Uitspraak
vonnis
RECHTBANK 'S-HERTOGENBOSCH
Sector Strafrecht
Parketnummer ontneming: 01/889036-08
Datum uitspraak: 8 augustus 2012
Verkort vonnis van de rechtbank 's-Hertogenbosch, meervoudige kamer voor de behandeling van strafzaken, in de zaak tegen:
[verdachte],
geboren te [geboorteplaats] op [1985],
wonende te [woonplaats], [adres].
Onderzoek van de zaak.
Dit vonnis is op tegenspraak gewezen naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting van 28 februari 2012 en 27 juni 2012.
Bij de behandeling van de ontnemingsvordering op 28 februari 2012 is een schriftelijke procedure door partijen afgesproken.
Het standpunt van de officier van justitie.
De vordering van de officier van justitie strekt tot het opleggen van de verplichting tot betaling aan de Staat van een bedrag van € 809.000,- ter ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel.
De officier van justitie heeft ter terechtzitting van 27 juni 2012 de vordering in die zin gewijzigd dat thans een bedrag ad € 804.500,- wordt gevorderd. De officier van justitie heeft dit onderbouwd middels zijn schriftelijk overgelegde requisitoir waarvan een kopie aan dit vonnis is gehecht. De inhoud daarvan dient als hier herhaald en ingelast te worden beschouwd.
Het standpunt van de verdediging.
De raadsman heeft schriftelijk gereageerd middels een conclusie van antwoord d.d. 18 mei 2012 inzake de ontnemingsvordering van de officier van justitie. De inhoud daarvan dient als hier herhaald en ingelast te worden beschouwd.
Het oordeel van de rechtbank.
De vordering is tijdig ingediend.
Onderliggende strafzaak.
Verdachte voornoemd is op 14 april 2010 bij vonnis van deze rechtbank veroordeeld voor opzetheling, terwijl het feit wordt gepleegd door twee of meer verenigde personen en witwassen, terwijl het feit wordt gepleegd door twee of meer verenigde personen (feit 1). Voorts is hij veroordeeld voor handelen in strijd met artikel 26, eerste lid, van de Wet wapens en munitie en het feit begaan met betrekking tot een vuurwapen van categorie III, meermalen gepleegd en handelen in strijd met artikel 26, eerste lid, van de Wet wapens en munitie (feit 2).
Bij arrest van het Gerechtshof 's-Hertogenbosch d.d. 24 mei 2012 is verdachte veroordeeld voor medeplegen van opzetheling, meermalen gepleegd en medeplegen van witwassen, meermalen gepleegd (feit 1) en handelen in strijd met artikel 26, eerste lid, van de Wet wapens en munitie en het feit begaan met betrekking tot een vuurwapen van categorie III, meermalen gepleegd en handelen in strijd met artikel 26, eerste lid, van de Wet wapens en munitie (feit 2).
De rechtbank gaat bij de berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel uit van de volgende feiten en omstandigheden die naar voren zijn gekomen tijdens het onderzoek ter terechtzitting.
Opbrengst.
Vast is komen te staan dat verdachte twee keer € 500.000,- overhandigd heeft gekregen voor de verkoop van de schilderijen. Verdachte heeft op enig moment derhalve in totaal €1.000.000,- in zijn bezit gehad. Bij zowel verdachte als bij zijn vader is bij de doorzoeking een deel van het geld teruggevonden. In de woning van verdachte werd € 95.500,- teruggevonden en in de woning van zijn vader € 100.000,-. Een bedrag van € 804.500,- is niet teruggevonden.
De officier van justitie heeft de rechtbank verzocht om de verplichting tot het betalen van het wederrechtelijk verkregen voordeel hoofdelijk aan de verdachte op te leggen voor het totale bedrag van € 804.500,-. Volgens de officier van justitie valt het nieuwe artikel 36e, zevende lid van het Wetboek van Strafrecht niet onder artikel 1 Wetboek Pro van Strafrecht, nu het geen materiële extra sanctie betreft, maar louter een executiemodaliteit. Aan de hoofdelijke toewijzing van de vordering staat daarom niets in de weg.
De raadsman verzet zich, voor het geval de rechtbank zou besluiten tot gehele of gedeeltelijke toewijzing van de vordering van de officier van justitie, tegen de hoofdelijke oplegging van het te ontnemen bedrag.
De rechtbank overweegt dat op 1 juli 2011 artikel 36e, zevende lid Wetboek van Strafrecht, in werking is getreden. In dit artikel is bepaald dat bij het vaststellen van het bedrag van het wederrechtelijk verkregen voordeel op grond van het eerste en tweede lid ter zake van strafbare feiten die door twee of meer personen zijn gepleegd, de rechter kan bepalen dat deze hoofdelijk dan wel voor een door hem te bepalen deel aansprakelijk zijn voor de gezamenlijke betalingsverplichting. In de wet is geen overgangsrecht opgenomen.
De bewezenverklaarde feiten zijn in vereniging gepleegd vóór 1 juli 2011. De verdachten hebben geen inzicht gegeven in de onderlinge verdeling van de wederrechtelijk verkregen opbrengst. Zij beroepen zich op hun zwijgrecht.
Op grond van artikel 1 van Pro het Wetboek van Strafrecht is bij wijziging van sanctierecht het recht van toepassing zoals dat gold ten tijde van het begaan van het delict, tenzij de nieuwe bepaling gunstiger is voor de verdachte.
De rechtbank ziet zich geplaatst voor de vraag of artikel 36e, zevende lid Wetboek van Strafrecht van toepassing is op feiten gepleegd vóór 1 juli 2011. Daarvoor dient te worden vastgesteld of de invoering van de hoofdelijke oplegging van de betalingsverplichting een verandering van regels van sanctierecht betreft en indien dit het geval is of de nieuwe regeling gunstiger is voor verdachte.
Naar het oordeel van de rechtbank levert de invoering van artikel 36e, zevende lid, van het Wetboek van Strafrecht een verandering op van regels van sanctierecht. De wetswijziging heeft tot gevolg dat de veroordeelde voor een hoger bedrag aansprakelijk kan worden gesteld dan vóór de wijziging en raakt daarmee niet louter de executie van de betalingsverplichting. De wetswijziging is derhalve een wijziging ten nadele van de veroordeelde, zodat de rechtbank het huidige artikel 36e,, zevende lid van het Wetboek van Strafrecht buiten toepassing laat.
Gelet op het vorenstaande is de rechtbank van oordeel dat verdachte niet hoofdelijk aansprakelijk kan worden gesteld voor de gezamenlijke betalingsverplichting. De rechtbank zal daarom de vordering van de officier van justitie in zoverre afwijzen.
De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat de aangetroffen gelden bij verdachte en zijn vader 25 % van de € 809.000,00 bedraagt. Aangezien zij twee van de acht verdachten zijn en bij een gelijke verdeling zou zijn uitgegaan van 25% voor beiden, dan komt het volgens de verdediging onjuist voor te veronderstellen dat verdachte en/of zijn vader meer van het losgeld in hun bezit hebben of zouden krijgen.
De rechtbank verwerpt dit verweer nu gelet op het vorenstaande is gebleken dat het losgeld is overgedragen aan verdachte en voorts niet is gebleken dat anderen daadwerkelijk zouden hebben gedeeld in de opbrengst.
De rechtbank gaat daarom uit van een pondsgewijze verdeling over verdachte en zijn vader, hetgeen neerkomt op een bedrag van € 500.000,- voor verdachte. Hiervan is, zoals hierboven genoemd, reeds € 95.500 teruggevonden en inbeslaggenomen onder verdachte. De opbrengst voor verdachte komt derhalve neer op € 404.500,-.
Kosten.
De verdediging heeft bepleit dat de inkoopprijs van de schilderijen en de kosten voor mobiele telefoons in mindering op het wederrechtelijk verkregen voordeel dienen te worden gebracht.
De rechtbank is van oordeel dat verdachte geen enkel inzicht heeft gegeven in kosten die gemaakt zijn. Het ligt binnen de risicosfeer van verdachte dit te specificeren en te onderbouwen, hetgeen hij heeft nagelaten.
Tengevolge hiervan kan de rechtbank niet vaststellen dat verdachte zelf kosten heeft gemaakt voor de aankoop van de schilderijen dan wel de mobiele telefoons. De rechtbank zal daarom het verzoek de kosten voor aanschaf van de schilderijen en mobiele telefoons in mindering te brengen niet honoreren.
De verdediging heeft voorts aangevoerd dat tijdens detentie van verdachte biljetten zijn uitgegeven in Antwerpen. Dit geldbedrag dient volgens de verdediging in mindering te worden gebracht. Daargelaten dat niet vastgesteld kan worden welk bedrag en door wie aldaar zou zijn uitgegeven, is de rechtbank is van oordeel dat dit zonder een nadere onderbouwing van de zijde van verdachte niets zegt over de herkomst van de biljetten. Dit leidt derhalve niet tot vermindering.
De verdediging heeft aangevoerd dat een bedrag van € 30.500,- in mindering gebracht dient te worden in verband met de Mercedes personenauto waarop onder verdachte conservatoir beslag is gelegd en die onder de daadwerkelijke waarde van € 55.000,- is vervreemd voor €24.500,-. De rechtbank passeert dit verweer, omdat blijkens het dossier de auto terug is gegaan naar de eigenaar (Volkswagen Bank, zie ondermeer bijlage 18 van het ontnemingsdossier) en niet is komen vast te staan dat verdachte daarvan enig nadeel heeft ondervonden.
De rechtbank zal een bedrag van € 500,- dat aan [geldkoerier] is betaald in mindering brengen. Hiervan is komen vast te staan dat dit bedrag door een van de infiltranten uit een van de geldbundels van het losgeld is gehaald ten behoeve van [geldkoerier].
Totaal wederrechtelijk verkregen voordeel.
Het totale wederrechtelijk verkregen voordeel bedraagt de opbrengst minus de gemaakte kosten, te weten € 404.500,- -/- € 500,- = € 404.000,-.
Draagkracht.
De verdediging heeft bepleit dat het te ontnemen bedrag aan wederrechtelijk verkregen voordeel dient te worden gematigd vanwege de draagkracht van verdachte.
De rechtbank acht geen termen aanwezig het te betalen bedrag lager vast te stellen dan wel te matigen. Naar haar oordeel kan niet gezegd worden dat verdachte geen draagkracht heeft en deze naar redelijke verwachting ook in de toekomst niet zal hebben, mede gelet op zijn jeugdige leeftijd.
De op te leggen betalingsverplichting.
De rechtbank zal aan [verdachte] de verplichting opleggen tot betaling aan de Staat van € 404.000,- ter ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel.
Toepasselijke wetsartikelen
De op te leggen maatregel is gegrond op artikel 36e van het Wetboek van Strafrecht.
De uitspraak
Stelt het bedrag waarop het wederrechtelijk verkregen voordeel wordt geschat vast op een bedrag van € 404.000,- (vierhonderdvierduizend euro).
Legt aan [verdachte] de verplichting op tot betaling aan de Staat van een geldbedrag ter grootte van € 404.000,- (voluit vierhonderdvierduizend euro), ter ontneming van het geschatte wederrechtelijk verkregen voordeel, dat hij, door middel van of uit de baten van het feit ter zake waarvan hij is veroordeeld, heeft verkregen.
Dit vonnis is gewezen door:
mr. E.C.M. de Klerk, voorzitter,
mr. A.M. Kooijmans-de Kort en mr. H.H.E. Boomgaart, leden,
in tegenwoordigheid van mr. I.J.A.M. Balemans-Jongeneelen, griffier,
en is uitgesproken op 8 augustus 2012.
De oudste rechter en de griffier zijn buiten staat het vonnis mede te ondertekenen.