Uitspraak
GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN
locatie Arnhem, afdeling civiel
zaaknummer gerechtshof 200.330.565
zaaknummer rechtbank 412932
arrest van 29 oktober 2024
in de zaak van
Hellenique Art & Design B.V.,
die is gevestigd in Putten
die hoger beroep heeft ingesteld
en bij de rechtbank optrad als eiseres
hierna: Hellenique
advocaat: mr. J.I. Jansen
tegen
Liposoma Health B.V.
die is gevestigd in Groningen
en bij de rechtbank optrad als gedaagde
hierna: Liposoma
advocaat: mr. M.L. Dingemans
1.Het verloop van de procedure in hoger beroep
1.1.
Hellenique heeft hoger beroep ingesteld tegen het vonnis dat de rechtbank Gelderland, zittingsplaats Zutphen, op 5 april 2023 tussen partijen heeft uitgesproken (hierna: het vonnis). Het procesverloop in hoger beroep blijkt uit:
- de dagvaarding in hoger beroep
- de memorie van grieven met producties
- de memorie van antwoord
- een akte van Hellenique
- een antwoordakte van Liposoma.
Hierna hebben partijen het hof gevraagd arrest te wijzen.
2.De kern van de zaak
2.1.
Hellenique heeft ten behoeve van Liposoma werkzaamheden verricht, die in hoofdzaak betrekking hadden op de online presentatie van één of meer door Liposoma op de markt gebrachte producten. Een deel van de werkzaamheden is beschreven in een offerte van 5 juli 2021. Voor haar werkzaamheden, die volgens Hellenique méér omvatten dan wat is opgenomen in deze offerte, heeft Hellenique zes facturen gestuurd aan Liposoma op 15 oktober 2021 en 27 december 2021 voor een totaal bedrag van € 27.696,90. Van deze facturen heeft Liposoma een bedrag van € 27.212,90 onbetaald gelaten.
2.2.
Hellenique heeft vervolgens bij de rechtbank, na vermindering van eis, betaling gevorderd van € 27.212,90, vermeerderd met de wettelijke rente, buitengerechtelijke kosten en proceskosten.
2.3.
De rechtbank heeft deze vorderingen voor een bedrag van € 14.453,45 aan hoofdsom vermeerderd met wettelijke rente toegewezen, evenals een bedrag aan buitengerechtelijke kosten. Liposoma is ook in de kosten van de procedure veroordeeld. Het meerdere van de vorderingen van Hellenique is afgewezen. De bedoeling van het hoger beroep is dat een deel van de afgewezen vorderingen alsnog wordt toegewezen.
3.Het oordeel van het hof
Omvang van het hoger beroep
3.1.
Hellenique heeft twee bezwaren (grieven) geuit tegen het vonnis van de rechtbank. Dit betreft in de eerste plaats de afwijzing van de factuur van 27 december 2021 (nummer 37759) ten belope van € 1.550,- exclusief BTW. Daarvan heeft de rechtbank € 550,- toegewezen. De post van € 1.000,- wegens realisatie website (Fase 1) is afgewezen omdat Hellenique onvoldoende heeft onderbouwd dat Liposoma daarvoor opdracht heeft gegeven. Dat is volgens Hellenique niet terecht omdat voor dat werk wel degelijk opdracht is gegeven. Het tweede bezwaar van Hellenique heeft betrekking op één van de facturen van 15 oktober 2021 (nummer 37261) ten belope van € 8.610,- exclusief BTW. Voor de op die factuur vermelde werkzaamheden is volgens de rechtbank niet komen vast te staan dat Liposoma daarvoor opdracht heeft gegeven. Ook hier stelt Hellenique dat die opdracht er wel was. Tegen andere afwijzingen heeft Hellenique geen bezwaren ingebracht. Dit betekent dat het hof zal moeten oordelen of uit de overgelegde stukken, voor zover behoorlijk toegelicht, wel een opdracht is af te leiden, dan wel dat Hellenique voldoende heeft gesteld om haar tot verder bewijs toe te laten. Gelet op de chronologie van de achterliggende gebeurtenissen zal het hof zich eerst richten op de factuur van 27 december 2021 en daarna op die van 15 oktober 2021.
Feiten
3.2.
Het hof gaat uit van de feiten die de rechtbank heeft vastgesteld in het vonnis onder de overwegingen 2.1 tot en met 2.12. Aan de niet toegelichte grief van Hellenique dat zij zich “gelet op de devolutieve werking” niet in die feitenvaststelling kan vinden, gaat het hof voorbij.
Factuur 37759 (27 december 2021)
3.3.
Op 21 december 2020 heeft Liposoma aan Hellenique gemaild:
“(…)
Ik mail voor het volgende. Zouden jullie ons ook kunnen helpen met onze research site? En wanneer verwachten jullie hier ruimte voor te hebben? Hierbij de link (…)
- We willen enerzijds de website pimpen qua design. (…)
- Wat vooral belangrijk is dat we een extern platform willen integreren maar dat is volgens mij een simpele kwestie van een nieuwe URL en een doorlink naar het platform. Het platform zelf zal door Nuraya (cc) verzorgd worden. (…).
We horen graag of jullie ruimte zien om ook dit project weer voor ons op te pakken.”
3.4.
Hellenique heeft vervolgens een offerte (gedateerd 11 februari 2021) gestuurd bij e-mail van 12 februari 2021. Die is, zo blijkt uit een e-mail van Liposoma van 17 februari 2021, niet geaccepteerd, wat ook zo door Hellenique is begrepen, omdat zij in een e-mail van 5 maart 2021 aanpassingen voorstelt, een aangepaste offerte stuurt en om de reactie van Liposoma vraagt. De tweede, aangepaste offerte houdt onder meer het volgende in:
Naar aanleiding van ons gesprek, onderstaand een overzicht van de kosten voor het realiseren van een nieuwe website voor Liposoma Research Liposomes. We stellen voor om de (…) nieuwe website op te bouwen conform de zelfde layout en indeling als www.liposomanutraceuticals.com. Layout (kleurstelling) en invulling passen we dan
deels aan op basis van het ontwerp wat reeds is gepresenteerd (2020-11 -13 LIPOSOMA Research Website.pdf). Qua invulling gaan we er van uit dat teksten en beelden digitaal worden aangeleverd.
(…)
Fasen Bedrag
1. Uitwerking layout/vormgeving, inclusief flowcharts en (voor)besprekingen € 550,-
2. Webdevelopment & programmeren, bestaande uit:
- Website pagina's en webshop
- Database
- Ontwikkelomgeving
- Implementatie grafisch ontwerp
Functionaliteiten (formulieren)
Functioneel testen
Payment service provider koppeling aan webshop
Totaal € 2.000,-
3. Invulling van de webpagina’s o b.v. aangeleverde informatie
Kosten o.b.v. 12 uur, stelpost € 660,-
4 Testen en livegang website € 220,-
5. Project- en orderbegeleiding € 440,-
Extra werkzaamheden (optioneel)
(…)
3.5.
Een reactie van Liposoma is kennelijk niet gekomen. Wel is op 26 april 2021 door Hellenique een opzet voor de website voor Liposoma Research toegezonden aan Liposoma. Volgens Hellenique heeft vervolgens nog overleg plaatsgevonden op 5 mei 2021en is in juli 2021 een whatsapp-groep aangemaakt voor verder overleg, heeft een zoommeeting plaatsgevonden en is op 15 juli 2021 de oude website van Liposoma aangepast, waarna Liposoma op 31 juli 2021 alsnog akkoord zou hebben gegeven op de offerte, wat (waarschijnlijk - Hellenique licht dat niet toe) is af te leiden uit de volgende zin in een e-mail van Liposoma van deze datum:
> Ik vind de voorgestelde pagina er voor nu goed uitzien, erg fijn! Een stuk professioneler dan voorheen. Graag zo snel mogelijk live zetten :)!
Op basis hiervan heeft Hellenique aanspraak gemaakt op betaling van de werkzaamheden vermeld op factuur 37759 van 27 december 2021. Op die factuur is vermeld:
Bedrag
Layout/vormgeving website € 550,00
Ontwerp en uitwerking websitepagina's, inclusief flowcharts
en (voor)besprekingen
Realisatie website (Fase 01) € 1.000,00
Webdevelopment & programmeren op basis van ontwerp
websitepagina’s naar HTML/PHP, bestaande uit:
Website pagina's, Ontwikkelomgeving en Implementatie
grafisch ontwerp
Subtotaal € 1.550,00
BTW (21 %)€ 325,50
Totaal € 1.875,50
De post Layout/vormgeving website ten belope van € 550,- is tussen partijen niet in discussie. Waarom op basis van de e-mail van 31 juli 2021 ook een akkoord zou zijn gegeven op de overige posten is het hof niet duidelijk geworden. Daarbij komt dat Liposoma in haar memorie van antwoord zich uitdrukkelijk op het standpunt heeft gesteld dat alleen de realisatie van de webpagina op de testserver is gerealiseerd en dat het bericht van 31 juli 2021 daarop betrekking heeft (randnummer 2.24). Verder werk wordt door haar uitdrukkelijk betwist. In haar akte naar aanleiding van deze memorie van antwoord, gaat Hellenique hier niet verder op in, zodat zij haar stellingen tegenover deze betwisting onvoldoende heeft onderbouwd.
3.6.
Nu in het bericht van 21 december 2020 van Liposoma geen opdracht kan worden gelezen (maar wel een vraag), de offertes niet (uitdrukkelijk) zijn geaccepteerd en de werkzaamheden voor vormgeving en layout ook (voor)besprekingen omvatten, is de conclusie dat Hellenique niet voldoende heeft aangevoerd ter onderbouwing van haar vordering die betrekking heeft op deze factuur. In dit licht wordt zij ook niet toegelaten tot verder bewijs.
Factuur 37261 (15 oktober 2021)
3.7.
Op 5 juli 2021 heeft Hellenique een offerte uitgebracht onder nummer 210612, waarvan de tekst luidt:
Naar aanleiding van je aanvraag inzake het realiseren van een website voor Liposoma Nutra Cups, treft je onderstaand onze offerte voor het 'aanpassen' van de bestaande website. De basis blijft gehandhaafd echter de voorgestelde schetsen worden toegepast. Deze aanpassingen omvatten de volgende onderdelen:
1) Ontwerp/Layout
2) Implementatie band Liposoma Nutra Cups "Discover..."
3) Nieuwe webpagina's
Kostenoverzicht
1) Ontwerp/Layout
Vervaardigd ontwerp/layout website Liposoma Nutra Cups (reeds uitgevoerd).
Eénmalige kosten, inclusief (voor)bespreking(en),
voorstelpresentatie en copyrights € 950,-
2) Band met Liposoma Nutra Cups "Discover..."
Implementatie band met Liposoma Nutra Cups "Discover..." en vervaardigen
cups in de juiste kleurstellingen en gebruik stock-illustratie cup (reeds uitgevoerd).
Éénmalige kosten, aanpassingen bestaande website in HTML € 500,-
3) Nieuwe webpagina's
Vervaardigen van zes nieuwe webpagina's in HTML (6 soorten Liposoma
Nutra Cups) conform ons voorstel in de kleurstelling van de desbetreffende
cup, bestaande uit:
- webslider v.z.v. nieuw sfeerbeeld
- introtekst desbetreffende cup
- horizontale slider v.z.v. sfeerbeeld, verpakking middels montgae in mockup
(doos met cups)
+ USP cup, glas en gebruik (Nespresso)
Als besproken worden de teksten alsmede afbeeldingen digitaal aangeleverd
door Liposoma.
3.1) Basisopzet nieuwe webpagina in HTML, éénmalig o.b.v. 5-6 uur € 400,-
3.2) Doorvertalling(en) in HTML; 5 nieuwe webpagina's in HTML - 375,-
3.3) Invullingen webpagina's (kleur, beeld en tekst) o.b.v. 2-3 uur per
webpagina/cup-soort - 815,-
3.4) Livegang, implementatie pagina's in bestaande website en test o.b.v. 2 uur- 150,-.+
Kosten, inclusief één correctieronde, project- en orderbegeleiding € 1.740,-
Extra werkzaamheden (optioneel)
Extra programmeer uren o.b.v. nacalculatie, per uur € 75,-
(Auteurs)correcties o.b.v. nacalculatie, per uur € 65,-
Gebruiksrecht stockfoto, per exemplaar € 70,-
Foto retouche/bewerking, vrijstaand maken, o.b.v. nacalculatie, per uur € 65,-
(…)
3.8.
De werkzaamheden vermeld op deze offerte zijn door Hellenique aan Liposoma gefactureerd op 15 oktober 2021 (nummer 37232). De omschrijving op deze factuur luidde:
Ontwerp/Layout website € 950.00
Vervaardigd ontwerp/layout website Liposoma Nutra Cups,
zijnde: business-to-consumer (B2C) opvatting (Rituals),
éénmalige kosten, inclusief (voor)bespreking(en),
voorstelpresentatie en copyrights
Band met Liposoma Nutra Cups € 500,00
Implementatie band met Liposoma Nutra Cups en
vervaardigen cups in de juiste kleurstellingen en gebruik
stock-illustratie cup (reeds uitgevoerd), éénmalige kosten,
aanpassingen bestaande website in HTML
Nieuwe webpagina's € 1.740,00
Vervaardigen van nieuwe webpagina's in HTML (Liposoma
Nutra Cups) conform ons voorstel in de kleurstelling van de
desbetreffende cup, inclusief basisopzet, doorvertalingen,
invulling webpagina's en livegang
Extra werkzaamheden € 935,00
Diverse extra aanpassingen en wijzigingen in de layout van de
cups weergave, kleurstellingen en teksten. Kosten o.b.v. nacalculatie
Subtotaal € 4.125,00
BTW (21 %)€ 866,25
Totaal € 4.991,25
3.9.
De op deze factuur gebaseerde vordering is door de rechtbank toegewezen, behalve het bedrag van € 935,- voor de extra werkzaamheden. Volgens de rechtbank heeft Hellenique niet kunnen aantonen dat sprake was van een door Liposoma gegeven opdracht. Tegen dit oordeel is door Hellenique niet gegriefd. Dat betekent dat dit punt definitief beslist is.
3.10.
Volgens Hellenique heeft Liposoma echter op 16 augustus 2021 in een e-mail aan Hellenique een nieuwe opdracht gegeven. De inhoud van die e-mail luidt:
(…)
Nadat wij afgelopen donderdag met elkaar spraken, heb ik samen met [naam1] , bij een aantal mensen nogmaals feedback gevraagd over de verpakkingen en de website opnieuw geëvalueerd. Daaruit zijn een aantal belangrijke punten gekomen:
- We willen toch verder met de huidige verpakkingen, heel misschien met een witte achtergrond, maar waarschijnlijk toch met de Kraft uitvoering. Ik heb jouw feedback zeer ter harte genomen, maar n.a.v. de feedback van een aantal en de tijdsdruk besloten zo verder te gaan.
- Volgende week doen we een fotoshoot met een aantal modellen, waarna wij foto’s zullen aanleveren voor de website en de brochure.
- Heel graag willen wij een aantal aanpassingen op de website doorvoeren, om deze meer passend te maken met de verpakkingen en hetgeen wij voor de NutraCups willen neerzetten.
1. Wij willen graag liposomanutracups.com claimen en doorlinken vanaf de huidige nutraceutical website om zo voor de NutraCups een eigen domein te claimen.
2. De huidige NutraCup pagina is nogal druk; wij gebruiken graag minder foto’s op de homepagina van de cups. Wij zouden op de introductiepagina graag 1 foto die algehele well being laat zien (bij voorkeur de foto die nu bij het Resveratrol product staat, deze wordt dus nog vervangen voor foto's die we zelf aanleveren).
3. Op de homepagina zien we graag de algemene positieve/ onderscheidende eigenschappen van de cups, zodat deze niet op productniveau steeds worden herhaald.
4. Op de homepagina zien we graag een mooi Nespresso apparaat, met een aantal losse cups en daarnaast het stappenplan voor intake.
5. Daaronder willen we dan de verpakkingen met onder de verpakkingen 2 buttons; 1: meer informatie, en button 2: pre order NutraCups. Onder button 1 komt dan de sub pagina met specifieke producteigenschappen en een foto van de verpakking wordt laten zien, inclusief cups die ernaast liggen en foto die wij nog aanleveren. Onder button 2 komt het pre order formulier. Ik heb hierover al gesproken met [naam2] .
6. We willen graag het huidige - sombere - filmpje van vrouw met warm drankje verwijderen van de site. Hiervoor plaatsen we graag een ander bewegend beeld.
7. De kleuren van de “kaarten" met productinformatie zien we graag iets minder “fel/sterk"- zeker de rode trui is te heftig, het geheel oogt nu zo onder elkaar te druk en wordt niet mooi gevonden door degenen die het zien. De foto's leveren wij dus nog aan, waar rekening wordt gehouden met voldoende “ rust" om niet de aandacht af te leiden.
8. We zouden graag bij de verschillende producten nog met icoontjes werken om aan te geven waarvoor het product goed is (zie bijlage). Zouden jullie deze kunnen overnemen? Nog een belangrijke vraag: wanneer lukt het jullie om het client / partner platform te linken vanaf de verschillende websites en de homepagina van research te veranderen? Het is voor ons echt belangrijk dat eea snel wordt aangepast; deze veranderingen hebben verder niets met de nutracups te maken. Ik hoor het ook graag als jullie te druk zijn [naam3] , want het is voor ons essentieel dat we zeker weten dat de besproken aanpassingen tijdig worden gedaan. Het is ook zonde van de tijd als we alles weer opnieuw moeten overleggen, omdat men is vergeten wat we hadden afgesproken.
Deze e-mail heeft Hellenique opgevat als een nieuwe opdracht en daaraan het nummer 210993 gegeven. Een offerte is niet aan Liposoma verstuurd, noch is op enig moment aan Liposoma meegedeeld dat dit buiten de offerte van 5 juli 2021 viel en dat daarmee extra kosten zouden zijn gemoeid. Vervolgens zijn deze (kennelijk nieuwe) werkzaamheden aan Hellenique gefactureerd op 15 oktober 2021 en dat betreft de factuur die nu in hoger beroep aan de orde is. De omschrijving op die factuur luidt:
Ontwerp/layout website € 1.500,00
Aanpassen ontwerp/layout website Liposoma Nutra Cups,
inclusief (voor)bespreking(en), voorstel presentatie en
copyrights
Retouche afbeeldingen € 675,00
Verwerking van de nieuw aangeleverde Nutra Cups stijl
afbeeldingen, inclusief werktekening, implementeren highend
scans/afbeeldingen, vervaardigen mockup's en verwerking tot
webproof JPG-bestanden
Programmeren website € 5.850,00
Programmeren gepresenteerd voorstel naar HTML
(liposomanutracups.com), inclusief invulling webpagina’s en
livegang website
Project- en orderbegeleiding € 585,00
Project- en orderbegeleiding, op basis van na-calculatie
Subtotaal € 8.610,00
BTW (21 %)€ 1.808,10
Totaal € 10.418,10
Hellenique heeft zich voor de verdere onderbouwing van haar stelling beroepen op diverse uitvoeringsberichten, die blijkbaar al zijn aangevangen op 2 augustus 2021 (zie randnummer 9 memorie van grieven). Ook in hoger beroep heeft Hellenique zich beroepen op een grote hoeveelheid e-mails en andere berichten, maar is zij daar weinig specifiek over. Welke opmerking van Liposoma in welk bericht door Hellenique als (bevestiging van de) opdracht mocht worden gezien, wordt opnieuw niet duidelijk.
Daarbij komt dat Liposoma erop heeft gewezen dat in de maand augustus 2021 en ook daarna voortdurend overleg was over de uitvoering van de werkzaamheden die zijn vermeld op de offerte van 5 juli 2021. In dat licht kan ook de e-mail van 16 augustus 2021 worden gezien. Die handelt immers over de website voor Nutra Cups, waarop ook de offerte van 5 juli 2021 betrekking had. Het lijken eerder aanpassingen op voorstellen c.q. uitwerkingen die aan Liposoma waren gepresenteerd, dan een geheel nieuwe opdracht. Dat Liposoma zich had moeten realiseren dat toch sprake is van een nieuwe opdracht, blijkt niet. Ook weegt mee dat de eerdere werkzaamheden die door Hellenique voor Liposoma werden verricht, steeds waren voorafgegaan door een offerte (zie ook de werkzaamheden van factuur 37759 van 27 december 2021, die hierboven is beoordeeld). Als dan de facturen (beide van 15 oktober 2021) onder de nummers 37232 en 37261 naast elkaar worden gelegd, zijn die nauwelijks duidelijk van elkaar te onderscheiden. Hoewel niet is uit te sluiten dat Hellenique meer werkzaamheden heeft verricht dan de “standaard” onderdelen van de offerte van 5 juli 2021, had zij duidelijk moeten afspreken dat dit een nieuwe/aanvullende opdracht betrof.
Het hof slaat hierbij ook acht op de afwijzing van de post extra werkzaamheden die waren vermeld op de factuur van 15 oktober 2021 onder nummer 37232, waarvan de omschrijving ook een opvallende gelijkenis vertoont met de onderhavige factuur.
Ook hier is dus de conclusie dat Hellenique tegenover de gemotiveerde betwisting van Liposoma haar vordering onvoldoende heeft onderbouwd. In dat licht komt het hof ook hier niet toe aan een bewijsopdracht.
De conclusie
3.11.
Het hoger beroep slaagt niet. Omdat Hellenique in het ongelijk zal worden gesteld, zal het hof Hellenique tot betaling van de proceskosten in hoger beroep veroordelen. Onder die kosten vallen ook de nakosten die nodig zijn voor de betekening van de uitspraak en de wettelijke rente daarover. De rente is verschuldigd vanaf veertien dagen na die betekening. [1]
3.12.
De veroordelingen in deze uitspraak kunnen ook ten uitvoer worden gelegd als een van partijen de beslissing van het hof voorlegt aan de Hoge Raad (uitvoerbaarheid bij voorraad).
4.De beslissing
Het hof:
4.1.
bekrachtigt het vonnis van de rechtbank Gelderland, zittingsplaats Zutphen van
5 april 2023;
4.2.
veroordeelt Hellenique tot betaling van de volgende proceskosten van Liposoma:
€ 2.135,- aan griffierecht
€ 1.821,- aan salaris van de advocaat van Liposoma (1,5 procespunten x appeltarief II);
4.3.
bepaalt dat al deze kosten moeten worden betaald binnen 14 dagen na vandaag.
Als niet op tijd wordt betaald, dan worden die kosten verhoogd met de wettelijke rente;
4.4.
verklaart de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad;
4.5.
wijst af wat verder is gevorderd.
Dit arrest is gewezen door mrs. H.L. Wattel, J. Sap en C. Bakker, en is door de rolraadsheer in tegenwoordigheid van de griffier in het openbaar uitgesproken op 29 oktober 2024.