Uitspraak
GERECHTSHOF ARNHEM
Sector civiel recht
zaaknummer 200.007.195
arrest van de derde civiele kamer van 25 augustus 2009
inzake
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
Thales Nederland B.V.,
voorheen genaamd Hollandse Signaalapparaten B.V.,
gevestigd te Hengelo,
appellante,
eiseres in het incident,
advocaat: mr. G.W. van der Bend,
tegen:
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
Tel Europe B.V.,
gevestigd te Amsterdam,
geïntimeerde,
verweerster in het incident,
advocaat: mr. F.A.M. Knüppe.
1. Het geding in eerste aanleg
Voor het geding in eerste aanleg verwijst het hof naar de inhoud van de vonnissen van 13 maart 2002, 14 mei 2003, 11 augustus 2004, 8 december 2004 en 19 maart 2008 die de rechtbank Almelo tussen appellante (hierna ook te noemen: Thales) als gedaagde in conventie, tevens eiseres in reconventie en geïntimeerde (hierna ook te noemen: Tel Europe) als eiseres in conventie, tevens verweerster in reconventie heeft gewezen; van die vonnissen is een fotokopie aan dit arrest gehecht.
2. Het geding in hoger beroep
2.1 Thales heeft bij exploot van 6 mei 2008 Tel Europe aangezegd van die vonnissen in hoger beroep te komen, met dagvaarding van Tel Europe voor dit hof.
2.2 Bij incidentele memorie houdende vordering tot zekerheidstelling dan wel tot schorsing van uitvoerbaarheid bij voorraad heeft Thales gevorderd:
- primair dat het hof Tel Europe in het incident uitvoerbaar bij voorraad op de voet van art. 235 Rv Pro. zal veroordelen tot het stellen van een bankgarantie althans een andere door het hof te bepalen vorm van zekerheid, voor een bedrag van € 5.900.000,-, met bepaling dat voor zover in de schadestaatprocedure meer dan dit bedrag wordt toegewezen, Tel Europe ook voor het meerdere zekerheid dient te stellen alvorens tot executie zal worden overgegaan, dan wel
- subsidiair dat het hof de uitvoerbaarheid bij voorraadverklaring van het vonnis van de rechtbank Almelo van 19 maart 2008 zal schorsen op de voet van art. 351 Rv Pro;
- een en ander met veroordeling van Tel Europe in de kosten van het incident.
2.3 Bij incidentele memorie van antwoord heeft Tel Europe verweer gevoerd. Zij heeft geconcludeerd dat het hof, voor zoveel mogelijk uitvoerbaar bij voorraad, Thales in haar vorderingen in het incident niet-ontvankelijk zal verklaren, althans haar deze vorderingen zal ontzeggen, met veroordeling van Thales in de kosten van [het hof begrijpt:] het incident.
2.4 Daarna heeft Thales in het incident gerepliceerd en heeft Tel Europe gedupliceerd.
2.5 Ter zitting van 12 augustus 2009 hebben partijen de zaak doen bepleiten, Tel Europe door mr. A.S. Frommelt en mr. H.T. Meijer, beiden advocaat te Amsterdam en Thales door mr. G.W. van der Bend en mr. D. Horeman, beiden advocaat te Amsterdam. Daarbij zijn van beide zijden pleitnotities in het geding gebracht.
Beide partijen hebben voorafgaand aan het pleidooi producties in het geding gebracht. Desgevraagd hebben de raadslieden van beide zijden aangegeven in te stemmen met het in het geding brengen van die producties.
2.6 Vervolgens hebben partijen de stukken voor het wijzen van arrest in het incident aan het hof overgelegd.
3. De motivering van de beslissing in het hoger beroep
In het incident
3.1 Thales heeft haar, onder 2.2 weergegeven, primaire en subsidiaire vorderingen in het incident ingesteld onder de voorwaarde dat het hof van oordeel zou zijn dat de uitvoerbaar bij voorraadverklaring in het eindvonnis in de hoofdzaak meebrengt dat daarmee ook een veroordelend vonnis in de schadestaatprocedure uitvoerbaar bij voorraad zal zijn.
Aldus legt Thales aan het hof de vraag voor naar de betekenis van een uitvoerbaar bij voorraadverklaring in een geval als het onderhavige, waarin deze ziet op een veroordeling tot schadevergoeding, nader op te maken bij staat.
3.2 Het hof overweegt als volgt. Een uitvoerbaar bij voorraadverklaring strekt ertoe de schorsende werking van het instellen van een rechtsmiddel tegen de uitgesproken rechterlijke beslissing op te heffen. De schadestaatprocedure van de artikelen 612 tot en met 615a Rv. sluit aan bij de afdeling 6.1.10 BW betreffende de wettelijke verplichtingen tot schadevergoeding en is dan ook een procedure waarin de vaststelling van de inhoud en de omvang van de in de hoofdprocedure vastgestelde verplichting tot schadevergoeding aan de orde is. De grondslag van die verplichting, zoals in dit geval de toerekenbare tekortkoming van Thales in de nakoming van haar contractuele verbintenis, dient bij uitsluiting in de hoofdzaak te worden vastgesteld. Indien de rechtbank in de hoofdzaak een veroordeling tot schadevergoeding op te maken bij staat uitvoerbaar bij voorraad heeft verklaard, betekent dit alleen dat, ondanks het instellen van hoger beroep tegen dat vonnis, kan worden aangevangen met de schadestaatprocedure. Anders dan Tel Europe betoogt, heeft zodanige uitvoerbaar bij voorraadverklaring niet tevens tot gevolg dat een vonnis in de schadestaatprocedure waarbij de schadevergoeding geheel of ten dele wordt toegewezen, uitvoerbaar bij voorraad is. De rechter zal gelet op artikel 233 Rv Pro, dat hem op dit punt een discretionaire bevoegdheid geeft, in de schadestaatprocedure alsnog in het licht van de omstandigheden van het geval, zoals die op dat moment aan de orde zijn, moeten beoordelen of zijn vonnis houdende veroordeling tot betaling van schadevergoeding uitvoerbaar bij voorraad behoort te worden verklaard, indien dat is gevorderd.
3.3 Nu de (primaire en subsidiaire) vorderingen in het incident beide zijn gebaseerd op een andersluidende rechtsopvatting dan de hiervoor onder 3.2 verwoorde, zullen deze vorderingen worden afgewezen. Thales zal, als de in het ongelijk gestelde partij, worden veroordeeld in de kosten van het incident. De kosten voor het pleidooi zijn naar het oordeel van het hof nodeloos veroorzaakt, zodat het hof deze voor rekening van Tel Europe zal laten (art. 237 lid 1 Rv Pro.).
In de hoofdzaak:
3.4 Het hof zal de zaak verwijzen naar de rol voor het nemen van een memorie van antwoord aan de zijde van Tel Europe.
4. De beslissing
Het hof, recht doende in hoger beroep:
in het incident:
- wijst de vorderingen af;
- veroordeelt Thales in de kosten van het incident, tot aan deze uitspraak aan de zijde van Tel Europe begroot op € 1.788,- voor salaris overeenkomstig het liquidatietarief;
- verklaart deze veroordeling in de kosten uitvoerbaar bij voorraad.
in de hoofdzaak:
- verwijst de zaak naar de rol van 6 oktober 2009 voor het nemen van een memorie van antwoord aan de zijde van Tel Europe;
- houdt verder iedere beslissing aan.
Dit arrest is gewezen door mrs. P.H. van Ginkel, R.A. Dozy en B.J. Lenselink, en is in tegenwoordigheid van de griffier uitgesproken ter openbare terechtzitting van 25 augustus 2009.