoud van dit vonnis,
III. de gemeente verbiedt om op straffe van verbeurte van een dwangsom – indien uit de hiervoor onder II. bedoelde herbeoordeling blijkt dat de inschrijving van [eiseres] de emvi is – de opdracht te gunnen aan een ander dan aan [eiseres],
IV. de gemeente gebiedt op straffe van verbeurte van een dwangsom de aanbestedingsprocedure te schorsen en geschorst te houden gedurende de tijd gemoeid met de hiervoor in punt II. bedoelde herbeoordeling,
meer subsidiair
V. de gemeente verbiedt op straffe van verbeurte van een dwangsom de opdracht te gunnen anders dan na heraanbesteding van de opdracht, welke heraanbesteding alsdan plaatsvindt overeenkomstig de inhoud van dit vonnis.
3.4. [eiseres] legt het volgende aan haar vorderingen ten grondslag. Volgens [eiseres] heeft de gemeente de gunningscriteria onjuist toegepast. Zij is bij de beoordeling van de inschrijving van [eiseres] op de criteria ‘doorlooptijd’ en ‘toegankelijkheid en veiligheid’ buiten het beoordelingskader getreden. Daarnaast heeft de gemeente de beoordeling van de inschrijving van [eiseres] op het criterium ‘toegankelijkheid en veiligheid’ onjuist uitgevoerd.
Ten aanzien van het criterium ‘doorlooptijd’ heeft de gemeente [eiseres] aanvankelijk twee punten toegekend, maar is de score uiteindelijk teruggebracht tot nul punten. Volgens [eiseres] verdient zij evenwel op dit onderdeel acht punten omdat zij een verkorting van vier weken op de totale looptijd van het project heeft aangeboden door gedurende twee weken tijdens het kerstreces en op de zaterdagen door te werken. Uit de door de gemeente verstrekte planning blijkt immers niet dat dat niet toegestaan is. Dat de gemeente hierdoor extra mensen moet inzetten, wat gepaard gaat met extra kosten, is niet in de aanbestedingsstukken vermeld. De gemeente introduceert hiermee een nieuw, extra gunningscriterium en betrekt dat bij de beoordeling, hetgeen volgens vaste jurisprudentie niet is toegestaan.
Wat het criterium ‘toegankelijkheid en veiligheid’ betreft stelt [eiseres] dat er geen verschil is tussen de hefsteigers, die zij wil gaan gebruiken, en de hangsteigers die [eiseres in het incident] wil gaan gebruiken. De hefsteigers hebben zelfs meer voordelen. Zo zijn ze op bepaalde punten veiliger (voor verkeer, publiek en andere gebruikers van het raadhuis) en flexibeler en is de bereikbaarheid en toegankelijkheid van het raadhuis beter. Daarnaast is het gebruik van doorloopcontainers veiliger en zijn deze voor een ieder goed toegankelijk. De gemeente heeft met haar nadere motivering in haar brief van 15 november 2010, met daarbij het rapport van Aboma B.V. nieuwe, niet vooraf bekend gemaakte, beoordelingscriteria toegevoegd, hetgeen in strijd is met het transparantiebeginsel. Tot slot is de beoordeling van dit criterium door de gemeente op meerdere aandachtspunten feitelijk onjuist en/of tegenstrijdig. [eiseres] had dan ook meer punten toegekend moeten krijgen dan [eiseres in het incident].
3.5. De gemeente voert verweer. Zij voert aan dat de beoordeling van [eiseres in het incident] als economisch meest voordelige aanbieder niet (kennelijk) onjuist is. Ten aanzien van het criterium ‘doorlooptijd’ blijkt volgens de gemeente duidelijk uit de bij de aanbestedingsstukken bijgevoegde planning dat de weekenden en de twee weken rondom kerst zijn weggeblokt. Het was derhalve voor een ieder duidelijk dat het niet was toegestaan om dan te werken. De gemeente was op grond van het gelijkheidsbeginsel gehouden om de aanvankelijke score van [eiseres] van twee punten ongedaan te maken, nu de gemeente in strijd met dat beginsel het gedurende het kerstreces doorwerken (een week) aanvankelijk had gehonoreerd met twee punten. Daarnaast betoogt de gemeente dat [eiseres in het incident] haar inschrijving nader heeft onderbouwd door een planning toe te voegen en dat [eiseres in het incident] de voorgestelde verkorting van de doorlooptijd beter heeft gemotiveerd. Dit terwijl [eiseres] tijdens haar presentatie steeds sprak over een buffer zodat in geval van een slechte winter (onwerkbaar weer) tijdig kon worden opgeleverd. Het uitgangspunt van [eiseres] was dus om tijdig op te leveren en niet om de doorlooptijd te verkorten.
Ten aanzien van het criterium ‘toegankelijkheid en veiligheid’ stelt de gemeente zich op het standpunt dat de veiligheid van het publiek, verkeer en gebruikers van het gemeentehuis bij de door [eiseres] voorgestelde uitvoeringsmethode minder gewaarborgd is dan bij de door [eiseres in het incident] voorgestelde uitvoeringsmethode. Daarnaast is de doorstroom van het verkeer bij [eiseres in het incident] juist beter gewaarborgd en was haar presentatie beter (onderbouwd). Het rapport van Aboma B.V. heeft de gemeente alleen ter onderbouwing van haar standpunt overgelegd.
3.6. [eiseres in het incident] heeft tevens verweer gevoerd. Zij voert aan dat zij de planning van de gemeente zo heeft opgevat dat er niet in de weekenden en tijdens het kerstreces mag worden gewerkt. Als dat wel zo zou zijn, zou [eiseres in het incident] de werkzaamheden (nog) sneller kunnen afronden.
Verder veroorzaken de hangsteigers waarmee [eiseres in het incident] zal gaan werken geen overlast, zijn ze veiliger én kunnen ze meer plaatsen bereiken.
De opdracht moet volgens haar dan ook gegund worden aan [eiseres in het incident] en niet aan [eiseres].
3.7. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
4. De beoordeling
in het incident tot voeging
4.1. Om te kunnen worden toegelaten als gevoegde partij aan de zijde van de gemeente is vereist dat een mogelijke beslissing ten nadele van de gemeente tot gevolg dreigt te hebben dat de rechten of de rechtspositie van [eiseres in het incident] worden benadeeld.
4.2. De voorzieningenrechter laat [eiseres in het incident] toe tot voeging aan de zijde van de gemeente aangezien voldoende aannemelijk is geworden dat [eiseres in het incident] een eigen belang heeft bij afwijzing van de vorderingen van [eiseres].
in de hoofdzaak
4.3. Het spoedeisend belang vloeit voort uit de stellingen van [eiseres].
4.4. Het gaat in deze aanbesteding om een nationale niet-openbare aanbestedings-procedure. De omstandigheid dat de gemeente, hoewel zij daartoe niet verplicht was, heeft gekozen voor een aanbestedingsprocedure brengt mee dat zij gehouden is zich te gedragen overeenkomstig de in de precontractuele fase geldende maatstaven van redelijkheid en billijkheid, hetgeen bij een aanbesteding als de onderhavige betekent dat zij gehouden is de verschillende (potentiële) aanbieders gelijk te behandelen. Daarnaast dient de gemeente de algemene beginselen van het aanbestedingsrecht, waaronder het gelijkheids- en transparantiebeginsel, in acht dient te nemen.
4.5. Op het punt van de doorlooptijd spitst het geschil zich toe op het volgende. [eiseres] heeft de overall planning van de gemeente zo geïnterpreteerd dat het een inschrijver vrij stond haar werkzaamheden te verkorten, in die zin dat het was toegestaan om door te werken in de weekenden (althans op de zaterdagen) en gedurende twee weken tijdens het kerstreces. Doordat [eiseres] op deze wijze de doorlooptijd met vier weken kan verkorten, had de gemeente haar acht punten moeten toekennen in plaats van nul punten.
Volgens de gemeente zijn in de overall planning de weekenden en de twee weken rondom kerst met een (zwarte) balk gemarkeerd, zodat voor een ieder duidelijk was dat het niet de bedoeling was dat op die dagen en in die periode zou worden doorgewerkt. Het gunningscriterium ‘doorlooptijd’ was dan ook duidelijk, temeer nu geen enkele andere inschrijver de planning zo heeft geïnterpreteerd als [eiseres] heeft gedaan. Dienaangaande wordt als volgt overwogen.
4.6. Als uitgangspunt heeft te gelden dat bij het uitvoeren van
(onderhouds)werkzaamheden zoals in deze aanbestedingsprocedure bedoeld de normale situatie is dat in beginsel op werkdagen, zijnde maandag tot en met vrijdag, wordt gewerkt. Sommige projecten kunnen het evenwel nodig maken dat er op andere dagen en uren wordt gewerkt. Dat betreft eerder uitzondering dan regel. Als uit de betreffende aanbestedingsdocumenten niet duidelijk blijkt dat werken buiten de normale werkdagen en uren de bedoeling is, moet ervan worden uitgegaan dat in principe alleen op werkdagen wordt gewerkt.
4.7. In de gunningsleidraad is ten aanzien van de doorlooptijd onder meer vermeld:
“De aanbestedende dienst heeft een principe overall planning met volgorde van werken en doorlooptijd per bouwonderdeel verstrekt. Het kan zijn dat u als kandidaat aannemer kans ziet de totaaltijd van het project (inclusief de projectvoorbereiding) te verkorten binnen het gegeven kader (volgorde en clustering bouwdelen aanhouden!).” Aangenomen kan worden dat het begrip “binnen het gegeven kader” ziet op de overall planning die door de gemeente is verstrekt.
4.8. In deze planning (tijdschema) is de totale doorlooptijd weergegeven. Tevens is hierop een zwarte verticale balk te zien, die het kerstreces weergeeft. De doorlooptijd omvat vier uitvoeringsfases. Fase 1, 3 en 4 omvatten elk zes weken. Fase 2 omvat acht weken en is dus twee weken langer. In die fase valt het kerstreces, hetgeen is weergegeven met de zwarte verticale balk. Een behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijver kan hieruit de conclusie trekken dat deze periode (fase 2) twee weken is verlengd vanwege het kerstreces. De gemeente is er dus vanuit gegaan dat er gedurende die periode niet wordt gewerkt.
4.9. In de detailschema’s is (per bouwlaag) een uitwerking gegeven van de planning. Met zwarte blokken wordt in deze schema’s per dag en per week weergegeven welke werkzaamheden dienen te worden verricht. De zwarte blokken lopen steeds van maandag tot en met vrijdag. De weekenden zijn steeds in een verticale witte balk weergegeven die niet doorkruist wordt door de zwarte blokken. Bovenaan in de schema’s is een horizontale tijdslijn weergegeven, waarop is vermeld ‘uitvoeringscyclus 5 weken’ (respectievelijk 4 of 6 weken). Deze tijdslijn is niet onderbroken door verticale witte balken. In de gegeven omstandigheden kan hieruit niet, zoals [eiseres] heeft betoogd, worden afgeleid dat aan die verticale balken, die de weekenden steeds weergeven, geen (enkele) betekenis toekomt.
4.10. Het voorgaande leidt er toe dat een behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijver de planning zo heeft moeten interpreteren dat het niet de bedoeling van de gemeente was dat er in de weekenden en tijdens het kerstreces zou worden gewerkt. Deze opvatting betekent niet dat bekorting van de doorlooptijd onmogelijk is. De gemeente heeft immers onweersproken gesteld dat bekorting kan plaatsvinden door het inzetten van meer mensen en door efficiënter te werken. Het kan voorkomen dat het binnen een overeengekomen termijn niet lukt bepaalde werkzaamheden te voltooien, bijvoorbeeld door een meer dan gemiddeld aantal niet werkbare werkdagen. In zo’n geval is het wellicht mogelijk om (in overleg) op niet werkdagen extra te werken. Dit is evenwel een heel andere situatie dan hier aan de orde is. Het gaat hier immers om het verkrijgen van bonuspunten door een bekorting van de planning aan te bieden. Daarop ziet artikel 01.02.06 onder 04 van het bestek klaarblijkelijk niet, maar op het geval dat uitloop van de overeengekomen termijn dreigt.
4.11. Het was de gemeente dus niet toegestaan om in afwijking van wat de andere inschrijvers hadden begrepen aan [eiseres] punten toe te kennen voor het werken op zaterdagen en in de weekenden. Zij moest zich dus op het standpunt stellen dat [eiseres] de aanvankelijk toegekende twee punten niet kon verdienen. Dit heeft de gemeente ook gedaan. Dat het toezicht voor de gemeente tijdens het uitvoeren van de onderhoudswerkzaamheden te duur zou zijn, is dus niet relevant.
4.12. Op grond van het voorgaande kan de stelling van [eiseres] dat zij op dit onderdeel te weinig punten heeft gekregen niet gevolgd worden. Bij die stand van zaken staat vast dat [eiseres] lager eindigt dan [eiseres in het incident], ook al zou zij op het punt ‘toegankelijkheid en veiligheid’ even hoog hebben gescoord als [eiseres in het incident].
4.13. Ten aanzien van het gunningscriterium ‘toegankelijkheid en veiligheid’ heeft [eiseres] aangevoerd dat zij op dit punt meer punten toegekend had moeten krijgen dan [eiseres in het incident], omdat haar aanbieding de veiligheid en de toegankelijkheid beter waarborgt. De gemeente heeft dit gemotiveerd betwist en ter onderbouwing van haar standpunt een rapport van Aboma B.V., gedateerd 12 november 2010, overgelegd. Aboma is een bedrijf dat keuringen, inspecties en taxaties van materieel verricht en arbobeleid in bouwbedrijven begeleidt. Tevens is Aboma actief op het gebied van certificering van kwaliteits- en veiligheidssystemen. Aboma heeft, zo blijkt uit het rapport, de werkmethodes van [eiseres] en van [eiseres in het incident] naast elkaar gelegd en aangegeven waar haar voorkeur naar uitgaat en waarom.
4.14. Vooropgesteld moet worden dat een aanbestedende dienst binnen het kader van de door haar vastgestelde en vooraf aangekondigde gunningscriteria een zekere mate van vrijheid heeft in de beoordeling. Deze beoordelingsvrijheid brengt met zich dat in dit kort geding slechts plaats is voor een beperkte toetsing van die beoordeling. Alleen als de aanbestedende dienst in redelijkheid niet tot de beoordeling had kunnen komen, is er plaats voor ingrijpen daarin.
4.15. De gemeente heeft de inschrijvingen laten beoordelen door een vijfkoppige selectiecommissie, bestaande uit vier medewerkers van de gemeente en een onafhankelijk adviseur, werkzaam bij Intechno Veenendaal. Elk van deze leden heeft aan de hand van de gunningscriteria afzonderlijk zijn score bepaald voor de betreffende inschrijver. Vervolgens heeft ieder lid van de selectiecommissie de gegeven presentatie beoordeeld en een score voor iedere inschrijver bepaald. Beide scores tellen mee voor de beoordeling van de gunningscriteria op het aspect ‘kwaliteit’. Dit heeft geleid tot de resultaten zoals vermeld onder 2.6. (ten aanzien van [eiseres]) en 2.8. (ten aanzien van [eiseres in het incident]) van de feiten. Nadat door [eiseres] diverse malen om een nadere toelichting/uitleg was verzocht over haar score (meer in het bijzonder ten aanzien van het punt toegankelijkheid en veiligheid) heeft de gemeente, nadat zij zelf meerdere malen een toelichting had gegeven, Aboma B.V. gevraagd om de inschrijvingen van [eiseres] en [eiseres in het incident] op het punt van het gebruik van hefsteigers versus hangsteigers te beoordelen.
4.16. Nu de gemeente de beoordeling van de gunningscriteria heeft uitbesteed aan een team van vijf deskundigen, waaronder een onafhankelijke buitenstaander, en de procedure daaromtrent uitdrukkelijk is omschreven in de gunningsleidraad én Aboma de beoordeling van de gemeente onderschrijft, is onvoldoende aannemelijk is geworden dat de gemeente in redelijkheid tot de huidige beoordeling op het punt ‘toegankelijkheid en veiligheid’ heeft kunnen komen. Aboma B.V. heeft weliswaar de verschillende aangeboden werkmethodes van [eiseres] en [eiseres in het incident] naast veiligheid en toegankelijkheid ook op andere aspecten getoetst, maar de gunningsbeslissing van de gemeente is niet op deze andere aspecten gebaseerd. Daar komt bij dat vooralsnog onvoldoende aannemelijk is geworden dat [eiseres] meer punten had kunnen krijgen indien haar inschrijving anders zou zijn beoordeeld, nog daargelaten de vraag of [eiseres] daar wel baat bij had gelet op de beslissing inzake de doorlooptijd.
4.17. Nu uit het voorgaande niet volgt dat de gemeente in haar beoordeling van de inschrijvingen van [eiseres] en [eiseres in het incident] buiten de gunningsvoorwaarden is getreden, de beoordelingen onjuist heeft uitgevoerd, dan wel zich anderszins niet aan de algemene beginselen van het aanbestedingsrecht heeft gehouden, moeten de vorderingen van [eiseres] worden afgewezen.
4.18. [eiseres] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van de gemeente en aan de zijde van [eiseres in het incident] worden begroot op:
- vast recht € 560,00
- salaris advocaat 816,00
Totaal € 1.376,00
5. De beslissing
De voorzieningenrechter
5.1. laat [eiseres in het incident] toe als gevoegde partij,
5.2. wijst de vorderingen van [eiseres] af,
5.3. veroordeelt [eiseres] in de proceskosten, aan de zijde van de gemeente tot op heden begroot op € 1.376,00 en aan de zijde van [eiseres in het incident] tot op heden begroot op
€ 1.376,00,
5.4. verklaart dit vonnis wat betreft de kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. R.J.B. Boonekamp en in het openbaar uitgesproken in tegenwoordigheid van de griffier mr. B.J.M. Vermulst op 1 december 2010.