Uitspraak
RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Strafrecht
Zittingsplaats: Middelburg
Parketnummer: 02/700235-18
beslissing van de meervoudige kamer van 30 oktober 2024
op de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de terbeschikkingstelling met voorwaarden van
[betrokkene] ,
geboren te [geboorteplaats] ( [land] ) op [geboortedag] 1986,
wonende te [woonadres] .
1.De stukken
Het dossier bevat onder meer de volgende stukken:
- de vordering van de officier van justitie van 23 augustus 2024, ingekomen bij de rechtbank op 27 augustus 2024, die strekt tot verlenging van de terbeschikkingstelling (hierna tbs) met voorwaarden met één jaar;
- het rapport van Reclassering Nederland van 20 augustus 2024, waarin wordt ingegaan op de naleving van de voorwaarden;
- een advies van [de psycholoog] van 29 juli 2024.
2.De procesgang
Bij vonnis van de rechtbank Zeeland - West-Brabant van 19 oktober 2019 is betrokkene, wegens het plegen van meerdere bedreigingen, mishandeling en overtreding van de Opiumwet, veroordeeld tot een deels voorwaardelijke gevangenisstraf en een tbs met voorwaarden voor de duur van twee jaar.
De rechtbank constateert dat het voor wat betreft de mishandeling gaat om een misdrijf als bedoeld in artikel 38e, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht.
De tbs met voorwaarden is op 30 oktober 2019 aangevangen.
De tbs met voorwaarden is laatstelijk bij beslissing van 2 november 2023 verlengd met een termijn van één jaar. Bij die beslissing zijn de volgende voorwaarden opgenomen:
• dat verdachte geen strafbaar feit pleegt;
• dat verdachte meewerkt aan reclasseringstoezicht. Dit houdt in:
• verdachte meldt zich op afspraken bij de reclassering. De reclassering bepaalt hoe vaak dat nodig is;
• verdachte laat een of meer vingerafdrukken nemen en laat een geldig identiteitsbewijs zien. Dit is nodig om de identiteit van verdachte vast te stellen;
• verdachte houdt zich aan de aanwijzingen van de reclassering. De reclassering kan aanwijzingen geven die nodig zijn voor de uitvoering van het toezicht of om betrokkene te helpen bij het naleven van de voorwaarden;
• verdachte helpt de reclassering aan een actuele foto waarop zijn gezicht herkenbaar is. Deze foto is nodig voor opsporing hij ongeoorloofde afwezigheid.
• verdachte werkt mee aan huisbezoeken;
• verdachte geeft de reclassering inzicht in de voortgang van begeleiding en/of behandeling door andere instellingen of hulpverleners;
• verdachte vestigt zich niet op een ander adres zonder toestemming van de reclassering;
• verdachte werkt mee aan het uitwisselen van informatie met personen en instanties die contact hebben met verdachte, als dat van belang is voor het toezicht;
• dat verdachte, indien de reclassering dat nodig vindt en hij daarmee instemt, ten behoeve van een time-out geplaatst kan worden in een Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) of andere instelling. Deze time-out duurt maximaal 7 weken, met de mogelijkheid van verlenging met nog eens maximaal 7 weken, tot maximaal 14 weken per jaar;
• dat verdachte niet naar het buitenland of naar de Nederlandse Antillen gaat, zonder toestemming van het Openbaar Ministerie;
• dat verdachte zich laat opnemen in een FPK of een soortgelijke zorginstelling, te bepalen door de justitiële instantie die verantwoordelijk is voor plaatsing. De opname duurt zolang de reclassering en/of zorginstelling dat nodig vindt. Verdachte houdt zich aan de huisregels en de aanwijzingen die de zorginstelling geeft voor de behandeling. Het innemen van medicijnen kan onderdeel zijn van de behandeling. Als de reclassering een overgang naar ambulante zorg, begeleid wonen of maatschappelijke opvang gewenst vindt, werkt betrokkene mee aan de indicatiestelling en plaatsing;
• dat verdachte zich laat behandelen door een forensisch ambulante behandelinstelling of een soortgelijke zorgverlener, te bepalen door de reclassering. De behandeling duurt zolang de reclassering en/of zorginstelling dat nodig vindt. Verdachte houdt zich aan de huisregels en de aanwijzingen die de zorgverlener geeft voor de behandeling. Het innemen van medicijnen kan onderdeel zijn van de behandeling;
• dat verdachte verblijft in een instelling voor beschermd wonen of maatschappelijke opvang, te bepalen door de justitiële instantie die verantwoordelijk is voor plaatsing. Het verblijf duurt zolang de reclassering dat nodig vindt. Verdachte houdt zich aan de huisregels en het dagprogramma dat de instelling in overleg met de reclassering voor hem heeft opgesteld;
• dat verdachte geen drugs gebruikt en meewerkt aan controle op dit verbod. De controle gebeurt met urineonderzoek. De reclassering bepaalt hoe vaak verdachte wordt gecontroleerd. Verdachte werkt bij terugval in drugsgebruik mee aan opname in een verslavingskliniek;
• dat verdachte geen alcohol drinkt en meewerkt aan controle op dit alcoholverbod. De reclassering bepaalt met welke controlemiddelen en hoe vaak verdachte wordt gecontroleerd. Mogelijke controlemiddelen zijn urineonderzoek en ademonderzoek (blaastest). Verdachte werkt bij terugval in alcoholgebruik mee aan opname in een verslavingskliniek;
• dat verdachte meewerkt aan het aflossen van zijn schulden en het treffen van afbetalingsregelingen, ook als dit inhoudt meewerken aan schuldhulpverlening in het kader van de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen. Verdachte geeft de reclassering inzicht in zijn financiën en schulden;
• dat betrokkene zich inspant voor het vinden en behouden van betaald werk, onbetaald werk en/of vrijetijdsbesteding, met een vaste structuur.
Tijdens het onderzoek ter openbare terechtzitting van de rechtbank van 16 oktober 2024 is de officier van justitie, mr. M. van Leeuwen, gehoord.
Tevens is betrokkene gehoord, bijgestaan door zijn raadsman mr. A.J. Sprey, advocaat te Amsterdam.
Voorts is als deskundige namens de reclassering de heer [naam] gehoord.
3.Het advies van de reclassering
De reclassering heeft in het rapport van 20 augustus 2024 verslag gedaan over de voortgang van de maatregel. Het afgelopen jaar, waarin betrokkene terugkeerde naar [plaats] , verliep niet vlekkeloos of zonder incidenten. De problematiek was zichtbaar, maar ook de vorderingen die betrokkene heeft gemaakt om hier anders mee om te gaan. Betrokkene werd regelmatig geprovoceerd door bekenden uit zijn verleden, maar ook door zijn eigen broer en inmiddels ex-partner. Hoewel zijn reacties hierop lang niet altijd optimaal wenselijk waren, waren ze ook niet van dusdanige aard dat het uitliep op fysiek geweld. Betrokkene uit zeer regelmatig de wens dat hij een ‘normaal’ maatschappelijk geaccepteerd leven wil leiden met zelfstandige woonruimte, structurele en zinvolle dagbesteding, een gezonde financiële
situatie en indien mogelijk een gezonde partnerrelatie. Hij beseft dat het nodig is om zich hiervoor aan te passen en bepaalde situaties en sociale contacten te vermijden, en toont zich hiertoe ook bereid. Het verkrijgen van zelfstandige woonruimte zal voor veel rust zorgen bij betrokkene. Vanuit die rust kan hij zijn doelen beter nastreven. De intensieve mantelzorg voor zijn moeder, een conflict met zijn broer, de relatiebreuk en een nieuwe tenlastelegging (fraude/oplichting) hebben er het afgelopen jaar voor gezorgd dat betrokkene niet of nauwelijks is gevorderd met deze praktische doelen. Noemenswaardig is dat hij ondanks de nodige tegenslagen niet is vervallen in fysiek agressief gedrag en/of ernstige bedreigingen en zijn motivatie heeft behouden om zijn doelen alsnog te willen behalen.
Het risico op recidive wordt ingeschat als gemiddeld.
Het is van belang om verder te werken aan stabiliteit op de leefgebieden van betrokkene. Zelfstandige woonruimte, zinvolle dagbesteding, abstinentie van middelen en een gezonde financiële situatie krijgen daarbij prioriteit.
Om bovengenoemde doelen te behalen wordt geadviseerd om de tbs met voorwaarden te verlengen met de duur van één jaar.
Geadviseerd wordt om de voorwaarden die zien op een ambulante behandeling in navolging op de klinische behandelingen te schrappen. Het soms wat onaangepaste gedrag van betrokkene is inherent aan zijn problematiek. Dit kan in de toekomst blijven leiden tot conflicten en/of incidenten, maar de ernst hiervan lijkt structureel te zijn afgenomen.
Verder wordt geadviseerd om de volgende voorwaarden:
- dat verdachte geen drugs gebruikt en meewerkt aan controle op dit verbod. De controle gebeurt met urineonderzoek. De reclassering bepaalt hoe vaak verdachte wordt gecontroleerd. Verdachte werkt bij terugval in drugsgebruik mee aan opname in een verslavingskliniek;
- dat verdachte geen alcohol drinkt en meewerkt aan controle op dit alcoholverbod. De reclassering bepaalt met welke controlemiddelen en hoe vaak verdachte wordt gecontroleerd. Mogelijke controlemiddelen zijn urineonderzoek en ademonderzoek (blaastest). Verdachte werkt bij terugval in alcoholgebruik mee aan opname in een verslavingskliniek;
te wijzigen naar:
- Betrokkene dient zich op het gebied van alcohol- en drugsgebruik te houden aan de richtlijnen van de reclassering, ook ingeval dit inhoudt volledige abstinentie. Hij werkt mee aan controle op dit middelenverbod. De reclassering bepaalt met welke controlemiddelen en hoe vaak betrokkene wordt gecontroleerd. Mogelijke controlemiddelen zijn urineonderzoek en ademonderzoek (blaastest). Indien door de reclassering nodig geacht, werkt betrokkene bij een terugval mee aan een opname in een verslavingskliniek.
Ter zitting is de deskundige van de reclassering bij het in het rapport ingenomen standpunt gebleven. Huisvesting is een groot probleem, waar nog hard aan gewerkt wordt. Betrokkene verblijft nu bij zijn moeder en dat zorgt ook voor stress. De reclassering is van mening dat de voorwaarde van behandeling in een FPK of soortgelijke zorginstelling kan komen te vervallen, aangezien het behandelplafond al bereikt is.
4.Het advies van de externe gedragsdeskundige
Uit het rapport van [de psycholoog] van 29 juli 2024 blijkt dat bij betrokkene sprake is van een antisociale persoonlijkheidsstoornis, een in remissie zijnde stoornis in het gebruik van alcohol en een stoornis in het gebruik van cannabis.
Binnen de huidige verblijfscontext is het gevaar op het opnieuw plegen van ernstige gewelddadige feiten niet als hoog in te schatten. Betrokkene is al geruime tijd niet gekomen tot fysiek agressief gedrag richting derden. Dit ondanks dat hij toch te maken heeft gekregen met verschillende stresserende factoren. Het risico op ernstig gewelddadig gedrag in de toekomst is in te schatten als lager.
Het is de komende periode van belang betrokkene goed te begeleiden richting meer zelfstandigheid op het gebied van wonen en bij het weer toewerken naar het minderen van het cannabisgebruik. Indien de komende periode betrokkene destabiliseert, leidend tot een duidelijke hulpvraag bij hem of zorgen vanuit de reclassering, dan kan overwogen worden het toezicht verder te intensiveren.
Geadviseerd wordt om de tbs met voorwaarden te verlengen met één jaar.
5.Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie is bij zijn vordering tot verlenging van de tbs met voorwaarden met één jaar gebleven. Daarnaast kan de officier van justitie zich vinden in de door de reclassering voorgestelde aanpassing van de voorwaarden.
6.Het standpunt van de verdediging
Betrokkene heeft ter zitting verklaard dat het een moeilijk jaar is geweest voor hem. Mensen om hem heen hebben het hem moeilijk gemaakt, maar hij is niet teruggevallen in strafbaar gedrag. Hij woont bij zijn moeder in [plaats] . In verband met zijn reputatie en status daar, heeft hij het niet gemakkelijk. Betrokkene is blij met de samenwerkingsrelatie met de heer [naam] van de reclassering. Hij gebruikt geen alcohol meer, maar nog wel marihuana.
De verdediging heeft aangevoerd dat door de externe deskundige het herhalingsgevaar niet als hoog wordt ingeschat. Ondanks dat betrokkene het afgelopen jaar getest en getergd is, is hij niet vervallen in gewelddadig gedrag. Betrokkene verzet zich niet tegen een verlenging van de tbs met voorwaarden, maar de verdediging is van mening dat ook bepleitbaar is dat de tbs met voorwaarden beëindig zou kunnen worden.
Indien de rechtbank van oordeel is dat aan de voorwaarden voor een verlenging van de maatregel is voldaan, dan gaat de verdediging akkoord met de door de reclassering voorgestelde aanpassing van de voorwaarden.
7.Het oordeel van de rechtbank
De rechtbank is bevoegd om van de vordering kennis te nemen, omdat zij in eerste aanleg
kennis heeft genomen van de misdrijven ter zake waarvan de tbs is gelast.
De vordering tot verlenging van de tbs-maatregel is, uitgaande van binnenkomst bij de griffie van de rechtbank, op 27 augustus 2024 gedaan. Op grond van de stukken in het dossier stelt de rechtbank vast dat de maatregel op 30 oktober 2024 zonder nadere voorziening eindigt. Gelet hierop is niet voldaan aan het criterium dat de vordering tijdig, dat wil zeggen niet eerder dan twee maanden en niet later dan één maand voor het tijdstip waarop de tbs door tijdsverloop zal eindigen, ingediend moet zijn. De vordering had dan immers na 30 augustus 2024 gedaan moeten zijn. De rechtbank is dan ook van oordeel dat de vordering nu drie dagen te vroeg is ingediend.
De rechtbank laat het bij de constatering dat de vordering niet tijdig is gedaan. Door een iets te vroeg ingediende vordering wordt betrokkene naar het oordeel van de rechtbank niet in zijn belangen geschaad. De officier van justitie wordt dan ook ontvankelijk verklaard in de vordering tot verlenging van de tbs-maatregel.
De tbs kan slechts worden verlengd indien de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen de verlenging van de tbs met voorwaarden eist. Het recidivegevaar moet nog aanwezig zijn en dient voort te vloeien uit een ziekelijke stoornis en/of een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens.
Weliswaar is door de verdediging ten aanzien van het recidivegevaar aangevoerd dat dit beperkt is, maar de rechtbank is van oordeel dat dit nog steeds aanwezig is. De rechtbank gaat hierbij uit van de adviezen van de reclassering en [de psycholoog] . Hierbij vindt de rechtbank van belang dat een strafzaak tegen betrokkene voorwaardelijk is geseponeerd, terwijl hij zich binnen het kader van een tbs met voorwaarden bevindt. Ook is er nog sprake van een openstaande zaak waarin betrokkene verdachte is. Hieruit blijkt van een wankel evenwicht waarin betrokkene zich met moeite aan de voorwaarden houdt. Ook aan het wettelijk criterium van het recidivegevaar wordt dus nog steeds voldaan.
Betrokkene woont sinds kort bij zijn moeder in [plaats] . Dit is lastig voor hem, aangezien hij in [plaats] bekend is. Ondanks moeilijke momenten, is betrokkene niet teruggevallen in fysiek agressief gedrag. Wel is sprake geweest van verbaal agressief gedrag, maar volgens de reclassering en de psycholoog is dit binnen de perken gebleven. Betrokkene heeft zelf aangegeven nog hulp en begeleiding te wensen bij het verkrijgen van zelfstandige woonruimte en bij het abstinent blijven van het gebruik van cannabis. In de komende periode zal bekeken moeten worden hoe het betrokkene vergaat. De rechtbank acht het van belang dat hij hier in elk geval één jaar de tijd voor krijgt met ondersteuning van en door de reclassering. De rechtbank zal de tbs met voorwaarden van betrokkene dan ook met één jaar verlengen.
Verder is de rechtbank van oordeel dat de gestelde voorwaarden moeten worden gewijzigd.
De volgende voorwaarden zullen worden geschrapt:
• dat verdachte zich laat opnemen in een FPK of een soortgelijke zorginstelling, te bepalen door de justitiële instantie die verantwoordelijk is voor plaatsing. De opname duurt zolang de reclassering en/of zorginstelling dat nodig vindt. Verdachte houdt zich aan de huisregels en de aanwijzingen die de zorginstelling geeft voor de behandeling. Het innemen van medicijnen kan onderdeel zijn van de behandeling. Als de reclassering een overgang naar ambulante zorg, begeleid wonen of maatschappelijke opvang gewenst vindt, werkt betrokkene mee aan de indicatiestelling en plaatsing;
• dat verdachte zich laat behandelen door een forensisch ambulante behandelinstelling of een soortgelijke zorgverlener, te bepalen door de reclassering. De behandeling duurt zolang de reclassering en/of zorginstelling dat nodig vindt. Verdachte houdt zich aan de huisregels en de aanwijzingen die de zorgverlener geeft voor de behandeling. Het innemen van medicijnen kan onderdeel zijn van de behandeling;
De voorwaarden:
• dat verdachte geen drugs gebruikt en meewerkt aan controle op dit verbod. De controle gebeurt met urineonderzoek. De reclassering bepaalt hoe vaak verdachte wordt gecontroleerd. Verdachte werkt bij terugval in drugsgebruik mee aan opname in een verslavingskliniek;
• dat verdachte geen alcohol drinkt en meewerkt aan controle op dit alcoholverbod. De reclassering bepaalt met welke controlemiddelen en hoe vaak verdachte wordt gecontroleerd. Mogelijke controlemiddelen zijn urineonderzoek en ademonderzoek (blaastest). Verdachte werkt bij terugval in alcoholgebruik mee aan opname in een verslavingskliniek;
zullen worden gewijzigd in:
• Betrokkene dient zich op het gebied van alcohol- en drugsgebruik te houden aan de richtlijnen van de reclassering, ook ingeval dit inhoudt volledige abstinentie. Hij werkt mee aan controle op dit middelenverbod. De reclassering bepaalt met welke controlemiddelen en hoe vaak betrokkene wordt gecontroleerd. Mogelijke controlemiddelen zijn urineonderzoek en ademonderzoek (blaastest). Indien door de reclassering nodig geacht, werkt betrokkene bij een terugval mee aan een opname in een verslavingskliniek.
8.De beslissing
De rechtbank verlengt de termijn van de terbeschikkingstelling met voorwaarden van [betrokkene] met één jaar.
De rechtbank wijzigt de voorwaarden met dien verstande dat deze als volgt komen te luiden:
• dat verdachte geen strafbaar feit pleegt;
• dat verdachte meewerkt aan reclasseringstoezicht. Dit houdt in:
• verdachte meldt zich op afspraken bij de reclassering. De reclassering bepaalt hoe vaak dat nodig is;
• verdachte laat een of meer vingerafdrukken nemen en laat een geldig identiteitsbewijs zien. Dit is nodig om de identiteit van verdachte vast te stellen;
• verdachte houdt zich aan de aanwijzingen van de reclassering. De reclassering kan aanwijzingen geven die nodig zijn voor de uitvoering van het toezicht of om betrokkene te helpen bij het naleven van de voorwaarden;
• verdachte helpt de reclassering aan een actuele foto waarop zijn gezicht herkenbaar is. Deze foto is nodig voor opsporing hij ongeoorloofde afwezigheid.
• verdachte werkt mee aan huisbezoeken;
• verdachte geeft de reclassering inzicht in de voortgang van begeleiding en/of behandeling door andere instellingen of hulpverleners;
• verdachte vestigt zich niet op een ander adres zonder toestemming van de reclassering;
• verdachte werkt mee aan het uitwisselen van informatie met personen en instanties die contact hebben met verdachte, als dat van belang is voor het toezicht;
• dat verdachte, indien de reclassering dat nodig vindt en hij daarmee instemt, ten behoeve van een time-out geplaatst kan worden in een Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) of andere instelling. Deze time-out duurt maximaal 7 weken, met de mogelijkheid van verlenging met nog eens maximaal 7 weken, tot maximaal 14 weken per jaar;
• dat verdachte niet naar het buitenland of naar de Nederlandse Antillen gaat, zonder toestemming van het Openbaar Ministerie;
• dat verdachte verblijft in een instelling voor beschermd wonen of maatschappelijke opvang, te bepalen door de justitiële instantie die verantwoordelijk is voor plaatsing. Het verblijf duurt zolang de reclassering dat nodig vindt. Verdachte houdt zich aan de huisregels en het dagprogramma dat de instelling in overleg met de reclassering voor hem heeft opgesteld;
• Betrokkene dient zich op het gebied van alcohol- en drugsgebruik te houden aan de richtlijnen van de reclassering, ook ingeval dit inhoudt volledige abstinentie. Hij werkt mee aan controle op dit middelenverbod. De reclassering bepaalt met welke controlemiddelen en hoe vaak betrokkene wordt gecontroleerd. Mogelijke controlemiddelen zijn urineonderzoek en ademonderzoek (blaastest). Indien door de reclassering nodig geacht, werkt betrokkene bij een terugval mee aan een opname in een verslavingskliniek;
• dat verdachte meewerkt aan het aflossen van zijn schulden en het treffen van afbetalingsregelingen, ook als dit inhoudt meewerken aan schuldhulpverlening in het kader van de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen. Verdachte geeft de reclassering inzicht in zijn financiën en schulden;
•dat betrokkene zich inspant voor het vinden en behouden van betaald werk, onbetaald werk en/of vrijetijdsbesteding, met een vaste structuur.
Deze beslissing is gegeven door mr. N. van der Ploeg-Hogervorst, voorzitter,
mr. A.B. Scheltema Beduin en mr. J.P.E. Mullers, rechters, in tegenwoordigheid van de griffiers mr. A.J. Moggré-Hengst en mr. M.R. Tafazzul en is uitgesproken ter openbare zitting op 30 oktober 2024.
Mr. J.P.E. Mullers en de griffier mr. M.R. Tafazzul zijn niet in de gelegenheid deze beslissing mede te ondertekenen.