ECLI:NL:RVS:2026:261

Raad van State

Datum uitspraak
16 januari 2026
Publicatiedatum
15 januari 2026
Zaaknummer
202506103/1/A2
Instantie
Raad van State
Type
Uitspraak
Rechtsgebied
Bestuursrecht
Procedures
  • Eerste aanleg - meervoudig
Vindplaatsen
  • Rechtspraak.nl
AI samenvatting door LexboostAutomatisch gegenereerd

Afwijzing registratie politieke aanduiding Burgerbelangen Almelo voor gemeenteraadsverkiezingen

De Vereniging Burgerbelangen Almelo heeft een verzoek ingediend bij het centraal stembureau om de aanduiding ‘Burgerbelangen Almelo (BBA)’ te registreren voor de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart 2026. Dit verzoek werd afgewezen omdat de aanduiding een exacte kopie is van een eerder geregistreerde politieke groepering, wat volgens het centraal stembureau zou leiden tot verwarring onder de kiezers. De vereniging heeft hiertegen beroep ingesteld. Tijdens de zitting op 14 januari 2026 zijn de vertegenwoordigers van de vereniging en het centraal stembureau verschenen, evenals de Kiesraad. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft de zaak beoordeeld en geconcludeerd dat de aanduiding nog steeds een bekende klank heeft, wat verwarring kan veroorzaken bij de kiezers. De Afdeling oordeelt dat het centraal stembureau terecht het verzoek heeft afgewezen, omdat de aanduiding misleidend kan zijn. Het beroep van de vereniging is ongegrond verklaard en het centraal stembureau hoeft geen proceskosten te vergoeden.

Uitspraak

202506103/1/A2.
Datum uitspraak: 16 januari 2026
AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK
Uitspraak in het geding tussen:
de vereniging Burgerbelangen Almelo (hierna: de vereniging), gevestigd in Almelo,
appellante,
en
het centraal stembureau voor de verkiezing van de leden van de raad van de gemeente Almelo,
verweerder.
Procesverloop
Bij besluit van 15 december 2025 heeft het centraal stembureau een verzoek van de vereniging tot inschrijving van de aanduiding ‘Burgerbelangen Almelo (BBA)’, waarmee zij voor de verkiezing van de leden van de gemeenteraad van Almelo op 18 maart 2026 op de kandidatenlijst wenst te worden vermeld, in het daartoe door het centraal stembureau bijgehouden register afgewezen.
Tegen dit besluit heeft de vereniging beroep ingesteld.
Het centraal stembureau Almelo heeft een verweerschrift ingediend.
De Kiesraad heeft inlichtingen verschaft.
De vereniging heeft een nader stuk ingediend.
Lokaal Almelo Samen (LAS) heeft gebruikt gemaakt van de geboden gelegenheid een schriftelijke uiteenzetting te geven.
De Afdeling heeft de zaak op een zitting behandeld op 14 januari 2026, waar de vereniging, vertegenwoordigd door M.H. Middelkamp, en het centraal stembureau, vertegenwoordigd door E.E.L. van der Linde en bijgestaan door mr. M. Ichoh, advocaat in Almelo, zijn verschenen. Verder is op de zitting de Kiesraad, vertegenwoordigd door mr. drs. A.J. Trouborst, gehoord.
Overwegingen
Aanleiding voor het geschil
1.       De vereniging wil meedoen aan de verkiezingen voor de leden van de raad van de gemeente Almelo op 18 maart 2026. Daartoe heeft zij bij het centraal stembureau een verzoek ingediend om de aanduiding ‘Burgerbelangen Almelo (BBA)’ te registreren. Het centraal stembureau heeft dit verzoek afgewezen. Aan dit besluit heeft het centraal stembureau ten grondslag gelegd dat de verzochte aanduiding een exacte kopie is van de voorheen bestaande politieke groepering en aanduiding Burgerbelangen Almelo. Volgens het centraal stembureau is het aannemelijk dat de aanduiding zal leiden tot misleiding en verwarring onder de kiezers.
Wettelijk kader
2.       Ingevolge artikel G 3, eerste lid, van de Kieswet kan een politieke groepering die een vereniging is met volledige rechtsbevoegdheid en waarvan de aanduiding niet reeds bij het centraal stembureau voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer, onderscheidenlijk provinciale staten, is geregistreerd, aan het centraal stembureau voor de verkiezing van de leden van de gemeenteraad schriftelijk verzoeken de aanduiding waarmee zij voor die verkiezing op de kandidatenlijst wenst te worden vermeld, in te schrijven in een register dat door het centraal stembureau wordt bijgehouden.
Ingevolge het vierde lid beschikt het centraal stembureau slechts afwijzend op het verzoek, indien:
[…]
c. de aanduiding anderszins misleidend is voor de kiezers;
[…].
Oordeel van de Afdeling
3.       Bij het beoordelen van het beroep gaat de Afdeling uit van de volgende feiten en omstandigheden.
De voormalige politieke groepering Burgerbelangen Almelo is in 1997 opgericht. Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 1998 en 2002 heeft deze partij één raadszetel behaald. De partij heeft meegedaan aan de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 en 2010, maar kreeg toen onvoldoende stemmen om een zetel te behalen. Nadat Burgerbelangen Almelo tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 drie raadszetels had behaald, heeft de partij een gemeenschappelijke fractie gevormd met de politieke groeperingen Almelo’s Liberaal Alternatief (ALA) en Almelooooo. Deze fractie heeft onder de naam LAS in de periode 2014-2018 deel uitgemaakt van de gemeenteraad.
Op 2 juni 2016 hebben Burgerbelangen Almelo, ALA en Almelooooo de vereniging Lokaal Almelo Samen opgericht. De oorspronkelijke politieke groeperingen hebben toen opgehouden te bestaan. LAS maakt tot op heden deel uit van de gemeenteraad van Almelo.
Op 28 oktober 2025 heeft M.H. Middelkamp samen met E.E.T Graumans de vereniging opgericht.
4.       De Afdeling stelt voorop dat aan iedere politieke groepering de vrijheid worden gelaten in haar benaming tot uitdrukking te brengen welke opvatting de drijfveer is van haar politieke activiteiten. De aanduiding moet echter wel voldoende onderscheidend zijn ten opzichte van de aanduiding van een partij die als partij voor verkiezingen geregistreerd is of is geweest (vergelijk de uitspraak van de Afdeling van 8 december 1992, ECLI:NL:RVS:1992:AN2950). Uit de memorie van toelichting bij de Kieswet (Kamerstukken II 1987/88, 20 264, nr. 3, blz. 33) volgt dat een aanduiding anderszins misleidend kan zijn als de verzochte aanduiding nog een bekende klank heeft of als de aanduiding door een andere politieke groepering bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen is gebruikt. De Afdeling stelt vast dat de aanduiding Burgerbelangen Almelo de afgelopen twee gemeenteraadsverkiezingen niet is geregistreerd. De Afdeling ziet zich voor de vraag gesteld of de aanduiding Burgerbelangen Almelo nog een bekende klank heeft waardoor het registreren van deze partijnaam bij kiezers de aankomende gemeenteraadsverkiezingen nog voor verwarring of misleiding zorgt.
5.       De Afdeling overweegt verder dat het enkele feit dat een aanduiding voor een politieke groepering waarmee zij op de kandidatenlijst wil worden vermeld in het verleden geregistreerd is geweest, niet betekent dat die aanduiding niet meer in aanmerking kan komen voor registratie als aanduiding van een nieuwe politieke groepering. Dat geldt temeer wanneer die aanduiding bestaat uit een veelvoorkomend begrip. Het begrip ‘burgerbelangen’ - al dan niet gevolgd door een plaatsnaam - moet hiertoe worden gerekend. De term ‘burgerbelangen’ al dan niet in combinatie met de naam van een gemeente of plaats is een veelvoorkomende aanduiding bij gemeenteraadsverkiezingen en in een groot aantal gemeenten maakt een politieke groepering met de term ‘burgerbelangen’ deel uit van de gemeenteraad. Hierdoor heeft de aanduiding ‘burgerbelangen’ op zichzelf weinig onderscheidend vermogen. Dit heeft tot gevolg dat een dergelijke aanduiding sneller dat bij partijen met een meer specifieke partijnaam haar bekende klank zal verliezen als aanduiding van een bestaande politieke groepering. Een nieuwe politieke groepering heeft dan eerder de mogelijkheid om de aanduiding opnieuw te registreren.
6.       De Afdeling stelt evenwel vast dat de aanduiding Burgerbelangen Almelo op dit moment nog een zodanige bekende klank heeft dat registratie hiervan voor kiezers in Almelo voor verwarring kan zorgen. Een politieke groepering met die naam is gedurende een periode van achttien jaar actief geweest in de gemeente Almelo en is in die periode ook vertegenwoordigd geweest in de raad. Het feit dat deze politieke groepering na de gemeenteraadsverkiezingen van 2014, waarin zij drie zetels heeft behaald, is opgegaan in een nieuwe politieke groepering met een andere naam, betekent niet dat daarmee de bekende klank van deze aanduiding als een in de lokale politiek bestaande partij verdwenen is. In elk geval gedurende de zittingsperiode 2014-2018 was Burgerbelangen Almelo gedurende enige tijd onder die naam nog actief. LAS ontleent als tamelijk recente fusiepartij nog altijd haar identiteit aan de drie verschillende politieke groeperingen waaruit zij is voortgekomen. Daarbij komt dat de huidige fractievoorzitter van LAS de lijsttrekker was van de politieke groepering Burgerbelangen Almelo tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 en als zodanig in de raad is gekozen en daarvan sindsdien lid is. De mogelijke verwarring zou bij een kiezer kunnen worden versterkt als de aanduiding op internet wordt opgezocht. Op zowel de website van LAS als de vereniging wordt verwezen naar de politieke groepering Burgerbelangen Almelo. Hierdoor kan bij kiezers de indruk ontstaan dat de bedoelde groepering weer zelfstandig deelneemt aan de verkiezingen of dat er sprake is van een afsplitsing van LAS. Gelet hierop heeft het centraal stembureau het registratieverzoek terecht afgewezen omdat deze anderszins misleidend zou zijn.
7.       Anders dan de vereniging heeft betoogd betekent het enkele feit dat zij niet met de door haar gewenste aanduiding kan meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen niet dat er sprake is van schending van artikel 11 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Voor zover het niet registreren van een naam een inbreuk op artikel 11 EVRM oplevert, is wanneer die aanduiding misleidend is voor kiezers dat een inbreuk die gerechtvaardigd is.
Conclusie
8.       Het beroep is ongegrond.
9.       Het centraal stembureau hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Beslissing
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
verklaart het beroep ongegrond.
Aldus vastgesteld door mr. E.J. Daalder, voorzitter, en mr. J.M. Willems en mr. V.V. Essenburg, leden, in tegenwoordigheid van mr. A.S. Rietveld, griffier.
w.g. Daalder
voorzitter
w.g. Rietveld
griffier
Uitgesproken in het openbaar op 16 januari 2026