Uitspraak
RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Strafrecht
Zittingsplaats: Middelburg
Parketnummer: 12/715098-09
beslissing van de meervoudige kamer d.d. 9 oktober 2024
op de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de terbeschikkingstelling van
[betrokkene]
geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1987
thans verblijvende in de FPA [de kliniek]
[adres]
[betrokkene] wordt hierna aangeduid als betrokkene.
1.De stukken
Het dossier bevat onder meer de volgende stukken:
- de vordering van de officier van justitie om de terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege (hierna: tbs met verpleging van overheidswege) met één jaar te verlengen van 23 augustus 2024;
- de wettelijke aantekeningen omtrent de lichamelijke en geestelijke gesteldheid van betrokkene van oktober 2022 tot en met juli 2024;
- het verlengingsadvies van [FPC] van 14 augustus 2024;
- een advies van [forensisch psychiater] van 16 juli 2024;
- een advies van [GZ-psycholoog] van 16 juli 2024.
2.De procesgang
Bij arrest van het gerechtshof ’s-Gravenhage van 10 maart 2011 is betrokkene ter zake van zware mishandeling, vernieling, wederspannigheid, belediging en diefstal door twee of meer verenigde personen, meermalen gepleegd, veroordeeld tot een gevangenisstraf van 18 maanden, met aftrek van het voorarrest, en tbs met verpleging van overheidswege.
De tbs is 15 oktober 2011 aangevangen. De tbs is laatstelijk bij beslissing van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 5 oktober 2022 met een termijn van twee jaar verlengd.
Tijdens het onderzoek ter openbare terechtzitting van de rechtbank van 25 september 2024 is de officier van justitie, mr. M. van Leeuwen, gehoord. Tevens is betrokkene gehoord, bijgestaan door zijn raadsman mr. J.A.W. Knoester, advocaat te ‘s-Gravenhage. Ook is de deskundige [naam 2] , waarnemend regiebehandelaar, gehoord.
3.Het advies van [FPC]
De kliniek heeft geadviseerd de tbs-maatregel met verpleging van overheidswege te verlengen met één jaar en heeft daartoe, kort samengevat, het volgende gesteld in haar advies.
Betrokkene is gediagnosticeerd met ADHD, een antisociale persoonlijkheidsstoornis met borderline kenmerken en ernstige verslavingsproblematiek (amfetamine, cannabis en alcohol, alle langdurig in remissie).
Sinds het vorige verlengingsadvies van augustus 2022 heeft betrokkene positieve stappen gezet binnen zijn traject. Nadat begin 2023 werd vastgesteld dat er geen sprake is van een licht verstandelijke beperking werd betrokkene overgeplaatst naar de [afdeling] , waar patiënten zelfstandig functioneren. Betrokkene heeft hier goed gefunctioneerd. Op 20 november 2023 werd betrokkene overgeplaatst naar FPA [de kliniek] , onderdeel van [ggz-instelling] in [plaats] . Hoewel de eerste periode hier moeizaam verliep, raakte hij in de daaropvolgende weken steeds meer gewend. Hij volgde agressiehanteringstraining en toont meer inzicht in zijn risicofactoren. Zijn dagbesteding was nog beperkt en er werd samen met de arbeidsconsulent van de FPA gezocht naar passend werk in de omgeving. Verder heeft betrokkene korte, gestructureerde onbegeleide verloven in de omgeving van de FPA. Ook heeft hij begeleide sociale verloven naar zijn moeder en zoontje. Beide verloven verlopen naar behoren. Inmiddels heeft betrokkene ook toestemming voor onbegeleide verloven om personen uit zijn netwerk te bezoeken.
De kliniek adviseert de huidige maatregel met één jaar te verlengen. De kernproblematiek die ten grondslag ligt aan de indexdelicten is nog actueel, maar voldoende onder controle met het toezicht en de begeleiding vanuit [FPC] en FPA [de kliniek] . Daarbij is er sprake van een hoog recidiverisico bij verval van de tbs-maatregel. De volledige afwikkeling van het resocialisatietraject neemt waarschijnlijk nog meer dan één jaar in
beslag. Toch wil [FPC] met de één jaar verlenging perspectief bieden aan betrokkene en is voornemens om bij goed verloop ook stappen te zetten richting een voorwaardelijke beëindiging van de maatregel.
Ter zitting heeft de deskundige [naam 2] het verlengingsadvies bevestigd en daaraan nog het volgende toegevoegd. Betrokkene maakt positieve stappen door aan het werk te zijn en door goed in gesprek te blijven met het Extramurale Forensische Team (EFT) van het [FPC] en het behandelteam in de FPA. Opvallend is dat hij zichzelf rustiger kan houden, waardoor er geen conflicten meer ontstaan. Zijn huidige medicatie draagt hier ook aan bij. Daarnaast gaf de reclassering aanvankelijk de voorkeur aan transmuraal verlof met forensisch psychiatrisch toezicht boven proefverlof. Dit heeft betrokkene goed doorlopen en de reclassering is nu voornemens om positief te adviseren over proefverlof. Het maatregelenrapport is aangevraagd. Het is de bedoeling om de reclassering een grote rol te geven in de uitvoering van het risicomanagement. Betrokkene is aangemeld bij stichting Door, dit is een beschermd wonen vorm in de regio Zeeland. Er is nog geen datum voor het intakegesprek gepland. Als betrokkene daar wordt aangenomen, zal de mogelijkheid worden onderzocht om een toezichthouder uit de regio Zeeland erbij te betrekken.
4.Het advies van de externe gedragsdeskundigen
Uit het rapport van [forensisch psychiater] blijkt dat er bij betrokkene sprake is van een ziekelijke stoornis van de geestvermogens in de zin van ADHD van het gecombineerde type en ernstige verslavingsproblematiek (stoornis in het gebruik van cannabis, amfetamine en alcohol, thans in remissie). Daarnaast is aanwezig een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens in de zin van een andere gespecificeerde persoonlijkheidsstoornis met antisociale, borderline en narcistische trekken.
Indien de tbs-maatregel op dit moment wordt beëindigd, schat de psychiater de kans op een nieuw geweldsdelict in als laag tot matig en de kans op een nieuw vermogensdelict als laag-matig tot hoog. De psychiater geeft de rechtbank in overweging om de tbs met één jaar te verlengen om zo een vinger aan de pols te houden in het lopende resocialisatietraject en om te toetsen of in 2025 voorwaardelijke beëindiging van het bevel tot verpleging van overheidswege alsnog haalbaar is.
Het rapport van de [GZ-psycholoog] is vrijwel gelijkluidend aan het rapport van de psychiater voor wat betreft de omschreven diagnostiek, de risico-inschatting en het advies. Ter onderbouwing van het verlengingsadvies met één jaar voert de psycholoog aan dat het van belang wordt geacht om de vaart erin te houden, ook al is niet de verwachting dat de tbs-maatregel binnen één jaar zou kunnen worden beëindigd.
5.Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie is ter zitting bij de vordering de tbs met één jaar te verlengen gebleven. Aan de formele vereisten is voldaan en door de kliniek is voldoende toegelicht waarom de tbs met één jaar dient te worden verlengd.
6.Het standpunt van de verdediging
Betrokkene heeft op zitting verklaard dat hij sinds anderhalve maand werkzaam is bij [bouwmarkt] voor drie dagen per week. Dit verloopt en bevalt goed. In oktober 2024 staat het eerste onbegeleide sociale verlof naar zijn ex-partner en zoontje gepland. Betrokkene verklaart dat hij inziet dat het belangrijk is dat hij geen alcohol nuttigt en dit lukt hem. Hij staat open om anderen inzicht te geven in zijn geldzaken, maar hij wenst geen bewindvoering, tenzij de rechter dit aan hem oplegt. Betrokkene staat open voor een verlenging van de tbs met één jaar.
De verdediging heeft bepleit om de tbs-maatregel met één jaar te verlengen. Betrokkene doet het op dit moment goed. De reclassering is bezig met het opmaken van het maatregelenrapport ten aanzien van het proefverlof. In dit rapport worden naar verwachting dezelfde voorwaarden geadviseerd als bij een voorwaardelijk beëindiging. In dit jaar kan dan ook worden bekeken of de tbs bij de volgende zitting voorwaardelijk kan worden beëindigd.
7.Het oordeel van de rechtbank
De rechtbank is bevoegd om van de vordering kennis te nemen, omdat zij in eerste aanleg kennis heeft genomen van de misdrijven ter zake waarvan de tbs-maatregel is gelast. De vordering is tijdig ingediend, zodat de officier van justitie ontvankelijk is in zijn vordering.
De tbs-maatregel kan slechts worden verlengd indien de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen de verlenging van de tbs eist. Het recidivegevaar moet nog aanwezig zijn en dient voort te vloeien uit een ziekelijke stoornis en/of een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens. Gelet op de adviezen van de tbs-instelling en de externe gedragsdeskundigen wordt nog steeds voldaan aan dit wettelijke criterium.
De vraag die vervolgens voorligt, is of de tbs-maatregel met verpleging van overheidswege met één of twee jaar moet worden verlengd. Uitgangspunt is dat wanneer aannemelijk is geworden dat de behandeling van de terbeschikkinggestelde meer tijd in beslag zal nemen dan de tijd die resteert bij een verlenging met een termijn van één jaar, de tbs verlengd dient te worden met een termijn van twee jaren, tenzij er sprake is van bijzondere omstandigheden.
Met de officier van justitie en de verdediging is de rechtbank van oordeel dat in het verlengingsadvies duidelijk en concreet is onderbouwd waarom verlenging van de tbs met één jaar voldoende is. Het traject van betrokkene verloopt voortvarend en de reclassering is momenteel bezig met het opmaken van het maatregelenrapport ten aanzien van het proefverlof. Daarnaast is verdachte aangemeld bij stichting Door, een beschermend wonen vorm in de regio Zeeland. Gelet op deze voortvarende gang van zaken acht de rechtbank het niet ondenkbaar dat de voorwaardelijke beëindiging binnen dit jaar in zicht komt.
Gelet op hetgeen hierboven is overwogen, is de rechtbank van oordeel dat de tbs met verpleging van overheidswege wordt verlengd met één jaar.
8.De beslissing
De rechtbank verlengt de termijn van de terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege van betrokkene met één jaar.
Deze beslissing is gegeven door mr. A.B. Scheltema Beduin, voorzitter, mr. J. Bergen en mr. J.P.E. Mullers, rechters, in tegenwoordigheid van de griffier mr. S.B.H. van Overveld en is uitgesproken ter openbare zitting op 9 oktober 2024.
De griffier is niet in de gelegenheid deze beslissing mede te ondertekenen.