ECLI:NL:RBAMS:2024:132

Uitspraak

vonnis

RECHTBANK AMSTERDAM

Afdeling Publiekrecht

Teams Strafrecht

Parketnummer: 81-043893-22

Datum uitspraak: 12 januari 2024

Vonnis van de rechtbank Amsterdam, meervoudige kamer voor de behandeling van strafzaken, in de zaak tegen:

[verdachte] ,

geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1981,

wonende op het adres [adres] , [woonplaats] .

1.Onderzoek op de zitting

Dit vonnis is bij verstek gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de zitting van 13 en 14 november 2023. Verdachte (hierna: [verdachte] ) was niet aanwezig. Op 12 januari 2024 is het onderzoek gesloten en uitspraak gedaan.

De rechtbank heeft kennisgenomen van de vordering van de officieren van justitie mrs. J.S. de Weijer en H.H.M. Beune (hierna: de officier van justitie).

Op de zitting zijn de zaken van [verdachte] en medeverdachten [medeverdachte 1] (81-043730-22), [medeverdachte 2] (81-043803-22) en [medeverdachte 3] (81-043904-22) gelijktijdig, maar niet gevoegd, behandeld. De rechtbank doet in alle vier de zaken tegelijk uitspraak.

2.Tenlastelegging

[verdachte] wordt er – kort gezegd – van beschuldigd dat hij, in de periode van 19 augustus 2016 tot en met 2 november 2017 in Beverwijk en/of Spaarndam (Nederland) en Bad Bentheim en/of Ochtrup (Duitsland), heeft deelgenomen aan een criminele organisatie, met als oogmerk de illegale handel in professioneel vuurwerk.

De volledige tenlastelegging is opgenomen in bijlage I die aan dit vonnis is gehecht en geldt als hier ingevoegd.

3.Waardering van het bewijs

3.1

Aanleiding en verloop onderzoek 03Fazant

In november 2017 is onderzoek 03Fazant gestart naar aanleiding van informatie uit onderzoek 03Diek en TCI-informatie.

[medeverdachte 1] kwam in beeld als verdachte nadat een wijkagent ter ore kwam dat er in de eerste week van november 2017 een vermoedelijk rode container vol cobra’s zou worden geleverd bij een militaire bunker in Duitsland, nabij Bad Bentheim. Ene [naam 1] uit Hengelo zou hierachter zitten. Deze [naam 1] zou in 2016 ook zijn opgepakt voor vuurwerkhandel.

De politie vermoedde dat de genoemde militaire bunker, het militaire bunkercomplex Muni Berka betrof. Op 2 november 2017 heeft de politie een bezoek gebracht aan Muni Berka en gesproken met de beheerder van het bunkercomplex, [naam beheerder] . Later die dag werd de politie gebeld door [naam beheerder] . Hij vertelde dat er zojuist een vrachtwagen met een rode container aan kwam rijden. De politie is direct ter plaatse gekomen. Bij de ingang zagen zij een vrachtwagen met een rode container. Zij hebben de vrachtwagen gecontroleerd. Hierin troffen zij 20 pallets (94 dozen) aan met professioneel vuurwerk afkomstig van de Poolse firma Triplex. Tijdens de controle zag de politie dat een zwarte Audi A6 aan kwam rijden. De Audi A6 had een Nederlands kenteken beginnend met ‘ [kenteken] -’. Kort voordat de Audi A6 ter hoogte van de ingang was, remde de auto, reed achteruit en vertrok met hoge snelheid. [naam beheerder] liet weten dat hij van de beveiliging had vernomen dat de Audi A6 van [medeverdachte 1] was en dat het kenteken [kenteken] betrof.

Vervolgens is door de politie nader onderzoek verricht, wat heeft geresulteerd in deze zaak, waarin verdachten [medeverdachte 1] , [medeverdachte 2] , [verdachte] en [medeverdachte 3] door het Openbaar Ministerie ervan worden beschuldigd deel te hebben genomen aan een criminele organisatie die zich bezig hield met de illegale handel in professioneel vuurwerk. Zij zouden professioneel vuurwerk hebben ingekocht in Polen, deze vervolgens hebben opgeslagen in Duitsland om vanuit daar het vuurwerk te verstrekken aan afnemers uit Nederland.

[medeverdachte 1] wordt, samen met de inmiddels overleden [naam overledene] , gezien als de leidinggevende van de criminele organisatie. [verdachte] en [medeverdachte 2] als uitvoerders. Zij zouden hebben geholpen bij lossen van de vrachtwagens met illegaal vuurwerk en bij het afleveren daarvan aan de afnemers. [medeverdachte 3] wordt gezien als facilitator, omdat hij zorg zou hebben gedragen voor een opslaglocatie (Muni Berka) en de overige deelnemers aan de criminele organisatie daar toegang toe zou hebben verschaft.

De rechtbank buigt zich over de vraag of bewezen kan worden dat sprake is geweest van een criminele organisatie en [verdachte] hieraan heeft deelgenomen.

3.2

Standpunt van het Openbaar Ministerie

De officier van justitie vindt dat het feit bewezen kan worden, omdat sprake is geweest van een samenwerkingsverband met een zekere duurzaamheid en structuur, gericht op de illegale handel in professioneel vuurwerk ten behoeve van financieel gewin, waaraan alle verdachten hebben deelgenomen. Dit blijkt uit de manieren waarop het crimineel samenwerkingsverband (CSV) werkte en de frequentie waarmee en de momenten waarop de verdachten aanwezig zijn geweest in Muni Berka. De organisatie is er verantwoordelijk voor geweest dat grote hoeveelheden professioneel vuurwerk vanuit Polen zijn geïmporteerd naar Duitsland, waar dit vuurwerk in oude munitiebunkers in Muni Berka werd opgeslagen. Vanuit de bunkers in Muni Berka heeft het CSV het vuurwerk via drie modus operandi aan Nederlandse particulieren verkocht en ingevoerd in Nederland. Uit de bezoekersregistratie van Muni Berka blijkt duidelijk dat op het moment dat de vrachtwagens uit Polen met het vuurwerk van Triplex arriveerden altijd één of meer leden van het CSV op het terrein van Muni Berka aanwezig waren. Ook kwamen leden van het CSV regelmatig gelijktijdig bij het bunkercomplex aan, soms zelfs in dezelfde auto. Op die momenten waren geen andere personen aanwezig op het bunkercomplex. Uit de bestelbonnen en facturen van Triplex blijkt dat het daadwerkelijk om professioneel vuurwerk ging. Dit wordt ondersteund door meerdere getuigenverklaringen. Ook kan bewezen worden dat [verdachte] heeft deelgenomen aan het CSV en daarin een uitvoerende rol heeft gehad. [verdachte] was onder meer aanwezig bij de aankomst van de vrachtwagens met vuurwerk vanuit Polen. Ook was hij betrokken bij de leveringen van het vuurwerk aan particulieren.

3.3

Standpunt van de verdediging

Er is geen verweer gevoerd, omdat [verdachte] niet aanwezig was.

3.4

Oordeel van de rechtbank

3.4.1

Toetsingskader criminele organisatie

Volgens vaste jurisprudentie van de Hoge Raad^[1]moet onder een organisatie als bedoeld in artikel 140 van Pro het Wetboek van Strafrecht (Sr) worden verstaan een samenwerkingsverband, met een zekere duurzaamheid en structuur, tussen de verdachte en tenminste één andere persoon. Niet is vereist dat daarbij komt vast te staan dat een persoon – om als deelnemer aan die organisatie te kunnen worden aangemerkt – moet hebben samengewerkt met, althans bekend moet zijn geweest met alle andere personen die deel uitmaken van de organisatie of dat de samenstelling van het samenwerkingsverband steeds dezelfde is.

Het 'oogmerk' van de organisatie moet zijn gericht op het plegen van misdrijven, maar niet is vereist dat het plegen van misdrijven de voornaamste bestaansgrond van de organisatie is. Het oogmerk behoeft in de tenlastelegging niet nader omschreven te zijn, maar zal uit de bewijsmiddelen moeten blijken. Daarbij kan onder meer betekenis toekomen aan misdrijven die in het kader van de organisatie reeds zijn gepleegd, aan het duurzaam of gestructureerde karakter van de samenwerking, zoals daarvan kan blijken uit de onderlinge verdeling van werkzaamheden of onderlinge afstemming van activiteiten van deelnemers binnen de organisatie met het oog op het bereiken van het gemeenschappelijke doel van de organisatie, en, meer algemeen, aan de planmatigheid of stelselmatigheid van de met het oog op dit doel verrichte activiteiten van deelnemers binnen de organisatie.

Van 'deelneming' aan een organisatie als bedoeld in artikel 140 Sr Pro kan slechts dan sprake zijn als de betrokkene behoort tot het samenwerkingsverband en een aandeel heeft in gedragingen dan wel gedragingen ondersteunt die strekken tot of rechtstreeks verband houden met de verwezenlijking van het in dat artikel bedoelde oogmerk. Elke bijdrage aan een organisatie kan strafbaar zijn. Een dergelijke bijdrage kan bestaan uit het (mede)plegen van enig misdrijf, maar ook uit het verrichten van hand- en spandiensten die op zichzelf niet strafbaar zijn, zolang van bovenbedoeld aandeel of ondersteuning kan worden gesproken. In het bestanddeel ‘deelneming aan’ een organisatie als bedoeld in art. 140 lid 1 Sr Pro ligt tevens het opzet van de verdachte besloten. Redelijke wetsuitleg brengt volgens de Hoge Raad mee dat voor 'deelneming' voldoende is dat de verdachte in zijn algemeenheid weet (in de zin van onvoorwaardelijk opzet) dat de organisatie tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven.

3.4.2

Toetsingskader toegepast op de zaak

3.4.2.1
Feiten en omstandigheden

De rechtbank komt tot een bewezenverklaring van het ten laste gelegde feit op grond van de in bijlagen II en III opgenomen bewijsmiddelen.

3.4.2.2
Bewijsmotivering

Inkoop en opslag van vuurwerk

Uit de CMR-vrachtbrieven en facturen van Triplex blijkt dat professioneel vuurwerk van de Poolse onderneming Triplex bij het bunkercomplex Muni Berka in Duitsland werd bezorgd en dat Starlight Firerocks, Fire-Line Fireworks, Fireworks Crazy Limited of [naam 2] op die stukken als geadresseerde (ontvanger) stond vermeld. Uit het dossier blijkt ook dat bij de ingang van Muni Berka de personalia van bezoekers aan de hand van een identiteitsbewijs en het kenteken van het voertuig waarmee zij aankomen wordt genoteerd. Verder wordt ook genoteerd voor welk bedrijf en die huurder van een bunker bij Muni Berka de bezoekers komen. Dat de bezoekersregistratie van Muni Berka correct is, volgt uit de verklaring van beheerder [naam beheerder] . Hij heeft verklaard dat iedereen zich moest legitimeren als ze Muni Berka willen betreden en dat bezoekers vanaf 2017 alleen met een geregistreerde weknemer van de huurder van een bunker het terrein mochten betreden.

Eén van de bedrijven die bunkers huurde bij Muni Berka betreft Euregio Feuerwerk (hierna: Euregio). [naam partner] (eigenaresse van Euregio), [medeverdachte 3] (partner van [naam partner] ) en [naam broer] (broer van [medeverdachte 3] ) waren voor het personeel van Muni Berka de contactpersonen van Euregio.

Uit de bezoekersregistratie van Muni Berka blijkt dat de chauffeurs van de vrachtwagens met vuurwerk van Triplex zich lieten registreren als bezoeker van Euregio, niet als bezoeker van één van de vier bedrijven – Starlight Firerocks, Fire-Line Fireworks, Fireworks Crazy Limited of [naam 2] – die als geadresseerde op de CMR-vrachtbrieven stonden vermeld. Uit de CMR-vrachtbrieven blijkt ook dat er daarbij professioneel vuurwerk werd geleverd. Dit terwijl [naam partner] heeft verklaard dat Euregio geen professioneel vuurwerk bij Triplex bestelde. Verder volgt uit de bezoekersregistratie dat op het moment dat de vrachtwagens met vuurwerk bij Muni Berka aankwamen, meerdere betrokken verdachten – [medeverdachte 1] , [verdachte] , [medeverdachte 2] , [medeverdachte 3] , [naam broer] en/of [naam overledene] – aanwezig waren op het terrein. Door meerdere vrachtwagenchauffeurs is verklaard dat de vrachtwagen werd uitgeladen door de personen die de vrachtwagen eerder bij de ingang opwachtten en dat één van die personen ook de transportdocumenten voor ontvangst van de lading tekende/ stempelde. De vier bedrijven die als geadresseerden op de CMR-vrachtbrieven stonden vermeld kwamen niet voor in het bezoekersregister van Muni Berka. Uit verklaringen van de vertegenwoordigers van de bedrijven Fireworks Crazy Limited en [naam 2] blijkt ook dat zij niets afwisten van vuurwerkleveringen bij Muni Berka. Tot slot blijkt uit de verklaring van [naam broer] dat het vuurwerk van Triplex dat in de bunker van Muni Berka werd opgeslagen, later ook weer weg was uit de bunker.

Verkoop van vuurwerk

Uit de stukken blijkt dat het professionele vuurwerk uit de bunker in Muni Berka in ieder geval via twee modus operandi (MO) door de verdachten – [medeverdachte 1] , [verdachte] , [medeverdachte 2] , [medeverdachte 3] , [naam broer] en/of [naam overledene] – aan Nederlandse particulieren werd verkocht en Nederland werd binnen gebracht, zoals hierna wordt beschreven.

MO 1 – Levering aan klanten buiten Muni Berka

Met de eerste modus operandi werd voor de levering van het vuurwerk door verdachten afgesproken met klanten, Nederlandse particulieren, (bij winkelcentra) in het nabijgelegen Bad Bentheim. Dit volgt uit de verklaring van getuige [naam getuige 1] , die meermalen als bezoeker van Euregio bij Muni Berka werd geregistreerd, samen met [naam overledene] . Hij heeft het volgende verklaard: ‘
heeft mij wel een keer de methode verteld hoe het met de bestellingen in zijn werk ging: Degenen die vuurwerk wilde hebben moesten naar een winkelcentrum in Duitsland rijden. Hier werden de auto's overgenomen door personen die naar de bunker reden. De bestelling werd hier ingeladen en daarna werden de auto's weer terug naar het winkelcentrum gereden’. Uit de bezoekersregistratie van Muni Berka blijkt ook dat [medeverdachte 1] , [verdachte] , [medeverdachte 2] en/of [naam overledene] het bunkercomplex regelmatig meerdere keren per dag bezochten met ‘vreemde’ voertuigen; voertuigen met Nederlandse kentekens die op naam stonden van auto(verhuur)bedrijven of (onbekende) particulieren. Als de bezoekersregistratie wordt gelegd langs de gegevens van het peilbaken op de Mercedes Sprinter ( [kenteken] ) van [medeverdachte 1] , blijkt dat deze bezoeken werden voorafgegaan en gevolgd door ritjes met de Mercedes Sprinter naar (winkelcentra in) Bad Bentheim. Dat professioneel vuurwerk op deze manier aan (Nederlandse) particulieren is verkocht, wordt duidelijk als de gegevens uit de bezoekersregistratie worden gelegd naast de bevindingen uit onderzoek 13Matje. Uit dat onderzoek blijkt dat [naam 3] en [naam 4] op 6 oktober 2017 in de vroege ochtend naar Duitsland zijn gereden met een Volkswagen Crafter ( [kenteken] ) om daar vuurwerk te kopen. Rond 6:30 uur reden zij Duitsland binnen. Uit de bezoekersregistratie volgt dat [medeverdachte 2] om 07.15 uur met de Volkswagen Crafter ( [kenteken] ) bij Muni Berka werd geregistreerd. [medeverdachte 1] werd op dat moment ook met zijn Audi A6 bij Muni Berka geregistreerd. Rond 10.15 uur reed de Volkswagen Crafter ( [kenteken] ) richting Amsterdam. Vervolgens werd gezien dat drie personen op een parkeerplaats in Beverwijk grote dozen vanuit de Volkswagen Crafter ( [kenteken] ) in een Volkswagen Caddy ( [kenteken] ) laadden. Korte tijd later werden [naam 4] en [naam 3] aangehouden en zijn in beide voertuigen in totaal 22 flowerbeds aangetroffen, afkomstig van Triplex. Het vuurwerk is onderzocht door een materiedeskundige en gekwalificeerd als professioneel vuurwerk.

MO 2 – Levering aan klanten in Muni Berka

Volgens de tweede modus operandi kwamen de klanten, Nederlandse particulieren, zelf het vuurwerk ophalen bij Muni Berka. Twee getuigen hebben over deze werkwijze verklaard. [naam getuige 2] heeft verklaard dat hij zag dat personen pakketten met vuurwerk op kwamen halen bij de bunker in Muni Berka en dat ‘ [naam 1] ’ de pakketten stond uit te delen en geld in ontvangst nam. [naam broer] heeft – op de vraag of hij weleens had gezien hoe en door wie het vuurwerk werd weggehaald – verklaard dat busjes het terrein van Muni Berka opkwamen. Dat vuurwerk werd geleverd aan klanten op het bunkercomplex wordt ondersteund door de gegevens uit de bezoekersregistratie van Muni Berka, waaruit blijkt dat de bezoeken van de betrokken verdachten vaak samenvielen met de bezoeken van derden, zoals [naam 5] en [naam 6] , die net als de verdachten werden geregistreerd als bezoeker van Euregio. Zo zijn op 30 november 2016 [medeverdachte 1] en [naam overledene] gelijktijdig met [naam 5] en [naam 7] als bezoeker van Euregio geregistreerd en op 19 en 22 december 2016 is [medeverdachte 1] gelijktijdig met [naam 6] als bezoeker van Euregio geregistreerd. Dat ook daadwerkelijk vuurwerk op deze wijze aan (Nederlandse) particulieren is verkocht, blijkt uit een registratie in het BVH (het incidentregistratiesysteem van de politie) van 6 december 2016. Dit betrof een melding van een verdachte situatie in Hoogeveen. Verbalisanten troffen daar twee mannen aan die bezig waren met het overladen van grote dozen met vuurwerk vanuit een Mercedes ( [kenteken] ) in een andere Mercedes ( [kenteken] ). Eerder die dag, werden [naam 5] en [naam 7] met de genoemde Mercedessen geregistreerd bij Muni Berka, enkele minuten nadat [medeverdachte 1] daar ook arriveerde.

Aangetroffen informatie / verklaringen over de verdachten

In de woning van [medeverdachte 1] zijn documenten van Triplex en een USB-stick met verkooplijsten van vuurwerk aangetroffen. In de auto van [medeverdachte 1] is ook een briefje met contactinformatie van de vertegenwoordiger van het transportbedrijf Adecon aangetroffen. Uit de verklaringen van [naam beheerder] en [naam broer] blijkt dat [medeverdachte 1] van [medeverdachte 3] toestemming had om de sleutel van de bunker van Euregio op te halen en tot eind 2016 zelfstandig de bunker mocht betreden. Uit de verklaring van [naam getuige 2] volgt dat [medeverdachte 1] (en [naam overledene] ) personen regelde(n) voor het lossen van vuurwerk. Verder zijn er in de telefoon van [medeverdachte 1] meerdere WhatsAppgesprekken tussen hem en [verdachte] aangetroffen waarin [medeverdachte 1] vraagt of [verdachte] aangeeft dat hij de volgende dag om 06.00 of 07.00 uur meerijdt. Tot slot zijn telefoongesprekken van [medeverdachte 2] afgeluisterd, waaruit blijkt dat hij aan een derde vraagt of diegene een shell wil hebben, een derde vraagt of [medeverdachte 2] een vuurwerkbom kan meenemen en [medeverdachte 2] tegen zijn moeder benadrukt dat hij een bus met “legaal” vuurwerk voor [naam overledene] aan het ophalen is.

Professioneel vuurwerk

Hoewel het vuurwerk in deze zaak niet door een deskundige is onderzocht – alleen het vuurwerk in onderzoek 13Matje – vindt de rechtbank dat het dossier voldoende bewijs bevat voor het oordeel dat (in ieder geval een deel van) het vuurwerk wat door Triplex bij Muni Berka is geleverd, professioneel vuurwerk betrof. Zij overweegt daartoe als volgt.

Op 20 november 2018 is in de woning van [medeverdachte 1] een USB-stick in beslag genomen waarop lijsten zijn aangetroffen met vuurwerkartikelen. Door een materiedeskundige is onderzoek gedaan naar de genoemde vuurwerkartikelen en geconstateerd dat een groot deel – waaronder bangers (cobra 6 en cobra 8), shells (mortierbommen), romeinse kaarsen en flowerbeds (batterij enkelschotsbuizen) – voorkomt op Lijst III van de Richtlijn voor Strafvordering Vuurwerkdelicten. Dit betreft vuurwerk dat is ingedeeld in categorie F4 en aangemerkt wordt als professioneel vuurwerk. Vervolgens is nader onderzoek gedaan naar de facturen van de vuurwerktransporten die door Triplex zijn aangeleverd. Uit dat onderzoek blijkt dat een deel van de in de facturen vermelde vuurwerkartikelen overeenkomt met het professionele vuurwerk wat op de USB-stick stond. Op grond hiervan stelt de rechtbank vast dat (een deel van) het bij Muni Berka geleverde vuurwerk professioneel vuurwerk betrof. Dit wordt verder ondersteund door de verklaringen van [naam getuige 1] en [naam broer] . [naam getuige 1] heeft verklaard dat het vuurwerk wat in de bunker in Muni Berka werd opgeslagen uit Polen kwam en illegaal was. Ook [naam broer] heeft verklaard dat hij zag dat dozen met professioneel vuurwerk in de bunker werden opgeslagen.

De officier van justitie heeft in het requisitoir 14 vuurwerktransporten benoemd. De rechtbank gaat met de officier van justitie uit van die 14 vuurwerktransporten en het gewicht aan professioneel vuurwerk wat met die transporten is vervoerd, zoals benoemd in bijlage II van dit vonnis. Daarbij merkt de rechtbank op dat het dossier aanleiding geeft aan te nemen dat er meer transporten zijn geweest, maar de rechtbank zal zich, in het voordeel van [verdachte] , beperken tot de door officier van justitie gemaakt selectie.

Verkoop aan Nederlandse particulieren

De rechtbank vindt ook bewezen dat het professionele vuurwerk door de verdachten is verkocht aan Nederlandse particulieren. Hieromtrent overweegt zij als volgt.

In artikel 1.2.2, eerste lid, van het Vuurwerkbesluit is het verbod opgenomen om professioneel vuurwerk, indien bestemd voor particulier gebruik, binnen het grondgebied van Nederland te brengen, op te slaan, te vervaardigen, voorhanden te hebben of aan een ander ter beschikking te stellen. Uit de Nota van Toelichting bij het Vuurwerkbesluit (Stb. 2009, 605) volgt dat dit verbod tot doel heeft te voorkomen dat particulieren vuurwerk voorhanden hebben dat in Nederland niet is aangewezen als consumentenvuurwerk. De reden is dat aan het gebruik van professioneel vuurwerk meer gevaren kleven dan aan het gebruik van consumentenvuurwerk.

In artikel 1.2.2, zevende lid, van het Vuurwerkbesluit is een niet-limitatieve opsomming gegeven van gevallen waarin sprake is van “bestemd voor particulier gebruik”. Van ‘bestemd voor particulier gebruik’ is onder meer sprake als “het te koop wordt aangeboden of ter beschikking wordt gesteld aan, gekocht of besteld door een particulier”.

Uit de systematiek van het Vuurwerkbesluit en de Wet milieubeheer, waarin overtreding van het Vuurwerkbesluit strafbaar is gesteld, blijkt dat het besluit en de wet zijn ingericht op de handhaafbaarheid daarvan door middel van een vergunningenstelsel. Zo moet men voor de opslag, het transport, de verkoop en het afsteken van professioneel vuurwerk in het bezit zijn van een vergunning.

Uit het voorgaande leidt de rechtbank af dat als de bestemming van het professionele vuurwerk niet kan worden vastgesteld, in de zin dat niet kan worden vastgesteld aan wie het vuurwerk wordt verkocht/voor wie het vuurwerk is bedoeld, het professionele vuurwerk wordt geacht te zijn bestemd voor particulier gebruik. Dit omdat het binnen Nederland brengen, opslaan, vervaardigen, voorhanden hebben en aan een ander ter beschikking stellen van professioneel vuurwerk strafbaar is, tenzij men daarvoor een vergunning heeft.^[2]

Gelet op het voorgaande, is de rechtbank van oordeel dat het professionele vuurwerk moet worden geacht te zijn bestemd voor particulier gebruik, ondanks dat dit op basis van het dossier niet onomstotelijk kan worden vastgesteld.

De rechtbank overweegt in aanvulling daarop nog dat het dossier voor deze conclusie ook voldoende aanwijzingen bevat. Zo werd door de verdachten valselijk gebruik gemaakt van de gegevens van Starlight Firerocks, Fire-Line Fireworks, Fireworks Crazy Limited en [naam 2] om te verdoezelen dat het vuurwerk van Triplex aan hen werd geleverd. Vervolgens werd het vuurwerk door hen op schimmige wijze verkocht, met verschillende modus operandi onder meer gericht op het verhullen van de opslagplaats in Muni Berka. Het voorgaande duidt erop dat geen sprake was van de (legale) handel in consumentenvuurwerk. Daar komt bij dat ten aanzien van sommige verkopen ook daadwerkelijk vast is komen staan dat het ging om professioneel vuurwerk en dat dit is geleverd aan particulieren.

Bij deze stand van zaken – en nu [verdachte] verder geen redelijke, ontzenuwende verklaring heeft gegeven – gaat de rechtbank ervanuit dat het professionele vuurwerk dat door verdachten in Muni Berka werd opgeslagen, bestemd was voor particulier gebruik.

Criminele organisatie

Gelet op al het voorgaande, in onderling verband en samenhang bezien, concludeert de rechtbank dat de verdachten zich bezig hebben gehouden met de illegale handel in professioneel vuurwerk. Hierbij werd het vuurwerk gekocht in Polen, opgeslagen in Duitsland en verkocht aan Nederlandse klanten, door middel van in ieder geval twee modus operandi. Zoals hiervoor omschreven werd via modus operandi 1 met klanten afgesproken in het nabijgelegen Bad Bentheim waarbij de auto van de klant werd overgenomen door een van de verdachten, die met de auto terugreed naar de opslag in Muni Berka om daar het vuurwerk in de auto te laden om vervolgens de auto terug te brengen naar de klant. Bij modus operandi 2 kwamen de kopers het professioneel vuurwerk zelf ophalen bij de opslag in Muni Berka, onder begeleiding van een of meer verdachten.

De verdachten hebben in elk geval van 19 augustus 2016 tot en met 2 november 2017 samengewerkt, waarbij sprake was van een vaste taakverdeling; [medeverdachte 1] en [naam overledene] hadden een leidende rol, [verdachte] en [medeverdachte 2] hadden uitvoerende taken en [medeverdachte 3] en [naam broer] had een faciliterende, ondersteunende rol.

De leidende rol van [medeverdachte 1] blijkt uit het volgende. [medeverdachte 1] had de sleutel van de bunker en mocht tot eind 2016 zelfstandig de bunker betreden. Ook was [medeverdachte 1] altijd aanwezig als het vuurwerk vanuit Polen in Muni Berka werd geleverd en ook wanneer datzelfde vuurwerk aan klanten. Hij was ook diegene die de mankracht regelde voor het uitladen de vrachtwagens en het inladen van het vuurwerk in de auto’s van de klanten. Hij was ook degene die het geld van klanten in ontvangst nam. Uit de bij hem aangetroffen documenten, waaronder op de USB-stick, en zijn reisbewegingen naar Triplex leidt de rechtbank af dat hij degene was die het contact met Triplex onderhield en verantwoordelijk was voor de inkoop van het vuurwerk. Dat [naam overledene] eveneens is aan te merken als leider van de organisatie, leidt de rechtbank af uit zijn aanwezigheid in Muni Berka op alle momenten aanwezig was als er een vrachtwagen vuurwerk kwam leveren, tot zijn ongeval op 1 december 2016.

De uitvoerende rol van [verdachte] en [medeverdachte 2] wordt afgeleid uit het feit dat zij betrokken waren bij het lossen van de vrachtwagens met vuurwerk en de feitelijke levering van het vuurwerk aan klanten via modus operandi 1. Dit volgt uit de bezoekersregistratie van Muni Berka waaruit blijkt dat zij meerdere keren gelijktijdig met een of meer medeverdachten bij Muni Berka aanwezig waren op de momenten dat er vrachtwagens met vuurwerk van Triplex arriveerden en meerdere keren met “vreemde” voertuigen, waarvan het kenteken op naam van derden stond, bij Muni Berka aankwamen. Tot slot volgt ten aanzien van [verdachte] zijn betrokkenheid ook uit de hiervoor genoemde WhatsAppgesprekken waarin [medeverdachte 1] vraagt of [verdachte] om 6.00 of 7.00 uur meerijdt, nu zij vervolgens de betreffende dag ook samen bij Muni Berka worden geregistreerd.

De ondersteunende rol van [medeverdachte 3] , als ook zijn broer [naam broer] , wordt afgeleid uit het feit dat hij de opslagruimte in Muni Berka aan de medeverdachten ter beschikking stelde, hen toegang verschafte tot die opslagruimte en mee heeft geholpen met het laden en lossen van de vrachtwagens. Uit de verklaringen van [naam partner] en [naam beheerder] blijkt immers dat [medeverdachte 3] verantwoordelijk was voor de huur van de bunkers en ervoor gezorgd heeft dat de medeverdachten de bunker(s) van Euregio konden betreden.

In het licht van de beschreven feiten en omstandigheden is tussen [medeverdachte 1] , [medeverdachte 2] , [verdachte] en [medeverdachte 3] , alsmede [naam overledene] en [naam broer] , sprake geweest van een samenwerkingsverband gedurende ruim een jaar met een zekere duurzaamheid, structuur en taakverdeling. Dit samenwerkingsverband had als oogmerk de handel in illegaal vuurwerk, in welk kader het binnen het grondgebied van Nederland brengen, het voorhanden hebben en aan particulieren ter beschikking stellen van professioneel vuurwerk als misdrijven werden gepleegd en waarbij elke verdachte bewust een wezenlijke rol vervulde.

Uit het voorgaande blijkt dat [verdachte] wist dat het samenwerkingsverband gericht was op de handel in illegaal vuurwerk en hij daadwerkelijk activiteiten heeft ondernomen die in nauw verband staan met de misdrijven die door dit samenwerkingsverband werden nagestreefd, dan wel deze misdrijven ook zelf heeft gepleegd. De rechtbank komt dan ook tot het oordeel dat [verdachte] tot dit verband behoorde en er aan heeft deelgenomen.

4.Bewezenverklaring

De rechtbank vindt op grond van de in bijlage II en III opgenomen bewijsmiddelen bewezen dat verdachte in de periode van 19 augustus 2016 tot en met 2 november 2017 in Nederland en/of Bad Bentheim en Ochtrup, heeft deelgenomen aan een organisatie bestaande uit een samenwerkingsverband van natuurlijke personen, te weten onder andere: [naam overledene] en [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] en [naam broer] en [medeverdachte 3] , welke organisatie tot oogmerk had het plegen van misdrijven door het binnen het grondgebied van Nederland brengen en opslaan en voorhanden hebben en aan een ander ter beschikking stellen van professioneel vuurwerk (bestemd voor particulier gebruik).

Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten staan, zijn deze verbeterd. Verdachte is hierdoor niet in de verdediging geschaad.

5.Strafbaarheid van het feit

Het bewezen geachte feit is volgens de wet strafbaar. Het bestaan van een rechtvaardigingsgrond is niet aannemelijk geworden.

6.Strafbaarheid van verdachte

Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van verdachte uitsluit. Verdachte is dan ook strafbaar.

7.Motivering van de straf

7.1

Eis van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte voor het door haar bewezen geachte feit zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf van 15 maanden, waarvan 5 maanden voorwaardelijk, met een proeftijd van 2 jaren.

7.2

Standpunt van de verdediging

Er is geen strafmaatverweer gevoerd, omdat [verdachte] niet aanwezig was.

7.3

Oordeel van de rechtbank

De hierna te noemen strafoplegging is in overeenstemming met de ernst van het bewezen geachte, de omstandigheden waaronder dit is begaan en de persoon van verdachte, zoals daarvan ter terechtzitting is gebleken.

Ernst van het feit

[verdachte] en zijn medeverdachten hebben gedurende ruim een jaar een criminele organisatie gevormd die zich bezig hield met een grootschalige en lucratieve handel in illegaal (professioneel) vuurwerk. Dit vuurwerk hebben de verdachten besteld vanuit Polen en opgeslagen in een bunkercomplex in Duitsland, waarna het verkocht werd aan Nederlandse particulieren en Nederland werd binnen gebracht. De rechtbank gaat ervanuit dat het gaat om minstens 82.469 kg professioneel vuurwerk, bestaande uit onder meer cobra’s, shells, romeinse kaarsen en flowerbeds, gelet op de 14 vuurwerktransporten die bewezen zijn verklaard (uitgaande van de classificatie 1.3 op het transportdocument). Dat is vuurwerk dat, op grond van de Nederlandse wet- en regelgeving, niet in handen mag komen van personen die geen gespecialiseerde kennis hebben van dat vuurwerk. Het voorhanden hebben van professioneel vuurwerk in deze enorme hoeveelheid en het ter beschikking stellen aan klanten die het vervolgens verder hebben vervoerd en opgeslagen, is zonder meer (levens)gevaarlijk te noemen. De enkele omstandigheid dat het vuurwerk eerst was opgeslagen in een bunker, maakt het voorgaande niet anders. Daar komt bij dat illegaal vuurwerk in toenemende mate wordt gebruikt voor onder andere plofkraken, bedreigingen, afpersingen en als wapen tegen hulpverleners, gezagdragers en overheidsinstellingen. Door deel te nemen aan een criminele organisatie gericht op het handelen in illegaal vuurwerk, heeft [verdachte] deze toepassingen gefaciliteerd. De rechtbank gaat ervanuit dat de verdachten dit enkel voor hun eigen financieel gewin hebben gedaan, nu met de grootschalige handel in vuurwerk veel geld is te verdienen. [verdachte] had binnen de organisatie een uitvoerende rol, waarbij hij vrachtwagens met vuurwerk heeft gelost en vuurwerk naar klanten heeft gebracht. Dit rechtvaardigt in beginsel de oplegging van een onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Met de strafoplegging wil de rechtbank niet alleen de ernst van het feit tot uitdrukking te brengen, maar ook een signaal aan de maatschappij afgeven.

Andere relevante omstandighedenVerder heeft de rechtbank acht geslagen op het Uittreksel Justitiële Documentatie (het strafblad) van verdachte van 10 november 2023. Hieruit blijkt dat hij niet eerder is veroordeeld voor soortgelijke feiten.

Bij het opleggen van een straf wordt ook bekeken of de zaak van een verdachte tijdig wordt afgedaan. De rechtbank is van oordeel dat de redelijke termijn in de zaak van [verdachte] is gestart op 20 november 2018. Dit is de dag waarop de woning van [verdachte] is doorzocht op grond van een machtiging van een rechter-commissaris, waarbij onder meer gegevensdragers en administratie in beslag zijn genomen. [verdachte] is daarbij weliswaar – zover de rechtbank kan zien – niet expliciet medegedeeld dat tegen hem een strafvervolging zal worden ingesteld, maar uit de aard van deze opsporingshandelingen volgt naar het oordeel van de rechtbank dat hij daaraan in redelijkheid de verwachting mocht ontlenen dat hij strafrechtelijk zou worden vervolgd. De zaak had in beginsel uiterlijk twee jaar later, op 20 november 2020, afgerond moeten zijn met een eindvonnis van de rechtbank. De rechtbank doet pas op 12 januari 2024 uitspraak. De redelijke termijn is dus met zo’n drie jaar en drie maanden overschreden. De rechtbank weegt dit als strafverlagende omstandigheid mee.

Verder houdt de rechtbank ook rekening met de persoonlijke omstandigheden van verdachte. Uit een reclasseringsrapportage van 6 november 2023 komt naar voren dat verdachte ten tijde van het tenlastegelegd feit grote financiële problemen had. Inmiddels heeft verdachte zijn leven goed op de rit en heeft een relatie, woning en werkt als vrachtwagenchauffeur.

Straf

Gelet op de ernst van het bewezenverklaarde had een gevangenisstraf in de rede gelegen, maar vanwege de overschrijding van de redelijke termijn en de persoonlijke omstandigheden van verdachte vindt de rechtbank dat een andere strafmodaliteit op zijn plaats is. Aan verdachte wordt daarom een taakstraf van 240 uur (en 120 dagen vervangende hechtenis) opgelegd.

8.Toepasselijke wettelijke voorschriften

De op te leggen straf is gegrond op de artikelen 22c, 22d en 140 Sr.

9.Beslissing

De rechtbank komt op grond van het voorgaande tot de volgende beslissing.

Verklaart bewezen dat verdachte het ten laste gelegde heeft begaan zoals hiervoor in rubriek 4 is vermeld.

Verklaart niet bewezen wat aan verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hiervoor is bewezen verklaard en spreekt verdachte daarvan vrij.

Het bewezen verklaarde levert op:

deelneming aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven.

Verklaart het bewezene strafbaar.

Verklaart verdachte,
[verdachte], daarvoor strafbaar.

Veroordeelt verdachte tot een
taakstrafvan
240 (tweehonderdveertig) uren, met bevel, voor het geval dat de verdachte de taakstraf niet naar behoren heeft verricht, dat vervangende hechtenis zal worden toegepast van 120 (honderdtwintig) dagen.

Dit vonnis is gewezen door

mr. M. Vaandrager, voorzitter,

mrs. E.G.M.M. van Gessel en J.M.R. Vastenburg, rechters,

in tegenwoordigheid van mr. M. van der Mark, griffier,

en uitgesproken op de openbare terechtzitting van deze rechtbank van 12 januari 2024.

Deelneming aan criminele organisatie voor illegale handel in professioneel vuurwerk