Uitspraak
vonnis
RECHTBANK UTRECHT
Sector handels- en familierecht
zaaknummer / rolnummer: 257718 / KG ZA 08-1118
Vonnis in kort geding van 10 december 2008
in de zaak van
[eiser],
wonende te Wassenaar,
eiser,
advocaat mr. D.G. Lasschuit,
tegen
1. de vereniging
VERENIGING WIKIMEDIA NEDERLAND,
gevestigd te Utrecht,
2. de stichting
STICHTING WIKIMEDIA NEDERLAND,
gevestigd te Waalre,
gedaagden,
advocaten mr. H. Struik en mr. M. Briët.
Eiser zal hierna [eiser] worden genoemd. Gedaagden zullen gezamenlijk
Wikimedia Nederland c.s. worden genoemd. Gedaagde sub 1 zal
Vereniging Wikimedia Nederland worden genoemd en gedaagde sub 2 zal Stichting Wikimedia Nederland worden genoemd.
1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding van 11 november 2008,
- de bij brief van 13 november 2008 toegezonden producties 1 tot en met 13 van [eiser],
- akte overlegging producties 1 tot en met 6 en wijziging van eis van 20 november 2008 van [eiser],
- de bij brief van 24 november 2008 toegezonden productie 7 van [eiser],
- de bij brief van 21 november 2008 toegezonden producties 1 tot en met 11 van
Wikimedia Nederland c.s.,
- de bij brief van 21 november 2008 toegezonden producties 12 en 13 van
Wikimedia Nederland c.s.,
- de bij brief van 23 november 2008 toegezonden productie 14 van
Wikimedia Nederland c.s.,
- de bij brief van 25 november 2008 toegezonden producties 15 en 16 van
Wikimedia Nederland c.s.,
- de mondelinge behandeling van 25 november 2008,
- de pleitnota van [eiser],
- de pleitnota van Wikimedia Nederland c.s.
1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.
2. De feiten
2.1. Wikipedia is een gemeenschapsproject met als doel om in elke taal een complete encyclopedie op het internet te creëren. Ieder persoon kan een bijdrage toevoegen aan Wikipedia of een bestaande tekst aanvullen of corrigeren.
2.2. Op het internet is een Nederlandse versie van Wikipedia actief.
2.3. Wikipedia is een project van Wikimedia Foundation welke organisatie is opgericht naar het recht van de staat Florida in de Verenigde Staten.
2.4. Wikimedia Foundation wordt ondersteund door lokale “chapters”.
Vereniging Wikimedia Nederland is de Nederlandse “chapter” van Wikimedia Foundation.
2.5. Omstreeks april 2008 is op de website van Wikipedia een artikel over [eiser] (hierna het artikel) verschenen welk artikel is geschreven door een zekere [X].
2.6. [X] is een zogenoemde moderator. Dit is een geregistreerde gebruiker die extra bevoegdheden heeft ten opzichte van een gewone gebruiker van Wikipedia waaronder het kunnen verwijderen van een pagina of een bepaalde versie daarvan.
2.7. Het artikel is op 31 augustus 2008 door [X] gewijzigd.
2.8. [eiser] heeft op 5 september 2008 een brief gestuurd aan
Wikimedia Nederland c.s. waarin hij haar aansprakelijk heeft gesteld voor de door hem geleden schade wegens de, naar hij stelt, onrechtmatigheid van passages uit het artikel. [eiser] heeft (onder meer) verwijdering van het artikel en bekendmaking van de personalia van [X] gevorderd. Hieraan heeft Wikimedia Nederland c.s. geen gevolg gegeven.
2.9. Op 8 en 9 september 2008 heeft [X] enige wijzigingen in het artikel aangebracht.
2.10. Bij brief van 29 september 2008 heeft [eiser] Wikimedia Nederland c.s. nogmaals gesommeerd de personalia van [X] bekend te maken waaraan niet is voldaan.
3. Het geschil
3.1. [eiser] vordert bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad:
primair
A. veroordeling van Wikimedia Nederland c.s. om het artikel over [eiser] binnen 3 dagen na betekening van het vonnis van Wikipedia te verwijderen en verwijderd te houden;
B. veroordeling van Wikimedia Nederland c.s. om binnen 3 dagen na betekening van het vonnis de personalia van auteur [X] bekend te maken;
C. het onder A en B gevorderde op verbeurte van een dwangsom van € 1.000,- per dag voor iedere dag of gedeelte van een dag dat Wikimedia Nederland c.s. in gebreke blijft aan het te dezen te wijzen vonnis te voldoen;
D. veroordeling van Wikimedia Nederland c.s. in de proceskosten;
subsidiair
A. veroordeling van Wikimedia Nederland c.s. tot verwijdering van de link van de
Nederlandstalige Wikipedia (www.wikipedia.nl) naar nl.wikipedia.org;
B. veroordeling van Wikimedia Nederland c.s. in de proceskosten.
3.2. Wikimedia Nederland c.s. voert verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
4. De beoordeling
4.1. [eiser] baseert zijn vordering op de stelling dat het artikel over hem niet alleen tal van onjuistheden bevat maar dat de daar gedane beweringen hemzelf en zijn gezin onnodig grieven en onrechtmatig zijn. [eiser] stelt hierdoor schade te hebben geleden. Hij wenst aangifte te doen tegen de auteur [X] wegens smaadschrift en hem tevens aansprakelijk te stellen voor de door hem geleden schade omdat [X] volgens [eiser] onrechtmatig jegens hem heeft gehandeld door dit artikel te schrijven. Hiervoor heeft hij de persoonsgegevens nodig van deze [X]. Deze gegevens moeten naar de mening van [eiser] bij Wikimedia Nederland c.s. bekend zijn. Dit blijkt volgens [eiser] onder meer uit het feit dat hij op 5 september 2008 een brief heeft gestuurd naar Wikimedia Nederland c.s. waarin werd verzocht het artikel te verwijderen en zeer kort daarna, op 8 en 9 september 2008, het artikel door [X] is aangepast waarbij stelligheden werden afgezwakt en verwijderd.
4.2. Daarnaast is [eiser] van mening dat ook Wikimedia Nederland c.s. onrechtmatig jegens hem heeft gehandeld. Zij biedt immers een platform voor derden om daarop hun artikelen te plaatsen en heeft daarop invloed. Zij dient er voor te waken dat geen onjuiste en onnodig grievende artikelen over personen op de site worden geplaatst. Als dit toch gebeurt, dient Wikimedia Nederland c.s. direct in te grijpen hetgeen in casu tot nu toe niet is gebeurd. Naar de mening van [eiser] benoemt Wikimedia Nederland c.s. de moderatoren, stelt zij richtlijnen op en heeft zij de uiteindelijke verantwoordelijkheid over de Nederlandstalige artikelen. Hieruit dient dan ook te worden afgeleid dat het wel degelijk Wikimedia Nederland c.s. is die verantwoordelijk is voor de Nederlandse activiteiten. Zij geeft naar de mening van [eiser] feitelijk leiding aan de gewraakte activiteiten. Volgens [eiser] krijgen de moderatoren hun extra bevoegdheden van Wikimedia Nederland c.s. en bewerkstelligen zij dat [X] niet zijn IP-adres hoeft te noemen terwijl dat bij gewone gebruikers wel is vereist. Op grond van het voorgaande vordert [eiser] van
Wikimedia Nederland c.s. verwijdering en het verwijderd houden van het artikel van Wikipedia. Voorzover Wikimedia Nederland c.s. niet bij machte is het artikel te verwijderen, dient volgens [eiser] de link van de Nederlandse Wikipedia met de Amerikaanse moeder te worden doorgesneden tot het moment waarop de werkelijk verantwoordelijke het artikel heeft verwijderd.
4.3. Wikimedia Nederland c.s. betwist een rol te spelen bij het maken van de inhoud of het aanbieden van Wikipedia zodat zij daarvoor naar haar mening niet aansprakelijk kan worden gesteld. Het is Wikimedia Foundation die volgens Wikimedia Nederland c.s. de inhoud van Wikipedia voor raadpleging via het internet beschikbaar stelt en houdt. De internetgebruiker maakt namelijk contact met de servers van Wikimedia Foundation. Wie www.wikipedia.nl intikt als internetadres, wordt automatisch doorgeleid naar www.wikipedia.org. Wikimedia Foundation is houdster van beide domeinnamen.
Vereniging Wikimedia Nederland is volgens haar een onafhankelijke organisatie die ondersteunende activiteiten voor Wikimedia Foundation verricht zoals het organiseren van lokale bijeenkomsten en projecten. Zij is te beschouwen als een soort fanclub en speelt naar eigen zeggen geen enkele rol bij de aanmelding en registratie van gebruikers en heeft geen zeggenschap over wat er op Wikipedia staat. Dit loopt volgens haar allemaal via
Wikimedia Foundation. Vereniging Wikimedia Nederland is dan ook niet bij machte het artikel te verwijderen zoals door [eiser] wordt gevorderd. Stichting Wikimedia Nederland is dat evenmin en leidt bovendien een slapend bestaan.
4.4. Volgens Wikimedia Nederland c.s. kan een gebruiker zich weliswaar registreren maar het opgeven van persoonsgegevens is daarbij niet vereist. Deze aanmeldingen geschieden altijd via Wikimedia Foundation. Wikimedia Nederland c.s. heeft geen informatie over de identiteit van de gebruikers. Tevens stelt zij geen invloed te hebben op degenen die waken over de inhoud van artikelen op Wikipedia, de zogenoemde moderatoren. Een moderator heeft de beschikking over extra mogelijkheden en krijgt zijn technische bevoegdheden daartoe volgens Wikimedia Nederland c.s. van
Wikimedia Foundation. De moderatoren worden benoemd door de zogenoemde Nederlandse Wikipedia-gemeenschap en niet door Wikimedia Nederland c.s. waarbij wordt verwezen naar de daarvoor door de gemeenschap opgestelde regelingen. Volgens Wikimedia Nederland c.s. beschikt zij ten aanzien van de Wikipedia-gebruikers (waaronder [X]) niet over enig ander gegeven dan hetgeen iedereen op de Wikipedia website kan waarnemen waardoor zij aan de vordering tot bekendmaking van de personalia van [X] niet kan voldoen.
4.5. Nog daargelaten wat van de gestelde onrechtmatigheid van passages uit het artikel zij, de voorzieningenrechter is van oordeel dat [eiser], in het licht van de gemotiveerde betwisting van Wikimedia Nederland c.s., onvoldoende aannemelijk heeft gemaakt dat
Wikimedia Nederland c.s. zeggenschap heeft over de beschikbaarstelling en de inhoud van de Nederlandse versie van Wikipedia. Niet alleen blijkt uit de statuten van
Wikimedia Nederland c.s. het tegendeel, ook uit de feitelijke gang van zaken valt dit standpunt niet zonder meer af te leiden. Daar komt bij dat naar het oordeel van de voorzieningenrechter niet is gebleken van een gezagsstructuur tussen
Wikimedia Foundation en Wikimedia Nederland c.s. hetgeen bij het standpunt van
Wikimedia Nederland c.s. aansluit. Uit vorenomschrevene volgt dat niet voldoende aannemelijk is geworden dat Wikimedia Nederland c.s. zelfstandig tot verwijdering van het artikel in staat is danwel invloed kan uitoefenen op verwijdering van het artikel door
Wikimedia Foundation of een ander verantwoordelijke zodat dit gedeelte van de vordering zal worden afgewezen.
4.6. Nu Wikimedia Nederland c.s. heeft betwist in het bezit te zijn van de personalia van [X] en tevens niet aannemelijk is geworden dat Wikimedia Nederland c.s. invloed heeft op de Nederlandse versie van Wikipedia in het algemeen en op de registratie van de moderatoren in het bijzonder, is onvoldoende aannemelijk gemaakt dat
Wikimedia Nederland c.s. wel over de gegevens van [X] beschikt. Hieruit volgt dat dit gedeelte van de vordering eveneens zal worden afgewezen.
4.7. Nu de primaire vorderingen onder A en B zullen worden afgewezen, ontbreekt een grond voor het opleggen van een dwangsom alsmede tot veroordeling van
Wikimedia Nederland c.s. in de proceskosten zodat ook het primair onder C en D gevorderde zal worden afgewezen. Uit het vorenoverwogene volgt tevens dat niet is gebleken dat Wikimedia Nederland c.s. in staat is de link van de Nederlandse Wikipedia naar de Amerikaanse www.wikipedia.org door te snijden tot het moment waarop het artikel wordt verwijderd zodat ook het subsidiair gevorderde zal worden afgewezen.
4.8. [eiser] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Wikimedia Nederland c.s. worden begroot op:
- vast recht EUR 254,00
- salaris advocaat 816,00
Totaal EUR 1.070,00
5. De beslissing
De voorzieningenrechter
5.1. wijst de vorderingen af,
5.2. veroordeelt [eiser] in de proceskosten, aan de zijde van Wikimedia Nederland c.s. tot op heden begroot op EUR 1.070,00.
Dit vonnis is gewezen door mr. H.J. Schepen en in het openbaar uitgesproken op 10 december 2008.
?