Uitspraak
RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Strafrecht
Zittingsplaats: Breda
Parketnummer: 02/800462-09
beslissing van de meervoudige kamer van 28 november 2024
op de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de terbeschikkingstelling van
[betrokkene],
geboren te [plaats 1] op [datum] 1985,
thans verblijvende te [FPC] te [plaats 2] ,
hierna aangeduid als: ‘betrokkene’.
1.De stukken
Het dossier bevat onder meer de volgende stukken:
- de vordering van de officier van justitie van 20 september 2024, die strekt tot verlenging van de terbeschikkingstelling (hierna: ‘tbs’) met twee jaar;
- de aantekeningen omtrent de lichamelijke en geestelijke gesteldheid van betrokkene;
- het rapport van [FPC] van 17 september 2024, waarin het advies van de instelling is vermeld;
- een rapport van [psychiater] van 22 juli 2024;
- een rapport van [psycholoog] van 14 augustus 2024.
2.De procesgang
Bij arrest van de Hoge Raad van 6 november 2012 is betrokkene wegens overtreding van de
artikelen 282, 285, 300, 302 en 304 van het Wetboek van Strafrecht veroordeeld tot een
gevangenisstraf voor de duur van twee jaren en elf maanden, met aftrek van de tijd die
betrokkene in voorarrest had doorgebracht en tbs met verpleging van overheidswege.
De rechtbank constateert dat het hier gaat om een tbs die niet in duur is beperkt.
De tbs is op 15 november 2012 aangevangen. Bij beslissing van deze rechtbank van
22 november 2022 is de tbs laatstelijk verlengd voor een termijn van twee jaren.
Tijdens het onderzoek ter openbare terechtzitting van de rechtbank van 14 november 2024 is de officier van justitie gehoord.
Tevens is betrokkene gehoord, bijgestaan door zijn raadsman mr. A. Ytsma, advocaat te Amsterdam.
Voorts is de [deskundige] , hoofd behandeling en GZ-psycholoog, gehoord.
3.Het advies van de tbs-instelling
De tbs-instelling heeft geadviseerd de tbs te verlengen met twee jaar.
De tbs-instelling heeft daartoe aangevoerd dat er bij betrokkene sprake is van complexe problematiek waarbij hij gediagnosticeerd is met een antisociale en borderline persoonlijkheidsstoornis met narcistische en paranoïde trekken, voortkomend vanuit hechtingsproblematiek. Het verblijf in huidige kliniek betreft een derde behandelpoging waarbij hij de afgelopen twee jaar heeft toegewerkt naar het verblijf op een individuele woonunit met een machtiging onbegeleid verlof. Het voortzetten van de systeem-/relatiegesprekken is gezien het indexdelict noodzakelijk. Ook wordt ingezet op het verder versterken van de beschermende factoren, waaronder komen tot een betaalde baan. Bij het positief voortzetten van zijn huidige ontwikkeling wordt wederom een machtiging voor transmuraal verlof aangevraagd. Betrokkene laat binnen de huidige context zien dat hij in staat is om hulp te vragen bij het behandelteam en interventies kan toepassen om zijn emoties te reguleren en agressie te voorkomen. Vanuit de hechtingsproblematiek laat hij nog steeds zien dat bij stagnatie of dreiging van verlating hij geneigd is over gaat tot het terugtrekken uit de samenwerkingsrelatie. Hij heeft de afgelopen periode echter laten zien dat hij zich hierin kan herstellen zonder te escaleren tot daadwerkelijke agressie. Het afgelopen jaar zijn er twee incidenten voorgevallen waarbij hij dreigt met agressie. Zonder het kader van de tbs wordt de kans op terugval in agressief gedrag als hoog ingeschat. Gezien het behandelbeloop, de complexe pathologie en de fase in zijn behandeltraject wordt het voortzetten van het huidige kader nog als noodzakelijk gezien. In de komende periode zal blijken of het beveiligingsniveau kan worden afgeschaald. Dit vraagt, gezien het recidiverisico, nog steeds om het voortzetten van het toezicht, controle en begeleiding.
Ter zitting heeft de deskundige aangegeven nog achter het advies te staan. Zij heeft daaraan toegevoegd dat er wordt gezien dat medicatie betrokkene helpt in het minder snel boos worden en minder prikkelbaar reageren. Betrokkene is druk bezig met het zetten van stappen naar buiten toe en is opnieuw aan het solliciteren voor betaald werk. Het aanvragen van transmuraal verlof en een overplaatsing naar de [locatie 1] zijn de volgende stappen. In de gesprekken die plaatsvinden met betrokkene en zijn partner wordt een voorzichtige positieve ontwikkeling gezien, waarbij de emotie kan oplopen, maar in hetzelfde gesprek ook kan bedaren. In december 2024 wordt een nieuwe aanvraag voor transmuraal verlof ingediend en dan verwacht de instelling een positief advies te krijgen. Het verblijf bij de [locatie 1] zal minimaal een half jaar duren. Daar zal ook worden gekeken wat de beste volgende stap zal zijn.
4.De adviezen van de externe gedragsdeskundigen
In de rapporten van [psychiater] en [psycholoog] staat dat bij betrokkene sprake is van een persoonlijkheidsstoornis met antisociale, borderline, narcistische en paranoïde trekken. De stoornis in het gebruik van alcohol is in de toezichtsituatie in langdurige remissie.
De psychiater schat het recidiverisico bij wegvallen van het kader van toezicht, behandeling en begeleiding matig tot hoog in. Indien de tbs weg zou vallen is naar het oordeel van de psycholoog de kans op recidivering in relationeel geweld matig tot hoog. De kans op gewelddadig gedrag in de breedte wordt ingeschat als matig in conflicten waar betrokkene zich gekleineerd en ingeperkt weet.
De deskundigen hebben zich bij het advies van de instelling om de maatregel met twee jaar te verlengen aangesloten.
5.Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie is ter zitting bij de vordering de tbs met twee jaar te verlengen gebleven.
6.Het standpunt van de verdediging
Betrokkene heeft ter zitting verklaard dat hij graag wil dat de tbs met één jaar wordt verlengd. Het afgelopen jaar zijn er maar een paar systeemgesprekken gevoerd; er zit geen continuïteit in. De gesprekken zijn al meerdere keren door de behandelaar afgezegd, terwijl die wel vooruit waren gepland. Dat is frustrerend, zeker omdat het transmuraal verlof hier iedere keer op wordt afgewezen. Betrokkene zou graag willen dat de rechtbank vinger aan de pols houdt.
De verdediging heeft betoogd dat de tbs met één jaar moet worden verlengd. Aan het einde van het komende jaar moet bekend zijn wat de stand van zaken is. Het verblijf bij de [locatie 1] duurt zes maanden. Als er dan vinger aan de pols wordt gehouden, is er over een jaar meer zicht op wat er moet gebeuren. Dat kan zijn: een voorwaardelijke beëindiging, dat betrokkene met proefverlof moet of een nieuwe verlenging.
7.Het oordeel van de rechtbank
De tbs kan slechts worden verlengd indien de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen de verlenging van de tbs eist. Het recidivegevaar moet nog aanwezig zijn en dient voort te vloeien uit een ziekelijke stoornis en/of een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens. Gelet op de adviezen van de tbs-instelling en de externe gedragsdeskundigen wordt nog steeds voldaan aan dit wettelijke criterium.
Volgens vaste jurisprudentie van het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden is het uitgangspunt
dat, indien verwacht wordt dat de behandeling langer dan één jaar zal duren, de tbs-
maatregel met twee jaar dient te worden verlengd. Slechts in uitzonderlijke situaties kan, als
het nodig is dat de verlengingsrechter de situatie volgt, toch voor één jaar worden verlengd. De rechtbank constateert dat het gelet op alle adviezen onaannemelijk is dat de behandeling van betrokkene binnen een jaar zal zijn afgerond. Zij ziet echter redenen om van het uitgangspunt af te wijken.
De komende periode is een cruciale periode in het behandeltraject van betrokkene. Het is de bedoeling dat betrokkene vanuit [locatie 2] doorstroomt naar de [locatie 1] . Wat de stap hierna zal zijn is nog onduidelijk. Ook de deskundige kon hier ter zitting geen concreet antwoord op geven. Dit betekent dat nog niet bekend is wat over een jaar kan gaan gebeuren. De rechtbank vindt het gelet op de onzekerheden in het verdere verloop van de behandeling noodzakelijk om vinger aan de pols te houden. Dit is mede ingegeven door de hoeveelheid aan instanties die aankomend jaar bij de behandeling van betrokkene betrokken zullen zijn. De rechtbank gaat er daarbij ook van uit dat de systeemgesprekken met regelmaat en volgens afspraak worden voortgezet.
Gelet op hetgeen hierboven is overwogen, is de rechtbank van oordeel dat de tbs met verpleging van overheidswege van betrokkene moet worden verlengd met één jaar.
8.De beslissing.
De rechtbank verlengt de termijn van de terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege van [betrokkene] met één (1) jaar.
Deze beslissing is gegeven door mr. M.E.I. Beudeker, voorzitter, mr. R.H.M. Pooyé en mr. V. Hartman, rechters, in tegenwoordigheid van de griffier mr. R. Heitzman en is uitgesproken ter openbare zitting op 28 november 2024.