Uitspraak
RECHTBANK Rotterdam
team haven en handel
zaaknummer / rolnummer: C/10/662770 / HA ZA 23-650
Vonnis van 17 april 2024
in de zaak van
AFL BARENDRECHT B.V.,
gevestigd te Rotterdam,
eisende partij in conventie,
verwerende partij in reconventie,
hierna te noemen: AFL,
advocaat: mr. M. Verhagen te Rotterdam,
tegen
VABE LOGISTICS B.V.,
gevestigd te Barendrecht,
gedaagde partij in conventie,
eisende partij in reconventie,
hierna te noemen: VaBe,
advocaat: mr. D.J. Moll te Rotterdam.
1.De procedure
1.1.
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding van 28 juni 2023, met producties 1 tot en met 7;
- de conclusie van antwoord en van eis in reconventie, met producties 1 en 2;
- de oproepingsbrieven en de zittingsagenda van de rechtbank;
- de brief van AFL van 12 februari 2024, met een nieuwe versie van productie 1 en met de aanvullende producties 8 en 9; en
- de brief van AFL van 20 februari 2024, met productie 10.
1.2.
Op 28 februari 2024 heeft een mondelinge behandeling plaatsgevonden, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt.
2.De feiten
2.1.
AFL is logistiek dienstverlener, gespecialiseerd in groente- en fruitproducten.
VaBe is een logistiek dienstverlener voor geconditioneerd vervoer en opslag van goederen. AFL heeft voor Caposud SARL een zestal (in mei 2022 vanuit Peru verscheepte) containers met avocado’s ontvangen en van de terminal opgehaald. Vanwege ruimtegebrek heeft AFL overleg gehad met VaBe en is zij met VaBe mondeling overeengekomen de avocado’s uit de zes containers bij VaBe op te slaan.
2.2.
AFL heeft de pallets met dozen avocado’s uit twee containers op vrijdag 10 juni 2022 bij VaBe gebracht (hierna: containers 1-2), de pallets uit twee andere containers op maandag 13 juni 2022 (hierna: containers 3-4) en de pallets uit de laatste containers op dinsdag 14 juni 2022 (hierna: containers 5-6). VaBe heeft de dozen met avocado’s op maandag 13 en dinsdag 14 juni 2022 in koelcellen opgeslagen.
2.3.
Op 22 juni 2022 heeft AFL op afroep van Caposud de 40 pallets van containers 1-2 opgehaald en naar haar eigen loods gebracht. D-Quality Survey BV (hierna: D-Quality) heeft deze avocado’s toen gecontroleerd en geconstateerd dat de avocado’s een te hoge temperatuur hadden. Daarom zijn ook de andere 80 pallets bij VaBe gecontroleerd.
Ook van die avocado’s was de temperatuur hoog. Caposud heeft de avocado’s vanwege de hoge temperaturen en de kwaliteit geweigerd.
2.4.
AFL heeft VaBe aansprakelijk gesteld voor een bedrag van € 261.242,-. VaBe wijst aansprakelijkheid af.
3.Het geschil
in conventie
3.1.
AFL vordert bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad, voor recht te verklaren dat VaBe aansprakelijk is voor de door AFL geleden schade als gevolg van de toerekenbare tekortkoming van VaBe in de verplichting om de goederen geconditioneerd op te slaan, begroot op € 261.242,- , te vermeerderen met de wettelijke handelsrente sinds 23 juni 2022 tot de dag van volledige betaling, en met veroordeling van VaBe in de proceskosten inclusief beslagkosten.
3.2.
VaBe voert verweer en concludeert tot niet-ontvankelijkheid dan wel tot afwijzing van de vorderingen van AFL, met veroordeling van AFL in de kosten van de procedure.
in reconventie
3.3.
VaBe vordert bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad, AFL te veroordelen tot opheffing van het conservatoire beslag, op straffe van een dwangsom, en tot betaling van € 4.011,52 wegens gefactureerde bedragen, met de wettelijke handelsrente vanaf 1 november 2022, en met veroordeling van AFL in de proceskosten inclusief nakosten.
3.4.
AFL voert verweer. Zij beroept zich (op de zitting) op opschorting en verrekening.
4.De beoordeling
in conventie
het standpunt van AFL / de grondslag van de vordering
4.1.
AFL legt aan haar vordering ten grondslag dat VaBe toerekenbaar is tekortgeschoten in de verplichtingen die voortvloeiden uit een tussen partijen gesloten overeenkomst van bewaarneming. AFL stelt dat partijen zijn overeengekomen dat VaBe de avocado’s geconditioneerd zou opslaan, maar dat zij de avocado’s niet direct in koelcellen heeft geplaatst. Daardoor is de temperatuur van de avocado’s opgelopen en is schade ontstaan. Op de zitting heeft AFL de stelling van VaBe bevestigd dat ‘geconditioneerd’ hier betekent dat avocado’s tussen 5 en 7 graden Celsius moeten worden bewaard om kwaliteitsverlies te voorkomen. Verder heeft AFL op de zitting de toelichting gegeven dat ‘direct’ hier zo moet worden begrepen dat als avocado’s na lossing dezelfde dag in de koeling worden geplaatst, dat nog prima is.
het standpunt van VaBe / de verweren
4.2.
VaBe voert in de eerste plaats als verweer aan dat AFL ermee heeft ingestemd dat de avocado’s uit containers 1-2 in eerste instantie, totdat zij ruimte zou hebben vrijgemaakt, buiten de koeling in de loods zouden worden geplaatst. Deze op vrijdag 10 juni 2022 ontvangen lading is op maandag 13 juni 2022 in de koelcel gezet.
In de tweede plaats voert zij aan dat zij de pallets uit de containers 3-6 tijdig in de koelcellen heeft geplaatst, die een temperatuur hebben tussen 4 en 6 graden Celsius.
In de derde plaats voert VaBe aan dat de temperatuur van de avocado’s al te hoog was toen deze bij haar werden afgeleverd en dat daardoor de rijping al was gestart, waardoor de temperatuur verder is gestegen. Zij stelt dat dit een onomkeerbaar proces is, zodat er geen causaal verband is tussen het moment waarop VaBe de avocado’s in de koelcel heeft geplaatst en de gestelde schade.
In de vierde plaats betwist VaBe de (hoogte van de) gestelde schade.
het oordeel van de rechtbank, vertrekpunt
4.3.
AFL heeft de stelplicht en, bij voldoende betwisting, de bewijslast voor de feiten waaraan zij het rechtsgevolg wenst te verbinden dat VaBe door AFL geleden schade moet vergoeden omdat VaBe haar contractuele verplichting niet is nagekomen.
Anders dan AFL veronderstelt, leidt de omstandigheid dat de temperatuur van de avocado’s is gestegen in de periode van de bewaarneming niet tot een andere toedeling van de stelplicht en bewijslast. Aan deze enkele omstandigheid kan niet op voorhand de conclusie worden verbonden dat VaBe de avocado’s niet tijdig gekoeld heeft opgeslagen. Een andere mogelijke oorzaak van de temperatuurstijging is met de door AFL aangevoerde stellingen namelijk niet uitgesloten. Dit geldt hier zeker nu – zoals hierna nog aan de orde komt – de temperaturen van de avocado’s uit alle containers bij binnenkomst bij VaBe (al) hoger lagen dan 7 graden Celsius, met in het verlengde hiervan het verweer van VaBe dat de rijping en daardoor verdere temperatuurstijging al onomkeerbaar op gang was gekomen.
4.4.
Partijen zijn het er over eens dat zij een overeenkomst van bewaarneming hebben afgesloten op grond waarvan VaBe, als goed bewaarnemer, de verplichting had de avocado’s na ontvangst op haar terrein op te slaan in een koelcel en daarin te bewaren bij een temperatuur van 5 tot 7 graden Celsius. Specifieke instructies hierover waren niet nodig, omdat VaBe als professioneel bewaarder van die bewaartemperatuur op de hoogte was, wat zij op de zitting heeft bevestigd.
Op de zitting is ook gebleken dat partijen het er over eens zijn dat avocado’s niet een nacht buiten de koeling mogen blijven staan.
AFL had tegen deze achtergrond – in beginsel; zie hierna – mogen verwachten dat de avocado’s die zij bij VaBe zou afleveren nog diezelfde dag in een koelcel zouden worden geplaatst.
4.5.
De rechtbank zal met inachtneming van dit vertrekpunt de stellingen en verweren voor de containers 1-2, 3-4 en 5-6 bespreken.
containers 1-2
4.6.
Tussen partijen is niet in geschil dat VaBe de avocado’s uit de containers 1-2 op vrijdag 10 juni 2022 heeft ontvangen en pas op maandag 13 juni 2022 in de koelcel heeft geplaatst. Bijzondere omstandigheden die een beroep op overmacht in de zin van artikel 6:75 BW Pro kunnen rechtvaardigen zijn niet gesteld of gebleken.
4.7.
VaBe voert als verweer aan dat partijen voor de containers 1-2 een specifieke, afwijkende afspraak hebben gemaakt over de opslag, namelijk dat de avocado’s uit deze containers in eerste instantie buiten de koeling in de loods zouden worden geplaatst, omdat eerst ruimte moest worden vrijgemaakt, maar dat de containers 1-2 al wel konden worden ontvangen. Aanvankelijk had VaBe op vrijdag 10 juni 2022 aangegeven dat de eerste container op zaterdag 11 juni 2022 mocht worden afgeleverd en de rest pas op maandag omdat er eerst ruimte moest worden vrijgemaakt; daarna is afgesproken dat al diezelfde dag, 10 juni 2022, twee containers mochten worden gebracht. Deze konden niet gelijk in de koelcel omdat er eerst ruimte moest worden vrijgemaakt, aldus VaBe. Op de zitting heeft VaBe hieraan toegevoegd dat zij er van uitging dat AFL het hieraan verbonden risico voor de avocado’s op zich nam. De rechtbank begrijpt dat VaBe hiermee aanvoert dat ze in deze omstandigheden niet is tekortgeschoten in haar zorgplicht als goed bewaarnemer.
AFL heeft op de zitting aangevoerd dat de lossing op die dag van twee containers is besproken en dat daarbij door VaBe er inderdaad op is gewezen dat nog ruimte moest worden vrijgemaakt. AFL zegt er van te zijn uitgegaan dat de lading maar voor ‘even’ buiten de koeling zou staan en in elk geval niet een heel weekend, in juni bovendien. Als ze had geweten dat de avocado’s uit de containers 1-2 niet op vrijdag in de koelcel konden worden geplaatst, had zij ze niet naar VaBe gebracht, aldus AFL.
4.8.
Genoemde door VaBe gestelde afspraak is een afwijking ten opzichte van wat AFL op zichzelf van VaBe als professioneel bewaarder mocht verwachten, te weten opslag in de koeling op de dag van aflevering bij VaBe. Daarom rusten de stelplicht en de bewijslast hier op VaBe.
4.9.
Echter, zelfs als de hiervoor vermelde stellingen van VaBe komen vast te staan, zijn deze naar het oordeel van de rechtbank niet voldoende voor de conclusie dat zij voor de containers 1-2 aan haar zorgplicht als goed bewaarnemer heeft voldaan.
Gelet op die zorgplicht mocht van haar worden verwacht dat zij, toen zij werd benaderd door AFL, ondubbelzinnig duidelijk zou maken dat de avocado’s niet dezelfde dag gekoeld zouden kunnen worden opgeslagen. De enkele mededeling dat er nog ruimte moest worden vrijgemaakt, is daarvoor niet voldoende.
Die ondubbelzinnige mededeling kon van haar worden verlangd, nu – bij gebreke van stellingen die op het tegendeel wijzen – aangenomen moet worden dat voor VaBe op dat moment voorzienbaar was dat gekoelde opslag niet dezelfde dag zou kunnen plaatsvinden.
VaBe is er redelijkerwijs niet van kunnen uitgaan dat AFL accepteerde dat de avocado’s voor risico van AFL pas de volgende dag, of zelfs pas na het weekend, gekoeld zouden worden opgeslagen. VaBe heeft dus (voor de containers 1-2) niet kunnen volstaan met de mededeling dat nog ruimte vrijgemaakt moest worden.
Op de zitting heeft VaBe hieraan toegevoegd dat zij, toen AFL haar benaderde, (ook) heeft gezegd dat ze pas ‘na het weekend’ ruimte zou hebben in de koeling. Deze toevoeging maakt het oordeel op dit onderdeel niet anders. Er zijn geen omstandigheden gesteld of gebleken waaruit volgt dat deze gestelde mededeling (ook) betrekking zou hebben op de containers 1-2. Integendeel, deze gestelde mededeling valt juist goed te passen in het overleg tussen partijen dat erin heeft geresulteerd dat de containers 3-6 pas vanaf maandag konden worden afgeleverd bij VaBe. De mededeling past ook bij de e-mailwisseling van 10 juni 2022 tussen partijen (productie 1 bij dagvaarding), waarin staat:
- ( namens VaBe aan AFL) “
Eerste container morgen ochtend en vanaf maandag kunnen we er genoeg hebben, Dan kan je laten weten hoeveel je er wilt leveren. Laat het wel ff weten want dan gaan we ruimte maken”;
Eerste container morgen ochtend en vanaf maandag kunnen we er genoeg hebben, Dan kan je laten weten hoeveel je er wilt leveren. Laat het wel ff weten want dan gaan we ruimte maken”;
- ( namens VaBe aan AFL) “
Vandaag extra lukt echt niet. Morgenochtend kan ik er nog 1 hebben en maandag wel meer.”
Vandaag extra lukt echt niet. Morgenochtend kan ik er nog 1 hebben en maandag wel meer.”
Dit betekent dat het verweer van VaBe niet slaagt en dat VaBe toerekenbaar is tekortgeschoten in haar verplichtingen uit bewaarneming voor de avocado’s uit de containers 1-2.
containers 3-4
4.10.
AFL stelt dat de avocado’s uit deze containers, die op maandag 13 juni 2022 bij VaBe zijn gelost, niet op tijd in de koelcel zijn gezet. Concreet stelt zij (bij dagvaarding) dat een van haar medewerkers op 14 juni 2022 bij het bedrijf van VaBe heeft geconstateerd dat een groot deel van de pallets nog buiten stond.
De reactie hierop van VaBe in de conclusie van antwoord komt er op neer dat de avocado’s die op 14 juni 2022 zijn gezien, avocado’s zijn die op diezelfde dag bij haar zijn gelost.
Op de zitting heeft AFL (in haar spreekaantekeningen onder 14) gesteld:
a. a) dat genoemde constatering om 8:45 uur is gedaan,
b) dat, onder verwijzing naar twee foto’s van vrachtbrieven en ritten (toegestuurd als productie 8), de pallets die toen buiten stonden niet de pallets zijn die zijn gelost tussen 7:40 en 9:40 uur, implicerend dat dit pallets zijn die op maandag 13 juni 2022 zijn gelost.
Genoemde stellingen zijn op de zitting niet specifiek nader aan de orde gekomen. Omdat het om gedetailleerde informatie gaat en bovendien de twee (als productie 8 overgelegde) stukken slecht leesbaar zijn, zal de rechtbank omwille van de goede procesorde partijen in de gelegenheid stellen (AFL als eerste) zich hierover nader uit te laten.
AFL heeft de gelegenheid de twee (als productie 8 overgelegde) slecht leesbare stukken opnieuw in het geding te brengen en genoemde stellingen onder a en b nader, gemotiveerd, te onderbouwen en zich daarbij uit te laten over het aantal (op 13 juni 2022 afgeleverde) pallets dat volgens haar op 14 juni 2022 om 8:45 uur nog buiten zou hebben gestaan.
VaBe kan daar vervolgens op reageren.
containers 5-6
4.11.
AFL heeft geen concrete feiten en omstandigheden gesteld die tot de vaststelling kunnen leiden dat VaBe de lading uit deze, op dinsdag 14 juni 2022 geloste, containers niet tijdig gekoeld heeft opgeslagen. De rechtbank gaat er daarom hierna van uit dat VaBe niet is tekortgeschoten met betrekking tot deze containers.
containers 1-4: causaal verband?
4.12.
Anders dan AFL heeft aangevoerd op de zitting, draagt zij ook voor het bestaan van een causaal verband tussen een tekortkoming enerzijds en gestelde schade anderzijds de stelplicht en, bij voldoende betwisting, de bewijslast.
AFL stelt dat de temperatuur van de avocado’s is opgelopen doordat ze niet direct in de koeling zijn geplaatst en dat daardoor schade is ontstaan.
VaBe heeft betwist dat causaal verband bestaat tussen het moment waarop zij de avocado’s in de koelcel heeft geplaatst en de gestelde schade. Zij stelt dat de temperatuur van de avocado’s al te hoog was toen deze bij haar werden afgeleverd, dat als gevolg daarvan de rijping al was gestart en de temperatuur daardoor verder is gestegen, en dat dit een onomkeerbaar proces is. VaBe beroept zich hierbij op de per container geregistreerde temperaturen van de avocado’s bij binnenkomst op haar terrein. Deze registraties zijn vastgelegd in rapporten van D-Quality (door AFL nagestuurd als productie 10) en zijn overgenomen in het rapport van 6 februari 2023 van EMN, expert van de door AFL ingeschakelde verzekeraar (productie 3 bij dagvaarding).
De juistheid van deze temperatuur-registraties is niet in discussie tussen partijen. VaBe heeft deze met vermelding van de desbetreffende container en de ontvangstdatum op een rijtje gezet in de conclusie van antwoord onder 16. Globaal gaat het bij de containers 1-6 om temperaturen tussen circa 7 en ruim 10 graden Celsius bij ontvangst door VaBe.
In reactie op het verweer heeft AFL zich op de zitting beroepen op informatie die afkomstig is uit de rapporten van D-Quality over:
a. a) de hardheid van de binnenkant, waaruit zou blijken dat de avocado’s nog niet aan het rijpen waren (‘pressure 13+’),
b) de aanduiding van de kwaliteit / houdbaarheid, waaruit zou blijken dat deze normaal was (‘first appearance 7’).
Op de zitting heeft AFL gesteld dat als de avocado’s tijdig gekoeld waren opgeslagen, een stijging van de temperatuur onmogelijk was.
Gelet op genoemd verweer van VaBe zijn deze nadere stellingen van AFL niet, althans niet zonder meer, toereikend.
Bovendien kunnen de hiervoor onder a en b genoemde conclusies zonder nadere toelichting niet uit de rapporten van D-Quality worden getrokken. De relevantie van de omschrijvingen ‘pressure’ en de waarde ‘13+’ is (nog) niet voldoende toegelicht. Hetzelfde geldt voor de omschrijving ‘first appearance’ en de waarde ‘7’.
Verder dienen hierbij ook de andere bevindingen uit de rapporten te worden betrokken, in het bijzonder de ‘general remarks’ en andere informatie.
Voor de op 10 juni 2022 geloste containers houdt dit in:
“-
In general this shipment is in poor till fair condition during inspection we found handling damages skin defects and rubbing. Tem tale not readable X-Sence. / Underweight Yes”
In general this shipment is in poor till fair condition during inspection we found handling damages skin defects and rubbing. Tem tale not readable X-Sence. / Underweight Yes”
respectievelijk:
“- In general this shipment is in fair till normal condition during inspection we found skin defects and rubbing. / Underweight Yes”
AFL heeft tijdens de mondelinge behandeling aangeboden om (haar conclusies uit) de informatie uit de rapporten van D-Quality te onderbouwen. AFL zal in de gelegenheid worden gesteld een nadere, gemotiveerde, onderbouwing te verstrekken, die waar mogelijk is voorzien van stukken. VaBe kan daarop vervolgens reageren.
Meer in het algemeen ligt het – gelet op het causaliteitsverweer van VaBe – op de weg van AFL om gemotiveerd in te gaan op het (gestelde) proces van de interne stijging van de temperatuur van avocado’s, waaronder met name de start van de rijping, verdere temperatuurstijging als gevolg van de rijping, en de (on)omkeerbaarheid van dit proces.
Hierbij dient AFL de omstandigheid te betrekken dat ook de op 14 juni 2022 geloste en tijdig gekoeld opgeslagen avocado’s nadien een flinke stijging in temperatuur hebben laten zien.
Verder ligt het op de weg van AFL gegevens van de temperaturen gedurende het vervoer vanuit Peru in het geding te brengen, in elk geval de gegevens van container ‘-6’, waarvan vaststaat dat die in haar bezit zijn en waaruit zou blijken dat tijdens het vervoer een, al dan niet kortdurende, piek in de temperatuur is opgetreden.
de gestelde schade
4.13.
In de gevraagde verklaring voor recht ligt besloten de begroting van de (gestelde) schade op € 262.242,-, zijnde het bedrag waarvoor AFL aansprakelijk zou zijn gesteld door Caposud, die facturen van AFL zou verrekenen met haar (tegen)vordering.
Na de betwisting door VaBe heeft AFL in de spreekaantekeningen een opsomming van onderdelen van de claim van Caposud opgenomen. Het bedrag van deze claim is ook opgenomen in het rapport van schade-expert EMN, die evenwel de schade begroot op € 129.656,33. Het verschil zit volgens AFL in de door EMN gehanteerde marktwaarde, die volgens AFL hoger had kunnen zijn indien de avocado’s op een juiste wijze waren opgeslagen en op een later moment een veel hogere prijs gerealiseerd had kunnen worden. Daarbij is (zonder bronvermelding) een staat met marktprijzen opgenomen in de spreekaantekeningen.
Hiermee is AFL niet, in elk geval niet onderbouwd aan de hand van onderliggende stukken, op alle aspecten van het verweer van VaBe ingegaan, te weten:
a) (al dan niet) betaling / vergoeding door AFL aan haar opdrachtgever;
b) de vraag of sprake is van volledig verlies van de gehele partij(en);
c) de marktprijs van avocado’s ten tijde van de opslag;
d) het verschil tussen het bedrag van de vordering en het in het rapport van EMN genoemde bedrag van €129.656,33 exclusief btw;
e) de vraag of er dekking onder de verzekeringspolis van AFL bestaat.
b) de vraag of sprake is van volledig verlies van de gehele partij(en);
c) de marktprijs van avocado’s ten tijde van de opslag;
d) het verschil tussen het bedrag van de vordering en het in het rapport van EMN genoemde bedrag van €129.656,33 exclusief btw;
e) de vraag of er dekking onder de verzekeringspolis van AFL bestaat.
AFL zal in de gelegenheid worden gesteld een nadere, gemotiveerde, onderbouwing te verstrekken, die waar mogelijk is voorzien van stukken. VaBe kan daar op reageren.
afsluiting
4.14.
De zaak zal naar de rol worden verwezen voor het nemen van een conclusie na tussenvonnis door AFL, voor (uitsluitend) een nadere onderbouwing zoals hiervoor is aangegeven onder 4.10, 4,12 en 4.13. VaBe kan hierop reageren bij antwoordconclusie na tussenvonnis. Iedere verdere beslissing wordt aangehouden.
in reconventie
4.15.
Vanwege de onderlinge samenhang met het geschil in de conventie zal de beslissing in reconventie worden aangehouden.
5.De beslissing
De rechtbank
in conventie
5.1.
verwijst de zaak naar de rol van 15 mei 2024 voor het nemen van een conclusie na tussenvonnis door AFL over de hiervoor genoemde onderwerpen, waarop VaBe kan reageren bij antwoordconclusie na tussenvonnis,
5.2.
houdt iedere verdere beslissing aan,
in reconventie
5.3.
houdt iedere verdere beslissing aan.
Dit vonnis is gewezen door mr. R.J.A.M. Cooijmans en in het openbaar uitgesproken op 17 april 2024.
1694/
106
106