Uitspraak
vonnis
RECHTBANK 'S-HERTOGENBOSCH
Sector civiel recht
zaaknummer / rolnummer: 146908 / KG ZA 06-555
Vonnis in kort geding van 7 november 2006
in de zaak van
[eiser],
wonende te [woonplaats],
eiser;
procureur mr. J.M. Jonkergouw;
advocaat mr. L.Ch. Kranendonk te Amsterdam
tegen
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
BEST PUBLISHING GROUP B.V.,
gevestigd te Best,
gedaagde,
in persoon verschenen.
Partijen zullen hierna [eiser] en de Gay Krant genoemd worden.
1. De procedure
1.1. [eiser] heeft in kort geding gesteld en gevorderd zoals hierna verkort is weergegeven.
1.2. De advocaat van [eiser] heeft de vordering ter terechtzitting toegelicht, mede aan de hand van de door hem overgelegde pleitnotities en producties.
1.3. De Gay Krant heeft verweer gevoerd bij monde van haar statutair directeur, [directeur]. Ook hij heeft gebruik gemaakt van een pleitnota en producties in het geding gebracht.
1.4. Ten slotte is vonnis bepaald.
2. De feiten
2.1. In de Gay Krant, het tijdschrift van Best Publishing Group BV, staat in uitgave 549, 11 t/m 24 februari 2006, op pagina 45 bij een artikel dat over een TV-uitzending over homosexualiteit gaat, een foto afgedrukt waarop zeer prominent een jongen met een baseballpetje op en een glas in zijn hand, die de indruk maakt op een tuinfeest aanwezig te zijn, staat afgedrukt. De jongen is [eiser] en hij is voor bekenden van hem herkenbaar. Bij die foto staat de volgende koptekst van het begeleidende artikel: "Ik ben homo op jongerenzender The Box"
2.2 Op voornoemde foto zelf staat rechts onderdaan in kleine letters de volgende tekst:
"Een scène uit een eerdere aflevering van Find Out: zonder drank geen feestje"
3. Het geschil
3.1. [eiser] vordert - samengevat - veroordeling van de Gay Krant tot publicatie van een rectificatie, op straffe van een dwangsom van EUR 100,- per dag, binnen 14 dagen na het vonnis, met de tekst: "In de uitgave van de Gay Krant nr. 549, 11 tot en met 24 februari 2006, staat op bladzijde 45 ten onrechte een foto gepubliceerd van een persoon die daarvoor geen toestemming had gegeven en, in tegenstelling tot wat de tekst doet vermoeden, geen homo is. De Gay Krant betreurt dat zij ten onrechte tot publicatie is overgegaan en biedt haar diepe verontschuldigingen aan ten aanzien van deze persoon."
Tevens vordert [eiser] veroordeling van de Gay Krant tot betaling bij wijze van voorschot van EUR 2500,- als immateriële schadevergoeding aan [eiser] en veroordeling van Gay Krant in de kosten van de procedure.
3.2. [eiser] legt aan zijn vordering ten grondslag dat de Gay Krant onrechtmatig heeft gehandeld door zijn foto zonder zijn toestemming te publiceren en dat hij daardoor immateriële schade heeft geleden. De rechtbank begrijpt uit de toelichting die [eiser] tijdens de mondelinge behandeling heeft gegeven, dat [eiser] hiermee doelt op publicatie van zijn foto in combinatie met de tekst, zoals onder 2.1 is weergegeven.
3.3 [eiser] stelt dat door plaatsing van zijn portret in voornoemde context een inbreuk is gemaakt op zijn recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer. Door de publicatie wordt volgens [eiser] de associatie met een menselijke geaardheid (de rechtbank begrijpt 'seksuele geaardheid') gewekt, die niet van hem is. [eiser] stelt dat hij daardoor veel overlast heeft ondervonden en nog steeds ondervindt. Zo is hij door zijn omgeving, met inbegrip van zijn familie, in negatieve zin op de publicatie aangesproken, doordat zij in de veronderstelling verkeren dat [eiser] homoseksueel is en wordt hij daardoor door hen met de nek aangekeken. Hij heeft herhaaldelijk, zowel aan vrienden als aan onbekenden, moeten uitleggen dat hij niet homoseksueel is en hij is door zijn moeder naar aanleiding van de publicatie (naar achteraf blijkt: tijdelijk) op straat gezet. Dit heeft bij [eiser] psychisch nadeel in de vorm van gevoelens van schaamte, angst, verdriet en irritatie opgewekt.
3.4 [eiser] stelt voorts dat de Gay Krant heeft nagelaten zich, vóór zij tot deze publicatie overging, in redelijke mate ervan te vergewissen dat [eiser]'s belangen door deze publicatie geen gevaar zouden lopen, terwijl zij dit wel had moeten doen.
3.5 De Gay Krant voert verweer. Primair stelt zij zich op het standpunt dat [eiser] in zijn vordering niet-ontvankelijk dient te worden verklaard, doordat het spoedeisend belang ontbreekt. De Gay Krant voert ter onderbouwing aan dat de publicatie inmiddels acht maanden geleden is.
3.6 Subsidiair betwist de Gay Krant dat zij door de publicatie onrechtmatig zou hebben gehandeld. Zij stelt dat zij bij de publicatie voldoende zorgvuldigheid heeft betracht. De foto met bijbehorende tekst maakte onderdeel uit van de rubriek 'TV-Strax', met daarin aankondigingen voor de lezers van de Gay Krant van interessante tv-programma's. De publicatie betreft een kijktip over de jongerenserie 'Find Out' van MTV Europe/The Box. Deze kijktip gaat deels over de hele serie en deels over een specifieke aflevering over homoseksualiteit. De titel van die specifieke aflevering is gebruikt als titel van de kijktip. De Gay Krant heeft aan MTV Europe een illustratie, passend bij deze kijktip gevraagd en daarbij is de tekst van de kijktip met de persdienst van MTV Europe besproken. De persdienst van MTV Europe stelde de foto van [eiser] beschikbaar, met de mededeling dat zij geen foto bij de specifieke aflevering over homoseksualiteit hadden, maar wel een leuke foto van een andere aflevering uit dezelfde serie. MTV Europe heeft deze foto rechtenvrij ter beschikking gesteld en ging, ter promotie van de uitzending, uitdrukkelijk akkoord met het gebruik van de foto bij de kijktip. Daarbij komt dat de Gay Krant in de publicatie bij de foto een onderschrift heeft geplaatst, waarin melding wordt gemaakt van het feit dat de foto betrekking heeft op een andere aflevering dan de aflevering die in de kop van het artikel genoemd wordt.
3.7 De Gay Krant stelt dat zij met de plaatsing van de foto van [eiser] nooit de bedoeling heeft gehad hem neer te zetten als wat dan ook, niet als homo, niet als hetero, niet als allochtoon, niet als autochtoon. Voor de Gay Krant was de foto een afbeelding die bij de sfeer van de serie 'Find Out' paste en om die reden is de foto bij de kijktip geplaatst.
3.8 Daarnaast stelt de Gay Krant dat het woord 'homo' geen scheldwoord is en evenmin een negatief begrip. Om deze reden is een negatieve associatie nooit bij de Gay Krant opgekomen.
3.9 Meer subsidiair betwistde Gay Krant de door [eiser] geleden schade. De stelling van [eiser] dat hij nu, acht maanden na de publicatie, nog steeds overlast ondervindt, acht de Gay Krant ongeloofwaardig.
3.10 De Gay Krant concludeert dat de vordering van [eiser] dient te worden afgewezen en [eiser] veroordeeld dient te worden in de kosten. Zij geeft daarnaast aan bereid te zijn een rectificatie te plaatsen, maar met een andere tekst dan door [eiser] wordt geëist.
4. De beoordeling
4.1. Nu de inzet van dit kort geding is het herstel van een door een onrechtmatige daad aangerichte schade, welke schade nog steeds voortduurt nu het herstel niet is geschied, is aan de eis van het voor een kort geding benodigde spoedeisend belang genoegzaam voldaan.
4.2. Bij de beoordeling staat voorop dat [eiser] bij de TV-serie Find out , die het onderwerp van het artikel uitmaakt, als acteur is betrokken. Daarmee is het publiekelijk in de aandacht staan als zodanig geen omstandigheid waartegen [eiser] bezwaar kan maken. Verder is van belang dat [eiser] niet als persoon staat afgebeeld maar alleen als illustratie dient voor het artikel dat de betrokken serie onder de aandacht van de lezers wil brengen. Hoewel [eiser] betwist dat hij de producent, MTV, toestemming voor het verstrekken van foto's van hem voor promotionele doeleinden heeft gegeven, ligt het tegendeel zo zeer voor de hand, dat de voorzieningenrechter voorshands aan die betwisting, nu die op geen enkele manier is onderbouwd, geen waarde toekent. Plaatsing van een foto met de afbeelding van [eiser] ter promotie van de betrokken TV-serie is reeds daarom niet als onrechtmatig aan te merken. Dat is alleen anders indien die plaatsing op zodanige wijze geschiedt, dat bijzondere omstandigheden die plaatsing voor [eiser] redelijkerwijs alsnog onacceptabel maken.
4.3. Dat het laatste zich zou voordoen heeft [eiser] kennelijk bedoelen te stellen nu hij er op wijst dat de plaatsing van zijn gezicht direct boven de cursief gedrukte tekst "Ik ben homo", heeft plaatsgevonden. Aldus wordt de suggestie gewekt dat die tekst een citaat van hemzelf is. Daarmee wordt ten aanzien van zijn geaardheid een suggestie gewekt die de zijne niet is.
4.4. Hoewel aan [eiser] valt toe te geven dat het suggereren van een geaardheid of eigenschap of daad of een ander zeer persoonlijk gegeven, dat niet met de werkelijkheid overeenkomt, in het algemeen al snel kan worden aangemerkt als een aantasting van de persoonlijke levenssfeer van de betrokken persoon, moet ten aanzien van het onderliggende geval toch worden geconstateerd dat die suggestie slechts oppervlakkig in het leven is geroepen; bij kennisneming van de tekst blijkt er met [eiser], die zelf op geen enkele manier met zijn naam wordt vermeld, geen verband te worden gelegd. Bovendien wordt in de afbeelding zelf afgedrukt dat de afbeelding met die aflevering van de serie over homoseksualiteit geen binding heeft.
4.5. Het bovenstaande betekent dat weliswaar kan worden gezegd dat de plaatsing van de foto, kennelijk bij toeval, is geschied op een wijze die als ongelukkig is te kenschetsen, maar daarmee nog niet als onrechtmatig heeft te gelden.
4.6. Evenmin is als bijzondere omstandigheid aan te merken dat [eiser] kennelijk van Marokkaanse afkomst is. Ook als het waar zou zijn dat - zoals [eiser] stelt - in die kringen erg negatief over homoseksualiteit zou worden gedacht en dat discriminatie van homo's aldaar vaak zou voorkomen (althans vaker dan in niet Marrokaanse kringen) - de voorzieningenrechter laat een en ander nadrukkelijk in het midden - dan betekent dat nog niet dat de plaatsing daardoor alsnog onrechtmatig moet worden geacht. Het feit dat hem in die kringen discriminerende bejegeningen ten deel vallen is als zodanig niet aan de Gay Krant te verwijten en maakt de plaatsing van de foto als zodanig niet onrechtmatig. Dat zou wellicht anders zijn indien die plaatsing met opzet door de Gay Krant zo was uitgevoerd met het oogmerk om [eiser] schade te berokkenen, maar daarvan is geen sprake. [eiser] heeft dat trouwens ook niet gesteld.
4.7. Het bovenstaande leidt tot de slotsom dat er geen sprake is van onrechtmatig handelen aan de zijde van de Gay Krant, zodat er geen plaats is voor toewijzing van de gevraagde voorziening.
4.8. Voor de volledigheid merkt de voorzieningenrechter nog op dat er wellicht voldoende grond zou kunnen zijn geweest om bij wijze van ordemaatregel aan de Gay Krant op te leggen dat zij een toelichting geeft over de wijze waarop de gewraakte afbeelding bij het artikel terecht is gekomen en dat de suggestie dat [eiser] homo zou zijn geheel onjuist is en niet de boodschap is die de Gay Krant heeft willen afgeven, of iets van soortgelijke inhoud. Die grond zou bijvoorbeeld gevonden kunnen worden in de omstandigheid dat er grote schade voor [eiser] door de publicatie zou zijn opgetreden, waarbij de Gay Krant dan wel geen verwijt valt te maken maar zij toch een zekere betrokkenheid daarbij heeft gehad en de op te leggen publicatie voor haar niet erg bezwaarlijk zou kunnen worden geacht. Maar een dergelijke situatie doet zich thans niet voor. Aan de ene kant al niet omdat grote schade aan de zijde van [eiser] door hem niet aannemelijk is gemaakt en aan de andere kant niet omdat de Gay Krant iets dergelijks al aan [eiser] heeft aangeboden en [eiser] van die gelegenheid (tot schadebeperking c.q. schadeopheffing) geen gebruik heeft willen maken.
4.9. [eiser] zal als de in het ongelijk te stellen partij in de kosten worden verwezen.
5. De beslissing
De voorzieningenrechter:
- wijst de vordering af;
- veroordeelt [eiser] in de kosten van het geding, aan de zijde van de Gay Krant gevallen en tot op heden begroot op EUR 448,-.
Dit vonnis is gewezen door mr. J.F.M. Strijbos en in het openbaar uitgesproken op 7 november 2006.