Uitspraak
RECHTBANK ZWOLLE – LELYSTAD
sector kanton – locatie Lelystad
zaaknr. : 310146 HA 06-236
datum : 3 mei 2006
Beschikking op een verzoek tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst
in de zaak van:
de besloten vennootschap
SANDOZ B.V.,
statutair gevestigd te Weesp, kantoorhoudende te Almere,
verzoekende partij, verder te noemen Sandoz,
gemachtigde mr. B.J. van Spaendonck, advocaat te Amsterdam,
tegen
[WERKNEMER],
wonende te [woonplaats],
verwerende partij, verder te noemen [werknemer],
gemachtigde mr. M.M.J.M. Hagenaars-de Gauw, werkzaam bij DAS Rechtsbijstand te
‘s-Hertogenbosch.
De procedure
De kantonrechter heeft kennis genomen van:
- het verzoekschrift
- het verweerschrift.
De mondelinge behandeling is gehouden op 21 april 2006.
Verschenen zijn:
- Sandoz, vertegenwoordigd door mevr. L. Rijsdijk (Hoofd HR), bijgestaan door mr. Van Spaendonck voornoemd;
- [werknemer], bijgestaan door mr. Hagenaars-de Gauw voornoemd.
Het geschil
Het verzoek van Sandoz strekt ertoe dat de tussen partijen bestaande arbeidsovereenkomst wordt ontbonden wegens gewichtige redenen, gelegen in een verandering in de omstandigheden.
[werknemer] heeft zich verweerd. Hij heeft primair verzocht het verzoek af te wijzen. Subsidiair, voor het geval het verzoek tot ontbinding wordt toegewezen, heeft hij verzocht om hem een billijke vergoeding toe te kennen. Zowel primair als subsidiair heeft hij verzocht om Sandoz in de proceskosten te veroordelen.
De vaststaande feiten
Tussen partijen staat als enerzijds gesteld en anderzijds erkend dan wel niet of onvoldoende gemotiveerd betwist -mede op grond van de overgelegde producties, voorzover de inhoud daarvan niet is weersproken- het volgende vast:
1.1
[werknemer], thans [X] jaren oud, is sinds [datum] werkzaam bij (de rechtsvoorgangers van) Sandoz, een onderneming die zich begeeft op het gebied van vervaardiging, marketing en distributie van generieke geneesmiddelen. Sandoz behoort tot de Novartis Groep.
1.2
Laatstelijk –sinds 1 januari 2005- was [werknemer] werkzaam in de functie van Country Head bij de business unit Biopharmaceuticals tegen een bruto salaris van € 5.900,00 per maand exclusief vakantiebijslag en een dertiende maand. Daarnaast komt [werknemer] een incentive toe, die volgens de arbeidsovereenkomst is vastgesteld op een target van 30% van zijn brutojaarsalaris.
1.3
[werknemer] is bij Sandoz werkzaam geweest in de functies van artsenbezoeker, specialistenbezoeker, district service officer, marktonderzoeker, regionaal sales manager, area sales manager, hoofd marketing & sales en country head Biopharmacueticals.
1.4
Door Sandoz is in 2004 besloten tot de oprichting van voormelde business unit Biopharmaceuticals; dit ten behoeve van de verkoop en marketing van biopharmaceutische geneesmiddelen. Een van die geneesmiddelen betreft het geneesmiddel Omnitrope, het eerste door Sandoz ontwikkelde biopharmaceutische geneesmiddel. Van dit geneesmiddel bestond in januari 2005 de verwachting dat dit in juni 2005 –na goedkeuring door de Europese Commissie- op de markt geïntroduceerd zou kunnen worden. Onder meer omdat Omnitrope eerst in april 2006 is goedgekeurd door de Europese Commissie is thans de verwachting dat het geneesmiddel in juni 2006 op de geneesmiddelenmarkt geïntroduceerd wordt.
1.5
Bij schrijven van 30 januari 2006 is [werknemer] namens Sandoz medegedeeld dat zijn functie per 15 februari 2006 komt te vervallen.
De beoordeling
2.1
Aan haar verzoek heeft Sandoz ten grondslag gelegd, kort samengevat en voor zover te dezen relevant, dat in de loop van 2005 duidelijk werd (bij gelegenheid van de mondelinge behandeling is door Sandoz betoogd dat dit al begin 2005 duidelijk werd) dat goedkeuring door de Europese Commissie en daarmee toelating tot de geneesmiddelenmarkt van Omnitrope aanzienlijker langer zou gaan duren dan aanvankelijk werd verwacht en dat hierom de business unit Biopharmaceuticals voorlopig geen producten te verkopen zou hebben. Dit was voor Sandoz aanleiding, naar zij heeft aangevoerd, die unit op te heffen. Naar zij heeft betoogd is besloten de verkoop en marketing van biopharmaceutica onder te brengen bij de reeds bij Sandoz bestaande verkooporganisatie, die zich richt op verkoop aan ziekenhuizen. De omstandigheid dat Omnitrope inmiddels is goedgekeurd door de Europese Commissie is voor Sandoz, naar zij voorts heeft gesteld, geen aanleiding opnieuw een afzonderlijke unit of functie voor de verkoop en marketing van Omnitrope en de andere bij haar nog in ontwikkeling zijnde biopharmaceutica te creëren. De omzetverwachtingen van Omnitrope kunnen dit volgens Sandoz niet rechtvaardigen, terwijl andere biopharmaceutische producten volgens Sandoz pas verwacht worden in 2007 en in 2008.
Nu Sandoz zich voorts de afgelopen zes maanden tot het uiterste heeft ingespannen om voor [werknemer] een passende functie te vinden binnen de Novartis organisatie, zowel nationaal als internationaal, maar daarin niet is geslaagd en een [werknemer] passende functie ook niet binnen afzienbare termijn ter beschikking zal komen, is er sprake van een verandering in de omstandigheden op grond waarvan het billijk is dat de arbeidsovereenkomst op korte termijn wordt ontbonden, aldus Sandoz.
2.2
[werknemer] heeft ten verwere aangevoerd, kort samengevat en voor zover te dezen relevant, dat er geen sprake is van een verandering in de omstandigheden. Naar [werknemer] heeft betoogd is hij immers in januari 2005 begonnen als Country Head Biopharmaceuticals, de unit die was opgezet om de verkoop en marketing van Omnitrope en de nog verder in ontwikkeling zijnde biopharmaceutische geneesmiddelen bij Sandoz te verzorgen. Nu vaststaat dat Omnitrope in juni 2006 wordt geïntroduceerd en dus op de markt gebracht gaat worden, bestaat er volgens [werknemer] in de huidige situatie dan ook geen verschil met de situatie toen hij de functie van Country Head kreeg. Volgens [werknemer] rechtvaardigen de geprognostiseerde omzetcijfers met betrekking tot het geneesmiddel Omintrope wel degelijk een afzonderlijke afdeling en functie. Hij heeft daarbij verwezen naar het door hem overgelegde stuk uit het sales & marketing plan van januari 2005. Hij heeft er in dit verband voorts op gewezen dat nog meer biopharmaceutische geneesmiddelen in ontwikkeling zijn c.q. zich in de registratiefase bevinden, zodat er volgens hem dan ook voldoende werkzaamheden voorhanden zijn voor hem. [werknemer] heeft daaraan toegevoegd dat Sandoz, die met name aan apothekers verkoopt, in Nederland (nog) geen bestaande verkooporganisatie heeft, die zich richt op verkoop aan ziekenhuizen c.q. specialisten. Daarvoor moet volgens hem medisch geschoold personeel worden aangetrokken.
2.3
Om het verzoek van Sandoz te kunnen inwilligen zal aannemelijk moeten zijn dat er sprake is van veranderingen in de omstandigheden, welke van dien aard zijn, dat het billijk is dat de arbeidsovereenkomst dadelijk of na korte termijn behoort te eindigen. Anders dan de kantonrechter bij gelegenheid van de mondelinge behandeling nog als zijn voorlopig oordeel te kennen had gegeven, is de kantonrechter thans echter van oordeel dat van dergelijke omstandigheden onvoldoende gebleken is. Daartoe wordt het volgende overwogen.
Vaststaat dat [werknemer] vanaf oktober 1983 en thans dus al bijna 23 jaren bij Sandoz in dienst is. Ook is niet weersproken –en daarvan kan dan ook evenzeer worden uitgegaan- dat [werknemer] steeds goed heeft gefunctioneerd. Tevens staat vast dat [werknemer] toen hij met ingang van 1 januari 2005 de functie van hoofd van de net nieuw opgerichte business unit Biopharmaceuticals aanvaardde al 7 jaren werkzaam was als hoofd van de afdeling Marketing & Sales en dat hij de functie van Country Head van de business unit Biophramaceuticals heeft aanvaard, omdat dit voor hem een promotie opleverde. Tenslotte is door Sandoz bij gelegenheid van de mondelinge behandeling aangevoerd dat hoewel Omnitrope inmiddels is goedgekeurd door de Europese Commissie dit geen reden voor haar vormt om de business unit Biopharmaceuticals opnieuw op te richten en de functie van Country Head te doen herleven. Volgens haar waren de omzetprognoses met betrekking tot het geneesmiddel Omnitrope, welke prognoses ten grondslag lagen aan de oprichting van de business unit Biopharmaceuticals en het creëren van de door [werknemer] aanvaarde functie van Country Head, te optimistisch, heeft Sandoz deze moeten bijstellen en rechtvaardigen die bijgestelde prognoses niet het creëren van een nieuwe functie. Al deze feiten en omstandigheden in beschouwing nemende, is de kantonrechter van oordeel dat geen sprake is van feiten en omstandigheden, welke van dien aard zijn, dat het billijk is dat de tussen partijen gesloten arbeidsovereenkomst wordt ontbonden. Indien het verzoek van Sandoz gehonoreerd zou worden, zou dit impliceren dat een door haar foutief, namelijk te optimistisch gemaakte inschatting van de omzetresultaten van Omnitrope voor rekening in risico van [werknemer] komt. Gezien tegen de achtergrond van de hiervoor geschetste feiten en omstandigheden, in het bijzonder gelet op de lange en goede staat van dienst van [werknemer] en het feit dat hij een goede functie bij Sandoz heeft opgegeven in de verwachting dat hij zich zou kunnen verbeteren, zou dit niet billijk zijn.
Voor het oordeel dat er geen sprake is van veranderingen in de omstandigheden die de verzochte ontbinding rechtvaardigen, is mede redengevend dat onvoldoende aannemelijk is geworden dat er thans dan wel op afzienbare termijn geen werk voor [werknemer] is of zal zijn in het kader van de verkoop en marketing van de biopharmaceutische geneesmiddelen. Sandoz heeft in dit verband betoogd dat zij de betreffende activiteiten, die oorspronkelijk dus waren toebedacht aan de business unit Biopharmaceuticals, zal gaan onderbrengen bij haar reeds bestaande verkooporganisatie, die zich richt op verkoop aan ziekenhuizen. Van feiten en omstandigheden waarom niet ook [werknemer] een hem passende functie bij het verrichten van die activiteiten zou kunnen worden toebedeeld, is onvoldoende gebleken, met name in het licht van de omstandigheid dat [werknemer] bij Sandoz een groot scala aan functies heeft bekleed en dus, naar mag worden aangenomen, een ruime relevante werkervaring heeft opgebouwd. Voorzover hij eventuele medische kennis mocht ontberen, mag van Sandoz handelend als goed wekgeefster verwacht worden dat zij [werknemer] laat bijscholen. Sandoz heeft dan wel gesteld dat het creëren van een afzonderlijke functie voor de verkoop en marketing van biopharmaceuticals, gelet op de te verwachten omzetten niet gerechtvaardigd is, maar dit is onvoldoende onderbouwd. In elk geval waren de verwachtingen in 2004 nog zodanig dat er een afzonderlijke business unit voor in het leven werd geroepen (bestaande uit maar liefst vier medewerkers), terwijl ook de omzetprognoses met betrekking tot het geneesmiddel Omnitrope in het sales & marketing plan van januari 2005 aanzienlijk beter zijn dan de door Sandoz bij gelegenheid van de mondelinge behandeling genoemde omzetcijfers. Van Sandoz had dan ook verwacht hebben mogen worden dat zij haar stelling dat de te verwachten omzetcijfers met betrekking tot Omnitrope en de andere bij haar in ontwikkeling zijnde biopharmaceutische geneesmiddelen zodanig gering zijn dat dit het in dienst houden van [werknemer] niet rechtvaardigt met belegstukken zou hebben onderbouwd. Dat heeft zij echter niet gedaan.
De slotsom is dan ook dat naar het oordeel van de kantonrechter niet kan worden volgehouden dat er sprake in van een zodanige verandering in de omstandigheden dat het billijk is dat de arbeidsovereenkomst wordt ontbonden. Het betoog van Sandoz er, kort gezegd, op neerkomende dat voor [werknemer] een drietal passende functies in respectievelijk Canada, Portugal en Indonesië voorhanden waren, maar dat dit door een betrekkelijk passieve en kieskeurige houding van [werknemer] op niets is uitgelopen, kan aan die slotsom niets afdoen. Dit geldt temeer nu vaststaat dat de functie in Portugal slechts een kortlopend project betrof, terwijl voorts voor wat betreft de functies in Canada en in Indonesië naar het oordeel van de kantonrechter, gelet op de hiervoor geschetste feiten en omstandigheden, in redelijkheid niet van [werknemer] verwacht hoeft te worden, mede nu hij vanaf het begin van zijn in diensttreding bij (de rechtsvoorganger van) Sandoz in 1983 tot op heden steeds voor Sandoz werkzaam is geweest in de Benelux en voorts gelet op zijn thuissituatie –[werknemer] is onlangs gescheiden en heeft twee kinderen van 16 en 19 jaren oud-, dat hij thans voor langere tijd buiten de Benelux gaat werken.
2.4
Op grond van het vorenstaande zal het verzoek van Sandoz worden afgewezen.
2.5
Sandoz zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld.
De beslissing
De kantonrechter:
- wijst het verzoek af;
- veroordeelt Sandoz in de proceskosten. Deze kosten worden, voorzover tot op heden aan de zijde van [werknemer] gevallen, begroot op € 400,00 voor salaris gemachtigde.
Aldus gegeven door mr. M.J.C.M. Manders, kantonrechter te Lelystad, en uitgesproken in de openbare terechtzitting van 3 mei 2006, in tegenwoordigheid van de griffier.