Uitspraak
RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Strafrecht
Zittingsplaats: Breda
Parketnummer: 02/800014-18
beslissing van de meervoudige kamer d.d. 23 maart 2023
op de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de terbeschikkingstelling met voorwaarden van
[betrokkene] ,
geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1999,
wonende te [woonadres] .
1.De stukken
Het dossier bevat onder meer de volgende stukken:
- de vordering van de officier van justitie d.d. 3 februari 2023, die strekt tot verlenging van de terbeschikkingstelling (hierna tbs) met voorwaarden met 1 jaar;
- het verlengingsadvies van reclasseringsinstelling Novadic-Kentron d.d. 23 januari 2023, waarin onder meer wordt ingegaan op de naleving van de voorwaarden;
- het rapport van [psychiater] d.d. 5 december 2022.
2.De procesgang
Bij vonnis van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 6 maart 2019 is betrokkene, wegens vernieling, bedreiging met enig misdrijf tegen het leven gericht, zware mishandeling en mishandeling, veroordeeld tot een gevangenisstraf van 405 dagen met aftrek van de tijd die hij in voorarrest heeft doorgebracht en tbs met voorwaarden, met als voorwaarden dat betrokkene:
zich niet schuldig maakt aan een strafbaar feit;
meewerkt aan reclasseringstoezicht. Deze medewerking houdt onder andere in;
o dat hij meewerkt aan huisbezoeken;
o dat hij zich meldt op afspraken bij de reclassering. De reclassering bepaalt hoe vaak dat nodig is;
o dat hij een of meer vingerafdrukken laat nemen en een geldig identiteitsbewijs laat zien. Dit is nodig om de identiteit van verdachte vast te stellen;
o dat hij zich houdt aan de aanwijzingen van de reclassering. De reclassering kan aanwijzingen geven die nodig zijn voor de uitvoering van het toezicht of om verdachte te helpen bij het naleven van de voorwaarden;
o dat hij de reclassering helpt aan een actuele foto waarop zijn gezicht herkenbaar is. Deze foto is nodig voor opsporing bij ongeoorloofde afwezigheid;
o dat hij de reclassering inzicht geeft in de voortgang van begeleidingen/of behandeling door andere instellingen of hulpverleners;
o dat hij zich niet vestigt op een ander adres zonder toestemming van de reclassering;
o dat hij meewerkt aan het uitwisselen van informatie met personen en instanties die contact hebben met verdachte, als dat van belang is voor het toezicht;
als de reclassering dat nodig acht, meewerkt werkt aan een time-out in een Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) of andere instelling. Deze time-out duurt maximaal 7 weken, met de mogelijkheid van verlenging met nog eens maximaal 7 weken, tot maximaal 14 weken per jaar;
niet naar het buitenland of de overige landen van het Koninkrijk der Nederlanden, dan wel het Caribisch deel van Nederland, gaat zonder toestemming van het Openbaar Ministerie;
zich laat opnemen in een forensische klinische zorginstelling, te bepalen door de justitiële instantie die verantwoordelijk is voor plaatsing. Totdat die plaatsing mogelijk is, laat verdachte zich eventueel ter overbrugging opnemen in een soortgelijke forensische, klinische zorginstelling. De opname start aansluitend op detentie. De opname duurt de gehele duur van de maatregel of zoveel korter als de reclassering nodig vindt. Verdachte houdt zich aan de huisregels en de aanwijzingen die de zorginstelling geeft voor de behandeling. Het innemen van medicijnen kan onderdeel zijn van de behandeling. Als de reclassering een overgang naar ambulante zorg, begeleid wonen en/of maatschappelijke opvang gewenst vindt, werkt verdachte mee aan de indicatiestelling en plaatsing;
zich ambulant laat behandelen door een nader te bepalen forensische polikliniek of soortgelijke instelling. De behandeling start aansluitend op de klinische opname. De behandeling duurt de gehele maatregel of zoveel korter als de reclassering nodig vindt. Verdachte houdt zich aan de huisregels en de aanwijzingen die de zorgverlener geeft voor de behandeling. Het innemen van medicijnen kan onderdeel zijn van de behandeling;
verblijft in een nader te indiceren instelling voor beschermd wonen of maatschappelijke opvang. Het verblijf start aansluitend op de klinische opname. Het verblijf duurt de gehele maatregel of zoveel korter als de reclassering nodig vindt. Verdachte houdt zich aan de huisregels en het dagprogramma dat de instelling in overleg met de reclassering voor hem heeft opgesteld;
geen soft- of harddrugs gebruikt en meewerkt aan controle op dit verbod. De controle gebeurt met urineonderzoek. De reclassering bepaalt hoe vaak verdachte wordt gecontroleerd;
geen alcohol gebruikt en meewerkt aan controle op dit alcoholverbod. De reclassering bepaalt met welke controlemiddelen en hoe vaak verdachte wordt gecontroleerd. Mogelijke controlemiddelen zijn urineonderzoek en ademonderzoek (blaastest);
op geen enkele wijze - direct of indirect - contact heeft of zoekt met [naam 1] . De politie ziet toe op handhaving van dit contactverbod;
op geen enkele wijze - direct of indirect - contact heeft of zoekt met [naam 2] , zolang de reclassering dit verbod nodig vindt. De politie ziet toe op handhaving van dit contactverbod;
zich gedurende de maatregel niet in [plaats] bevindt, zolang de reclassering dit verbod nodig vindt. Verdachte werkt mee aan elektronische controle op dit locatieverbod;
meewerkt aan het aflossen van zijn schulden en het treffen van afbetalingsregelingen, ook als dit inhoudt meewerken aan budgetbeheer, beschermingsbewind of schuldhulpverlening in het kader van de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen. Verdachte geeft de reclassering inzicht in zijn financiën en schulden;
zich actief inzet om een passende dagbesteding te verkrijgen en behouden welke door de reclassering is goedgekeurd.
Hierbij is aan de reclassering de opdracht gegeven betrokkene bij de naleving van de voorwaarden hulp en steun te verlenen.
De rechtbank constateert dat het hier gaat om misdrijven als bedoeld in artikel 38e, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht.
De tbs met voorwaarden is op 20 maart 2019 aangevangen.
De tbs met voorwaarden is bij beslissing van 2 april 2021 verlengd voor een termijn van 2 jaar. Hierbij heeft de rechtbank de voorwaarde met betrekking tot het drugsverbod in die zin gewijzigd dat deze vervalt en wordt vervangen door de volgende voorwaarden:
geen harddrugs gebruikt en meewerkt aan controle op dit verbod. De controle gebeurt met urineonderzoek. De reclassering bepaalt hoe vaak verdachte wordt gecontroleerd;
zich op het gebied van softdrugsgebruik dient te houden aan de aanwijzingen en richtlijnen van de behandelaars van de kliniek en de reclassering, ook als dit inhoudt volledige abstinentie. De controle op naleving van deze voorwaarde zal ondersteund worden door middel van urineonderzoeken en/of blaastesten of anderszins. [betrokkene] dient daaraan zijn volledige medewerking te verlenen.
Tijdens het onderzoek ter openbare terechtzitting van de rechtbank van 9 maart 2023 is de officier van justitie mr. P.W.P. Emmen gehoord. Tevens is betrokkene gehoord, bijgestaan door zijn raadsman mr. B.H.J. van Rhijn, advocaat te Doorn. Voorts is de deskundige [reclasseringswerker] , gehoord.
3.Het advies van de reclassering
De reclassering heeft in het rapport d.d. 23 januari 2023 verslag gedaan van de voortgang van de maatregel en geadviseerd omtrent de voortzetting. Uit dit verslag is gebleken dat in de afgelopen periode werd gewerkt aan de frustratietolerantie, de impulsiviteit en de tekortschietende agressieregulatie-vaardigheden van betrokkene. De agressieregulatie van betrokkene is in de afgelopen twee jaar verbeterd, maar de hulp van professionals blijft van belang in een meer ondersteunende rol. De frustratietolerantie van betrokkene is een aandachtspunt, waar hij nog ondersteuning bij moet ontvangen. Het gamegedrag van betrokkene moet aandacht krijgen en is een belemmering voor het realiseren van een gestructureerd dagritme. Het ontbreken daarvan zorgt voor een verlaagde frustratietolerantie. De reclassering is van mening dat betrokkene het komende jaar nodig heeft om aan bovengenoemde doelen te werken. Dit moet gebeuren in een omgeving van begeleid wonen, waarin betrokkene zelf kan oefenen en ervaren wat het betekent om zelfstandig een leven op te bouwen en te behouden. Het risico op recidive wordt ingeschat als gemiddeld, binnen de kaders van de huidige maatregel. Geadviseerd wordt de tbs met voorwaarden te verlengen met 1 jaar. De tbs-maatregel kan worden verlengd onder dezelfde voorwaarden.
Deskundige [reclasseringswerker] heeft in aanvulling hierop ter zitting aangevoerd dat betrokkene deze week is verhuisd naar zijn huidige resocialisatiewoning. Het is van belang om nu in te zetten op dagbesteding en betrokkene te laten oefenen met vaardigheden.
4.Het advies van de externe gedragsdeskundige
Uit het rapport van [psychiater] d.d. 5 december 2022 blijkt dat bij betrokkene sprake is van een antisociale persoonlijkheidsstoornis met enige narcistische en borderline trekken en van een verslavingsgevoeligheid met stoornissen in het gebruik van alcohol en hypnotica/anxiolytica. De kans op herhaling van soortgelijke strafbare feiten als waarvoor betrokkene de tbs-maatregel kreeg opgelegd, wordt thans geschat als laag binnen de context van zorg en toezicht in het tbs-kader. Met name omdat betrokkene langdurig abstinent is van middelen. De kans op toekomstig geweld in bredere zin wordt ingeschat als laagmatig. Hierbij spelen met name mee de restkenmerken van de antisociale persoonlijkheidsstoornis en de nog niet volledig opgebouwde beschermende kenmerken. Geadviseerd wordt om de tbs-maatregel met 1 jaar te verlengen. Omdat het behandelplafond bereikt is, er een deels positieve ontwikkeling is en in feite alleen nog de fase van re-integratie in de maatschappij resteert, zal ondanks de restbeperkingen van betrokkene toch het perspectief moeten zijn om toe te werken naar een einde van het tbs-traject. Daarbij past een verlengingstermijn van 1 jaar, waarmee niet op voorhand gezegd is dat het genoemde einde van het tbs-traject over een jaar aan de orde is. Dat laatste is afhankelijk van het beloop. De huidige voorwaarden kunnen in principe gehandhaafd blijven. Het gedogen van het gebruik van cannabis wordt afgeraden. Het kan het opbouwen van beschermende factoren belemmeren en dat risico moet bij betrokkene niet worden genomen.
5.Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie is ter zitting bij de vordering de tbs met voorwaarden met 1 jaar te verlengen gebleven. Daarnaast verzoekt hij de formulering van de voorwaarde met betrekking tot de time-out te wijzigen, conform hetgeen is overwogen in ECLI:NL:GHARL:2022:10739. Tot nu toe werd de beslissing tot het toepassen van een time-out geheel in handen van de reclassering gelegd. Medio december 2022 heeft het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden beslist dat deze beslissing niet bij de reclassering gelegd kan worden. De beslissing of zich de noodzaak voordoet van opneming in een zorginstelling en voor welke duur, is voorbehouden aan de rechtbank. In alle andere gevallen is instemming van de terbeschikkinggestelde vereist. Verzocht wordt de voorwaarde met betrekking tot de time-out in die zin te wijzigen dat betrokkene meewerkt aan een time-out als de reclassering dat nodig vindt en de terbeschikkinggestelde daarmee instemt.
6.Het standpunt van de verdediging
Betrokkene heeft ter zitting verklaard dat het goed met hem gaat. Hij is blij met de woning waar hij sinds deze week woont en heeft binnenkort een intake bij een werkplaats voor een dagbesteding. Wel is zijn verwachting dat hij uiteindelijk, zodra dat mag of wanneer de tbs-maatregel is beëindigd, weer zal gaan blowen. Betrokkene staat achter een verlenging van de tbs-maatregel met 1 jaar.
De verdediging heeft betoogd dat aan de formele criteria voor verlenging van de tbs-maatregel wordt voldaan. Uit de rapporten blijkt dat verlenging met 1 jaar in het belang van betrokkene is.
7.Het oordeel van de rechtbank
De tbs kan slechts worden verlengd indien de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen dat eist. Het recidivegevaar moet nog aanwezig zijn en moet voortvloeien uit een aanwezige ziekelijke stoornis en/of een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens.
Uit het advies van de reclassering, het rapport van de gedragsdeskundige en wat ter zitting is besproken, is gebleken dat bij betrokkene sprake is van een ziekelijke stoornis van de geestvermogens, namelijk een antisociale persoonlijkheidsstoornis met enige narcistische en borderline trekken en van een verslavingsgevoeligheid met stoornissen in het gebruik van alcohol en hypnotica/anxiolytica. Het risico op recidive dat voortvloeit uit de vastgestelde stoornissen wordt als laag-matig ingeschat. Er is dus nog altijd sprake van gevaar voor de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen en goederen, dat verlenging van de tbs van betrokkene vereist.
De rechtbank merkt op dat zij oog heeft voor de positieve inzet van betrokkene en de vooruitgang die hij sinds de vorige verlengingszitting wederom heeft geboekt. Wel zijn er nog stappen te maken. Betrokkene is onlangs verhuisd naar zijn huidige woning in het kader van begeleid wonen en binnenkort staat een intake voor dagbesteding gepland. Ook heeft betrokkene nog ondersteuning nodig voor het verder verbeteren van zijn agressieregulatie en frustratietolerantie. De rechtbank acht het van belang dat de situatie van betrokkene in elk geval het komende jaar nog gemonitord kan worden en dat betrokkene nog ondersteund kan worden door de reclassering, zodat toegewerkt kan worden naar een stabiele thuisbasis, een dagbesteding en een sociaal netwerk.
De rechtbank zal daarom de tbs-maatregel van betrokkene met een jaar verlengen.
Verder is de rechtbank van oordeel dat de gestelde voorwaarde met betrekking tot de time-out moet worden gewijzigd, zoals door de officier van justitie is verzocht. Dat betekent dat deze voorwaarde wordt gewijzigd in die zin dat deze komt te luiden dat betrokkene meewerkt aan een time-out als de reclassering dat nodig vindt en de terbeschikkinggestelde daarmee instemt.
8.De beslissing
De rechtbank:
- verlengt de termijn van de tbs met voorwaarden van [betrokkene] met 1 (één) jaar;
- wijzigt de voorwaarde met betrekking tot de time-out in die zin dat de voorwaarde
als de reclassering dat nodig acht, meewerkt werkt aan een time-out in een Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) of andere instelling. Deze time-out duurt maximaal 7 weken, met de mogelijkheid van verlenging met nog eens maximaal 7 weken, tot maximaal 14 weken per jaar;
vervalt en wordt vervangen door de volgende voorwaarde:
als de reclassering dat nodig vindt en de terbeschikkinggestelde daarmee instemt, kan de terbeschikkinggestelde voor een time-out worden opgenomen in een Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) of andere instelling. Deze time-out duurt totdat de reclassering of de terbeschikkinggestelde deze beëindigt, maar maximaal zeven weken, met de mogelijkheid van verlenging met nog eens maximaal zeven weken, tot maximaal veertien weken per jaar.
Deze beslissing is gegeven door mr. M.A.E. Dekker, voorzitter, mr. R.J.H. Goossens en mr. A.L. Hoekstra, rechters, in tegenwoordigheid van de griffier mr. C.E.A.M. van der Ven - van de Riet en is uitgesproken ter openbare zitting op 23 maart 2023.
De griffier is niet in de gelegenheid deze beslissing mede te ondertekenen.