Uitspraak
RECHTBANK 'S-GRAVENHAGE
Sector civiel recht - voorzieningenrechter
Vonnis in kort geding van 31 mei 2010,
gewezen in de zaak met zaak- / rolnummer 364009 / KG ZA 10-485 van:
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
PIEËE System Integration B.V.,
gevestigd te Apeldoorn,
eiseres,
advocaat mr. F.R.H. Kuiper te Hattem,
tegen:
de Staat der Nederlanden (Ministerie van Verkeer en Waterstaat),
zetelende te 's-Gravenhage,
gedaagde,
advocaat mr. A.C.M. Prasing-Remmé te Utrecht.
1. De feiten
Op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting van 18 mei 2010 wordt in dit geding van het volgende uitgegaan.
1.1. Gedaagde heeft op 10 december 2009 een Europese openbare aanbesteding aangekondigd voor de opdracht "Het ontwerpen, vervangen en aanleggen van een CCTV-installatie bij de Maeslantkering, Hartelkering en Hollandse IJsselkering" (hierna: de opdracht). De omvang van de opdracht betrof naast het ontwerpen, vervangen en aanleggen van de gevraagde CCTV-installatie ook het onderhoud van die CCTV-installatie tot en met 30 september 2012 voor de Maeslantkering en de Hartelkering en tot en met 30 september 2011 voor de Hollandse IJsselkering.
1.2. In het Inschrijvings- en Beoordelingsdocument staat onder paragraaf 2.3.2. 'Bij de inschrijving te verstrekken prijsdocumenten', voor zover hier relevant, het volgende vermeld:
"(...)
Eisen aan de specificatie van de inschrijvingsprijs
1. De inschrijver moet bij zijn inschrijvingsbiljet een specificatie van de inschrijvingsprijs voegen per kering, uitgesplitst naar de volgende onderdelen:
(...)
11. onderhoud.
(...)".
1.3. In de Vraagspecificatie deel 1 Hartelkering (de inhoud van de Vraagspecificaties van de afzonderlijke keringen verschillen nagenoeg niet van elkaar), die onderdeel uitmaakt van de aanbestedingsdocumenten, is onder meer als eis van de beschikbaarheid van de installatie gesteld dat de CCTV-installatie een minimale beschikbaarheid moet hebben van 99,95% met een maximum van 1 incident per jaar. Daarnaast zijn onder meer als eisen voor het onderhoud gesteld dat onderhoud aan één camera niet mag leiden tot functieverlies van het overige deel van de CCTV-installatie en dat configuratie van de camera's op afstand in de centrale dient te kunnen plaatsvinden. Gedaagde heeft het begrip 'onderhoud' als volgt omschreven: "Activiteiten die voor het object worden uitgevoerd met het doel de functies van het object gedurende de functionele levensduur op het vereiste kwaliteitsniveau in stand te houden."
1.4. In de tweede nota van inlichtingen is als vraag opgenomen of gedaagde correctief en/of preventief onderhoud verlangt. Gedaagde heeft daarop geantwoord dat hij zowel correctief als preventief onderhoud verlangt.
1.5. Eiseres heeft tijdig op de opdracht ingeschreven. Zij heeft in haar specificatie van de inschrijfprijs per kering niet separaat het verplichte onderdeel 'onderhoud' in haar overzicht opgenomen. Wel heeft zij bij alle keringen als optie 'Preventief onderhoud (1 x jaar)' aangeboden.
1.6. In het door eiseres bij haar inschrijving overgelegde Project Management Plan (hierna: PMP) staat in hoofdstuk 6 'Service en onderhoud' onder meer vermeld:
"1. Service en continuïteit
De afdeling Service en onderhoud van PSI is gespecialiseerd in 24-uurs serviceverlening aan beveiligingsystemen / CCTV-installaties. Verspreid over het gehele land, staan onze servicetechnici 24 uur per dag, 7 dagen per week tot uw beschikking om de continuïteit van uw systeem te kunnen waarborgen. Wij kunnen u dan ook garanderen dat uw CCTV installaties een beschikbaar hebben van minimaal 95%. Door op tijd onderhoud uit (te laten) voeren en de gebruikers goed voor te lichten over de werking van de installaties zal dit percentage hoger worden.
(...)
Service op maat
PSI heeft een volledig pakket aan servicecontractvormen ontwikkeld. Aansluitend op uw behoefte kan voor elke CCTV-installatie bepaald worden welke risicodekking, welke onderhoudsfrequentie en welke responstijd gewenst is. Dit stelt u in de gelegenheid om afhankelijk van bedrijfsrisico en budget de optimale contractmix samen te stellen. PSI maakt "service op maat" betaalbaar bereikbaar.
2. Preventief onderhoud
Preventieve service betekent het periodiek inspecteren en onderhouden van uw CCTV apparatuur en programmatuur, alsmede een functionele en technische controle op de juiste werking. De werkzaamheden worden uitgevoerd volgens de geldende voorschriften binnen de branche. Regelmatig onderhoud kan het optreden van storingen aanmerkelijk beperken.
PSI zal de volgende onderhoudswerkzaamheden uitvoeren:
CCTV-installatie:
- navraag afwijkingen/problemen die tijdens gebruik zijn geconstateerd;
- test van systeem met speciale aandacht voor de gemelde afwijkingen;
- onderhoud individuele apparaten;
- in- en uitwendig stofvrij maken,
- filters/ventilatoren reinigen,
- smeren lagers en geleidingen, indien noodzakelijk,
- lenzen, glasplaten oppervlakte reinigen,
- het testen van de camerabeelden naar de bedieningslessenaar/ monitor;
- inspectie montage/ophanging camera's, schermen, etc.,
- reinigen front, bediening/ lessenaar,
- testen gehele installatie op juiste werking;
- kleine reparaties die direct bij het onderhoud uitvoerbaar zijn;
- het plaatsen van benodigde patches en updates.
Deze werkzaamheden zullen 1 keer per jaar worden uitgevoerd.
Het verhelpen van storingen (correctief onderhoud) valt buiten de onderhoudswerkzaamheden. PSI heeft hiervoor een bereikbaarheidsdienst. Zie punt 2b.
(...)
2b Bereikbaarheidsdienst
2b.1 In dit contract is een bereikbaarheidsdienst opgenomen. Deze bereikbaarheidsdienst zorgt er voor dat u bij een storing binnen een vaste periode over een servicetechnicus van PSI kan beschikken
(...)".
1.7. Bij e-mail van 18 maart 2010 heeft gedaagde aan eiseres om een toelichting gevraagd op haar inschrijving, omdat volgens gedaagde uit de specificatie van de inschrijfprijs blijkt dat het onderhoud als optie is opgenomen.
1.8. Eiseres heeft bij e-mail van 19 maart 2010 geantwoord op voornoemde e-mail en de volgende toelichting gegeven:
"(...)
De door PSI uitgebrachte aanbieding (bijlage C, Inschrijvingsbiljet) is inclusief onderhoud volgens de aangegeven artikelen. PSI geeft namelijk standaard na oplevering 2 jaar garantie en onderhoud op dergelijke installaties. Deze kosteloze garantie- en onderhoudsperiode is echter per abuis niet apart genoemd in de specificatie; waarvoor onze excuses. Voor de duidelijkheid is een aangepaste specificatie toegevoegd bij deze mail. Zoals u kunt zien blijft de inschrijfsom onveranderd.
Buiten onze standaard garantie- en onderhoudsregeling biedt PSI mogelijkheden om na afloop van de contractperiode specifieke "op maat" onderhoudsovereenkomsten af te sluiten. (...)".
1.9. Bij brief van 30 maart 2010 heeft gedaagde aan eiseres meegedeeld dat haar inschrijving niet voor gunning in aanmerking komt, omdat niet eenduidig is hoe het onderhoud is geregeld in de inschrijving waardoor deze niet vergelijkbaar is met de andere inschrijvers. Voorts heeft gedaagde meegedeeld dat hij voornemens is de opdracht aan Heijmans Techniek & Mobiliteit B.V. te gunnen.
2. De vorderingen, de gronden daarvoor en het verweer
2.1. Eiseres vordert na wijziging van eis - zakelijk weergegeven - gedaagde te gebieden over te gaan tot het intrekken van het gunningsvoornemen zoals dit is geuit door gedaagde bij brief van 30 maart 2010. Voorts vordert eiseres gedaagde te verbieden de inschrijving van eiseres ongeldig te verklaren en de opdracht te gunnen aan een ander dan eiseres.
2.2. Daartoe voert eiseres het volgende aan.
Gedaagde handelt onrechtmatig jegens eiseres door haar inschrijving als ongeldig terzijde te schuiven. Anders dan gedaagde betoogt, heeft eiseres wel degelijk bestekconform geoffreerd. Zij geeft op dit soort omvangrijke werken standaard twee jaar een uitgebreide garantie, inclusief onderhoud, af waarmee zij ruimschoots voldoet aan de eisen die gesteld zijn in de aanbestedingsdocumenten. Haar offertesysteem kent niet een separaat onderdeel 'onderhoud', omdat de kosten voor dit onderhoud al bij de inschrijfprijs zijn inbegrepen. Hoewel eiseres inderdaad heeft verzuimd bij haar specificatie van de inschrijfprijs het onderhoud separaat te noemen, heeft zij op eerste verzoek van gedaagde een nadere toelichting daarop gegeven. De optie van preventief onderhoud wordt doorgaans aansluitend aan de contractsperiode aangegaan. Bij het preventieve onderhoud worden werkzaamheden uitgevoerd die op termijn nodig zijn om de systeemwerking optimaal te houden en de levensduur van het systeem te verlengen. Dit reikt derhalve verder dan besteksmatig is geëist.
2.3. Gedaagde voert gemotiveerd verweer, dat hierna, voor zover nodig, zal worden besproken.
3. De beoordeling van het geschil
3.1. In geschil is of de inschrijving van eiseres terecht terzijde is gelegd, omdat deze in de visie van gedaagde niet voldoet aan de in de aanbestedingsdocumenten gestelde eisen betreffende het onderhoud. Als voornaamste eis is gesteld dat de CCTV-installatie minimaal 99,95% beschikbaar moet zijn met maximaal één incident per jaar.
3.2. De stelling van eiseres dat zij standaard twee jaar garantie en onderhoudservice (hierna: standaardgarantie) verleent na oplevering van de CCTV-installatie en dat het optionele preventieve onderhoud verder reikt dan deze standaardgarantie, vindt onvoldoende steun in haar inschrijving. Vaststaat dat eiseres in haar prijsspecificatie geen onderdeel 'onderhoud' heeft weergegeven en zij evenmin heeft vermeld dat de inschrijfprijs inclusief twee jaar standaardgarantie is. In het PMP, hiervoor deels weergegeven onder 1.6, stelt eiseres dat zij voor de CCTV-installatie een minimale beschikbaarheid garandeert van 95% en dat dit percentage hoger kan zijn indien tijdig onderhoud wordt uitgevoerd. Vaststaat dus dat (aanvullend) onderhoud noodzakelijk is om de geëiste beschikbaarheid te kunnen garanderen. Welke onderhoudswerkzaamheden eiseres onder dat onderhoud verstaat is niet inzichtelijk gemaakt. Aannemelijk is dat dit onderhoud (onder meer) dient te bestaan uit de onderhoudswerkzaamheden zoals omschreven bij het preventief onderhoud in het PMP. Noch uit de inschrijving, noch uit het PMP volgt dat eiseres standaard twee jaar de benodigde onderhoudswerkzaamheden uitvoert, teneinde de benodigde beschikbaarheid van 99,95% te kunnen realiseren. Daar komt bij dat uit het PMP blijkt dat voor het preventief en/of correctief onderhoud aparte servicecontracten zijn af te sluiten. Dit zijn in beginsel dus optionele contracten afgestemd op de wensen van de klant, of wel 'service op maat'. Dat deze contracten doorgaans aansluitend aan de standaardgarantieperiode van twee jaar worden afgesloten volgt niet uit de omschrijving en is ook overigens niet aannemelijk gemaakt. In het PMP wordt immers vermeld dat afhankelijk van de behoefte van de klant bepaald kan worden welke risicodekking, welke onderhoudsfrequentie en welke responstijd gewenst is. In de aanbestedingsdocumenten komen die behoeften van gedaagde tot uitdrukking in de gestelde eisen. De bij e-mail van 19 maart 2010 gegeven toelichting van eiseres dat de inschrijfprijs inclusief het onderhoud is, lijkt dan ook strijdig met de inhoud van hoofdstuk 6 van het PMP, waarin (correctief en preventief) onderhoud als opties worden aangeboden. Het betoog van eiseres dat zij bij grote opdrachten wel standaard onderhoud levert, is onvoldoende in haar inschrijving voor het voetlicht gebracht. Voor zover eiseres wel heeft bedoeld standaard het preventief onderhoud aan te bieden voor twee jaar is dat eveneens onvoldoende tot uitdrukking gebracht in de inschrijving. Het had dan ook op de weg van eiseres gelegen om daarover bij inschrijving meer duidelijkheid te verschaffen. Het toestaan van een dergelijke aanvulling na inschrijving is immers in strijd met het gelijkheidsbeginsel.
3.3. De stelling van eiseres dat uit haar inschrijving voldoende blijkt dat zij bereid is de noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden te verrichten, in die zin dat aan de eis van minimale beschikbaarheid van 99,95% wordt voldaan, omdat zij zich door inschrijving akkoord heeft verklaard met de inhoud van de basisovereenkomst en de aanbestedingsdocumenten, snijdt geen hout. Op die wijze kan elke inschrijving voldoen aan de gestelde eisen en weet de aanbestedende dienst nog steeds niet waar hij aan toe is. Eiseres heeft zich er voorts nog op beroepen dat zij het onderdeel 'onderhoud' niet expliciet heeft meegenomen in de kostenspecificatie, omdat dat onderdeel niet in haar offertesysteem wordt toegepast nu die kosten zijn begrepen in de overige onderdelen. Het enkele feit dat eiseres systeemtechnisch het onderdeel onderhoud niet kan weergeven regardeert gedaagde niet. Eiseres dient zelf zorg te dragen voor een inschrijving die overeenkomt met het vooraf opgegeven format, zodat alle inschrijvingen met elkaar te vergelijken zijn.
3.4. Het voorgaande leidt tot de slotsom dat gedaagde de inschrijving van eiseres terecht terzijde heeft gelegd wegens het niet voldoen aan de gestelde eisen. De vorderingen van eiseres zullen daarom worden afgewezen.
3.5. Eiseres zal, als de in het ongelijk gestelde partij, worden veroordeeld in de kosten van dit geding.
4. De beslissing
De voorzieningenrechter:
- wijst de vorderingen af;
- veroordeelt eiseres om binnen 14 dagen na de betekening van dit vonnis de kosten van dit geding, tot dusverre aan de zijde van gedaagde begroot op € 1.079,--, waarvan € 816,-- aan salaris advocaat en € 263,-- aan griffierecht, aan gedaagde te betalen;
- bepaalt dat eiseres bij gebreke van tijdige betaling de wettelijke rente over de proceskosten verschuldigd is;
- verklaart de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. P.A. Koppen en in het openbaar uitgesproken op 31 mei 2010.
nve