Uitspraak
RECHTBANK ARNHEM
Sector bestuursrecht, meervoudige belastingkamer
registratienummer: AWB 09/1181
uitspraak ingevolge artikel 8:77 van Pro de Algemene wet bestuursrecht (Awb)
van 16 december 2010
inzake
Woningstichting “[X]”, gevestigd te [Z], eiseres,
tegen
de inspecteur van de Belastingdienst/Oost-Brabant, kantoor Den Bosch, verweerder.
1. Ontstaan en loop van het geding
Verweerder heeft bij beschikking van 10 juli 2008 het verzoek van eiseres om te worden aangemerkt als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) afgewezen.
Verweerder heeft bij uitspraak op bezwaar van 27 januari 2009 de beschikking gehandhaafd.
Eiseres heeft daartegen bij brief van 10 maart 2009, ontvangen door de rechtbank op 11 maart 2009, beroep ingesteld.
Verweerder heeft de op de zaak betrekking hebbende stukken overgelegd en een verweerschrift ingediend.
Eiseres heeft, na daartoe door de rechtbank in de gelegenheid te zijn gesteld, schriftelijk gerepliceerd, waarna verweerder schriftelijk heeft gedupliceerd.
Verweerder heeft vóór de zitting nadere stukken ingediend. Deze stukken zijn in afschrift verstrekt aan eiseres.
Het eerste onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 7 juni 2010 te Arnhem. Namens eiseres is daar verschenen de heer [A], bijgestaan door de gemachtigden van eiseres drs. [gemachtigde] en mr. [B]. Namens verweerder zijn verschenen [gemachtigde] en [C].
Namens eiseres is ter zitting een pleitnota voorgedragen, afschriften daarvan zijn overgelegd aan de rechtbank en aan de wederpartij.
Vervolgens heeft de rechtbank het onderzoek gesloten.
Op 29 juni 2010 heeft de rechtbank besloten het onderzoek te heropenen en te verwijzen naar de meervoudige belastingkamer.
Het tweede onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 4 november 2010. Namens eiseres is daar verschenen [D], bijgestaan door de gemachtigden van eiseres drs. [gemachtigde] en mr. [B]. Namens verweerder zijn verschenen [gemachtigde] en [C].
Namens eiseres is ter zitting een pleitnota voorgedragen, afschriften daarvan zijn overgelegd aan de rechtbank en aan de wederpartij.
Vervolgens heeft de rechtbank het onderzoek gesloten.
2. Feiten
Op grond van de stukken van het geding en het verhandelde ter zitting staat het volgende vast.
Eiseres maakt onderdeel uit van de [E] (hierna: [E]). Tot de [E] behoren ook Stichting [F] en de Beheersstichting [G]. De kernactiviteiten van de [E] bevinden zich op het gebied van wonen, welzijn en zorg en de [E] richt zich daarbij voornamelijk op ouderen en (andere) zorgbehoevenden in [Z].
Stichting [F] verricht binnen de [E] de zorgfunctie en is door verweerder aangemerkt als ANBI.
Eiseres houdt zich bezig met het dienen van de volkshuisvesting. Het doel van eiseres is in artikel 2 van Pro de statuten als volgt verwoord:
“1. De stichting heeft ten doel: het uitsluitend of nagenoeg uitsluitend werkzaam zijn in het belang van de volkshuisvesting in de gemeente Arnhem, waarbij de stichting zich nagenoeg geheel richt op de exploitatie van zelfstandige sociale huurwoningen.
2. Zij tracht dit doel te bereiken onder meer door:
a. het in eigendom verwerven van grond, het bouwen, naar gelang van de behoefte, van aan de eisen des tijds voldoende met name sociale huurwoningen, het in eigendom verwerven en zo nodig verbeteren van bestaande met name sociale huurwoningen en het verhuren van die woningen tegen redelijke huurprijzen;
b. toezicht te houden op de wijze van bewoning van de haar in eigendom toebehorende woningen;
c. het oprichten, steunen en/of beheren van instellingen in het belang van de bewoners van haar woningen, ook al strekken deze instellingen tevens ten bate van anderen.
3. De stichting beoogt niet het behalen van winst. Indien toch winst wordt behaald, kan de winst uitsluitend worden aangewend ter bevordering van het doel van de stichting.”.
Het vastgoed van eiseres bestaat per 1 januari 2008 voor 70% uit zogenoemd zorg-gerelateerd vastgoed. Dit zijn aangepaste woningen die door eiseres aan ouderen en (andere) zorgbehoevenden in [Z] worden verhuurd. De andere 30% zijn sociale huurwoningen.
3. Geschil
In geschil is of eiseres kan worden aangemerkt als een ANBI als bedoeld in artikel 6.33, eerste lid, aanhef en onder b, van de Wet IB 2001.
Partijen doen hun standpunten steunen op de gronden die daartoe door hen zijn aangevoerd in de van hen afkomstige stukken.
4. Beoordeling van het geschil
Ingevolge artikel 6.33, eerste lid, aanhef en onder b, van de Wet IB 2001 wordt - voor zover hier van belang - onder instellingen verstaan: door de inspecteur als zodanig aangemerkte het algemeen nut beogende instellingen.
Ingevolge artikel 41a, aanhef en onder b, van de Uitvoeringsregeling inkomstenbelasting 2001 (hierna: de Uitvoeringsregeling) wordt - voor zover hier van belang – een algemeen nut beogende instelling door de inspecteur aangemerkt als een instelling als bedoeld in artikel 6.33, eerste lid, onder b, van de Wet IB 2001, indien en zolang uit de regelgeving en de feitelijke werkzaamheden blijkt dat de instelling het algemeen belang dient.
Uit de wetsgeschiedenis bij voornoemde artikelen blijkt dat met de wijziging van de regelgeving met betrekking tot ANBI’s per 1 januari 2008 geen wijziging van de inhoud van het ANBI-begrip is beoogd. Voor de beoordeling of sprake is van een ANBI blijft derhalve de bestaande jurisprudentie ter zake van toepassing.
Algemeen nut beogende instellingen zijn instellingen wier doelstelling een werkzaamheid betreft, welke op zichzelf rechtstreeks een algemeen belang raakt. Daartoe behoort niet een instelling die tot doel heeft een werkzaamheid die op zichzelf voorziet in een particulier belang waaraan een bepaalde kring van personen behoefte heeft. Dat wordt niet anders als de voorziening in dit belang indirect het algemene nut dient (zie onder meer Hoge Raad
12 oktober 1960, nr. 14 413, BNB 1960/296, LJN AY1355). Bij de vraag of een instelling een algemeen nut beogende instelling is, moet niet slechts worden gelet op de statutaire doelstelling maar ook op hetgeen zij werkelijk nastreeft (Hoge Raad 31 oktober 1979, nr. 19 464, BNB 1979/314, LJN AX2630).
Daarenboven kan een instelling slechts worden aangemerkt als het algemeen nut beogend, indien komt vast te staan dat met de door haar verrichte werkzaamheden het algemeen belang ten minste in gelijke mate als het particulier belang wordt gediend (Hoge Raad 13 juli 1994, nr. 29 936, BNB 1994/280, LJN ZC5717). De bewijslast hiervoor rust op eiseres (Hoge Raad 9 juli 1999, nr. 33 741, BNB 1999/361, LJN AA2805).
Eiseres houdt zich, zowel gelet op haar statutaire doelstelling als gelet op hetgeen zij daadwerkelijk nastreeft, bezig met de exploitatie van onroerende zaken. Naar het oordeel van de rechtbank dient eiseres met het verhuren van woonruimten primair het particuliere en individuele belang van de betreffende huurders. Weliswaar wordt door de exploitatie van zelfstandige sociale huurwoningen het belang van volkshuisvesting van de gemeente Arnhem, en daarmee een maatschappelijk belang gediend, maar dit is indirect en ondergeschikt aan het particuliere belang dat eiseres dient.
Ook het feit dat eiseres voor 70% voorziet in betaalbare aangepaste huisvesting voor ouderen en (andere) zorgbehoevenden maakt niet dat daarmee rechtstreeks het algemene belang wordt gediend. De particuliere belangen van de betreffende huurders blijven naar het oordeel van de rechtbank voorop staan.
De mate van samenwerking tussen eiseres en Stichting [F], die wel als ANBI is aangemerkt, is bij de beantwoording van de vraag of eiseres als ANBI kan worden aangemerkt niet van belang. Eiseres en Stichting [F] zijn twee afzonderlijke rechtspersonen, waarvan de statutaire doelstelling en feitelijke werkzaamheden afzonderlijk moeten worden beschouwd.
Op grond van het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat eiseres niet kan worden aangemerkt als een ANBI.
Gelet op het vorenoverwogene verklaart de rechtbank het beroep van eiseres ongegrond en kan in het midden blijven of eiseres al dan niet een winstoogmerk, als bedoeld in artikel 41a, eerste lid, aanhef en onderdeel a, van de Uitvoeringsregeling, heeft.
5. Proceskosten
De rechtbank ziet geen aanleiding voor een proceskostenveroordeling.
6. Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. M.C.G.J. van Well, voorzitter, mr. E.C.G. Okhuizen en mr. A.P. Vaatstra, rechters, in tegenwoordigheid van mr. J.A. Vriezen, griffier.
De griffier, De rechter,
Uitgesproken in het openbaar op: 16 december 2010
Afschrift aangetekend verzonden aan partijen op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kunnen partijen binnen zes weken na de verzenddatum hoger beroep instellen bij het gerechtshof te Arnhem (belastingkamer), Postbus 9030, 6800 EM Arnhem.
Bij het instellen van hoger beroep dient het volgende in acht te worden genomen:
1 - bij het beroepschrift wordt een afschrift van deze uitspraak overgelegd;
2 - het beroepschrift moet ondertekend zijn en ten minste het volgende vermelden:
a. de naam en het adres van de indiener;
b. een dagtekening;
c. een omschrijving van de uitspraak waartegen het hoger beroep is ingesteld;
d. de gronden van het hoger beroep.