ECLI:NL:GHAMS:2026:1736

• Datum uitspraak: 30 juni 2026
• Publicatiedatum: 30 juni 2026
• Zaaknummer: 200.353.008/01
• Instantie: Gerechtshof Amsterdam
• Type: Uitspraak
• Rechtsgebied: Civiel recht
• Uitkomst: Toewijzend
• Procedures: Hoger beroep
• Rechters: P.F.G.T. Hofmeijer-Rutten; B.J. Lenselink; E.E. van Tuyll van Serooskerken-Röell
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Bekrachtiging vonnis rectificatie wegens onrechtmatige perspublicatie over vermeende Hamas-relatie

De zaak betreft een column in De Telegraaf waarin Stichting Federatie Islamitische Organisaties (FIO) wordt geassocieerd met Hamas, zonder feitelijke basis. FIO vordert rectificatie wegens onrechtmatige aantasting van haar reputatie.

De voorzieningenrechter oordeelde dat de suggestie van een band tussen FIO en Hamas onrechtmatig is en beval rectificatie. De Telegraaf ging in hoger beroep tegen dit vonnis, stellende dat de column binnen de vrijheid van meningsuiting viel en dat de komma in de tekst duidelijk maakte dat FIO niet zelf gelieerd is aan Hamas.

Het hof oordeelt dat de gemiddelde lezer de passage wel degelijk zo zal lezen dat FIO aan Hamas gelieerd is, mede door de context en inhoud van de column. Er is geen feitelijke grondslag voor deze beschuldiging, waardoor de uiting onrechtmatig is jegens FIO. De vrijheid van meningsuiting wordt beperkt om de reputatie van FIO te beschermen.

De grieven van De Telegraaf worden verworpen en het vonnis van de voorzieningenrechter wordt bekrachtigd. De Telegraaf wordt veroordeeld in de kosten van het principale hoger beroep, FIO draagt de kosten van het incidentele appel. De rectificatie blijft gehandhaafd.

Uitkomst: Het hof bekrachtigt het vonnis van de voorzieningenrechter en bevestigt de onrechtmatigheid van de publicatie en de verplichting tot rectificatie.

Uitspraak

GERECHTSHOF AMSTERDAM

afdeling civiel recht en belastingrecht, team I

zaak-/rolnummer rechtbank Amsterdam: C/13/763380/KG ZA 25-66

zaaknummer : 200.353.008/01 KG

arrest van de meervoudige burgerlijke kamer van 30 juni 2026

inzake

TELEGRAAF B.V. ,

gevestigd te Amsterdam,

appellante,

tevens incidenteel geïntimeerde,

advocaat: mr. A. Bekema te Amsterdam,

tegen:

Stichting FEDERATIE ISLAMITISCHE ORGANISATIES ,

gevestigd te Den Haag,

geïntimeerde,

tevens incidenteel appellante,

advocaat: mr. A. Çatbaş te Amsterdam.

Partijen worden hierna De Telegraaf respectievelijk FIO genoemd.

1. De zaak in het kort

De zaak heeft betrekking op een in De Telegraaf gepubliceerde column van [naam 1] waarin uitlatingen worden gedaan over Jodenhaat en een demonstratie waaraan FIO heeft deelgenomen. FIO stelt dat in de column de indruk wordt gewekt dat zij gelieerd zou zijn aan Hamas en de terroristische activiteiten en het antisemitische gedachtengoed van deze organisatie zou ondersteunen. Het hof is het met de voorzieningenrechter eens dat de gemiddelde lezer van de column het bestaan van een zodanige band tussen FIO en Hamas zal (kunnen) aannemen. Voor het bestaan van een dergelijke band is echter geen basis te vinden in het feitenmateriaal en de suggestie die in de column wordt gewekt is schadelijk voor FIO en jegens haar onrechtmatig. Het hof acht met de voorzieningenrechter rectificatie toewijsbaar.

2. Het geding in hoger beroep

Telegraaf is bij dagvaarding van 21 maart 2025 in hoger beroep gekomen van een vonnis van de voorzieningenrechter in de rechtbank Amsterdam van 27 februari 2025, onder bovenvermeld zaak- en rolnummer gewezen tussen De Telegraaf als gedaagde en FIO als eiseres.

Partijen hebben de volgende stukken ingediend;

- de appeldagvaarding met daarin opgenomen de grieven, met producties;

- memorie van antwoord, tevens memorie van grieven in incidenteel appel, tevens

eiswijziging, met producties;

- memorie van antwoord in incidenteel appel, met een productie.

Op 5 maart 2026 heeft de mondelinge behandeling van de zaak plaatsgevonden. De zaak is namens De Telegraaf toegelicht door mr. Bekema voornoemd en mr. P.A. Lichtendahl, advocaat te Amsterdam, en namens FIO door mr. Çatbaş voornoemd alsmede door mr. A. Schram, advocaat te Amsterdam, ieder aan de hand van aan het hof overgelegde spreekaantekeningen.

De Telegraaf heeft met het oog daarop een akte nadere producties aan het hof toegezonden, FIO heeft tegen de indiening daarvan bezwaar gemaakt. Het hof oordeelt hierover hierna onder 4.1.1.

Vervolgens is arrest gevraagd.

De Telegraaf concludeert dat het hof het vonnis van de voorzieningenrechter zal vernietigen en de vorderingen van FIO zal afwijzen, met veroordeling van FIO - uitvoerbaar bij voorraad - in de kosten van het geding in beide instanties en met veroordeling van FIO tot terugbetaling van de uit hoofde van het bestreden vonnis door De Telegraaf reeds betaalde proceskosten.

FIO concludeert dat het hof het bestreden vonnis (deels) zal vernietigen en de gewijzigde eis zoals vermeld in de memorie van antwoord tevens memorie van grieven in incidenteel appel zal toewijzen met veroordeling van De Telegraaf - uitvoerbaar bij voorraad - in de kosten van het geding in beide instanties.

In incidenteel appel concludeert De Telegraaf, kort samengevat, tot verwerping van de incidentele grieven, met veroordeling van FIO in de kosten van het geding, met nakosten en rente.

3. Feiten

De voorzieningenrechter heeft in het bestreden vonnis onder 2.1 tot en met 2.7 de feiten opgesomd die zij bij de beoordeling van de zaak tot uitgangspunt heeft genomen. Over de feiten bestaat geen geschil. Deze zullen ook door het hof tot uitgangspunt worden genomen. Het gaat om het volgende.

( i) FIO is een samenwerkingsverband van 25 Haagse moskeeorganisaties.

(ii) De Telegraaf is de grootste krant van Nederland. Zij is houdster van de website www.telegraaf.nl en is actief op
social media (X, Instagram en Facebook).

(iii) Op 17 januari 2025 is op www.telegraaf.nl een column geplaatst van [naam 1] met de titel “
Gaza-akkoord zal Jodenhaat niet stoppen ”. Diezelfde column is gepubliceerd op pagina 11 van de papieren krant van 18 januari 2025.

(iv) In de column staat onder meer:
Wellicht schuilt hierin het grootste verlies van Israël: de volledige verdraaiing en verduistering van de toedracht van 7 oktober, de endemische sympathie voor de doelen van Hamas en het welig tierende antisemitisme wereldwijd, met vertakkingen in de Europese politiek en culturele en bestuurlijke instituten. Tel daarbij de acceptatie en de bagatellisering van geweld tegen Joden. Het Gaza-akkoord zal de Jodenhaat niet stoppen. Het tij is definitief gekeerd. Kijk eens wat politici schrijven, zoals partijleider [naam 2] die op X vreugde uitte over de ‘vrijheid voor Israëlische en Palestijnse gijzelaars.’ Wensen Hamas-supporters (deze subkop stond niet in de papieren krant, hof) Daarmee stelt ze slachtoffers van een pogrom gelijk aan hun opgepakte moordenaars: een gevangene van Israël is in haar ogen altijd een onschuldige. De strijd gaat voor [naam 2] door, want ze eist een ‘eind aan de bezetting.’ Daarmee omhelst ze de wensen van de Hamas-supporters die meteen na de bekendmaking van het akkoord op straat gingen brullen. In Rotterdam droegen ze trots hun accessoires van Hamas’ [naam 3] die nu ook veelvuldig geprezen worden door Hamas-leider [naam 4] in zijn overwinningsspeech, waarin hij zijn trots uitsprak over 7 oktober.

Wie dacht dat het akkoord een eind kan maken aan krijssessies op stations komt bedrogen uit. Daar zijn ze weer: zondag op Station Utrecht, voor de ‘Candlelight March ter ere van de Palestijnse martelaren’. Zondag wordt er ook geschreeuwd op de Dam tijdens een ‘solidariteitsdemonstratie met Gaza’ georganiseerd door aan Hamas gelieerde organisaties, Milli Görus en de moskeekoepel FIO. FIO is een Haagse koepel, maar het stadsbestuur vindt het vast prima dat ze met Hamas meeheult.

( v) Bij brief van 19 januari 2025 heeft de advocaat van FIO De Telegraaf en [naam 1] bericht - kort gezegd - dat de column onrechtmatig is omdat FIO hierin wordt gelieerd aan Hamas en wordt beschuldigd van meeheulen met Hamas, zonder dat hiervoor een feitelijke basis is. De Telegraaf is gesommeerd tot het verwijderen van de column en tot het plaatsen van een rectificatie, bij gebreke waarvan een kort geding is aangezegd.

(vi) Bij e-mail van 20 januari 2025 is namens De Telegraaf als volgt geantwoord:
Volgens uw cliënte zou zij in de column een “aan Hamas gelieerde organisatie” worden genoemd. Daar is geen sprake van. Er wordt gebruik gemaakt van het leesteken “ , ” (komma) en niet van het leesteken “ : ” dubbele punt, wat met zich meebrengt dat uw cliënte juist niet een aan Hamas gelieerde organisatie wordt genoemd, anders zou uw cliënte niet achter de komma worden genoemd. De zin die daarop volgt, valt binnen de vrijheid van meningsuiting die aan een [naam 1] toekomt en bevestigt overigens de door de [naam 1] bedoelde afstand tussen uw cliënte en Hamas (namelijk het meeheulen met wel aan Hamas gelieerde organisaties zoals uit de voorgaande zin blijkt). Enige associatie tussen Hamas en uw cliënte wordt dus niet door de De Telegraaf maar door uzelf in uw brief gemaakt; evenmin wordt uw cliënte beschuldigd van Jodenhaat. Het gebruik van (tussen)kopjes valt binnen de redactionele vrijheid van De Telegraaf. Gelet op het voorgaande ziet De Telegraaf geen reden om aan uw sommaties te voldoen en wijst zij iedere aansprakelijkheid van de hand. Van een onrechtmatige publicatie is geen sprake. (…)

(vii) Bij e-mail van 20 januari 2025 heeft de advocaat van FIO bericht dat de toelichting van De Telegraaf geen aanleiding geeft om af te wijken van het standpunt dat de column onrechtmatig is.

4. Beoordeling

4.1.1.

De door De Telegraaf ter gelegenheid van de mondelinge behandeling ingediende akte met producties wordt aan het dossier toegevoegd. Mede gelet op het karakter van de onderhavige kort geding-procedure en de beperkte omvang van de, in de akte summier toegelichte, producties acht het hof de indiening daarvan niet in strijd met de goede procesorde.

4.1.2.

Anders dan FIO kennelijk meent geldt het vereiste van het hebben van een spoedeisend belang (in de zin van artikel 254 lid 1 Rv) alleen voor degene die in kort geding een voorziening vordert en niet voor degene die zich (in dit geval door het instellen van hoger beroep) verweert tegen de toewijzing daarvan.

4.2.

Het geschil van partijen heeft, kort samengevat, betrekking op de vraag of in een door [naam 1] geschreven en in De Telegraaf gepubliceerde column de suggestie wordt gewekt dat FIO is gelieerd aan Hamas en zo ja of de desbetreffende uiting onrechtmatig is jegens FIO. De voorzieningenrechter heeft beide vragen in positieve zin beantwoord en een rectificatie bevolen. Die rectificatie is inmiddels geplaatst. De Telegraaf komt in hoger beroep met vier grieven tegen deze beslissing en de motivering daarvan op. FIO voert twee grieven aan tegen de motivering.

4.3.

Het hof sluit zich aan bij het in het vonnis in rov. 4.1 omschreven (grondrechtelijk) kader waarin de tweede vraag moet worden getoetst; daartegen zijn door partijen ook geen grieven gericht. Het komt er kort gezegd op neer dat de (in beginsel gelijkwaardige) belangen die wederzijds bij de publicatie betrokken zijn tegen elkaar dienen te worden afgewogen. Dit zijn van de zijde van de Telegraaf met name het belang om zich in het openbaar kritisch, informerend, opiniërend en waarschuwend te kunnen uitlaten (gewaarborgd in artikel 10 EVRM) en van de zijde van FIO met name het belang dat haar reputatie niet lichtvaardig wordt blootgesteld aan verdachtmakingen en dat haar eer en goede naam niet worden geschonden (gewaarborgd in artikel 8 EVRM). Bij deze belangenafweging dienen alle omstandigheden van het geval te worden betrokken waaronder het feit dat het hier om een column gaat en in zoverre de uitingsvrijheid ruimer is.

4.4.

FIO heeft ter toelichting op haar vordering en met name haar daarbij betrokken belang bedoeld onder 4.3, kort samengevat, het volgende aangevoerd. De Haagse moskeeën zijn een samenwerkingsverband van bijna alle moskeeën in Den Haag en vertegenwoordigen zoveel mogelijk moslims in Den Haag, waaronder Nederlandse moslims met een Turkse, Marokkaanse, Surinaamse, Pakistaanse, Egyptische, Indonesische en Nigeriaanse achtergrond. Deze moskeeën zetten zich in voor een rechtvaardige en eerlijke samenleving, voeren regelmatig overleg met de burgemeester en wethouders en met andere religieuze organisaties in Den Haag en werken met het oog daarop samen met de Gemeente Den Haag en bijvoorbeeld de Joods Liberale Gemeente. Zij komen op tegen schendingen van mensenrechten door Israël en nemen deel aan demonstraties tegen genocide en de onrechtmatige bezetting van Palestijnse gebieden door Israël maar zijn niet gelinkt aan Hamas en werken op geen enkele wijze samen met partners die extremisme, geweldstoepassing en terrorisme aanwenden, goedkeuren of impliciet daarmee instemmen.

In de column worden de moskeeën echter rechtstreeks geassocieerd met een terreurorganisatie, terreurdaden en antisemitisme met ernstige schadelijke gevolgen voor hun reputatie en belangen en voor de door hen nagestreefde depolariserende doelen. Volgens hen is algemeen bekend dat een dergelijke associatie tot verlies van samenwerkende partners leidt en brengt het de moskeeën in het vizier van de inlichtingendiensten en banken in het kader van de op deze laatste rustende Wwft-verplichtingen. FIO wijst erop dat de maatschappelijke positie van de Haagse moskeeën belangrijk is en dat zij een belangrijke schakel vormt tussen de gemeente Den Haag en de Staat waar het gaat om het bestrijden van extremisme en terrorisme en het verbeteren van de sociaaleconomische positie van Haagse moslims.

4.5.

De Telegraaf heeft hetgeen FIO aanvoert omtrent het karakter van haar organisatie, haar doelstelling en haar samenwerking met onder meer een Joodse organisatie niet bestreden. Zij stelt echter dat de column en met name de passage waartegen het bezwaar van FIO zich in het bijzonder richt (voorlaatste zin citaat hierboven onder 3 sub iv) niet zo kan worden gelezen dat FIO daarin wordt beschuldigd van antisemitisme, het samenspannen met Hamas of enig ander strafbaar feit en dat voor het overige de inhoud voldoende steun vindt in de feiten om, mede gelet op de zekere mate van overdrijving die een column eigen is, toelaatbaar te worden geacht.

Gelet op de na ‘gelieerde organisaties’ geplaatste komma valt daarin volgens haar niet te lezen dat FIO zelf gelieerd is aan Hamas, wel dat FIO een demonstratie heeft georganiseerd samen met aan Hamas gelieerde organisaties. Zij stelt dat bij de demonstratie waaraan FIO heeft deelgenomen ook PGNL - een koepel van acht Palestijnse organisaties - en Eindhoven4Palestina betrokken waren en dat deze laatste twee, mede blijkens door haar in eerste aanleg en in hoger beroep overgelegde producties, als aan Hamas gelieerd moeten worden beschouwd. Volgens De Telegraaf stond het haar vrij om deze - niet te ontkennen - banden met Hamas te benoemen en daar een kritische kanttekening bij te plaatsen.

4.6.

Dit verweer kan De Telegraaf niet baten. Ook het hof is van oordeel dat indien de door FIO gewraakte passage wordt beschouwd in samenhang met de inhoud van de column als geheel (met zijn focus op Hamas en het door deze organisatie aan Israël aangedane leed) en met name met de inhoud van het onderdeel ‘Wensen Hamas-supporters’, daarmee onmiskenbaar de indruk wordt gewekt dat FIO een aan Hamas gelieerde organisatie is en dat FIO de terroristische doelen van Hamas ondersteunt. Naast de (sub)kop die in de digitale versie was opgenomen speelt hierbij een rol dat in de eerste alinea van bedoeld onderdeel onder meer wordt gesproken over “wensen van Hamas-supporters die meteen na bekendmaking van het akkoord op straat gingen brullen” waarna - de beeldspraak voortzettend - in de tweede alinea de gewraakte passage is opgenomen die luidt dat er zondag “ook geschreeuwd (wordt) op de Dam tijdens een ‘solidariteitsdemonstratie met Gaza’, georganiseerd door aan Hamas gelieerde organisaties, Milli Görüs en de moskeekoepel FIO”, gevolgd door een volzin die inhoudt dat FIO met Hamas zou ‘meeheulen’.

Het gelijk in het gevoerde (taalkundige) debat over het gebruik van de komma na ‘gelieerde organisaties’, waarop grief I van De Telegraaf betrekking heeft, is hierbij van ondergeschikte betekenis. Voldoende aannemelijk is dat een aanmerkelijk deel van het gemiddelde lezerspubliek, mede gelet op de verdere inhoud van de tekst, de passage ondanks het gebruik van een komma in plaats van een dubbele punt zo zal lezen dat FIO behoort tot ‘aan Hamas gelieerde organisaties’. Daarbij speelt mee dat de [naam 1] niet heeft vermeld om welke aan Hamas gelieerde organisaties het volgens haar zou gaan. Voorts wordt de kans dat de passage in de hierbedoelde zin wordt gelezen vergroot door de reeds genoemde volzin, die op zijn minst een ondersteuning van de doelstellingen van en sympathie met het gedachtegoed van Hamas impliceert.

4.7.

Niet in geschil is dat voor de aldus in de column tot uitdrukking gebrachte suggestie dat FIO gelieerd zou zijn aan Hamas in het bewijsmateriaal geen steun is te vinden. Het hof verwerpt in dit verband het betoog van De Telegraaf dat het hier om een waardeoordeel zou gaan: dat FIO gelieerd is aan Hamas is aan te merken als een uitlating van feitelijke aard en zal door de gemiddelde lezer ook zo worden opgevat. Gelet op de ernst van de beschuldiging mag een dergelijke uitlating niet zonder feitelijke grondslag worden gedaan.

4.8.

De inhoud van de column moet dan ook als onrechtmatig jegens FIO worden aangemerkt. Zoals de voorzieningenrechter heeft overwogen impliceert de passage een ernstige beschuldiging van betrokkenheid bij terrorisme en antisemitisme. Voldoende aannemelijk is dat het vertrouwen dat FIO geniet bij haar gesprekspartners daardoor wordt aangetast en dat zij als islamitische organisatie door partners met meer argwaan tegemoet zal worden getreden. Dat de gedane bewering schadelijk is voor de reputatie FIO en haar belemmert in de verwezenlijking van haar hierboven onder 4.4 beschreven doel ligt in de rede. De secretaris van het bestuur van FIO heeft in dit verband ter zitting van het hof toegelicht dat er veel vragen naar aanleiding van het artikel bij FIO zijn binnengekomen en ook een aarzeling in de contacten met haar van de zijde van de Gemeente wordt ervaren, zo zou FIO anders dan in voorgaande jaren aanvankelijk niet uitgenodigd zijn voor het Prinsjesdag ontbijt.

In het licht van de gevoeligheid van de materie en de voorzienbare schadelijke gevolgen voor FIO van het gelinkt worden met Hamas had het op de weg van De Telegraaf en haar [naam 1] gelegen om zorgvuldiger te formuleren. De omstandigheid dat, zoals de voorzieningenrechter overweegt, een columnist een grote mate van vrijheid heeft om te simplificeren, uit te vergroten, te overdrijven en gebruik te maken van scherpe bewoordingen maakt dit niet anders. Deze vrijheid gaat niet zo ver dat het een columnist is toegestaan een schadelijke bewering te doen waartoe de feiten in redelijkheid geen aanleiding geven.

4.9.

Het hof acht een inperking van de vrijheid van meningsuiting van De Telegraaf dan ook gerechtvaardigd. Het feit dat FIO door te berichten over door haar jegens De Telegraaf te ondernemen stappen zoekresultaten heeft gegenereerd en aandacht van het publiek op de inhoud van de column heeft gevestigd maakt dit niet anders. Voor zover dit laatste een rol heeft gespeeld bij de ontstane beeldvorming valt het in het niet bij de rol die aan de inhoud van de column moet worden toegeschreven.

Voor bevelen tot plaatsen van rectificaties zoals door de voorzieningenrechter uitgesproken was derhalve zonder meer aanleiding.

4.10.

Uit stellingen van FIO valt op te maken dat zij van mening is dat de voorzieningenrechter bij het treffen van de toegewezen voorzieningen niet voldoende aan haar belangen is tegemoet gekomen. Zij heeft bij eiswijziging in hoger beroep een vordering aan het hof voorgelegd die behoudens op punten van ondergeschikte aard overeenkomt met de vorderingen die zij in eerste aanleg heeft ingesteld maar die de voorzieningenrechter slechts gedeeltelijk en in gewijzigde vorm toewijsbaar heeft geacht. Tegen de rechtsoverwegingen die aan de hierbedoelde beslissing van de voorzieningenrechter ten grondslag liggen (voor zover nog van belang rov. 4.11 tot en met 4.13) zijn echter geen grieven of duidelijke inhoudelijke bezwaren gericht noch heeft FIO (voldoende duidelijk) bezwaren kenbaar gemaakt tegen de tekst van de door de voorzieningenrechter bevolen rectificatie.

Dit brengt mee dat de (gedeeltelijke) afwijzing van deze vorderingen in hoger beroep in stand dient te blijven. Het bij wege van eiswijziging opnieuw gevorderde is reeds in het licht hiervan niet toewijsbaar.

4.11.

Uit het voorgaande volgt dat de grieven in het principale appel geen doel treffen.

Dit geldt tevens voor de grieven die zijn aangevoerd in het incidentele appel. Ook voor zover daarin terecht bezwaar wordt gemaakt tegen bepaalde overwegingen in het bestreden vonnis kunnen deze immers niet tot een andere uitkomst leiden.

Het aangeboden bewijs wordt gepasseerd. De onderhavige kort geding-procedure leent zich niet voor verder feitelijk onderzoek door het horen van getuigen en deskundigen.

4.12.

De Telegraaf zal worden veroordeeld in de kosten van het principale appel. FIO dient de kosten van het incidentele appel te dragen.

5. Beslissing

Het hof:

bekrachtigt het vonnis waarvan beroep;

veroordeelt De Telegraaf in de kosten van het principale hoger beroep tot op heden aan de zijde van FIO begroot op € 827,- aan verschotten en op € 2.580,- voor salaris advocaat;

veroordeelt FIO in de kosten van het incidentele hoger beroep tot op heden aan de zijde van De Telegraaf begroot op € 1.290,- voor salaris advocaat en € 189,- aan nasalaris, te vermeerderen met € 98 voor nasalaris en de kosten van het betekeningsexploot ingeval betekening van dit arrest plaatsvindt, en te vermeerderen met de wettelijke rente, indien niet binnen veertien dagen na dit arrest dan wel het verschuldigd worden van de nakosten aan de kostenveroordeling is voldaan;

verklaart deze kostenveroordelingen uitvoerbaar bij voorraad;

wijst af het anders of meer gevorderde.

Dit arrest is gewezen door mrs. P.F.G.T. Hofmeijer-Rutten, B.J. Lenselink en E.E. van Tuyll van Serooskerken-Röell en is in het openbaar uitgesproken door de rolraadsheer op 30 juni 2026.