Uitspraak
Rechtbank Zutphen
Sector Civiel
Afdeling Handel
Rolnummer: 76496 / KG ZA 06-52
Uitspraak: 11 april 2006
Vonnis in kort geding in de zaak van
1. [eiser 1],
wonende te [woonplaats], gemeente [gemeente],
2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
HOLTKAMPER B.V.,
gevestigd te Ter Apel, gemeente Vlagtwedde,
eisers,
procureur mr. C.B. Gaaf,
advocaat mr. A.J. Kronenberg te Arnhem,
tegen
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
GERJAK B.V.,
gevestigd te Harfsen, gemeente Lochem,
gedaagde,
procureur mr. A.J.H. Ozinga,
advocaat mr. F.V.B.M. Mutsaerts te 's-Hertogenbosch.
Eisers zullen hierna gezamenlijk als Holtkamper c.s. en afzonderlijk als [eiser 1] respectievelijk Holtkamper B.V. worden aangeduid en gedaagde als Gerjak
1. De procedure
1.1 Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding, betekend op 15 maart 2006
- de mondelinge behandeling ter terechtzitting van 23 maart 2006
- de pleitnota van Holtkamper c.s.
- de pleitnota van Gerjak
- de aanhouding ten behoeve van het beproeven van een regeling in der minne tussen
partijen
- de brieven van de advocaten van partijen d.d. 30 maart 2006, inhoudende dat geen
regeling tot stand is gekomen en dat zij vonnis verzoeken.
1.2 Ten slotte is vonnis bepaald.
2. De feiten
2.1 Holtkamper B.V. houdt zich onder meer bezig met de ontwikkeling, productie en verkoop van tenttrailers, kampeerwagens, caravans en tenten, alsmede aanverwante kampeer-, outdoor- en vrijetijdsartikelen. Een tenttrailer is een aanhanger met een uitvouwbare tent.
2.2 [eiser 1] is directeur/eigenaar van Holtkamper B.V. en de ontwerper van onder meer de door Holtkamper B.V. sedert 1982 geproduceerde en verhandelde tenttrailers. Holtkamper heeft meerdere technische innovaties geoctrooieerd en verwerkt in de tenttrailers van Holtkamper B.V.
2.3 De vormgeving van diverse tenttrailers van Holtkamper B.V. bestaat sedert 1982 uit een per model verschillend patroon van driehoekige vlakken, gevormd door tentramen, raamluifel en/of vlakken tentdoek. De vorm van deze vlakken wordt geaccentueerd door kleurverschillen tussen de driehoekige vlakken zelf en/of stroken in het aangrenzende tentdoek. De driehoekige raamluifels worden via een scheerlijn aan één punt uitgespannen.
2.4 [eiser 1] heeft aan Holtkamper B.V. een licentie verstrekt om werken, beschermd door aan hem toekomend auteursrecht, te exploiteren.
2.5 Gerjak houdt zich onder meer bezig met het vervaardigen van, alsmede de handel in tenten, kampeerartikelen en aanverwante zaken. In haar assortiment heeft Gerjak onder meer tenttrailers.
2.6 Sedert najaar 2005 brengt Gerjak een nieuwe uitvoering van haar tenttrailer model Tago Settler op de markt. De tent van deze tenttrailer bestaat uit patronen met driehoekige vlakken, gevormd door driehoekige tentramen, raamluifels en vlakken tentdoek, geaccentueerd door kleurverschillen tussen de driehoekige vlakken. De driehoekige raamluifels worden met een scheerlijn aan één punt uitgespannen.
2.7 Voor het op de markt brengen van de nieuwe uitvoering van haar tenttrailer model Tago Settler heeft Gerjak geen toestemming gekregen van [eiser 1].
3. Het geschil
3.1 Holtkamper c.s. vordert dat de voorzieningenrechter bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis:
1. Gerjak zal veroordelen om zich met onmiddellijke ingang na betekening van dit
vonnis te onthouden van iedere, directe of indirecte, verveelvuldiging en/of
openbaarmaking van de auteursrechtelijk beschermde vormgeving van de tenten
van de Cocoon tenttrailer, de Astro tenttrailer (model 1992) en de Astro
Membrane Airco tenttrailer (model 2004) van Holtkamper B.V. en onrechtmatige
nabootsing of navolging van de kenmerkende en de onderscheidende elementen
van die vormgeving, waaronder begrepen maar niet beperkt tot het in voorraad
houden, vervaardigen, het te koop aanbieden, tentoonstellen, verkopen, het
uitleveren, het bewerken, het promoten, verhuren of anderszins verhandelen of ter
beschikking stellen van de (nieuwe) Tago Settler tenttrailer en van enig ander
model tenttrailer of tent waardoor inbreuk wordt gemaakt op de auteursrechten van
[eiser 1] en/of onrechtmatig wordt gehandeld jegens [eiser 1] en de
licentiehouder Holtkamper B.V.;
2. Gerjak zal veroordelen om binnen zeven dagen na betekening van dit vonnis aan
de advocaat van Holtkamper c.s. schriftelijk opgave te doen van:
a. de volledige namen en adressen van de producent(en) en leverancier(s) van
de (nieuwe) Tago Settler tenttrailer, aantallen door haar ingekochte en
aantallen aan haar geleverde (nieuwe) Tago Settler tenttrailers, met
vermelding van de inkoopprijs per stuk en onder overlegging van
opdrachtbevestigingen, afleverbonnen, facturen en/of andere deugdelijke
bewijsstukken;
b. de aantallen van de (nieuwe) Tago Settler tenttrailer die zij heeft verkocht
en/of heeft geleverd aan afnemers, gesplitst in verkopen aan particuliere
afnemers en verkopen aan professionele afnemers, met dien verstande dat
bij de professionele afnemers tevens opgave wordt gedaan van de namen en
adressen van die afnemers en aantallen per individuele afnemer verkochte
en geleverde exemplaren van de (nieuwe) Tago Settler tenttrailer, telkens
met vermelding van de aan de afnemer (particulier en professioneel) in
rekening gebrachte verkoopprijs en onder overlegging van facturen,
afleverbonnen en/of andere deugdelijke bewijsstukken;
c. de aantallen nog in voorraad gehouden (nieuwe) Tago Settler tenttrailers met
vermelding van plaatsnaam en adres van opslag en naam van de bewaarder,
onder overlegging van orderbevestigingen, fabricageopdrachten,
bewaargevingsopdrachten en/of andere deugdelijke bewijsstukken;
d. de aantallen zich nog in het proces van bestelling en/of fabricage
bevindende (nieuwe) Tago Settler tenttrailers met vermelding van de
volledige naam en adresgegevens van de fabrikant of leverancier waar de
(nieuwe) Tago Settler tenttrailers zich bevinden, onder overlegging van
orderbevestigingen, fabricageopdrachten en/of andere deugdelijke
bewijsstukken;
e. een berekening van de met de verkoop van de (nieuwe) Tago Settler
tenttrailer behaalde omzet en winst (berekend op basis van verkoopprijs
minus inkoopprijs vermeerderd met toerekenbare directe kosten), met een
specificatie van de verschillende in mindering gebrachte directe
kostenposten, en onder overlegging van duidelijke en gedetailleerde
schriftelijke bewijsstukken;
3. Gerjak zal veroordelen om binnen uiterlijk zeven dagen na betekening van dit
vonnis een origineel ondertekende verklaring van een registeraccountant te
overhandigen aan de advocaat van Holtkamper c.s., waarin die accountant de
juistheid en volledigheid bevestigt van de op grond van de veroordeling onder
punt 2 hierboven verstrekte gegeven s, op basis van een door de accountant
verricht onderzoek in haar financiële administratie en boekhouding, een en ander
op haar eigen kosten;
4. Gerjak zal veroordelen om binnen uiterlijk zeven dagen na betekening van dit
vonnis aan al haar professionele afnemers een brief te verzenden, waarin, met
uitzondering van de adressering, datering en de afsluiting, uitsluitend de
navolgende tekst is opgenomen:
“Geachte heer/mevrouw,
Wij hebben aan u geleverd één of meer Tago Settler tenttrailer(s) met een
vernieuwde vormgeving. Dit product maakt inbreuk op de exclusieve
auteursrechten van [eiser 1]. Voor een verhandeling van de
Tago Settler hebben wij nooit toestemming gekregen van hem. Wij verzoeken u
daarom de door ons geleverde Tago Settler exemplaren zo spoedig mogelijk
aan ons te retourneren tegenover terugbetaling onzerzijds van het door u
daarvoor reeds betaalde bedrag. Het in voorraad houden, doen vervaardigen,
te koop aanbieden, bewerken, verkopen, verhuren of anderszins verhandelen of
ter beschikking stellen van de Tago Settler vormt een inbreuk op de
auteursrechten van [eiser 1] c.q. is onrechtmatig jegens hem en
zijn licentiehouder Holtkamper B.V. en zij kunnen u derhalve ook rechtstreeks
op grond daarvan aanspreken”,
en gelijktijdig aan de advocaat van Holtkamper c.s. een kopie van deze brief
toe te zenden tezamen met een lijst met adressen en namen van geadresseerden
aan wie deze brief is verstuurd;
5. Gerjak zal veroordelen om binnen uiterlijk dertig dagen na betekening van dit
vonnis de bij haar in voorraad zijnde, alsnog in haar bezit komende en de door
haar afnemers geretourneerde (nieuwe) Tago Settler tenttrailers op haar kosten te
demonteren en de aldus gedemonteerde tenten van de tenttrailers op haar kosten te
doen vernietigen onder toezicht van een deurwaarder en onder de gehoudenheid
om een proces-verbaal van de deurwaarder betreffende de demontage en de
vernietiging van de tenten van de tenttrailers binnen zeven dagen na de
vernietiging aan de advocaat van Holtkamper c.s. toe te zenden;
6. Gerjak zal veroordelen tot betaling van een dwangsom van € 20.000,-- voor iedere
overtreding van de hierboven onder 1 tot en met 5 gevorderde bevelen, of, ter
uitsluitende keuze van Holtkamper c.s., van € 5.000,-- voor iedere dag dat zij met
de nakoming van die bevelen in gebreke blijft, waarbij elk aangetroffen exemplaar
van de inbreukmakende zaak geldt als een afzonderlijke overtreding;
7. Gerjak zal veroordelen in de kosten van dit geding;
8. zal bepalen, dat de termijn waarbinnen een bodemprocedure aanhangig moet
worden gemaakt zes maanden zal zijn, te rekenen vanaf de datum van dit vonnis.
3.2 Gerjak voert verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
4. De beoordeling
4.1 Aan haar vorderingen heeft Holtkamper c.s. ten grondslag gelegd, dat sedert de introductie van de eerste Holtkamper tenttrailer in 1982 de tenten daarvan een uniek en opvallend uiterlijk kennen, ontworpen door [eiser 1]. Deze vormgeving bestaat onder meer uit de volgende op zichzelf staande elementen:
a. de driehoekige liggende tentramen omkaderd door een band tentdoek met afwijkende kleur, zoals opgenomen in de vormgeving van de Astro 1992 en de Astro 2004;
b. de driehoekige tentramen die met de punt naar beneden zijn gericht, zoals opgenomen in de vormgeving van de Cocoon en de Astro 2004;
c. de driehoekige raamluifels, die zijn te sluiten met ritsen of op te rollen of uit te spannen via een touw aan de vrije punt van die luifel.
Ieder van deze elementen bezit op zichzelf een eigen, oorspronkelijk karakter en bezit het persoonlijk stempel van de maker, zodat deze elementen auteursrechtelijk beschermde werken zijn.
De patronen met combinaties van afzonderlijke elementen hebben eveneens een eigen oorspronkelijk karakter en dragen het persoonlijk stempel van de maker, zodat ook de patronen als zodanig zelfstandig auteursrechtelijk beschermde werken zijn.
Gerjak heeft in de nieuwe Tago Settler tenttrailer de auteursrechtelijk beschermde trekken van de werken van [eiser 1] overgenomen, zodat sprake is van inbreuk op het aan [eiser 1] toekomende auteursrecht.
Overgenomen elementen zijn:
- de kenmerkende driehoekige tentramen met de punten naar beneden gericht van de
Cocoon;
- de kenmerkende driehoekige liggende vlakken (tentraam of tentdoek) aan de
bovenzijde omkaderd door een band tentdoek met afwijkende kleur van de Astro
1992 en de Astro 2004 (het driehoekige tentdoekvlak aan de linkerzijde van de
Tago Settler stemt overeen met het gesloten raam op dezelfde plaats van de Astro-
modellen)
- de kenmerkende driehoekige raamluifels van de Holtkamper modellen die zijn te
sluiten met ritsen of op te rollen of uit te spannen met een lijn aan de punt van de
luifel;
- de opvallende horizontale band tentdoek in afwijkende kleur ter hoogte van de
bovenrand van de trailer, van de Cocoon;
- de opvallende accentuering van de driehoekvormen met contrasterende kleuren en
met balken tentstof in afwijkende kleur.
Overgenomen patronen zijn:
- het kenmerkende patroon van de Astro 1992, bestaande uit de twee horizontaal
liggende driehoekige vlakken (tentraam met luifel, dicht of open) met de punten
naar elkaar gericht en aan de bovenzijde omkaderd met een balk tentdoek met
afwijkende kleur;
- het kenmerkende patroon van de Cocoon, bestaande uit twee driehoekige tentramen
met driehoekige luifels en de horizontale band ter hoogte van de bovenrand van de
trailer;
- het kenmerkende patroon van de Astro 2004, bestaande uit vier driehoekige
vlakken gevormd door driehoekige ramen, driehoekige luifels en driehoekige
vlakken tentdoek.
4.2 Bij de gehouden bezichtiging is gebleken, dat de uiterlijke vormgeving van de Tago Settler tenttrailer aan de zijkanten bestaat uit combinaties van driehoekige elementen en patronen. Ook in de van Holtkamper B.V. afkomstige tenttrailers Cocoon, Astro model 1992 en Astro Membrane Airco 2004 zijn driehoekige elementen en patronen in verschillende combinaties toegepast. Iedere individuele tenttrailer van Holtkamper B.V. is door de toegepaste andere combinaties en andere kleurstellingen in zijn totaliteit afwijkend van de Tago Settler tenttrailer.
4.3 Door Holtkamper c.s. is niet weersproken, dat een driehoeksconstructie voor het uitklapframe van de tent van tenttrailers reeds ruim vóór 1982 is toegepast in door andere fabrikanten vervaardigde tenttrailers, te weten bij een Travel Sleeper en bij een Campletmodel. Dit brengt met zich dat - zo er voor tenttrailers al een auteursrecht zou rusten op de driehoeksconstructie - dit auteursrecht niet toekomt aan [eiser 1], hetgeen door Holtkamper c.s. ook niet is gesteld.
4.4 Uit de keus voor een driehoeksconstructie voor het uitklapframe van de tent van een tenttrailer vloeien driehoekige elementen en patronen uit esthetisch oogpunt bezien logischerwijs voort. Hieruit volgt, dat om voor driehoekige elementen en patronen ten behoeve van tenttrailers auteursrechten te doen ontstaan, vereist is dat de combinaties daarvan een oorspronkelijk werk opleveren en daarmee aan de betreffende tenttrailers een eigen en persoonlijk karakter geven.
Indien en voor zover in rechte al mocht komen vast te staan, dat aan de door Holtkamper B.V. gebruikte combinaties van driehoekige elementen en patronen ten behoeve van haar tenttrailers auteursrechten toekomen aan [eiser 1], hetgeen door Gerjak gemotiveerd is bestreden, kan dit Holtkamper c.s. niet baten. Immers, zoals hiervoor onder 4.2 overwogen, is iedere individuele tenttrailer van Holtkamper B.V. door de toegepaste andere combinaties en andere kleurstellingen in zijn totaliteit afwijkend van de Tago Settler tenttrailer. Deze stelling van Holtkamper c.s. moet daarom worden verworpen.
4.5 Holtkamper c.s. heeft zich voorts erop beroepen, dat Gerjak onrechtmatig jegens haar handelt. Ter ondersteuning van deze stelling heeft Holtkamper c.s. aangevoerd, dat Gerjak verwarring wekt bij het publiek doordat zij bij de vormgeving van de Tago Settler tenttrailer zich schuldig heeft gemaakt aan ongeoorloofde slaafse nabootsing van dezelfde kenmerkende vormgeving van de tenttrailers van Holtkamper B.V. Zonder afbreuk te doen aan de functionaliteit en bruikbaarheid van de Tago Settler tenttrailer had Gerjak kunnen kiezen voor een andere vormgeving.
4.6 In deze stelling kan Holtkamper c.s. niet worden gevolgd. Immers, vaststaat dat Gerjak met de keus voor het toepassen van een driehoeksconstructie voor het uitklapframe van de tent van de Tago Settler tenttrailer heeft voortgebouwd op ook door andere fabrikanten dan Holtkamper B.V. eerder gebezigde constructies, alsmede dat uit de keus voor die constructie combinaties van driehoekige elementen en patronen uit esthetisch oogpunt bezien logischerwijs voortvloeien. De tenten van de door Holtkamper B.V. vervaardigde tenttrailers bezitten dan ook geen duidelijk onderscheidend vermogen ten aanzien van andere tenttrailers met een driehoeksconstructie. Ook deze stelling van Holtkamper c.s. moet daarom worden verworpen.
4.7 Op grond van hetgeen hiervoor is overwogen, moeten de vorderingen van Holtkamper c.s. worden afgewezen.
4.8 Holtkamper c.s. zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Gerjak worden begroot op:
- vast recht EUR 248,00
- overige kosten 0,00
- salaris procureur 816,00
Totaal EUR 1.064,00
5. De beslissing
De voorzieningenrechter
5.1 wijst de vorderingen af;
5.2 veroordeelt Holtkamper c.s. in de proceskosten, aan de zijde van Gerjak tot op heden begroot op EUR 1.064,00;
5.3 verklaart dit vonnis wat betreft de kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. S.A.M. Vrendenbarg-Elsbeek en in het openbaar uitgesproken op 11 april 2006.
cm/vr