Uitspraak
R E C H T B A N K R O T T E R D A M
sector civiel recht
Zaak-/rolnummer: 242509 / HA ZA 05-2042 (hoofdzaak)
Zaak-/rolnummer: 253333 / HA ZA 06-95 (vrijwaring)
Uitspraak: 20 september 2006
VONNIS van de enkelvoudige kamer:
In de zaak met zaaknummer 242509 van:
de besloten vennootschap met beperkte
aansprakelijkheid DE KONING BOUWPERSONEEL
B.V.,
gevestigd te Sliedrecht,
eiseres in de hoofdzaak,
procureur mr. J.C. Brökling,
- tegen -
de besloten vennootschap met beperkte
aansprakelijkheid IFA ASSURANTIËN B.V.,
gevestigd te Rotterdam,
gedaagde in de hoofdzaak,
procureur mr. M.A.D. Bol,
en in de zaak met zaaknummer 253333 van:
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid IFA ASSURANTIËN B.V.,
gevestigd te Rotterdam,
eiseres in vrijwaring,
procureur mr. M.A.D. Bol,
- tegen -
1.de vennootschap onder firma V.O.F. JACK KRIEK COMMUNICATIE,
gevestigd te Rotterdam,
2.[gedaagde in vrijwaring],
3.[gedaagde in vrijwaring],
beiden wonende te [woonplaats],
gedaagden in vrijwaring,
procureur mr. D.R.D. van Lenningh.
In de hoofdzaak worden partijen hierna aangeduid als "De Koning B.V." en "IFA". In de vrijwaringszaak worden partijen hierna aangeduid als “IFA” en gedaagden gezamenlijk als “Kriek”.
1. Het verloop van het geding in de hoofdzaak
De rechtbank heeft kennisgenomen van de volgende stukken:
- dagvaarding d.d. 8 juli 2005 en de door De Koning B.V. overgelegde producties;
- incidentele conclusie tot oproeping in vrijwaring tevens houdende overlegging
producties;
- conclusie van antwoord in het incident;
- tussenvonnis van deze rechtbank d.d. 14 december 2005, waarbij de oproeping
in vrijwaring is toegestaan;
- conclusie van antwoord;
- tussenvonnis van deze rechtbank d.d. 25 januari 2006, waarbij een comparitie
van partijen is gelast;
- proces-verbaal van de comparitie van partijen, gehouden op 19 juni 2006;
- de ten behoeve van de comparitie van partijen door De Koning B.V. bij brief
van 8 maart 2006 overgelegde stukken.
2. Het verloop van het geding in de vrijwaringszaak
De rechtbank heeft kennisgenomen van de volgende stukken:
- dagvaarding d.d. 3 januari 2006;
- conclusie van antwoord;
- tussenvonnis van deze rechtbank d.d. 5 april 2006, waarbij een comparitie van
partijen is gelast.
- proces-verbaal van de comparitie van partijen, gehouden op 19 juni 2006.
3. De vaststaande feiten in de hoofdzaak en in de vrijwaringszaak
Als enerzijds gesteld en anderzijds erkend dan wel niet of onvoldoende gemotiveerd weersproken, gelet ook op de in zoverre niet betwiste inhoud van de in het geding gebrachte producties, staat tussen partijen - voorzover van belang - het volgende vast:
3.1 IFA en Kriek zijn in april 2003 een samenwerkingsovereenkomst aangegaan, inhoudende dat Kriek ten behoeve van het IFA concern, waartoe IFA assurantiën B.V. behoort, klanten zou werven en verzekeringspolissen zou afsluiten. In het kader van deze samenwerkingsovereenkomst zou Kriek tevens de contacten met De Koning B.V. onderhouden.
In artikel 3.6 van de ‘Samenwerkingsovereenkomst’, waarin Kriek wordt aangeduid als JKC, is voor zover van belang opgenomen:
“Terzake de door JKC aangebrachte zaken fungeert IFA als backoffice en zal IFA zorgdragen voor adequate verwerking en opvolging”.
3.2 In maart 2004 heeft De Koning B.V. middels Kriek aan IFA gevraagd om voor haar te verzorgen het aangaan van een ziekteverzuimverzekering in verband met bij haar werkzaam zijnd personeel.
3.3 Namens IFA heeft Kriek bij brief van 9 april 2004 daartoe aan De Koning B.V. een offerte van verzekeringsmaatschappij De Amersfoortse Verzekeringen (hierna: De Amersfoortse) d.d. 8 april 2004 doen toekomen.
3.4 Kriek heeft op 5 mei 2004 een bezoek gebracht aan De Koning B.V. om de offerte door De Koning B.V. te laten ondertekenen. Op die datum is de ‘akkoordverklaring verzuimverzekering’ door een van de directieleden ondertekend. Hij heeft het stuk na ondertekening door De Koning B.V. bij IFA afgegeven ter verdere afhandeling.
3.5 Op 10 mei 2004 heeft een medewerker van De Koning B.V., [X], zich ziek gemeld. Met ingang van deze datum was hij 100% arbeidsongeschikt. Op 6 december 2004 was hij 40% arbeidsongeschikt en vanaf 20 december 2004 is hij weer volledig gaan werken. Het jaarloon van [X] is € 39.498,--.
3.6 Onder de kop ‘Ingangsdatum verzekering’ van de op de verzekering toepasselijke technische specificaties staat, voor zover van belang, het volgende opgenomen:
“De verzekering gaat in op de dag dat De Amersfoortse de voor akkoord getekende offerte heeft ontvangen, samen met een kopie van het arbocontract. Zolang deze kopie ontbreekt is er sprake van voorlopige dekking. Na ontvangst door De Amersfoortse van een kopie van het arbocontract gaat de dekking definitief in met terugwerkende kracht tot het begin van de voorlopige dekking.”
3.7 Blijkens de polis is de ingangsdatum van de verzekering 14 mei 2004, nu de offerte pas op die dag door De Amersfoortse is ontvangen.
3.8 Onder artikel 4.2 van de op de verzekering van toepassing zijnde polisvoorwaarden staat, voor zover van belang, het volgende opgenomen:
“Werknemers die arbeidsongeschikt zijn op de datum van ingang van de overeenkomst, zullen in de verzekering worden opgenomen nadat zij ten minste 4 weken volledig zijn hersteld.”
Nu [X] op 14 mei 2004 arbeidsongeschikt was, is gezien dit artikel de door De Koning B.V. als gevolg hiervan geleden schade niet gedekt.
3.9 Als het ziekteverzuim wel gedekt was geweest, dan had De Koning B.V. op grond van de polis recht gehad op uitbetaling van een schadebedrag van
€ 23.913,--.
4. De vordering in de hoofdzaak
De vordering luidt om bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad IFA te veroordelen tot betaling van een bedrag van € 27.500,--, vermeerderd met de wettelijke rente daarover vanaf de datum van aanzegging, 18 februari 2005, althans vanaf de dag der dagvaarding, met veroordeling in de kosten van het geding.
Tegen de achtergrond van de vaststaande feiten heeft De Koning B.V. aan de vordering de volgende stellingen ten grondslag gelegd:
4.1 IFA is toerekenbaar tekortgeschoten in de verplichtingen die zij heeft jegens De Koning B.V. om haar belangen zorgvuldig te behartigen. Tijdens het gesprek waarbij de ‘akkoordverklaring verzuimverzekering’ door De Koning B.V. werd getekend, is door de [Y] van De Koning B.V., alvorens werd getekend, uitdrukkelijk de vraag gesteld op welke datum de verzekering zou ingaan. Zonder hierbij enig voorbehoud te maken heeft Kriek hierop geantwoord dat er sprake was van onmiddellijke dekking, nu hij de offerte ondertekend weer in handen had gekregen tijdens het gesprek. Ingevolge de mededeling van Kriek zou er derhalve sprake zijn van een dekking per 5 mei 2004. IFA had De Koning B.V. ervan op de hoogte moeten stellen dat de verzekering pas zou ingaan op het moment dat De Amersfoortse zelf de stukken had ontvangen, en haar daarover van advies moeten dienen. Zonder de mededeling van Kriek zou De Koning B.V. actie hebben ondernomen en waarschijnlijk hebben meegedeeld dat gewenst was dat de verzekering gelijk zou ingaan.
4.2 Subsidiair heeft IFA haar zorgplicht geschonden doordat het onredelijk lang, te weten tot 14 mei 2004, heeft geduurd voordat door IFA de ondertekende offerte aan De Amersfoortse is geretourneerd. De offerte had op de dag van ondertekening moeten worden doorgestuurd naar De Amersfoortse, met een verificatie van de ontvangst ervan en melding aan De Koning B.V.
4.3 Ter incassering van haar vordering heeft De Koning B.V. buitengerechtelijke kosten moeten maken. Conform de daartoe geldende tarieven bedragen deze
€ 3.587,-- (excl. BTW).
5. Het verweer in de hoofdzaak
Het verweer strekt tot afwijzing van de vordering, met veroordeling bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad van De Koning B.V. in de kosten van het geding.
IFA heeft daartoe het volgende aangevoerd:
5.1 Indien de gestelde mededeling door Kriek zou zijn gedaan, dan heeft die mededeling geen schadeplichtigheid tot gevolg nu het causaal verband tussen die mededeling en de schade ontbreekt. Immers, volgens de polisvoorwaarden, welke De Koning B.V. reeds voor de ondertekening in zijn bezit had, zou de dekking eerst ingaan op het moment dat de ondertekende polis door
De Amersfoortse was ontvangen.
5.2 Bij gebrek aan wetenschap wordt betwist dat Kriek tijdens de bespreking met De Koning B.V. heeft medegedeeld dat de dekking direct zou ingaan. Het is niet redelijk van De Koning B.V. om te veronderstellen dat door de enkele ondertekening van de offerte de dekking zou ontstaan. De Koning B.V. wist of behoorde te begrijpen dat de enige die dekking kan verlenen, de verzekeraar zelf is. IFA en Kriek hebben slechts bemiddeld bij het afsluiten van de verzekeringsovereenkomst en kunnen derhalve voor de verzekeraar geen bindende toezeggingen doen. Bovendien heeft De Koning B.V. nagelaten om gedurende de onderhandelingen met Kriek nadrukkelijk aan te geven dat men onmiddellijke dekking van de polis wenste.
5.3 Als een zorgvuldig tussenpersoon heeft IFA binnen bekwame tijd nadat zij de ondertekende offerte van Kriek terugontving de polis doorgestuurd naar
De Amersfoortse. Immers is op 5 mei 2004 de offerte door De Koning B.V. ondertekend, en is reeds op 14 mei 2004 voorlopige dekking verleend.
5.4 Gezien het vorenstaande betwist IFA dat zij toerekenbaar is tekortgeschoten ten aanzien van haar verplichtingen jegens De Koning B.V. Dientengevolge is zij niet gehouden eventuele schade te vergoeden en buitgerechtelijke kosten te voldoen.
6. De beoordeling in de hoofdzaak
6.1 De Koning B.V. houdt IFA aansprakelijk voor de schade die zij stelt te hebben geleden als gevolg van een schending van de zorgplicht van IFA door een onjuiste mededeling van Kriek omtrent de ingangsdatum van de verzekering dan wel door het niet tijdig doorsturen van de ondertekende offerte.
6.2 De Koning B.V. heeft middels Kriek aan IFA gevraagd om voor haar te verzorgen het aangaan van een ziekteverzuimverzekering. Namens IFA heeft Kriek daartoe aan De Koning B.V. een offerte gedaan. De rechtsverhouding tussen De Koning B.V. en IFA dient gekwalificeerd te worden als een overeenkomst van opdracht zoals bedoeld in artikel 7:400 BW Pro. Ingevolge artikel 7:401 BW Pro diende IFA als opdrachtnemer bij zijn werkzaamheden als assurantietussenpersoon de zorg van een goed opdrachtnemer in acht te nemen, dat wil zeggen te handelen zoals een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot.
6.3 Van een redelijk bekwaam en redelijk handelend assurantietussenpersoon mag de nodige deskundigheid en vakkennis verwacht worden. Voorts mag van hem verwacht worden dat hij zich bewust is van de zorgplicht die hij heeft ten aanzien van degenen die zich voor advies en bemiddeling tot hem wenden, dat hij de financiële belangen van zijn cliënten naar beste weten en kunnen behartigt en dat hij zorgvuldigheid betracht in de advisering van zijn cliënten. Dit houdt onder meer in dat de assurantietussenpersoon op de hoogte is van de inhoud van de middels hem af te sluiten verzekeringen en de bijbehorende algemene voorwaarden. Deze zorgplicht houdt tevens in dat hij ervoor zorgt dat verzekeringen met grote financiële belangen tijdig ingaan, ongeacht of de verzekerde daarom vraagt.
6.4 De Koning B.V. mocht van IFA als haar tussenpersoon verwachten dat zij bij de afhandeling van de nodige formaliteiten omtrent de verzekering voortvarend te werk zou gaan. Van een redelijk handelend en redelijk bekwaam tussenpersoon mag verwacht worden dat zij zich realiseert dat er een niet te verwaarlozen kans bestaat dat een werknemer binnen afzienbare tijd ziek wordt en het derhalve van belang is dat de dekking van een ziekteverzuimverzekering zo snel mogelijk in gaat. Dit heeft in het bijzonder te gelden waar het verzekeringen betreft met grote financiële belangen als in het onderhavige geval.
De rechtbank is van oordeel dat IFA niet de nodige voortvarendheid heeft betracht die van haar verwacht mocht worden. De offerte is op woensdag
5 mei 2004 getekend en door middel van Kriek in het bezit van IFA gesteld. Hoewel er sprake is van een tussengelegen weekeinde zijn er in het onderhavige geval niettemin negen dagen overheen gegaan alvorens De Amersfoortse de stukken van IFA heeft ontvangen. Op de comparitie van partijen heeft IFA gesteld dat, nu de verzekering in de onderhavige zaak een medische verzekering betreft waarvoor de verzekeraar alvorens dekking te verlenen de originele stukken verlangt, de stukken niet konden worden gefaxt. De rechtbank is echter van oordeel dat, ook al zou de stelling van IFA juist zijn, hetgeen de rechtbank gezien de technische specificaties hiervoor vermeld onder 3.6 betwijfelt, zij er dan nog voor had kunnen en moeten zorgen dat de stukken eerder bij
De Amersfoortse terecht waren gekomen. Indien IFA de nodige voortvarendheid had betracht zou de offerte vóór 10 mei 2004 door de verzekeraar ontvangen zijn, zodat de schade als gevolg van de ziekte van [X] onder de dekking van de verzekering zou zijn gevallen. Nu IFA heeft nagelaten bij de afhandeling van de formaliteiten aangaande de verzekering de nodige voortvarendheid te betrachten en zij de stukken te laat naar De Amersfoortse heeft doorgestuurd, is zij aansprakelijk voor de door De Koning B.V als gevolg daarvan geleden schade, zijnde de misgelopen uitkering ad € 23.913,--. Dit onderdeel van de vordering ligt derhalve voor toewijzing gereed. Nu de aansprakelijkheid van IFA op voormelde grond vast staat, kan in het midden worden gelaten of Kriek de gestelde mededeling omtrent de ingangsdatum van de verzekering heeft gedaan.
6.5 Aangezien de ingangsdatum van de wettelijke rente niet is betwist, zal de wettelijke rente worden toegewezen vanaf 18 februari 2005.
6.6 Nu de hoogte van de gevorderde vergoeding van buitengerechtelijke incassokosten niet is betwist, zullen deze kosten worden toegewezen.
6.7 Als de in het ongelijk gestelde partij dient IFA in de kosten van de hoofdzaak te worden veroordeeld.
7. De vordering in de vrijwaringszaak
IFA vordert te verklaren voor recht dat Kriek jegens IFA toerekenbaar tekort is geschoten in de nakoming van de samenwerkings-overeenkomst zoals bedoeld in de dagvaarding, althans onrechtmatig jegens IFA heeft gehandeld. IFA vordert tevens te bepalen dat Kriek jegens haar verplicht is aan haar te betalen alle bedragen die zij krachtens vonnis in de hoofdprocedure aan De Koning B.V. dient te voldoen onder veroordeling van Kriek tot betaling, althans Kriek te veroordelen tot betaling van schadevergoeding bestaande in alle bedragen die IFA krachtens vonnis in de hoofdprocedure aan De Koning B.V. dient te voldoen en tot vergoeding van de wettelijke handelsrente met ingang van de dag dat IFA de door haar aan De Koning B.V. verschuldigde bedragen heeft voldaan, zulks tot aan de dag der algehele voldoening door Kriek, met veroordeling van Kriek in de kosten van de hoofdprocedure en de vrijwaringsprocedure. Dit alles bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad.
Tegen de achtergrond van de vaststaande feiten heeft IFA aan haar vordering de volgende stellingen ten grondslag gelegd:
7.1 Indien in de hoofdzaak zou komen vast te staan dat Kriek de gestelde mededeling aan De Koning B.V. heeft gedaan, dan is Kriek jegens IFA ernstig toerekenbaar tekortgeschoten in de tussen haar en IFA destijds bestaande samenwerkingsovereenkomst. Kriek wist of behoorde te weten dat voor het verlenen van dekking inzake de ziekteverzuimverzekering het enkel ondertekenen van een offerte door De Koning B.V. niet voldoende was om de dekking per direct te laten ingaan, doch dat na ondertekening van de offerte nog tal van formaliteiten moesten worden vervuld voordat de verzekeringsmaatschappij de offerte, die te dezen slechts gold als aanvraagformulier, zou accepteren.
7.2 Indien Kriek slechts diende als ‘doorgeefluik’ voor IFA en derhalve geen andere opdracht had dan het laten ondertekenen van de offerte, geldt dat Kriek ernstig toerekenbaar tekort is geschoten c.q. onrechtmatig heeft gehandeld door aan De Koning B.V. de gewraakte mededeling te doen.
7.3 Kriek had de stukken niet zo maar in een postbakje mogen leggen. De Koning B.V. was een cliënt van Kriek en hij had IFA erop moeten wijzen dat de stukken bij IFA waren gedeponeerd. Niet valt na te gaan of de stukken daadwerkelijk op
5 mei 2004 door Kriek zijn afgeleverd bij IFA. Dit wordt dan ook betwist.
8. Het verweer in de vrijwaringszaak
Het verweer strekt tot afwijzing van de vordering in vrijwaring, met veroordeling van IFA bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad in de kosten van het geding.
Kriek heeft daartoe het volgende aangevoerd:
8.1 Kriek heeft tijdens het gesprek geen toezeggingen gedaan. Indien hem vragen waren gesteld over de inhoud van de verzekering, dan zou Kriek de aanwezigen hebben doorverwezen naar IFA.
8.2 Met betrekking tot de ziekteverzuimverzekering fungeerde Kriek slechts als doorgeefluik tussen IFA en De Koning B.V. In 2003 is er een samenwerkings-overeenkomst gesloten tussen Kriek en IFA. Daarbij is afgesproken dat alle door Kriek te sluiten levensverzekeringen op naam van en in het agentschap van IFA zouden worden ondergebracht. Kriek is slechts deskundig op het gebied van pensioenverzekeringen en zou IFA inschakelen bij klanten die geïnteresseerd waren in schadeverzekeringen. Door het ontbreken van kennis ter zake kon en wilde Kriek dit soort verzekeringen niet zelf afsluiten.
8.3 Kriek heeft de getekende offerte op de dag van ondertekening bij IFA afgegeven. Overeenkomstig artikel 3.6 van de tussen Kriek en IFA geldende samenwerkingsovereenkomst, waarin is opgenomen dat IFA fungeert als backoffice en zal zorgdragen voor adequate verwerking en opvolging, diende IFA er voor te zorgen dat het stuk bij De Amersfoortse terechtkwam. Als IFA per omgaande de offerte had doorgestuurd dan was er op 10 mei 2004 dekking geweest.
9. De beoordeling in de vrijwaringszaak
9.1 In de hoofdzaak is bepaald dat IFA toerekenbaar is tekortgeschoten in de nakoming van haar verbintenis door de offerte niet met de benodigde voortvarendheid door te zenden naar De Amersfoortse. Evenals in de hoofdzaak kan in de vrijwaringszaak derhalve onbesproken blijven of Kriek de door De Koning B.V. gestelde mededeling omtrent de ingangsdatum van de dekking heeft gedaan. Voor zover de vordering van IFA hierop is gegrond, dient deze te worden afgewezen.
9.2 IFA heeft uiteindelijk aan haar vordering ook nog ten grondslag gelegd dat Kriek jegens haar toerekenbaar tekort is geschoten in de nakoming van de samenwerkingsovereenkomst dan wel jegens haar onrechtmatig heeft gehandeld, doordat Kriek heeft nagelaten haar erop te wijzen dat de stukken bij IFA waren gedeponeerd. Deze enkele stelling is op zichzelf zonder nadere toelichting - die ontbreekt - echter onvoldoende om wanprestatie dan wel onrechtmatige daad aan te nemen. Aan de ongemotiveerde betwisting door IFA dat Kriek de stukken op 5 mei 2004 bij IFA heeft afgeleverd, wordt voorbij gegaan. Het had op de weg van IFA gelegen gemotiveerd te stellen en zo nodig te bewijzen dat Kriek de stukken zodanig laat heeft afgeleverd dat het voor IFA niet meer mogelijk was voor tijdige dekking te zorgen. Nu zij dit heeft nagelaten, heeft zij niet aan haar stelplicht voldaan. Aangezien er voorts geen omstandigheden zijn gebleken op grond waarvan Kriek voor de geleden schade aansprakelijk dient te worden gesteld, zal de vordering van IFA worden afgewezen.
9.3 Als de in het ongelijk gestelde partij zal IFA worden veroordeeld in de kosten van de vrijwaringsprocedure.
10. De beslissing
De rechtbank,
In de hoofdzaak
veroordeelt IFA om tegen behoorlijk bewijs van kwijting aan De Koning B.V. te betalen het bedrag van € 27.500,-- (zegge: zevenentwintigduizend vijfhonderd euro), vermeerderd met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:120 lid 2 over Pro dit bedrag vanaf 18 februari 2005 tot aan de dag der voldoening;
veroordeelt IFA in de proceskosten, tot aan deze uitspraak aan de zijde van
De Koning B.V. bepaald op € 605,-- aan vast recht, op € 71,93 aan overige verschotten en op € 1356,-- aan salaris voor de procureur;
verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad;
wijst af het meer of anders gevorderde;
In de vrijwaringszaak
wijst af de vordering van IFA;
veroordeelt IFA in de proceskosten, tot aan deze uitspraak aan de zijde van
De Koning B.V. bepaald op € 904,-- aan salaris voor de procureur.
Dit vonnis is gewezen door M. Fiege.
Uitgesproken ter openbare terechtzitting.
1834/204