Uitspraak
RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Strafrecht
Zittingsplaats: Breda
Parketnummer: 02-801053-10
beslissing van de meervoudige kamer van 4 juli 2025
op de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de terbeschikkingstelling van
[betrokkene],
geboren op [geboortedag] 1974 te [geboorteplaats] ,
verblijvende bij [tbs-instelling] ,
[locatie] .
1.De stukken
Het dossier bevat onder meer de volgende stukken:
- de vordering van de officier van justitie van 3 juni 2025, die strekt tot verlenging van de terbeschikkingstelling (hierna: tbs) met twee jaar;
- de aantekeningen omtrent de lichamelijke en geestelijke gesteldheid van betrokkene over de periode 22 juni 2023 tot en met 24 maart 2025;
- het Pro Justitia rapport van psychiater drs. [naam 1] van 27 april 2025;
- het Pro Justitia rapport van psycholoog [naam 2] van 27 april 2025;
- het verlengingsadvies van [tbs-instelling] van 19 mei 2025.
2.De procesgang
Bij vonnis van de rechtbank Breda van 10 februari 2011 is betrokkene, wegens een poging tot doodslag, veroordeeld tot achttien maanden gevangenisstraf met aftrek van de periode die zij in voorarrest heeft gezeten en tbs met verpleging van overheidswege. De rechtbank constateert dat het hier gaat om een misdrijf als bedoeld in artikel 38e, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht.
De tbs is op 18 juli 2011 aangevangen en laatstelijk bij beslissing van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 27 juli 2023 verlengd voor een termijn van twee jaar. Deze beslissing is door het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 21 december 2023 bevestigd met verbetering van gronden.
Tijdens het onderzoek ter openbare terechtzitting van de rechtbank van 4 juli 2025 is de officier van justitie mr. E.M.H.B.C. van Aalst gehoord. Daarnaast is betrokkene gehoord, bijgestaan door haar raadsman mr. A.J. Sprey, advocaat te Amsterdam. Als deskundige is [naam 3] gehoord, werkzaam als verpleegkundig specialist ggz en hoofd behandeling bij de tbs-instelling.
3.Het advies van de tbs-instelling
De tbs-instelling adviseert tot verlenging van de tbs met twee jaar. Bij betrokkene is sprake van complexe meervoudige problematiek. Zij verblijft sinds juni 2020 op [locatie] van de tbs-instelling. Haar behandeltraject kent een instabiel verloop, zowel op lichamelijk als psychiatrisch gebied. Na verhuizing van betrokkene naar een inpandige flatvoorziening op het terrein van de tbs-instelling begin augustus 2024 lijkt haar psychiatrische stabiliteit iets verbeterd. Voornamelijk wordt beoogd meer perspectief te creëren in de behandeling. Ook is betrokkene gestart met antidepressiva, waardoor ze minder depressieve klachten ervaart, met verslavingstherapie en met de medicatie antabus, die zorgt voor onaangename lichamelijke reacties bij het nuttigen van alcohol. Verder is overeengekomen om extra controles uit te voeren om terugval te voorkomen. In het geval het huidige tbs-kader geheel wegvalt, loopt het risico op gewelddadig gedrag op tot hoog. De verwachting is dat betrokkene haar medicatiegebruik zal staken, terug zal vallen in middelengebruik en hierdoor psychiatrisch verder zal ontregelen. Dit zal aanvankelijk leiden tot verbale agressie en vermogensdelicten. Wanneer deze situatie zich langer voordoet en zij zich bedreigd voelt, neemt het risico op gewelddadig gedrag toe. Mede gelet op de aanhoudende psychiatrische instabiliteit, terugval in alcoholgebruik en moeizame samenwerking met het behandelteam adviseert de tbs-instelling de tbs te verlengen met twee jaar.
Ter zitting heeft de deskundige [naam 3] daaraan nog toegevoegd dat er momenteel nog steeds veel instabiliteit is. De afgelopen tijd verbleef betrokkene verschillende malen in extra beveiligde kamers wegens suïcidaal of agressief gedrag. De zoektocht naar de juiste medicatie, waar ook betrokkene tevreden over is, is gaande. De verhuizing van betrokkene naar de flatvoorziening is positief en zorgt voor nieuw perspectief. Het plan is om eerst de instabiliteit aan te pakken en om vervolgens de verloven uit te breiden. Pas als dit allemaal goed verloopt, kan gekeken worden naar de mogelijkheden voor betrokkene om in een containerwoning te verblijven. Bij een containerwoning wordt in een transmuraal kader begeleiding op afstand geboden die niet 24 uur per dag aanwezig is. Buiten de vaste dagelijkse bezoekmomenten door begeleiders, wordt van bewoners van zo’n containerwoning verwacht dat zij ook zelf aan de bel trekken bij een hulpvraag. Betrokkene staat nog helemaal aan het begin van het traject richting zo’n containerwoning.
4.Het advies van de externe gedragsdeskundigen
Psychiater [naam 1] adviseert om de tbs te verlengen met twee jaar. Betrokkene kampt met een zeer ernstige andere gespecificeerde persoonlijkheidsstoornis met paranoïde en borderline trekken, een licht verstandelijke beperking, verslavingsproblematiek, een recidiverende stemmingsstoornis en een ongespecificeerde schizofreniespectrum- of andere psychotische stoornis. Indien de tbs nu zou worden beëindigd en betrokkene niet kan terugvallen op professionele behandeling en begeleiding, dan wordt het recidiverisico op een nieuw geweldsdelict op de korte termijn als minstens matig ingeschat en op de (middel)lange termijn als matig tot hoog en hoger naarmate de tijd verstrijkt. De verwachting is dat betrokkene dan haar medicatie zal staken, terug zal vallen in het gebruik van diverse middelen – met ondermijning van de realiteitstoetsing, impulscontrole en agressieregulatie – en niet in staat zal zijn om zichzelf te handhaven in het dagelijkse leven. Vermoedelijk zal ze opnieuw in het daklozencircuit terechtkomen, in conflict komen met haar omgeving – inclusief politie – en impulsief agressief reageren, vanuit achterdocht, wantrouwen en zich snel onrechtvaardig bejegend voelen. Continuering van de tbs is noodzakelijk om betrokkene te monitoren bij de voorgenomen overgang naar de containerwoning. Hiervoor is zonder meer tbs voor langer dan een jaar noodzakelijk.
Ook psycholoog [naam 2] adviseert om de tbs te verlengen met twee jaar. Er zijn bij betrokkene stoornissen aanwezig. Zonder tbs-kader, aan zichzelf overgeleverd, zal bij haar de kans op problemen bij stress groot zijn bij een zeer geringe psychische draagkracht en geringe copingvaardigheden. Betrokkene is er eigenlijk volstrekt niet op toegerust om zich te kunnen handhaven in sociaal maatschappelijk opzicht. Ze zal snel verloederen, waarbij wordt ingeschat dat ze zeer kwetsbaar is om terug te vallen in destructief middelengebruik en zal stoppen met haar medicatie. Tevens is ze dan kwetsbaar om aansluiting te krijgen bij sociaal gemarginaliseerden, waarbij er op basis van haar traumatische verleden dan uiteindelijk nog een hoog risico kan ontstaan op traumatisch gemotiveerd gewelddadig gedrag naar mannen bij teveel (seksuele) intrusie. Geadviseerd wordt om toe te werken naar beschermd wonen binnen de transmurale voorzieningen van de [locatie] , al blijft het wel de vraag of dit haalbaar is. Niet verwacht kan worden dat het resocialisatietraject van betrokkene over een jaar dusdanig gevorderd is, dat een voorwaardelijke beëindiging van de tbs of andere afschaling aan de orde kan zijn.
5.Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie is ter zitting bij de vordering de tbs met twee jaar te verlengen gebleven.
6.Het standpunt van de verdediging
De verdediging verzet zich niet tegen toewijzing van de vordering. Verlenging van de tbs met één jaar zou volgens de verdediging voor betrokkene alleen maar tot onrust en valse verwachtingen leiden.
Betrokkene kan zich vinden in de adviezen en vindt het prima als de tbs met twee jaar wordt verlengd. Zij is blij met de verhuizing naar de flatvoorziening en ziet dit als een nieuwe start.
7.Het oordeel van de rechtbank
De tbs kan slechts worden verlengd indien de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen de verlenging van de tbs eist. Het recidivegevaar moet nog aanwezig zijn en dient voort te vloeien uit een ziekelijke stoornis en/of een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens. Gelet op de adviezen van de tbs-instelling, psychiater [naam 1] en psycholoog [naam 2] wordt nog steeds voldaan aan dit wettelijke criterium.
Wat betreft de duur van de verlenging van de tbs zijn alle betrokken partijen, waaronder dus ook de verdediging, het erover eens dat de behandeling en resocialisatie van betrokkene in het huidige tbs-kader zeker meer tijd in beslag gaat nemen dan één jaar. De rechtbank heeft geen aanleiding om hier anders tegenaan te kijken en zal de tbs daarom met twee jaar verlengen. In deze periode kan er samen met betrokkene naar gestreefd worden om stapsgewijs toe te werken naar een verblijf in een containerwoning, zoals door deskundige [naam 3] is toegelicht tijdens de zitting.
8.De beslissing.
De rechtbank verlengt de termijn van de terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege van betrokkene met twee jaar.
Deze beslissing is gegeven door mr. D.H. Hamburger, voorzitter, mr. R.H.M. Pooyé en
mr. N.W.A. Dekens, rechters, in tegenwoordigheid van de griffier mr. S.A. Lemmens en is uitgesproken ter openbare zitting op 4 juli 2025.
Mr. R.H.M. Pooyé is niet in de gelegenheid deze beslissing mede te ondertekenen.