Uitspraak
Rechtbank Rotterdam
Team straf 2
Parketnummer: 10/073115-23
Datum uitspraak: 28 september 2023
Tegenspraak
Vonnis van de rechtbank Rotterdam, meervoudige kamer voor strafzaken, in de zaak tegen de verdachte:
[verdachte01] ,
geboren te [geboorteplaats01] (Somalië) op [geboortedatum01] 2005,
ingeschreven in de basisregistratie personen op het adres
[adres01] , [postcode01] [woonplaats01] ,
ten tijde van het onderzoek op de terechtzitting preventief in de Penitentiaire Inrichting [naam PI01] , locatie [locatie01] ,
raadsman mr. J.M. van Dam, advocaat te Utrecht.
1.Onderzoek op de terechtzitting
Gelet is op het onderzoek op de terechtzittingen van 26 juni 2023 en 14 september 2023.
2.Tenlastelegging
Aan de verdachte is ten laste gelegd hetgeen is vermeld in de dagvaarding. De tekst van de tenlastelegging is als bijlage I aan dit vonnis gehecht.
3.Eis officier van justitie
De officier van justitie mr. J.B. Uiterwijk heeft gevorderd:
- bewezenverklaring van het ten laste gelegde;
- toepassing van het adolescentenstrafrecht;
- veroordeling van de verdachte tot een jeugddetentie voor de duur van 24 maanden met aftrek van voorarrest, waarvan 4 maanden voorwaardelijk, met een proeftijd van 2 jaar en oplegging van de bijzondere voorwaarden die door de reclassering zijn geadviseerd, met bevel tot dadelijke uitvoerbaarheid.
4.Waardering van het bewijs
4.1.
Bewezenverklaring zonder nadere motivering
Het ten laste gelegde is door de verdachte bekend. Dit feit zal zonder nadere bespreking bewezen worden verklaard.
4.2.
Bewezenverklaring
In bijlage II heeft de rechtbank een opgave gedaan van wettige bewijsmiddelen, houdende voor de bewezenverklaring redengevende feiten en omstandigheden. Met deze opgave wordt volstaan, nu de verdachte het bewezen verklaarde heeft bekend en geen verweer is gevoerd dat strekt tot vrijspraak. Op grond daarvan is wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het ten laste gelegde heeft begaan op die wijze dat:
hij op 14 maart 2023 te Rotterdam
tezamen en in vereniging met een ander €7.890,00, en een autosleutel, die aan supermarktketen Jumbo en/of [slachtoffer01] ,
toebehoorden
heeft weggenomen met het oogmerk om zich
diewederrechtelijk toe te eigenen,
diewederrechtelijk toe te eigenen,
terwijl deze diefstal werd voorafgegaan, vergezeld en gevolgd
doorgeweld en
doorgeweld en
bedreiging met geweld tegen [slachtoffer01] en [slachtoffer02] , gepleegd
met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden of gemakkelijk te maken, of om,
bij betrapping op heterdaad, aan zichzelf of andere deelnemers aan het misdrijf
hetzij de vlucht mogelijk te maken, hetzij het bezit van het gestolene te verzekeren,
door
- zich op te dringen aan die [slachtoffer01] en
- dreigend één of meer messen aan die [slachtoffer01] en/of [slachtoffer02] te tonen
enf
- die [slachtoffer01] te dwingen/gebieden om mee te lopen naar de kluisruimte van
het filiaal van supermarktketen Jumbo (gelegen aan de [straatnaam01] ) en
- vervolgens die [slachtoffer01] met tie-wraps te knevelen/vast te binden en
- vervolgens die [slachtoffer02] te belagen en daarbij meermalen met één of
meer messen in het lichaam van die [slachtoffer02] te steken en
- vervolgens daarbij die [slachtoffer02] te gebieden/dwingen om de kluisruimte
te openen middels vingerafdruk en/ de kluiscodes en kluissleutel af te geven
en
- vervolgens de mond van die [slachtoffer02] af te tapen/plakken en
- vervolgens onder bedreiging van
messen die [slachtoffer01] en [slachtoffer02] gekneveld en gewond
in voornoemde kluisruimte op de grond te laten zitten/liggen, in afwachting van het
‘vrijgeven’ en/of het verlopen van het tijdslot van de kluis in de betreffende
kluisruimte en
- vervolgens die [slachtoffer02] te dwingen/gebieden om de kluis te openen en
die [slachtoffer01] te gebieden/dwingen om de verschillende kassalades (uit deze
kluis) te openen en- vervolgensdie [slachtoffer01] onder bedreiging van messen
dwingen/gebieden om verdachte en zijn mededader in de auto van die
[slachtoffer01] te helpen vluchtenen
- gedurende voornoemde geweldshandelingen meermalen aan die [slachtoffer01]
en [slachtoffer02] de woorden toe te voegen –zakelijk weergegeven- dat zij
moesten meewerken en rustig moesten blijven, anders zouden zij
doodgestoken/neergestoken worden;
Hetgeen meer of anders is ten laste gelegd is niet bewezen. De verdachte moet daarvan worden vrijgesproken.
5.Strafbaarheid feit
Het bewezen feit levert op:
diefstal voorafgegaan, vergezeld en gevolgd van geweld en bedreiging met geweld tegen personen, gepleegd met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden of gemakkelijk te maken en zichzelf of andere deelnemers van het misdrijf hetzij de vlucht mogelijk te maken hetzij het bezit van het gestolene te verzekeren, terwijl het feit wordt gepleegd door twee of meer verenigde personen
Er zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van het feit uitsluiten. Het feit is dus strafbaar.
6.Strafbaarheid verdachte
Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de verdachte uitsluit. De verdachte is dus strafbaar.
7.Motivering straf
7.1.
Algemene overweging
De straf die aan de verdachte wordt opgelegd, is gegrond op de ernst van het feit, de omstandigheden waaronder het feit is begaan en de persoon en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte. Daarbij wordt in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen.
7.2.
Feit waarop de straf is gebaseerd
De verdachte heeft zich samen met een ander schuldig gemaakt aan een zeer gewelddadige overval op een vestiging van de supermarktketen Jumbo in Rotterdam. De verdachte en zijn mededader zijn met gezichtsbedekkende kleding en bewapend met messen voor openingstijd naar de Jumbo gegaan en hebben vervolgens de eigenaar en de bedrijfsleider onder bedreiging van messen gedwongen om de kluiscode en de sleutel van de kluis te verstrekken, waarna de daders het geld uit de kluis hebben weggenomen. Daarbij is de bedrijfsleider twee keer met een mes in zijn bovenlichaam gestoken, met potentieel dodelijk letsel tot gevolg. Vervolgens hebben de verdachte en zijn mededader de eigenaar onder bedreiging met messen gedwongen hen te helpen vluchten in zijn auto, waarna de verdachte de autosleutel heeft meegenomen.
De rechtbank rekent de verdachte en de mededader hun excessieve geweld en de angst die zij hebben veroorzaakt zeer aan. De overval moet voor de twee slachtoffers een bijzonder traumatische ervaring zijn geweest, die werd versterkt door de lange duur ervan, de daarmee gepaard gaande voortdurende bedreigingen met messen en de ernstige verwondingen van slachtoffer [slachtoffer02] . Zij ondervinden hiervan dan ook nog steeds de nadelige gevolgen. Zo blijkt uit de ter zitting namens slachtoffer [slachtoffer01] voorgedragen verklaring dat hij tot op de dag van vandaag voelt wat hem op 14 maart 2023 is overkomen. Hij slaapt slecht en heeft herbelevingen van de overval. De bedrijfsleider [slachtoffer02] is als gevolg van het opgelopen letsel deels arbeidsongeschikt geraakt en het is onzeker of hij volledig zal herstellen. Ten slotte heeft de overval ook het personeel van de supermarkt – dat onder andere heeft gezien dat [slachtoffer01] onder bedreiging van een mes de supermarkt werd uitgeleid – niet onberoerd gelaten. De verdachte en de mededader lijken zich enkel te hebben laten leiden door hun wens om snel en gemakkelijk aan geld te komen en hebben kennelijk niet nagedacht over de gevolgen van hun handelen en de impact hiervan voor de slachtoffers. Daarnaast werken dergelijke feiten gevoelens van onveiligheid en onrust in de samenleving in de hand.
7.3.
Persoonlijke omstandigheden van de verdachte
7.3.1.
Strafblad
De rechtbank heeft acht geslagen op een uittreksel uit de justitiële documentatie van 4 september 2023, waaruit blijkt dat de verdachte niet eerder is veroordeeld voor soortgelijke strafbare feiten.
7.3.2.
Rapportages
GZ-psycholoog in opleiding [GZ-psycholoog01] M.Sc., onder supervisie van drs. [naam01] , heeft een rapport over de verdachte opgemaakt gedateerd 3 augustus 2023. Dit rapport houdt het volgende in.
Bij de verdachte is sprake van een matige verstandelijke ontwikkelingsstoornis, een
normoverschrijdende gedragsstoornis beginnend in de adolescentie, ouder-kind relatieproblemen en leer- of onderwijsproblemen. De cognitieve vermogens van de verdachte bevinden zich op matig verstandelijk beperkt niveau. Zijn verbale vaardigheden zijn sterker ontwikkeld dan zijn performale vaardigheden. Dit vergroot de kans op overschatting en overvraging wat kan leiden tot frustratie en agressie.
Het risico op recidive wordt, zonder toekomstige behandeling, als hoog ingeschat. De risico’s zijn vooral gelegen in de omstandigheid dat in het verleden sprake is geweest van gewelddadig en crimineel gedrag, verstoring van de verzorgingssituatie, geringe schoolprestaties, omgang met delinquente leeftijdgenoten en gebrekkige copingvaardigheden. De verdachte heeft bovendien weinig interesse in school, hij heeft moeite met emotieregulatie en hij toont weinig berouw.
Om de verdere ontwikkeling van de verdachte gunstig te bevorderen is het van belang dat de verdachte in een gedwongen kader wordt behandeld waarbinnen rekening wordt gehouden met zijn beperkte cognitieve vermogens. Daarbij is ook van belang dat de verdachte een geschikte dagbesteding vindt waardoor hij positieve ervaringen kan opdoen en meer gemotiveerd raakt een (interne) opleiding te volgen of te gaan werken. Het vinden van een passende woonvoorziening is noodzakelijk. Verder dient hij ondersteuning en begeleiding te krijgen bij het regelen van praktische zaken zoals een zorgverzekering. Een intramurale setting/driemilieuvoorziening wordt geadviseerd om stabiliteit in de vorm van een woonvoorziening, dagbesteding, begeleiding en behandeling te bewerkstelligen. De problematiek van de verdachte is dermate ernstig en complex en een pedagogisch klimaat nodig is om tot behandeling te komen. Gelet op het voorgaande zijn er indicaties voor toepassing van het jeugdstrafrecht. In dat kader wordt een (deels) voorwaardelijk strafdeel met bijzondere voorwaarden voldoende geacht om de behandelmotivatie te garanderen.
Reclassering Nederland, heeft een rapport over de verdachte opgemaakt, gedateerd 12 september 2023. Dit rapport houdt het volgende in.
Er zijn aanwijzingen voor een negatief sociaal netwerk, naast problemen op het gebied van
psychosociaal functioneren, houding, dagbesteding, financiën en huisvesting. Gelet hierop wordt het risico op recidive ingeschat als hoog. De reclassering adviseert het jeugdstrafrecht toe te passen. De verdachte heeft een verstandelijke beperking, functioneert niet leeftijdsadequaat, schat zijn eigen gedrag niet goed in en vertoont impulsief gedrag. Ook op het gebied van pedagogische beïnvloedingsmogelijkheden zijn er indicaties. De reclassering adviseert voorts een (deels) voorwaardelijk strafdeel met bijzondere voorwaarden conform het advies van de psycholoog en tevens begeleiding door de William Schrikker Stichting.
7.4.
Conclusies van de rechtbank
Gelet op hetgeen de rechtbank hierboven heeft overwogen, komt zij tot de volgende conclusies.
De rechtbank onderschrijft het advies van de reclassering en de deskundige met betrekking tot het toepassen van het jeugdstrafrecht en zal daarom recht doen overeenkomstig de artikelen 77g tot en met 77aa Sr.
Gezien de ernst van het feit kan daarop niet anders worden gereageerd dan met het opleggen van een onvoorwaardelijke jeugddetentie. Bij de bepaling van de duur van de jeugddetentie heeft de rechtbank acht geslagen op straffen die in soortgelijke zaken plegen te worden opgelegd. Nu de reclassering en de deskundige begeleiding en bijzondere voorwaarden noodzakelijk achten, zal de rechtbank een deel van de voorgenomen straf voorwaardelijk opleggen, met de voorwaarden zoals door de reclassering zijn geadviseerd, met dien verstande dat het locatieverbod beperkt wordt tot een straal van een kilometer rondom het adres van de betrokken Jumbo-vestiging. Het voorwaardelijke strafdeel dient er tevens toe de verdachte ervan te weerhouden in de toekomst opnieuw strafbare feiten te plegen.
Gelet op de aard en ernst van het feit en het recidiverisico is de rechtbank van oordeel dat er ernstig rekening mee moet worden gehouden dat de verdachte wederom een misdrijf zal begaan dat gericht is tegen of gevaar veroorzaakt voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen. Daarom zal de rechtbank bevelen dat de hierna te stellen bijzondere voorwaarden en het op te leggen toezicht, dadelijk uitvoerbaar worden verklaard.
Alles afwegend acht de rechtbank de hierna te noemen straf en passend en geboden.
8.In beslag genomen voorwerpen
8.1.
Standpunt officier van justitie
De officier van justitie heeft gevorderd het in beslag genomen geldbedrag terug te geven aan supermarktketen Jumbo.
8.2.
Beoordeling
Ten aanzien van het in beslag genomen geldbedrag zal een last worden gegeven tot teruggave aan supermarktketen Jumbo.
9.Toepasselijke wettelijke voorschriften
Gelet is op de artikelen 77c, 77g, 77h, 77i, 77x, 77y, 77z, 77aa en 312 van het Wetboek van Strafrecht.
10.Bijlagen
De in dit vonnis genoemde bijlagen maken deel uit van dit vonnis.
11.Beslissing
De rechtbank:
verklaart bewezen, dat de verdachte het ten laste gelegde feit zoals hiervoor is omschreven, heeft begaan;
verklaart niet bewezen hetgeen aan de verdachte meer of anders ten laste is gelegd dan hiervoor bewezen is verklaard en spreekt de verdachte daarvan vrij;
stelt vast dat het bewezen verklaarde oplevert het hiervoor vermelde strafbare feit;
verklaart de verdachte strafbaar;
veroordeelt de verdachte tot een
jeugddetentie voor de duur van 20 (twintig) maanden;
jeugddetentie voor de duur van 20 (twintig) maanden;
bepaalt dat van de jeugddetentie een gedeelte, groot
8 (acht) maandenniet ten uitvoer zal worden gelegd, tenzij de rechter later anders mocht gelasten;
8 (acht) maandenniet ten uitvoer zal worden gelegd, tenzij de rechter later anders mocht gelasten;
verbindt hieraan een proeftijd, die wordt gesteld op 2 jaar;
tenuitvoerlegging kan worden gelast als de veroordeelde de algemene voorwaarde niet naleeft en ook als de veroordeelde gedurende de proeftijd een bijzondere voorwaarde niet naleeft of een voorwaarde die daaraan van rechtswege is verbonden;
stelt als algemene voorwaarde:
- de veroordeelde zal zich vóór het einde van de proeftijd niet aan een strafbaar feit schuldig maken;
stelt als bijzondere voorwaarden dat de veroordeelde:
medewerking verleent aan het reclasseringstoezicht bij de William Schrikker Stichting Jeugdbescherming & Jeugdreclassering, de medewerking aan huisbezoeken inbegrepen, zo vaak en zo lang de reclassering dat nodig vindt om het reclasseringstoezicht uit te voeren;
zich laat opnemen in intramurale setting/driemilieuvoorziening of een soortgelijke
zorginstelling, te bepalen door de justitiële instantie die verantwoordelijk is voor plaatsing. De opname duurt een jaar of zoveel korter als de reclassering in overleg met de zorginstelling nodig vindt. De veroordeelde houdt zich aan de huisregels en de aanwijzingen die de zorginstelling geeft voor de behandeling. Als de reclassering een overgang naar ambulante zorg, begeleid wonen of maatschappelijke opvang gewenst vindt, werkt de veroordeelde mee aan de indicatiestelling en plaatsing;
3. zich laat behandelen door forensische psychiatrische polikliniek De Waag of een
soortgelijke zorgverlener, te bepalen door de reclassering. De behandeling duurt de gehele proeftijd of zoveel korter als de reclassering nodig vindt. De veroordeelde houdt zich aan de huisregels en de aanwijzingen die de zorgverlener geeft voor de behandeling;
4. verblijft in een Regionale Instelling voor Beschermd Wonen of een andere instelling voor beschermd wonen of maatschappelijke opvang, te bepalen door de reclassering. Het verblijf duurt de gehele proeftijd of zoveel korter als de reclassering nodig vindt. De veroordeelde houdt zich aan de huisregels en het dagprogramma dat de instelling in overleg met de reclassering voor hem heeft opgesteld;
5. bevindt zich gedurende de proeftijd niet in een straal van een kilometer rond het adres [adres02] , [postcode02] in Rotterdam, zo lang het Openbaar Ministerie dit nodig vindt. De veroordeelde werkt mee aan elektronische monitoring van dit locatieverbod. De veroordeelde gaat niet naar het buitenland zonder toestemming van de reclassering;
6. zich inspant voor het vinden en behouden van betaalde arbeid, het volgen van een
opleiding of gestructureerde dagbesteding. De dagbesteding draagt bij aan het voorkomen van delictgedrag.
verstaat dat van rechtswege de volgende voorwaarden zijn verbonden aan de hierboven genoemde bijzondere voorwaarden
- de veroordeelde zal ten behoeve van het vaststellen van zijn identiteit medewerking verlenen aan het nemen van één of meer vingerafdrukken of een identiteitsbewijs als bedoeld in artikel 1 van Pro de Wet op de identificatieplicht ter inzage aanbieden;
- de veroordeelde zal medewerking verlenen aan reclasseringstoezicht, daaronder begrepen de medewerking aan huisbezoeken en het zich melden bij de reclassering zo vaak en zo lang als de reclassering dit noodzakelijk acht;
geeft opdracht aan de gecertificeerde instelling William Schrikker Stichting Jeugdbescherming en Jeugdreclassering opdracht tot het houden van toezicht op de naleving van voormelde voorwaarden en de veroordeelde ten behoeve daarvan te begeleiden;
beveelt dat de genoemde bijzondere voorwaarden en het aan genoemde jeugdreclasseringsinstelling opgedragen toezicht dadelijk uitvoerbaar zijn;
beveelt dat de tijd die door de veroordeelde voor de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering en in voorlopige hechtenis is doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf in mindering wordt gebracht, voor zover deze tijd niet reeds op een andere vrijheidsstraf in mindering is gebracht;
beslist ten aanzien van het voorwerp, geplaatst op de lijst van inbeslaggenomen en nog niet teruggegeven voorwerpen, als volgt:
- gelast de teruggave aan supermarktketen Jumbo van:
- gelast de teruggave aan supermarktketen Jumbo van:
€ 326,20 ( € 326,20 ( [beslagnummer01] )
Dit vonnis is gewezen door mr. M.V. Scheffers, voorzitter,
en mrs. L. Stevens en M.M. Dolman, rechters,
in tegenwoordigheid van mr. E.S. Roman, griffier,
en uitgesproken op de openbare terechtzitting op 28 september 2023.
Bijlage I
Tekst tenlastelegging
Aan de verdachte wordt ten laste gelegd dat
Hij op of omstreeks 14 maart 2023 te Rotterdam
tezamen en in vereniging met een ander, althans alleen, €7.890,00, althans een
geldbedrag en/of een autosleutel in elk geval enig goed, dat/die geheel of ten dele
aan supermarktketen Jumbo en/of [slachtoffer01] ,
in elk geval aan een ander dan aan verdachte en/of zijn mededader toebehoorde(n)
heeft weggenomen met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen,
terwijl deze diefstal werd voorafgegaan, vergezeld en/of gevolgd van geweld en/of
bedreiging met geweld tegen [slachtoffer01] en/of [slachtoffer02] , gepleegd
met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden of gemakkelijk te maken, of om,
bij betrapping op heterdaad, aan zichzelf of andere deelnemers aan het misdrijf
hetzij de vlucht mogelijk te maken, hetzij het bezit van het gestolene te verzekeren,
door
- zich op te dringen aan die [slachtoffer01] en/of [slachtoffer02] en/of
- dreigend één of meer messen aan die [slachtoffer01] en/of [slachtoffer02] te tonen
en/of voor te houden en/of
- die [slachtoffer01] te dwingen/gebieden om mee te lopen naar de kluisruimte van
het filiaal van supermarktketen Jumbo (gelegen aan de [straatnaam01] ) en/of
- ( vervolgens) die [slachtoffer01] met tie-wraps te knevelen / vast te binden en/of
- ( vervolgens) die [slachtoffer02] te belagen en/of daarbij meermalen met één of
meer messen in het lichaam van die [slachtoffer02] te steken en/of
- ( vervolgens) (daarbij) die [slachtoffer02] te gebieden/dwingen om de kluisruimte
te openen (middels vingerafdruk) en/of de kluiscode(s) en/of kluissleutel af te geven
/ te verstrekken en/of
- ( vervolgens) de mond van die [slachtoffer02] af te tapen/plakken en/of
- ( vervolgens) (gedurende een periode van ruim een half uur) onder bedreiging van
één of meer messen die [slachtoffer01] en/of [slachtoffer02] gekneveld en/of gewond
in voornoemde kluisruimte op de grond te laten zitten/liggen, in afwachting van het
‘vrijgeven’ en/of het verlopen van het tijdslot van de kluis in de betreffende
kluisruimte en/of
- ( vervolgens) die [slachtoffer02] te dwingen/gebieden om de kluis te openen en/of
die [slachtoffer01] te gebieden/dwingen om de verschillende kassalades (uit deze
kluis) te openen en/of
- ( vervolgens) die [slachtoffer01] onder bedreiging van één of meer messen te
dwingen/gebieden om verdachte en/of zijn mededader in de auto van die
[slachtoffer01] te helpen vluchten, althans weg te (ver)voeren vanaf de plaats delict
en/of
- gedurende voornoemde geweldshandelingen meermalen aan die [slachtoffer01]
en/of [slachtoffer02] de woorden toe te voegen –zakelijk weergegeven- dat zij
moesten meewerken en/of rustig moesten blijven, anders zouden zij
doodgestoken/neergestoken worden, althans woorden van gelijke dreigende aard
en/of strekking ;
ahf/sub 2 Wetboek van Strafrecht )