Uitspraak
uitspraak
RECHTBANK 's-HERTOGENBOSCH
Sector Strafrecht
Parketnummer: 01/835168-05
Uitspraakdatum: 21 december 2012
Beslissing verlenging terbeschikkingstelling
Beslissing in de zaak van:
[terbeschikkinggestelde],
geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1966,
verblijvende in [kliniek].
Het onderzoek van de zaak.
Bij vonnis van de rechtbank van 15 december 2005 is betrokkene ter beschikking gesteld. Deze terbeschikkingstelling is voor het laatst, bij beschikking van deze rechtbank van 20 december 2010 met twee jaar verlengd.
De vordering van de officier van justitie bij deze rechtbank van 1 november 2012 strekt tot verlenging van de termijn van terbeschikkingstelling voor de duur van twee jaar.
Deze vordering is behandeld ter openbare terechtzitting van deze rechtbank van 7 december 2012.
Hierbij zijn de officier van justitie, de deskundige M. Wensink en de terbeschikkinggestelde en zijn raadsman gehoord.
In het dossier bevinden zich onder andere:
- het advies van drs. E.A.M. Terpstra, hoofd Orthopedagogische Behandelcentrum [naam], drs. M. Strick, behandelverantwoordelijke/GZ-psycholoog, dr. R.C. Brouwers, eerste geneeskundige en drs. P.A. de Mon, psychiater, gezien en akkoord bevonden door het plaatsvervangend hoofd van de inrichting, d.d. 8 oktober 2012;
- een psychologisch rapport van de GZ-psycholoog E. Stam d.d. 17 oktober 2012, betreffende de terbeschikkinggestelde;
- een psychiatrisch rapport van de psychiater dr. L.H.W.M. Kaiser d.d. 19 oktober 2012, betreffende de terbeschikkinggestelde;
- de omtrent de terbeschikkinggestelde gehouden wettelijke aantekeningen;
- het persoonsdossier van de terbeschikkinggestelde.
De beoordeling.
De terbeschikkingstelling is toegepast ter zake van 'afpersing', terwijl de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen het opleggen van die maatregel eiste. Het hiervoor genoemde misdrijf betreft een misdrijf dat gericht is tegen of gevaar veroorzaakt voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen.
In voornoemd advies van de inrichting waar betrokkene verblijft is onder meer het navolgende gesteld:
'Er bestaat in het multidisciplinaire behandelteam consensus over de besproken risicoanalyse.
De risico-inschatting op grond van de riciso-analyse zonder de begeleiding en controle van de huidige context is op korte termijn ( (..) 6 mnd), op middellange (6 mnd - 3 jaar) en op lange termijn ((..) 3 jaar) hoog. Aangezien de externe controle wegvalt, is het de verwachting dat hij spoedig zal terugvallen in drugsgebruik. Betrokkene geeft dit zelf ook aan. Tevens is het de vraag of hij antipsychotische medicatie zal blijven nemen. Dit vergroot het risico op delictgedrag aanzienlijk en maakt dat de inschatting hoog is.
Betrokkene lijkt zich zonder bescherming en controle geen raad te weten, is niet in staat dit adequaat aan te geven en zal situaties risicovol uit de hand laten lopen om deze te verkrijgen.
Bij betrokkene is sprake van een verstandelijke handicap, psychotische kwetsbaarheid en verslavingsgevoeligheid. De kwetsbaarheid bestaat met name uit het zoeken naar de balans tussen kunnen en aankunnen. Wanneer betrokkene overvraagd wordt, heeft het uiteindelijk als effect dat betrokkene niet meer in staat is om zijn programma's te volgen en zal hij terugvallen in delictgerelateerd gedrag, drugsgebruik, de eerste stap in de delictketen.
In maart jl. is betrokkene verhuisd van een gesloten afdeling naar een besloten behandelafdeling op het terrein van [kliniek]. Op de huidige afdeling wordt getoetst of de begeleidingsstijl overdraagbaar is en of betrokkene zich kan handhaven in een besloten setting. De komende periode zal de huidige behandeling stapsgewijs worden voortgezet in beslotenheid en zal het risicomanagement worden getoetst. We zien een gestage ontwikkeling, betrokkene is ambivalent over zijn behandeling en weigert periodiek deel te nemen aan arbeidstherapie en de verslavingsmodule. Een onvoldoende gevuld dagprogramma is een delictgerelateerde factor die op dit moment nog actueel is.
Betrokkene is steeds negatief getest m.b.t. alcohol en softdrugs.
Onlangs is onbegeleid verlof aangevraagd, welke is goedgekeurd door justitie. Met dit onbegeleide verlof willen wij toetsen of betrokkene ook dan in staat is om de geleerde copingvaardigheden toe te passen. De komende periode zal dit verlof in kleine stappen worden opgebouwd, zodat betrokkene zich beschermd weet en het verantwoord blijft om dit verlof te praktiseren.
De beschreven behandelstappen zijn bedoeld om betrokkene uiteindelijk te kunnen voorbereiden op zijn toekomstperspectief: 24-uurs zorg met terreingebonden wonen en werken voor cliënten met een verstandelijke beperking. Wanneer betrokkene ook binnen een dergelijke vervolgsetting stabiel functioneert, kan de behandeling worden afgerond.
Dit traject zal naar verwachting zeker twee jaren duren.
Om die reden adviseren wij om de TBS-maatregel van de heer [terbeschikkinggestelde] met twee jaren te verlengen.'
In voornoemd advies van E. Stam, GZ-psycholoog d.d. 17 oktober 2012 is onder meer het navolgende gesteld:
'Bij betrokkene is sprake van een gebrekkige ontwikkeling, te weten een lichte zwakzinnigheid en een persoonlijkheidsstoomis NAO. Daarnaast is bij betrokkene sprake van een ziekelijke stoornis, te weten afhankelijkheid van verschillende middelen en een psychotische stoornis NAO.
Onderzoeker kan zich in grote lijnen vinden in de conclusies van de kliniek, alhoewel er naar mening van onderzoeker wel sprake is van een persoonlijkheidsstoornis.
Het risico op gewelddadig gedrag binnen de kliniek met het huidige kader is laag tot gemiddeld te noemen. Het risico op gewelddadig gedrag zonder de kliniek of bij beëindiging van de maatregel acht onderzoeker groot.
Onderzoeker acht de kans op herhaling van de strafbare feiten waarvoor betrokkene de maatregel TBS opgelegd heeft gekregen groot indien de TBS-maatregel beëindigd zou worden. Met het huidige kader (kliniek en maatregel) acht onderzoeker de kans hierop laag tot gemiddeld.
Onderzoeker kan zich vinden in de risicoprognose van de kliniek. Betrokkene behoeft momenteel nog veel bescherming en het is noodzakelijk verder te onderzoeken welke mate van begeleiding hij nodig heeft om stabiel te functioneren.
Onderzoeker meent dat de kliniek iedere volgende stap zorgvuldig voorbereidt en stapsgewijs komt tot de uitbreiding van de vrijheden. Onbegeleide vrijheden zijn wel direct risicoverhogend ten aanzien van delictgedrag en het zal noodzakelijk zijn dan het signaleringsplan goed te hanteren en actueel te houden.
Onderzoeker acht de begeleiding en behandeling zorgvuldig, dat geldt ook voor het risicomanagement van de kliniek.
Onderzoeker adviseert de maatregel terbeschikkingstelling met twee jaar te verlengen en de verpleging te continueren.'
In voornoemd advies van L.H.W.M. Kaiser, psychiater d.d. 19 oktober 2012 is onder meer het navolgende gesteld:
'Er is sprake van een dysthymie bij cocaïne, heroïne- en cannabismisbruik in remissie.
Alcoholmisbruik in remissie. Er is een persoonlijkheidsstoomis NAO met waarschijnlijk schizotypische en narcistische trekken. Hij heeft een lichte verstandelijke beperking. Somatisch gezien heeft hij een hepatitis C die vanwege zijn stemming niet behandeld is. Die heeft controle van de leverfuncties nodig.
Hoe beoordeelt u de diagnostische conclusies van de kliniek?
De diagnostiek is eensluidend in zoverre er sprake is van een persoonlijkheidsstoornis. Bij het onderhavige onderzoek stond meer een als schizotypisch en narcistisch aandoend beeld op de voorgrond. Onderzoeker is het niet eens met de diagnose schizofrenie zoals die genoemd is in het voorlopige verlengingsadvies. Mogelijk brengt dat tot uitdrukking dat de kliniek ook twijfelt aan de diagnose antisociale persoonlijkheidsstoornis zoals die tot nu toe gesteld is en dat dit nader onderzoek vergt, danwel voldoende onderbouwd wordt met het testonderzoek van mederapporteur.
Het gevaar van een verwervingsdelict is groot daar het gevaar van middelengebruik groot is als hij zonder tbs zou zijn, zoals onderbouwd bij de risicotaxatie. Binnen de huidige setting is het gevaar van herhaling laag.
Hoe beoordeelt u de risicoprognose van de kliniek?
De risicotaxatie komt in de conclusie en de onderbouwing overeen met die van onderzoeker.
Wat zijn, met het oog op benodigde zorg en beveiliging, uw overwegingen ten aanzien van de verdere behandeling of begeleiding en het risicomanagement van onderzochte?
Binnen de setting waarin betrokkene nu verblijft heeft hij de beveiliging en zorg die hij nodig heeft. Men zet er met grote voorzichtigheid stappen vooruit in meer vrijheid. Dat past bij het beeld dat onderzoeker heeft van de zorg die betrokkene nodig heeft en het gevaar van overvraging en de eigen onzekerheid van betrokkene.
Hoe beoordeelt u de behandeling of begeleiding en het risicomanagement van de kliniek?
Er is een met de diagnostiek en beperkingen van betrokkene rekening houdend consistent beleid.
Op grond van bovenstaande rapportage acht onderzoeker voortzetting van de terbeschikking stelling aangewezen.
Verlenging van de tbs voor een termijn van twee jaar is te adviseren om voor betrokkene het huidige ingezette beleid voort te zetten.
Adviseert u de verpleging te continueren of adviseert u deze voorwaardelijk te beëindigen?
Ja, de dwangverpleging is noodzakelijk om de zorg, bescherming en beveiliging die hij nu krijgt voort te kunnen zetten.'
De terbeschikkinggestelde heeft verklaard, kort en zakelijk weergegeven:
Ik weet eigenlijk niet waarom de terbeschikkingstelling verlengd moet worden. De voorzitter zegt voor een behandeling, maar welke behandeling? Ik had eigenlijk al een aantal modules gehad moeten hebben. Ik ben bereid deze modules te doen. Ik had die modules al een jaar geleden moeten hebben gehad. Ik sluit mij aan bij hetgeen mijn raadsman heeft bepleit.
De deskundige M. Wensink, GZ-psycholoog, optredend namens voormelde inrichting, heeft bij de behandeling ter terechtzitting gepersisteerd bij voornoemd advies. Hij heeft voorts het navolgende verklaard, verkort en zakelijk weergegeven:
De behandeling bestaat nu met name uit het bekijken naar de verhouding draaglast tegenover draagkracht. Als hij overprikkeld raakt en stress heeft, is de kans behoorlijk groot dat hij drugs gaat gebruiken. Bij het niet nemen van de medicijnen, prikkels en gebruik van drugs is er kans op herhaling. Hij kan dan ook psychoses krijgen.
Wij willen nu gaan kijken naar het onbegeleid verlof. Tot hoever kunnen we dat doen zonder dat hij overprikkeld raakt.
Met betrekking tot de module 'verslaving' is betrokkene ambivalent geweest. Hetzelfde geldt voor de dagbesteding. Soms wil betrokkene wel en soms weer niet.
De officier van justitie heeft aangevoerd, verkort en zakelijk weergegeven:
Ik persisteer bij mijn vordering tot verlenging van de terbeschikkingstelling met twee jaar.
De algemene veiligheid van personen maakt een verlenging met twee jaar noodzakelijk.
Door de deskundige is afdoende uitgelegd dat de terbeschikkinggestelde zelf de reden is van het tijdspad dat er is.
De raadsman van de terbeschikkinggestelde heeft aangevoerd, verkort en zakelijk weergegeven:
Cliënt heeft twee dingen duidelijk aangegeven. Hij ziet geen toekomst in volledige vrijheid. Hij wil altijd beschermd blijven wonen.
Aan de andere kant zegt hij dat de behandeling niet erg is opgeschoten. Hij zegt dat er de afgelopen twee jaar niks is gebeurd. Een aantal modules had al kunnen plaatsvinden.
Hij geeft zelf ook aan dat hij nu nog niet rijp is om volledig vrij te zijn. Ik stel voor de maatregel met één jaar te verlengen, zodat er na een jaar weer een rechterlijke toets is. Dat geeft bij de terbeschikkinggestelde een vorm van innerlijke rust. Hij weet niet wat hij van de komende tijd moet verwachten als hij er meteen weer twee jaar bij krijgt. Bij een verlenging van één jaar zal hij de behandeling krijgen die nodig is. Volgend jaar kan de rechtbank dan weer verder naar de zaak kijken.
De rechtbank verenigt zich met het advies van voornoemde inrichting, met de daarop ter terechtzitting gegeven toelichting door de deskundige M. Wensink en de adviezen van de psycholoog E. Stam en de psychiater L.H.W.M. Kaiser.
Gelet op het vorenstaande, gezien de artikelen 38d en 38e van het Wetboek van Strafrecht is de rechtbank van oordeel dat de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen de verlenging van de terbeschikkingstelling eist.
Uit de rapportage van de kliniek blijkt dat de komende periode de huidige behandeling stapsgewijs zal worden voortgezet in beslotenheid en het risicomanagement zal worden getoetst. Onbegeleid verlof is aangevraagd en goedgekeurd. De komende periode zal dit onbegeleide verlof in kleine stappen worden uitgebouwd met als einddoel een vervolgsetting. De benodigde behandelstappen zullen naar de verwachting van de kliniek nog zeker twee jaren duren. Ook de externe deskundigen achten een verlenging met twee jaar nodig.
De rechtbank ziet in hetgeen de terbeschikkinggestelde en zijn raadsman hebben aangevoerd ter terechtzitting onvoldoende reden de verlenging van de terbeschikkingstelling te beperken tot één jaar. Uit de behandeling ter zitting is gebleken dat de behandeling op juiste en verantwoorde wijze verloopt en dat voor de benodigde behandelstappen zeker een termijn van twee jaar nodig is. De rechtbank zal de terbeschikkingstelling dan ook verlengen met twee jaar.
DE BESLISSING
De rechtbank:
verlengt de termijn gedurende welke [terbeschikkinggestelde] ter beschikking is gesteld met twee jaar.
Deze beslissing is gegeven door
mr. W.A.F. Damen, voorzitter,
mr. E.M.J. Raeijmaekers en mr. Y.N.M. Rijlaarsdam, leden,
in tegenwoordigheid van L. Scholl, griffier,
en is uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank van 21 december 2012.