Uitspraak
RECHTBANK AMSTERDAM
Familie- en Jeugdrecht
Zaaknummer: C/13/758181 / FA RK 24-7035
Datum uitspraak: 22 november 2024
Beschikking zorgmachtiging
op het verzoek van de officier van justitie voor
[betrokkene],
geboren op [geboortedatum] 1985 in [geboorteplaats] , Marokko,
hierna te noemen betrokkene,
wonend in [woonplaats] ,
advocaat mr. D.Z. Peters te Zoetermeer.
1.Het verloop van de procedure
1.1.
De rechtbank neemt de volgende stukken mee in haar beoordeling:
- het verzoekschrift met bijlagen, binnengekomen bij de rechtbank op 16 oktober 2024 en het proces verbaal van aanhouding van deze rechtbank van 6 november 2024.
1.2.
Het vervolg van de mondelinge behandeling met gesloten deuren heeft plaatsgevonden op 6 november 2024 op de rechtbank Amsterdam, Parnassusweg 280. Daarbij zijn gehoord:
- de advocaat van betrokkene;
- psychiater, mw. N. van der Meulen.
1.3.
Betrokkene is niet op de mondelinge behandeling verschenen. De rechtbank constateert dat de oproep voor de zitting niet is opgehaald. De psychiater deelt mee dat betrokkene weet heeft van de zitting vandaag. De advocaat heeft geen contact kunnen krijgen met betrokkene. Hij vindt het derhalve heel moeilijk om een standpunt in te nemen.
2.Het verzoek
2.1.
De officier van justitie verzoekt de rechtbank een zorgmachtiging voor de duur van twaalf maanden te verlenen.
3.Standpunten
3.1.
De psychiater heeft betrokkene zelf niet gezien maar haar teamleden wel. Hij is twee keer kort gezien en gesproken voor de Jumbo. Er is aan de onafhankelijke beoordelaar gevraagd nog een poging te doen om betrokkene te spreken. Een nieuwe beoordeling leidt volgens de psychiater echter niet tot andere inzichten omdat hij daar pertinent niet aan mee wil werken. Het is heel lastig te organiseren om betrokkene te treffen. Hij krijgt één keer per 6 maanden zijn depot. Om het depot te geven stappen de behandelaren op de fiets en gaan zij rondjes rijden in de hoop betrokkene te aan te treffen. Als hij gevonden wordt, wordt hij meegenomen en krijgt hij zijn depot. Het doel van deze zorgmachtiging is om betrokkene langer op te nemen en te stabiliseren in het Duurzaam Verblijf bij GGZ Drenthe te [locatie] . Hij is daar geaccepteerd. Dit is de enige manier om te zorgen dat er verandering komt in het toestandsbeeld van betrokkene. Korte opnames geven geen langdurige stabilisatie. Betrokkene is zijn hele leven lang al instabiel. Hij gebruikt drugs en weet niet waar hij ’s avonds slaapt. De behandelaren hebben getwijfeld over de opname in [locatie] . Uit het moreel beraad kwam de conclusie dat dit toch moest worden geprobeerd. Opname in [locatie] is een keer besproken met betrokkene maar het is niet zeker of hij van deze plannen weet heeft. De psychiater is zich er van bewust dat deze maatregel erg ingrijpend is voor betrokkene. Zonder een langdurige gedegen behandeling zal betrokkene zeker teloor gaan. Betrokkene is gediagnosticeerd met schizofrenie. Chronisch psychotisch zijn is geen keus en betekent niet dat betrokkene autonomie heeft over zijn leven. Er zijn verschillende woonsettingen geprobeerd maar die willen hem niet meer opnemen.
3.2.
De advocaat meent dat er onvoldoende onderzoek gedaan is naar het tot stand komen van de medische verklaring en dat het verzoek derhalve dient te worden afgewezen. Een kort gesprekje met betrokkene voor de Jumbo is daarvoor onvoldoende. Het is ook voor te stellen dat betrokkene niet gediend is van het plotseling aanspreken van de behandelaren voor de Jumbo. De beoordeling naar de geestvermogens van betrokkene moet door een onafhankelijke psychiater plaatsvinden. De Hoge Raad is daarin erg streng. Zij vinden dat er meer moet worden gedaan dan alleen een vluchtig contact. Het doel is deze zorgmachtiging is ingrijpend voor betrokkene. Opname in [locatie] betekent een langdurige verblijf en behandeling. Betrokkene kan van mening zijn dat het een teloorgang is om daar 5 jaar opgesloten te zitten. Dit is nog een argument om te kijken of er alles aan gedaan is om betrokkene te spreken. Ook de behandelaars hebben hun twijfels gezien het moraal beraad. Niet kunnen eten en geen onderdak hebben kan ook een wijze van leven zijn waar betrokkene zelf voor kiest.
4.De beoordeling
4.1.
De vraag die de rechtbank als eerste moet beantwoorden, is of betrokkene weet heeft van deze zitting. Dat is het geval blijkens mededeling van de advocaat en de psychiater. De rechtbank gaat er vanuit dat betrokkene er vanaf heeft gezien om naar de rechtbank te komen om gehoord te worden. Het verzoek zal daarom verder worden behandeld.
4.2.
De volgende vraag die beantwoord moet worden is of de medische verklaring aan de vereisten voldoet. De rechtbank meent - anders dan de advocaat ter zitting heeft bepleit - dat aan de eisen waar volgens de Hoge Raad de medische verklaring aan moet voldoen (voor zover als mogelijk) zijn nageleefd.
De Hoge Raad heeft immers overwogen dat het onderzoek door de psychiater in beginsel door middel van direct contact dient plaats te vinden. Dit is slechts anders indien dat redelijkerwijs niet mogelijk is. Daarbij kan het bijvoorbeeld gaan om een weigering van de betrokkene om aan een onderzoek mee te werken, maar ook andere omstandigheden kunnen meebrengen dat onderzoek in fysieke aanwezigheid van de betrokkene niet of slechts beperkt mogelijk is. In die gevallen zal, met het oog op de beoogde maatregel, steeds op de best mogelijke manier moeten worden getracht inzicht te verkrijgen in de actuele gezondheidstoestand van de betrokkene en de noodzaak tot het treffen van de beoogde maatregel (ECLI:NL:HR:2023:1460).
4.3.
De rechtbank stelt vast dat er voor het psychiatrisch onderzoek geen afspraak met betrokkene gemaakt kon worden omdat hij geen telefoon of e-mail heeft en hij dakloos is, Daarom is er een poging gedaan door de psychiater om betrokkene te spreken bij de Jumbo aan de [adres] . Tijdens dat gesprek heeft betrokkene tijdens de uitleg over de aanvraag van de zorgmachtiging ‘houd je bek jongen!’ geroepen en hij heeft zich hardop afgevraagd of er een probleem is. Verdere uitleg wilde hij niet aanhoren en is daarop weggelopen. Door de psychiater werd ingeschat dat het te gevaarlijk was om achter hem aan te lopen vanwege zijn dreigende houding.
4.4.
De rechtbank is van oordeel dat in deze omstandigheden, gegeven het feit dat betrokkene dakloos is, er zeer beperkte mogelijkheden zijn om hem te bereiken, én de omstandigheid dat betrokkene duidelijk heeft aangegeven niet verder in gesprek te willen (door te roepen ‘houd je bek’ en vervolgens weg te lopen), geoordeeld moet worden dat al het redelijkerwijs mogelijke is gedaan om betrokkene te beoordelen. Betrokkene heeft duidelijk aangegeven dat hij niet in gesprek wilde, hetgeen past in het patroon van zorgmijdend gedrag dat past bij de problematiek van betrokkene. De rechtbank komt tot de conclusie dat de medische verklaring de toets van de Hoge Raad kan doorstaan en voldoet aan de wettelijke vereisten.
4.5.
De rechtbank verleent de gevraagde machtiging voor de duur van zes maanden. Zij legt hierna uit waarom zij deze beslissing neemt.
4.6.
De rechtbank is van oordeel dat betrokkene lijdt aan een psychische stoornis. Betrokkene heeft namelijk schizofrenie en een stoornis in het gebruik van alcohol, cannabis en (base)cocaïne. Daarnaast is een licht verstandelijke beperking niet uitgesloten.
4.7.
Deze stoornis veroorzaakt ernstig nadeel. Dit nadeel bestaat uit:
• maatschappelijke teloorgang
• de situatie dat de algemene veiligheid van personen of goederen in gevaar is
4.8.
Om het ernstig nadeel af te wenden of de geestelijke gezondheid en de door de stoornis bedreigde of aangetaste fysieke gezondheid van betrokkene te stabiliseren of te herstellen heeft betrokkene zorg nodig.
4.9.
De rechtbank neemt in haar beoordeling mee dat zonder adequate behandeling er een toename van de psychose te verwachten valt met een verslechterde prognose voor herstel. Voorafgaand aan de aanvraag zorgmachtiging is een aantal maanden intensief gepoogd om betrokkene ambulant en vrijwillig te behandelen echter zonder resultaat. De rechtbank kan er mee instemmen dat er nu een volgende stap gezet wordt in een poging om betrokkene een adequate behandeling te bieden.
4.10.
Uit justitie documentatie blijkt ook dat betrokkene regelmatig in contact komt met
justitie vanwege diefstal, vernieling en gewelddadig gedrag. De algemene veiligheid van personen en goederen komt hiermee in gevaar. De rechtbank meent dat er nog een poging kan worden gedaan om het leven van betrokkene aanvaardbaar te maken. De vraag of betrokkene daarvoor in [locatie] moet worden opgenomen kan de rechtbank niet beantwoorden. Kennelijk is een nieuwe ISD maatregel mogelijk in de toekomst ook een optie. Bekeken moet worden wat de beste optie is voor betrokkene.
4.11.
Er zijn geen mogelijkheden voor passende zorg op vrijwillige basis. Daarom is verplichte zorg nodig. De rechtbank is op grond van het zorgplan, de medische verklaring, de visie van de geneesheer-directeur en de toelichting tijdens de mondelinge behandeling van oordeel dat in ieder geval de volgende vormen van verplichte zorg nodig zijn:
- het toedienen van medicatie voor de duur van 6 maanden;
- het verrichten van medische controles voor de duur van 6 maanden;
- het verrichten van andere medische handelingen en therapeutische maatregelen, ter behandeling van een psychische stoornis, dan wel vanwege die stoornis, ter behandeling van een somatische aandoening voor de duur van 6 maanden;
- aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen voor de duur van 6 maanden.
4.12.
Daarnaast acht de rechtbank ook de volgende vormen van verplichte zorg noodzakelijk indien sprake is van decompensatie van het toestandsbeeld van betrokkene en/of het ernstig nadeel niet langer in het ambulante kader kan worden afgewend:
- het beperken van de bewegingsvrijheid voor de duur van 6 maanden, telkens voor maximaal 3 maanden per toepassing;
- insluiten voor de duur van 6 maanden, telkens voor maximaal 1 week per toepassing;
- uitoefenen van toezicht op betrokkene voor de duur van 6 maanden, telkens voor maximaal 1 week per toepassing;;
- onderzoek aan kleding of lichaam voor de duur van 6 maanden, telkens voor maximaal 3 maanden per toepassing;
- onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen voor de duur van 6 maanden, telkens voor maximaal 3 maanden per toepassing;
- controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen; voor de duur van 6 maanden, telkens voor maximaal 3 maanden per toepassing;
- opnemen in een accommodatie voor de duur van 6 maanden.
4.13.
De rechtbank stelt vast dat de laatst verleende machtiging voor betrokkene afliep op 16 november 2024. Het onderhavige verzoek van de officier van justitie is ter griffie is binnengekomen op 16 oktober 2024. De vorige zorgmachtiging is derhalve komen te vervallen op 16 november 2024. Het verzoek kan daarom niet als een verzoek om een opeenvolgende machtiging worden aangemerkt, waardoor de duur waarvoor de machtiging kan worden afgegeven is beperkt tot maximaal zes maanden.
4.14.
Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben.
4.15.
De vormen van verplichte zorg die de rechtbank toewijst, zijn evenredig en naar verwachting effectief. Bij het bepalen van de juiste vormen van zorg is rekening gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen en om te zorgen voor de veiligheid van betrokkene en zijn omgeving.
5.De beslissing
De rechtbank:
5.1.
verleent een zorgmachtiging voor [betrokkene] , geboren op [geboortedatum] 1985 in [geboorteplaats] , inhoudende dat bij wijze van verplichte zorg de maatregelen als genoemd in 4.8 en 4.9 kunnen worden getroffen;
5.2.
bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met 22 mei 2025;
5.3.
wijst af het meer of anders verzochte.
Deze beschikking is mondeling gegeven en in het openbaar uitgesproken op 22 november 2024 door mr. E. Dinjens, rechter, in aanwezigheid van M.E. Langewisch, griffier en op schrift gesteld op 25 november 2024.
Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.