Uitspraak
uitspraak
RECHTBANK 's-HERTOGENBOSCH
Sector Strafrecht
Parketnummer: 01/855114-05
Uitspraakdatum: 25 april 2012
Beslissing verlenging terbeschikkingstelling
Beslissing in de zaak van:
[terbeschikkinggestelde],
geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1987,
verblijvende in de Dr. S. van Mesdagkliniek te Groningen.
Het onderzoek van de zaak.
Bij arrest van het gerechtshof te 's-Hertogenbosch van 20 april 2007 is betrokkene ter beschikking gesteld. Deze terbeschikkingstelling is voor het laatst, bij beschikking van deze rechtbank van 10 maart 2010 met twee jaar verlengd.
De vordering van de officier van justitie bij deze rechtbank van 26 januari 2012 strekt tot verlenging van de termijn van terbeschikkingstelling voor de duur van één jaar.
De behandeling van deze vordering is ter openbare terechtzitting van deze rechtbank van 8 maart 2012 op verzoek van de raadsman van de ter beschikking gestelde aangehouden tot de zitting van 11 april 2012. Op deze zitting zijn de officier van justitie, de getuige / deskundige, de ter beschikking gestelde en zijn raadsman gehoord.
In het dossier bevinden zich onder andere:
- het proces-verbaal van de zitting van 8 maart 2012;
- het verlengingsadvies van 5 januari 2012 van de Dr. S. van Mesdagkliniek, ondertekend door L. Tiggelaar, GZ-psycholoog / behandelcoördinator en H.J. Beintema, psychiater / directeur behandelzaken en plaatsvervangend hoofd van de inrichting;
- de omtrent de terbeschikkinggestelde gehouden wettelijke aantekeningen;
- het persoonsdossier van terbeschikkinggestelde.
De beoordeling.
De terbeschikkingstelling is toegepast ter zake van medeplegen van opzettelijk iemand wederrechtelijk van de vrijheid beroven en bedreiging met enig misdrijf tegen het leven gericht, terwijl de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen het opleggen van die maatregel eiste. De hiervoor genoemde misdrijven betreffen misdrijven die gericht zijn tegen of gevaar veroorzaken voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen.
In voornoemd verlengingsadvies van de Dr. S. van Mesdagkliniek is onder meer het navolgende gesteld:
" Samenvallende beschrijving met betrekking tot het verband tussen stoornis, gevaar, geboden behandeling en de prognose.
Betrokkene is een 24-jarige man bij wie sprake is van een antisociale persoonlijkheidstoornis met narcistische trekken. Het ziektebesef en -inzicht lijkt redelijk ontwikkeld. In relatief korte tijd lijkt betrokkene het maximale rendement gehaald te hebben uit de intramurale behandeling en is hij in december 2010 overgeplaatst naar de resocialisatieafdeling. Vanaf 23 februari 2011 geniet hij onbegeleid verlof waarna het resocialisatietraject verder is vormgegeven. Met zijn (onbegeleid en transmuraal) verlof is betrokkene voornemens zich in te bedden in de maatschappij en zijn traject te doen slagen. Betrokkene is in staat de aangeleerde vaardigheden toe te passen op de huidige afdeling en binnen de huidige onbegeleide verlofmogelijkheden. Er is sprake van een open en transparante opstelling. Aandachtpunt blijft de regio van resocialiseren. Betrokkene heeft inmiddels een huis toegewezen gekregen in Groningen, welke hij woonklaar heeft gemaakt en waar hij inmiddels enkele nachten heeft overnacht. Echter, zijn voorkeur gaat uit naar resocialiseren in de buurt van zijn familie (Gelderland). Dit is niet mogelijk gebleken (nodige begeleiding en toezicht konden niet worden geborgd), waarna betrokkene zich heeft gecommitteerd aan een resocialisatie in Groningen. Van betrokkene wordt verwacht dat hij zich conformeert aan en zich inzet voor de afspraken met het behandelteam om zijn resocialisatie nader vorm te geven. Het team ondersteunt en stimuleert betrokkene om zijn netwerk en vrijetijdsbesteding verder te ontwikkelen. Een adequate dagbesteding lijkt vooralsnog reeds gerealiseerd. Terugval in delictrisico's kan voorkomen worden door het continueren van de huidige positieve insteek in de behandeling en het hanteren en uitbreiden van beschermende factoren als een evenwichtige dagstructuur (werk, sport, vrijetijdsbesteding) en een stabiel en adequaat steunend netwerk. Tevens is het van belang dat betrokkene rekening houdt met de aanwezigheid van de behoefte naar prikkelende en/of spanningsvolle activiteiten. Middels intensieve, legale activiteiten is het noodzakelijk deze onrust te blijven reduceren (zoals sport). Het toewerken naar zelfstandig wonen gebeurt onder begeleiding vanuit het resocialisatie cq. transmuraal team van het FPC. Op korte termijn zullen ook de reclassering en de AFPN in beeld komen. Begeleiding en toezicht zijn vooralsnog van belang om het traject te volgen en toe te zien op een adequate inbedding in de maatschappij en het verminderen van delictrisico. Het komende jaar zal worden intensief worden getoetst of betrokkene de huidige positieve lijn in zijn functioneren zal kunnen vasthouden en zich ook binnen een vrijer (verlof)kader, namelijk transmuraal en proefverlof, staande zal weten te houden.
Advies verlenging terbeschikkingstelling
Wij adviseren de terbeschikkingstelling met dwangverpleging te verlengen met één jaar."
De terbeschikkinggestelde
Naar omstandigheden gaat het goed met mij. Vanaf december 2011 ben ik begonnen met mijn resocialisatie in Groningen. Daarbij ben ik tegen onzekerheden aangelopen en daardoor was de periode december 2011 - februari 2012 een moeilijke periode. Eind februari 2012 is mijn transmuraal verlof afgewezen, waardoor voor mij geen zekerheid meer bestond dat ik in april in aanmerking kwam voor proefverlof. Het leven wat ik wil gaan leiden na afloop van mijn terbeschikkingstelling speelt zich vooral in de omgeving van 's-Hertogenbosch af, terwijl ik in Groningen mijn resocialisatie vorm moest geven. Daardoor voelde ik mij erg eenzaam in Groningen. Nadat ik bij de kliniek had aangegeven dat ik niet meer in Groningen wilde resocialiseren, is dat traject stopgezet.
De getuige / deskundige M. Verzendaal
Als GZ-psycholoog ben ik verbonden aan de Dr. S. van Mesdagkliniek in Groningen. Ik blijf bij hetgeen in het verlengingsadvies van de kliniek is gesteld. Ook de kliniek werd verrast door de beslissing van de heer [terbeschikkinggestelde] om zijn resocialisatie in Groningen niet voort te zetten. Hij heeft die beslissing genomen zonder daarover tevoren met zijn behandelaars overleg te plegen. Daarmee heeft hij de kliniek voor een voldongen feit gesteld.
Bij het bepalen van de plaats waar de resocialisatie van de heer [terbeschikkinggestelde] zou plaatsvinden, heeft hij de voorkeur kenbaar gemaakt voor de regio Gelderland. Toen bleek dat dit op korte termijn niet mogelijk was, heeft hij er zelf bewust voor gekozen in Groningen te resocialiseren, in de hoop dat dit proces dan sneller zou zijn afgerond.
Het transmuraal verlof is afgewezen omdat de termijn van onbegeleide verloven te kort werd bevonden en men vragen had over het feit dat de PCL-R score naar 24 was bijgesteld. Het betreft geen definitieve afwijzing. De heer [terbeschikkinggestelde] heeft in de kliniek aangegeven dat hij over een netwerk in Zaltbommel beschikt. Hij zou daar ook werk kunnen vinden. Hij heeft eveneens verteld er op te gokken dat de beslissing op de vordering van de officier van justitie om de terbeschikkingstelling te verlengen, een voorwaardelijke beëindiging van de terbeschikkingstelling zal zijn. De kliniek is er niet in geslaagd de heer [terbeschikkinggestelde] er van te overtuigen zijn resocialisatie in Groningen voor te zetten.
In overleg met de opnamecoördinator is afgesproken de uitkomst van deze zitting af te wachten en in de week na de uitspraak aan de Pompekliniek in Nijmegen of de Van der Hoevenkliniek in Utrecht voor te leggen of de heer [terbeschikkinggestelde] daar kan worden opgenomen. Voorwaardelijke beëindiging van de terbeschikkingstelling is volgens ons niet aan de orde. Aan de ene kant zien we het netwerk van de heer [terbeschikkinggestelde] en de kans op een baan, aan de andere kant is de dynamiek die tot het plegen van de delicten heeft geleid nog steeds aanwezig. Dit moet kunnen worden gevolgd, zeker als iemand vrijheden krijgt. De heer [terbeschikkinggestelde] moet leren niet te snel ingrijpende keuzes te maken en hij moet nog leren met tegenslagen om te gaan. Hij werkt mee tot het moment dat de gang van zaken afwijkt van de voorstelling die hij daarvan heeft. Dan ontstaan er problemen. De impulsiviteit van de heer [terbeschikkinggestelde] is nog steeds aanwezig, vooral als hij buiten de inrichting verblijft. De kliniek wil de ontwikkelingen in zijn thuissituatie blijven volgen en kunnen interveniëren als dat noodzakelijk is. Het gevaar voor recidive is nog steeds aanwezig als de heer [terbeschikkinggestelde] buiten de inrichting verblijft en de kliniek daar geen zicht op heeft. Volgens de risicotaxatie is het gevaar voor recidive matig tot hoog als hij nu vrij zou komen in een situatie dat zijn gedrag niet bij kan worden gestuurd. Het gedrag dat de heer [terbeschikkinggestelde] met zijn beslissing laat zien, toont inderdaad zijn impulsiviteit en het niet kunnen uitstellen van behoeftebevrediging. Dat zijn inderdaad delictgerelateerde factoren. Wat betreft het recidivegevaar bij een voorwaardelijke beëindiging merk ik op dat de kans op recidive kleiner is bij toezicht. Bij een voorwaardelijke beëindiging vindt het toezicht niet plaats zoals nu, dat wil zeggen dat de heer [terbeschikkinggestelde] dan heel veel speelruimte heeft. De kliniek heeft op dit moment onvoldoende zicht hoe de heer [terbeschikkinggestelde] zich daar ontwikkelt.
De heer [terbeschikkinggestelde] verblijft op dit moment in de kliniek en heeft twee keer per maand de mogelijkheid bij zijn ouders te logeren. Ik kan me heel goed inleven in zijn argumenten waarom hij in de regio van Zaltbommel wil resocialiseren. Die overstap moet echter vanuit onze kliniek en met ons goedvinden worden gerealiseerd.
Normaal zal het traject wat hij nog moet doorlopen langer dan een jaar duren. Bovendien staan klinieken niet te springen iemand op te nemen die in een voorwaardelijke beëindiging van de terbeschikkingstelling loopt.
In verlenging van de terbeschikkingstelling van de heer [terbeschikkinggestelde] met een jaar kan ik mij vinden omdat ik mij kan voorstellen dat de rechtbank over een jaar de voortgang in de behandeling van de heer [terbeschikkinggestelde] wil toetsen.
De ter beschikking gestelde
Sinds zijn aanstelling in februari 2012 heb ik nog geen gesprek gehad met de heer Verzendaal. De eenzaamheid heb ik in de kliniek intensief ter sprake gebracht. Al bij de intake in Groningen was het voor mij een voorwaarde dat ik van daar uit naar het zuiden zou worden doorgeplaatst. Uiteindelijk is de beslissing genomen de resocialisatie in Groningen in gang te zetten omdat alles anders te lang zou duren, maar van het begin af aan was duidelijk dat dit tijdelijk moest zijn en dat ik naar zuiden wilde. In mijn logica volgt er een voorwaardelijke beëindiging van de terbeschikkingstelling waardoor ik in de nabijheid van mijn familie kan blijven. Ik besef dat ik, in het geval resocialisatie in Zaltbommel vanuit Groningen niet mogelijk is en overplaatsing naar een andere kliniek dient plaats te vinden, in die andere kliniek wellicht een stap terug moet zetten. Ik heb echter begrepen dat mijn verlofstatus door een andere kliniek kan worden overgenomen. In wezen is er niet zo veel veranderd, behalve dat ik nu niet vanuit Groningen wil resocialiseren. Voordat het resocialisatietraject begon was ik bijna elke zondag op het familiebedrijf, waar ik onderaan zou beginnen. Op het moment dat ik in vast dienst kom, ga ik als voorman werken. Op dit moment werk ik vooral. Ik ben van plan voetbal weer in Zaltbommel op te pakken.
De officier van justitie
Mijn gevoelens zijn ambivalent. Enerzijds leek de ontwikkeling van de ter beschikking gestelde goed te verlopen, maar anderzijds heeft hij de beslissing over het stoppen van de resocialisatie in Groningen geheel zelfstandig genomen zonder daar overleg met de kliniek over te hebben. Daarbij merk ik wel op dat het zo is dat van de ter beschikking gestelde eigen initiatief wordt verwacht, maar niet in de mate waarin hij dat nu heeft gedaan. Voorwaardelijke beëindiging van de terbeschikkingstelling is volgens de getuige / deskundige niet aan de orde. Een matig tot hoog recidiverisico is in mijn ogen een reëel gevaar voor recidive. De ter beschikking gestelde heeft het zichzelf erg moeilijk gemaakt. Door zijn beslissing heeft zijn resocialisatie vertraging opgelopen. Ik vorder de terbeschikkingstelling met een jaar te verlengen.
De raadsman
Cliënt is het slachtoffer geworden van het a-selecte plaatsingsbeleid. Hij zit ver van zijn familie vandaan. Aanvankelijk verliep de resocialisatie erg snel. Cliënt heeft zich volledig ingezet en alles gedaan wat van hem werd verwacht. Daarom is de intramurale fase ook zo snel gegaan. De keuze om in Groningen te resocialiseren heeft hij niet met zijn hart maar met zijn hoofd gemaakt.
Cliënt zal hoe dan ook uiteindelijk naar het zuiden terugkeren en daarom moet zijn resocialisatie daarop zijn gericht. De Van Mesdagkliniek heeft in het zuiden van het land niet de contacten om cliënt de resocialisatie te bieden waaraan hij behoefte heeft. Een van de redenen waarom het verlof van cliënt is afgewezen, was dat cliënt geen dagbesteding had. Dat is inmiddels verholpen. Ik kan twee arbeidsovereenkomsten overleggen waaruit blijkt dat cliënt fulltime kan gaan werken. Hij loopt op dit moment tegen de beperkingen van het systeem aan. Cliënt moet de mogelijkheid krijgen zich in het zuiden verder te ontwikkelen.
Daarom wil ik de rechtbank in overweging geven toepassing te geven aan het bepaalde in artikel 509t vijfde lid van het Wetboek van Strafvordering. Dat zou betekenen dat de terbeschikkingstelling van cliënt nu met een jaar zou moeten worden verlengd en dat de reclassering opdracht wordt gegeven te rapporteren over de mogelijkheden het resocialisatieproces van cliënt in het zuiden van het land verder vorm te geven.
De ter beschikking gestelde
In het verleden is de samenwerking met de kliniek altijd goed geweest. Toen er teveel onzekerheden kwamen heb ik in overleg met mijn familie besloten de resocialisatie in Groningen te stoppen. Ik wil graag in het zuiden mijn resocialisatie voortzetten. Als dat wat vertraging oplevert in het traject is dat een offer dat ik moet brengen.
Het oordeel van de rechtbank
De rechtbank verenigt zich met het advies van de Dr. S. van Mesdagkliniek van 5 januari 2012 en de daarop ter terechtzitting door de getuige / deskundige Verzendaal gegeven toelichting. Daaruit blijkt dat het gevaar dat de ter beschikking gestelde opnieuw delicten zal plegen die de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen in gevaar brengen of gevaar veroorzaken voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen, nog steeds aanwezig is. Teneinde dit recidivegevaar te verminderen, achten de deskundigen verdere behandeling van de ter beschikking gestelde noodzakelijk, waarbij is opgemerkt dat dit proces nog minimaal een jaar zal vergen. De rechtbank is dan ook van oordeel dat de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen de verlenging van de terbeschikkingstelling eist. De rechtbank zal overeenkomstig het advies overgaan tot verlenging met één jaar.
Gelet op het voorgaande en gezien ook het gegeven dat het resocialisatietraject in Groningen is stopgezet en thans eerst zal moeten worden bezien of en in hoeverre resocialisatie in het zuiden kan worden vorm gegeven, acht de rechtbank een voorwaardelijke beëindiging van de dwangverpleging niet aan de orde. Het daartoe strekkende verzoek van de raadsman van de ter beschikking gestelde wijst de rechtbank af.
Ter zitting van 11 april 2012 heeft de getuige / deskundige Verzendaal verklaard dat de Dr. S. van Mesdagkliniek niet onwelwillend staat tegen een overplaatsing van de ter beschikking gestelde naar de Pompekliniek in Nijmegen of de Van der Hoevenkliniek in Utrecht. De rechtbank gaat er vanuit dat deze optie met enige voortvarendheid zal worden onderzocht en dat de resocialisatie van de ter beschikking gestelde zo snel mogelijk weer wordt opgepakt.
De rechtbank merkt nog op dat zij de kliniek, waar verdachte verblijft op het moment dat de eerstvolgende zitting zal plaatsvinden waarop de verlenging van de terbeschikkingstelling moet worden beoordeeld, in overweging geeft bij het verlengingsadvies tevens een maatregelenrapport aan de rechtbank aan te bieden, indien de behandelaars op dat moment van oordeel zijn dat de terbeschikkingstelling voorwaardelijk zou kunnen worden beëindigd.
DE BESLISSING
De rechtbank:
Verlengt de termijn gedurende welke [terbeschikkinggestelde] ter beschikking is gesteld met één jaar.
Deze beslissing is gegeven door
mr. M. Senden, voorzitter,
mr. S. van Lokven en mr. M.J. Smit, leden,
in tegenwoordigheid van H.A. van Neerven, griffier,
en is uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank van25 april 2012.
Mr. Smit is buiten staat deze beslissing mede te ondertekenen.