Uitspraak
vonnis
RECHTBANK ZWOLLE-LELYSTAD
Sector civiel recht
zaaknummer / rolnummer: 137773 / KG ZA 07-461
Vonnis in kort geding van 5 november 2007
in de zaak van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
[A] BEHEER B.V.,
gevestigd te [plaats],
eiseres,
procureur mr. M.F.H.M. van Haastert,
advocaat mrs. C.J.R. van Binsbergen en H.J. Duijm te Alphen a/d Rijn,
tegen
1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
[B] BEHEER B.V.,
gevestigd te [plaats],
2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
LIZATEC B.V.,
gevestigd te Rotterdam,
gedaagden,
bijgestaan door mr. R.J.P.L. Niesten, gemachtigde.
Partijen zullen hierna [A] en [B] en Lizatec genoemd worden.
1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding
- de mondelinge behandeling op 22 oktober 2007
- de pleitnota van [A]
- de pleitnota van [B] en Lizatec.
1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.
2. De feiten
2.1. Mevrouw [A] is geruime tijd werkzaam geweest in de laboratorium- en life science-sector, onder andere als chemisch-analiste. Laatstelijk was zij werkzaam als account/sales manager bij het bedrijf Micronic. [A] was bij Mircronic betrokken bij het opzetten een geautomatiseerd systeem voor “sample management” ten behoeve van laboratoria en ziekenhuizen. Dit project is door Micronic vóór de voltooiing stopgezet.
2.2. ‘Sample Navigator’ is een door [A] ontwikkeld concept betreffende een geautomatiseerd systeem voor “sample management”. De heer [B] heeft in 2004 tegenover [A] aangegeven bereid en in staat te zijn haar te helpen bij de software-ontwikkeling van Sample Navigator.
2.3. Met het oog op het ontwikkelen en vermarkten van Sample Navigator, hebben [A] en [B] op 7 juni 2006 de vennootschappen J.E. [A] Beheer B.V. (de holdingvennootschap van [A]) en M.C. [B] Beheer B.V. (de holdingvennootschap van [B]) en ICTrack B.V. opgericht. [A] Beheer B.V. en [B] Beheer B.V. houden ieder 50% van de aandelen in ICTrack. ICTrack is enig aandeelhoudster/bestuurder van de dochtervennootschappen Winst B.V. (hierna: Winst) en SmartCoded B.V. (hierna: SmartCoded). Winst zou de ontwikkeling van Sample Navigator technisch ondersteunen en op de realisatie daarvan toezicht houden, SmartCoded zou de commerciële activiteiten behartigen.
2.4. Het was aanvankelijk de bedoeling van partijen om [A] Beheer en [B] Beheer, tot bestuurder van ICTrack te benoemen, ieder met een gelijke bevoegdheid. Bij de oprichting van ICTrack wilde [A] echter niet tot bestuurder van deze vennootschap worden benoemd in verband met de afwikkeling van haar destijds nog bestaande arbeidsovereenkomst met Micronic. De notaris heeft dit per e-mail van 6 juni 2006 als volgt aan partijen bericht:
“Geachte heer [B],
Geachte mevrouw [A],
Zoals net met de heer [B] besproken:
1. Akte van oprichting: geen wijzigingen. Wel wordt de vennootschap van mevrouw [A] geschrapt als bestuurder (in verband met haar huidige arbeidsovereenkomst). Zij zal in een later stadium alsnog tot het bestuur toetreden. Dit kan middels een besluit van de algemene vergadering van aandeelhouders en het indienen van een formulier bij het handelsregister.
(…)
Met vriendelijke groet,
Jan Dolstra”
2.5. In maart 2006 is tussen Winst en Lizatec, een vennootschap gespecialiseerd in het ontwikkelen van computersoftware, overeengekomen dat Lizatec het programma Sample Navigator zal ontwikkelen voor een prijs van EUR 165.274,--, dit op basis van een door partijen voor akkoord ondertekende offerte van 6 maart 2006. In de offerte is de final release van Sample Navigator (indicatief) gepland op 19 december 2006.
Ten aanzien van de intellectuele eigendom van het programma is het volgende bepaald:
“Intellectueel eigendom
Het gerealiseerde systeem inclusief broncode wordt het intellectueel eigendom van Opdrachtgever.
Telkens per fase zal Lizatec op eerste verzoek het intellectueel eigendom op verzoek van Winst BV via een overdrachtsovereenkomst worden overgedragen aan Winst BV.
Voor de realisatie hiervan kunnen componenten worden gebruikt die eigendom zijn van Lizatec. Lizatec verleent hiervoor aan Winst BV uitsluitend voor dit doel het onbeperkte gebruiksrecht en distributierecht. Winst BV kan de componenten dus vrij distribueren samen met het door Lizatec gerealiseerde systeem.
Kleine componenten worden in source meegeleverd met de Sample Navigator. Voor grotere componenten (zoals installatie en de Scripting technologie) werkt Lizatec desgewenst mee aan een Escrow procedure.”
2.6. Op 1 oktober 2006 is tussen Winst, ICTrack en Lizatec overeengekomen dat Winst haar contractuele positie in de overeenkomst met Lizatec per die datum overdraagt aan ICTrack en Lizatec en dat Lizatec de intellectuele eigendom, inclusief de ontwikkelde software, niet meer aan Winst dient over te dragen, maar aan ICTrack.
2.7. In november 2006 is een eerste werkende versie van Sample Navigator door ICTrack gedemonstreerd op de vakbeurs “Het Instrument” te Utrecht.
2.8. Vanaf februari 2007, na haar uitdiensttreding bij Micronic, heeft [A] zich beziggehouden met de verkoopactiviteiten voor de Sample Navigator.
2.9. Omstreeks juli 2007 is de verstandhouding tussen [B] en [A] ernstig verstoord geraakt. Bij brief van medio augustus 2007 heeft [B] de samenwerking met [A] beëindigd en haar de toegang tot het kantoor van ICTrack ontzegd.
[B] schrijft:
“Beste [voornaam A],
In aansluiting op het gesprek dat wij begin deze maand voerden, moet ik je hierbij berichten dat je met onmiddellijke ingang bent ontheven van je werkzaamheden en taken binnen de vennootschap ICTrack B.V. als commercieel verantwoordelijke en onze samenwerking hierbij wordt beëindigd.
Reden daarvoor is gelegen in het feit dat er de afgelopen periode sprake is van ernstig plichtsverzuim door het niet nakomen van gemaakte afspraken met klanten en het structureel achterwege blijven van commerciële activiteiten.
(…)
Na ons gesprek hebben we geconstateerd dat het commerciële roer drastisch om moest, nu er tot op dit moment in het geheel geen verkopen waren gerealiseerd. Nu dit commerciële deel in eerste instantie jouw verantwoordelijkheid was, zie ik tegen de achtergrond van ons gesprek en de ontwikkelingen van de afgelopen week, in het belang van de vennootschap en haar bedrijfsactiviteiten geen andere mogelijkheid dan onze samenwerking direct te beëindigen.
(…)
Het spreekt voor zich dat het bovenstaande losstaat van jouw rol als (indirect) aandeelhouder/investeerder in de vennootschap, waarbij ik mij echter kan voorstellen dat het wenselijk zou zijn op niet al te lange termijn de belangen geheel van elkaar los te koppelen. Het lijkt mij goed daar binnenkort inhoudelijk over te praten en ik nodig je hierbij daartoe dan ook uitdrukkelijk uit.
(…)
ICTrack BV.
[B] Beheer B.V. (directeur)
Vertegenwoordigd door [B]”
2.10. Bij aangetekend schrijven van 28 augustus 2007 aan [B] deelt [A] aan [B] mee:
“Het spel (om mij op een oneigenlijke manier op een zijspoor te zetten) dat jij op dit moment (al dan niet i.s.m. andere partijen) speelt, schaadt in ernstige mate - en dat kan ik volledig bewijzen en onderbouwen - de toekomst van onze bedrijven, het product Sample Navigator en de belangen van klanten en relaties.
(…)
Tot slot geef je aan dat je ook mijn rol als aandeelhouder/investeerder wilt beëindigen. Jouw recente wijze van opereren geeft niet blijk van de benodigde sociale en communicatieve vaardigheden en evenmin van professionele capaciteiten. De laatste weken bereiken mij overigens ook berichten vanuit diverse relaties van WINST BV, over technisch onvermogen en een discutabele zakelijke instelling van jouw kant. Ik ben ook van mening dat een verdere zakelijke samenwerking met jou voor mij niet wenselijk is. Het lijkt me niet in mijn belang om mijn naam en reputatie in de toekomst aan die van jou verbonden te laten blijven.
Misschien kun jij op korte termijn met een schriftelijk voorstel komen, waarin je een voorstel doet om mij als aandeelhouder uit de bestaande vennootschappen uit te kopen.
(…)
Met vriendelijke groet,
[A] Beheer B.V.
[voornaam A] [A] (directeur)”
2.11. Bij brief van 12 september 2007 heeft de raadsman van [A] [B] gesommeerd om binnen 24 uur te bevestigen dat hij al het nodige zal doen om [A] als bestuurder van ICTrack aan te stellen en haar in staat te stellen haar werkzaamheden als bestuurder te verrichten. Tevens wordt aangekondigd dat bij gebreke van deze bevestiging [A] zich zal wenden tot de Ondernemingskamer van het Gerechtshof te Amsterdam met het verzoek [B] als bestuurder te schorsen.
2.12. Bij brief van 12 september 2007 heeft de raadsman van [A] Lizatec gesommeerd om binnen 24 uur te bevestigen dat Lizatec met onmiddellijke ingang alle verkoopactiviteiten met betrekking tot Sample Navigator zal staken, als ook dat Lizatec het gerealiseerde computerprogramma, inclusief de broncode, uitsluitend aan ICTrack zal overdragen.
3. Het geschil
3.1. [A] vordert samengevat -:
a. [B] te bevelen al datgene te doen wat nodig is om [A] te doen benoemen tot bestuurder van ICTrack;
b. [B] te verbieden namens ICTrack besluiten te nemen en/of rechtshandelingen te verrichten, zonder schriftelijke instemming van [A];
c. [B] te bevelen [A] toegang te verschaffen tot het pand van ICTrack, alsmede tot het computernetwerk;
d. [B] en Lizatec te verbieden de rechten op de Sample Navigator te vervreemden;
e. Lizatec te veroordelen de verkoop van Sample Navigator te staken;
f. [B] en Lizatec te verbieden om zich op negatieve wijze uit te laten over [A].
3.2. [A] legt aan haar vorderingen ten grondslag dat [B] wanprestatie jegens haar pleegt door de afspraak omtrent het doen benoemen van [A] tot bestuurder van ICTrack niet na te komen en onrechtmatig jegens [A] handelt, door te trachten haar buiten spel te zetten en de Sample Navigator buiten haar bereik te brengen.
[A] stelt dat ook Lizatec onrechtmatig jegens haar handelt door de intellectuele eigendomsrechten niet aan ICTrack over te dragen. Lizatec handelt ook onrechtmatig doordat zij profiteert van het onrechtmatig handelen van [B] jegens [A]. Ten slotte stelt [A] dat [B] en Lizatec onrechtmatig handelen door zich in het zakelijke netwerk van [A] op onjuiste en grievende wijze over haar uit te laten.
3.3. [B] en Lizatec voeren verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
4. De beoordeling
Benoeming [A] tot bestuurder
4.1. Partijen zijn het er over eens zijn dat [A] en [B], bij de oprichting van ICTrack zijn overeengekomen dat [A] in een later stadium zou toetreden tot het bestuur.
[A] stelt dat zij recht heeft op nakoming van die overeenkomst. Volgens haar is dit voor ICTrack van groot belang om intern orde op zaken te stellen en om te voorkomen dat de IE-rechten op Sample Navigator worden verkwanseld. [B] betwist dat [A] (nog) recht heeft op nakoming van die overeenkomst. Zij voert daartoe aan dat nimmer is afgesproken op welk moment een dergelijke benoeming aan de orde zou zijn. Ook heeft zij een beroep gedaan op onvoorziene omstandigheden. Zij stelt daartoe dat het, door verschil van inzicht over het te voeren beleid en het structureel achterwege blijven van commerciële activiteiten, in het belang van ICTrack is de samenwerking met [A] te beëindigen. Voorts stelt zij dat [A] in strijd heeft gehandeld met het belang van ICTrack door contact te zoeken met de bank om het borgstellingskrediet te dwarsbomen, de provincie Flevoland te informeren over vermeende subsidiefraude en onjuiste informatie te verschaffen aan (potentiële) klanten en distributeurs. Deze omstandigheden zijn, volgens haar, van dien aard dat van haar in redelijkheid niet gevergd kan worden dat zij de overeenkomst nakomt. Ten slotte voert zij aan dat ICTrack zich op dit moment financieel geen tweede bestuurder kan veroorloven.
4.2. Voorop staat dat de vordering sub a. zich tot [B] richt in haar hoedanigheid van aandeelhoudster van ICTrack. Het is immers de algemene vergadering van aandeelhouders (ava) van ICTrack door wie [A] benoemd zou moeten worden als bestuurster. De hier bedoelde vordering komt er dan ook op neer dat de voorzieningenrechter [B] dient te bevelen om, in een ter benoeming van [A] tot bestuurster uit te roepen ava, te stemmen vóór die benoeming.
4.3. [B] beroept zich er in de eerste plaats op dat zij pas gehouden is mee te werken aan de benoeming van [A] tot bestuurster ´zodra de eerste betalende klant binnen was`. [A] heeft hetzelfde ook gesteld in punt 27 van de dagvaarding. Gesteld noch gebleken is echter dat de eerste betalende klant binnen is.
4.4. Zelfs echter als de eerste betalende klant wel binnen zou zijn, dan zou toewijzing van de vordering betekenen dat er een zeer groot risico ontstaat dat de vennootschap onbestuurbaar wordt. Benoeming van [A] tot bestuurder zou er immers toe leiden dat er een tweehoofdig bestuur ontstaat waarbij ieder der bestuurders in gelijke mate bevoegd is en tevens houder is van 50% van het aandelenkapitaal. Gelet op de gebleken fundamentele verschillen van inzicht tussen [A] en [B], alsmede de huidige slechte verhoudingen tussen hen, is het waarschijnlijk dat er een impasse zal ontstaan binnen het bestuur. De thans reeds bestaande impasse binnen de ava, aangaande de benoeming van [A] tot bestuurder, zou zich dan uitstrekken tot het bestuur hetgeen als hoogst onwenselijk en strijdig met het belang van ICTrack moet worden beschouwd alsmede van haar aandeelhouders en andere bij de vennootschap betrokken partijen. De voorzieningenrechter zoekt daarbij aansluiting bij de rechtspraak van de Ondernemingskamer die meermaals heeft geoordeeld dat het doen ontstaan van een bestuurlijke impasse een gegronde reden vormt om te twijfelen aan een juist beleid.
4.5. De slotsom moet zijn dat het gevorderde zal worden afgewezen.
Verbod [B] tot het nemen van besluiten en/of rechtshandelingen te verrichten
4.6. Gezien in het licht van de afwijzing van het onder a. van het petitum gevorderde komt deze vordering, die volgens de formulering alle te nemen besluiten en/of rechtshandelingen van ICTrack raakt, er in feite op neer dat de vennootschap bestuurloos zou worden. Ook deze vordering dient daarom te worden afgewezen.
Bevel om [A] toegang te verschaffen tot het pand en het computernetwerk van ICTrack
4.7. Overwogen wordt dat het niet aan [B], maar aan ICTrack is om [A] toegang te verschaffen tot het pand en het computernetwerk van ICTrack. Dat [B] bestuurder is van ICTrack maakt dat niet anders. Ook deze vordering zal worden afgewezen.
Verbod [B] en Lizatec om de rechten op Sample Navigator te vervreemden
4.8. Tussen partijen is niet in geschil dat de rechten van Sample Navigator berusten bij ICTrack of Lizatec, derhalve niet bij [B]. Nu de vordering is ingesteld tegen [B] kan zij daarom geen doel treffen en dient zij te worden afgewezen.
Voor wat betreft Lizatec legt [A] aan haar vordering ten grondslag dat Lizatec onrechtmatig jegens haar handelt door de rechten van Sample Navigator in strijd met de overeenkomst van 6 maart 2006 nog immer niet aan ICTrack over te dragen. Volgens [A] profiteert Lizatec daarmee van de wanprestatie c.q. het onrechtmatig handelen van [B] jegens [A] (door te trachten [A] buiten spel te zetten en de rechten op de Sample Navigator buiten haar bereik te brengen).
4.9. Lizatec heeft dit betwist, daartoe stellende dat de rechten conform de overeenkomst pas overgaan op ICTrack op het moment dat Lizatec volledige betaling voor haar werkzaamheden heeft ontvangen. Volgens Lizatec is dit niet het geval, zodat de rechten vooralsnog bij Lizatec berusten. Het is niet voldoende aannemelijk geworden dat in een eventueel bodemgeschil zal worden geoordeeld dat de handelwijze van Lizatec onrechtmatig jegens [A] is. Voorts heeft [A] onvoldoende aannemelijk gemaakt dat Lizatec de rechten op Sample Navigator zal vervreemden aan een derde. Ten overvloede wordt overwogen dat [A] andere middelen ter beschikking staan ter verzekering van de door haar gepretendeerde rechten, die de voorzieningenrechter meer toegesneden oordeelt. Deze vordering zal derhalve worden afgewezen.
Gebod Lizatec om de verkoop van Sample Navigator te staken
4.10. [A] legt aan haar vordering ten grondslag dat Lizatec onrechtmatig jegens haar handelt door verkoopactiviteiten met betrekking tot Sample Navigator te ontplooien, terwijl Lizatec uitsluitend door ICTrack was “ingehuurd” om het computerprogramma Sample Navigator te realiseren. Volgens [A] profiteert Lizatec daarmee willens en wetens van de wanprestatie c.q. het onrechtmatig handelen van [B] jegens [A]. Lizatec betwist dat zij verkoopactiviteiten ontplooit of onrechtmatig handelt jegens [A], door te profiteren van wanprestatie of samenspanning. Overwogen wordt dat de gestelde verkoopactiviteiten door [B] en Lizatec gemotiveerd worden betwist en door [A] onvoldoende zijn onderbouwd. De vordering zal worden afgewezen.
Verbod [B] en Lizatec om zich op negatieve wijze uit te laten over [A]
4.11. [A] legt aan deze vordering ten grondslag dat [B] en Lizatec onrechtmatig jegens haar handelen door zich tegenover het zakelijke netwerk van [A] op negatieve wijze uit te laten over (de capaciteiten van) [A]. De negatieve uitlatingen zijn door [B] en Lizatec betwist en door [A] onvoldoende onderbouwd, zodat ook dit deel van de vordering zal worden afgewezen.
Proceskosten
4.12. [A] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld.
De kosten aan de zijde van [B] en Lizatec worden begroot op:
- vast recht EUR 502,00 (2 x EUR 251,00)
- salaris 0,00
Totaal EUR 502,00
5. De beslissing
De voorzieningenrechter
5.1. wijst het gevorderde af,
5.2. veroordeelt [A] in de proceskosten, aan de zijde van [B] en Lizatec tot op heden begroot op EUR 502,00.
Dit vonnis is gewezen door mr. G. van Rijssen en in het openbaar uitgesproken door mr. Y. Telenga op 5 november 2007.