Uitspraak
RECHTBANK OVERIJSSEL
Zittingsplaats Zwolle
Bestuursrecht
zaaknummer: ZWO 20/1106
uitspraak van de meervoudige kamer in de zaak tussen
[naam BV] B.V., eiseres
en
het college van burgemeester en wethouders van Twenterand, verweerder
(gemachtigde: mr. L. Gerritsen).
Als derde-partij neemt aan het geding deel: Aldi Ommen B.V., te Ommen
(gemachtigde: mr. J.A. Mohuddy).
Procesverloop
In het besluit van 5 november 2019 (het primaire besluit) heeft verweerder aan Aldi Ommen B.V. (hierna: Aldi) een omgevingsvergunning verleend voor de nieuwbouw van een supermarkt op het perceel Westeinde ongenummerd (achter nummer [nummer 3] ) te Vriezenveen, plaatselijk bekend gemeente Vriezenveen, sectie [Letter en nummers] (hierna: percelen [nummer 1] en [nummer 2] ).
Hiertegen heeft, onder meer, eiseres bezwaar gemaakt.
In het besluit van 21 april 2020 (het bestreden besluit) heeft verweerder het bezwaar van eiseres niet-ontvankelijk verklaard.
Eiseres heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld. Verweerder heeft een verweerschrift ingediend. Aldi heeft gereageerd op het beroepschrift. Eiseres heeft nadere stukken ingebracht.
Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 20 mei 2021. Eiseres heeft zich laten vertegenwoordigen door J. Bolte. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door
C. Kuilder, J. Fleer en E. Nijhuis, bijgestaan door zijn gemachtigde. Aldi heeft zich laten vertegenwoordigen door D. de Klerk, bijgestaan door haar gemachtigde.
Op deze zitting is eveneens het beroep met zaaknummer ZWO 20/1083 behandeld. In beide zaken wordt afzonderlijk uitspraak gedaan.
Op 25 mei 2021 heeft de rechtbank uitspraak gedaan in de onderhavige zaak. Na verzending van deze uitspraak is gebleken dat de rechtbank op 21 mei 2021 een wrakingsverzoek van
J. Bolte, namens eiseres, heeft ontvangen. Bij uitspraak van 1 juni 2021 heeft de rechtbank de uitspraak van 25 mei 2021 om die reden vervallen verklaard.
J. Bolte, namens eiseres, heeft ontvangen. Bij uitspraak van 1 juni 2021 heeft de rechtbank de uitspraak van 25 mei 2021 om die reden vervallen verklaard.
Bij beslissing van 8 juli 2021, zaaknummer 26661 KG RK 21-248+266833 KG RK 21-257, heeft de wrakingskamer van de rechtbank het verzoek tot wraking afgewezen.
De rechtbank doet nu alsnog uitspraak in deze zaak.
Overwegingen
Feiten
1. Aldi exploiteert een supermarkt op het perceel Westeinde 31 in Vriezenveen. De supermarkt op dit perceel heeft een oppervlakte van circa 800 m² en een winkelvloer-oppervlak (hierna: wvo) van 560 m².
In het verleden (omstreeks 2011-2013) is bij Aldi het perceel Manitobaplein 2-5 in Vriezenveen in beeld geweest als mogelijke optie om haar vestiging naartoe te verplaatsen. Dit perceel is in eigendom bij eiseres. Verweerder heeft destijds aan Aldi meegedeeld dat de beoogde nieuwbouw op dit perceel niet mogelijk is indien Aldi vasthoudt aan de Aldi-formule (parkeerplaatsen op maaiveldniveau), gelet op de omvang van dit perceel en de gemeentelijke voorwaarde dat het parkeren op eigen terrein moet plaatsvinden.
Aldi is op zoek gegaan naar een andere locatie en is thans voornemens de supermarkt te verplaatsen naar een nieuw te bouwen supermarkt op de voornoemde kadastrale percelen [nummer 1] en [nummer 2] , een braakliggend terrein in het centrum van Vriezenveen. De reden hiervoor is dat op die percelen ruimte is voor het realiseren van een winkel met grotere afmetingen (1.215 m² wvo). Deze extra ruimte is nodig voor het doorvoeren van een nieuwe Aldi-formule / uitgangspunten, waaronder bredere gangpaden, ruimere schappen en een breder vers-assortiment.
2. Eiseres is tevens eigenaar van het perceel hoek Westeinde / Nieuwe Daarlerveenseweg. Dit perceel ligt buiten het centrum van Vriezenveen, op (zeer) ruime afstand van de percelen [nummer 1] en [nummer 2] .
De aanvraag en besluitvorming hierover
3. Bij aanvraag van 23 juli 2019 heeft (de gemachtigde van) Aldi verweerder verzocht haar een omgevingsvergunning te verlenen voor het bouwen van een supermarkt op de percelen [nummer 1] en [nummer 2] . De beoogde supermarkt heeft een bruto oppervlakte van 1.756 m² en een wvo van 1.215 m². Ook ziet de aanvraag op het realiseren van een parkeerterrein.
De aanvraag ziet, voor zover hier van belang, op de activiteit ‘bouwen’ als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder a, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: Wabo).
4. Verweerder heeft zich op het standpunt gesteld dat de aanvraag in strijd is met het ter plaatse geldende bestemmingsplan. Hierdoor is niet alleen een omgevingsvergunning voor de activiteit ‘bouwen’, maar tevens voor de activiteit ‘afwijken van het bestemmingsplan’ vereist. Aldi heeft vervolgens haar aanvraag aangevuld.
5. In het primaire besluit heeft verweerder de gevraagde omgevingsvergunning verleend. Deze omgevingsvergunning ziet op de activiteiten ‘bouwen’ en ‘afwijken van het bestemmingsplan’ als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder a en c, van de Wabo. Bij het vergunnen van de laatstgenoemde activiteit heeft verweerder toepassing gegeven aan het bepaalde in artikel 2.12, eerste lid, onder a, onder 2, van de Wabo in samenhang met artikel 4, onder 1 en 8, van bijlage II van het Besluit omgevingsrecht.
6. In het bestreden besluit heeft verweerder het bezwaar van eiseres niet-ontvankelijk verklaard. De reden hiervoor is, samengevat weergegeven, dat eiseres niet kan worden geduid als een concurrent en ook niet als een potentiële concurrent van Aldi. Eiseres exploiteert immers geen supermarkt in de gemeente Twenterand of in de regio. Ook is niet gebleken van concrete plannen om een supermarkt te realiseren in dit (verzorgings)gebied en is hieraan ook geen uitvoering gegeven. Eiseres ondervindt daarom geen rechtstreeks feitelijke gevolgen van de vergunde activiteiten en is daarom geen belanghebbende bij de aan Aldi verleende omgevingsvergunning, aldus verweerder.
Beoordeling van het beroep
7. Eiseres stelt dat verweerder haar bezwaar ten onrechte niet-ontvankelijk heeft verklaard. Ter onderbouwing hiervan heeft zij, samengevat weergegeven en voor zover voor het geschil van belang, het navolgende aangevoerd.
Aanvankelijk was het de bedoeling dat Aldi haar supermarkt zou verplaatsen naar een nieuw te bouwen winkelpand op het bij eiseres in eigendom zijnde perceel Manitobaplein 2-5. Door tegenwerking van de gemeente is deze verplaatsing uiteindelijk niet doorgegaan, terwijl deze locatie hier wel geschikt voor is. De locatie van de thans vergunde supermarkt is daarentegen ongeschikt voor de exploitatie van een supermarkt. Immers, de supermarkt wordt ontsloten via de Koningsweg, die nu al een slechte doorstroming kent vanwege het bevoorraden van de nabij gelegen Action en de COOP-supermarkt. Het toelaten van een Aldi-supermarkt op korte afstand van de COOP-supermarkt zal bovendien resulteren in het vertrek van laatstgenoemde supermarkt en dus leegstand. Ook is het aantal parkeerplaatsen te laag, waardoor winkelbezoekers elders gaan parkeren. Verder past de supermarkt, uitgevoerd in de vorm van een platte doos, wat betreft welstand, niet in de omgeving, aldus eiseres.
8. De rechtbank overweegt hierover het volgende.
8.1.
Op grond van artikel 8:1, in samenhang met artikel 7:1, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) kan enkel een belanghebbende beroep instellen (en daaraan voorafgaand bezwaar maken) tegen een besluit. Onder ‘belanghebbende’ wordt verstaan: degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken (artikel 1:2, eerste lid, van de Awb).
Wie rechtstreeks feitelijke gevolgen ondervindt van een activiteit die het besluit toestaat, is in beginsel belanghebbende bij dat besluit. Het criterium ‘gevolgen van enige betekenis’ dient als correctie op dit uitgangspunt. Zonder gevolgen van enige betekenis heeft iemand geen persoonlijk belang bij het besluit. Hij onderscheidt zich dan onvoldoende van anderen. Om te bepalen of er gevolgen van enige betekenis voor de woon-, leef- of bedrijfssituatie van iemand zijn, wordt gekeken naar de factoren afstand tot, zicht op, planologische uitstraling van en milieugevolgen (onder andere geur, geluid, licht, trilling, emissie en risico) van de activiteit die het besluit toestaat. Deze factoren worden zo nodig in onderlinge samenhang bekeken. Ook de aard, intensiteit en frequentie van de feitelijke gevolgen kunnen relevant zijn. Zie onder meer de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: de Afdeling) van 16 december 2020, ECLI:NL:RVS:2020:3016, r.o. 8.2.
Verder volgt uit vaste jurisprudentie van de Afdeling dat degene wiens concurrentiebelang rechtstreeks is betrokken bij een besluit, in beginsel belanghebbende is. In een procedure met betrekking tot het verlenen van een omgevingsvergunning (voor de activiteiten ‘bouwen’ en/of ‘afwijken van het bestemmingsplan’) is dat het geval indien de bezwaarmaker in hetzelfde verzorgingsgebied en marktsegment bedrijfsactiviteiten ontplooit als waarin de bedrijfsactiviteiten van de vergunninghouder plaatsvinden. Zie onder meer de uitspraak van de Afdeling van 13 januari 2021, ECLI:NL:RVS:2021:64. De correctie ‘gevolgen van enige betekenis’ wordt niet toegepast bij beantwoording van de vraag of een concurrent belanghebbende is. Zie onder meer de uitspraak van de Afdeling van 10 maart 2021, ECLI:NL:RVS:2021:518, r.o. 3.1.
8.2.
In deze zaak staat vast dat eiseres zelf geen supermarkt exploiteert in hetzelfde verzorgingsgebied als Aldi. Ook verhuurt eiseres de bij haar in eigendom zijnde panden aan het Manitobaplein en hoek Westeinde / Nieuwe Daarlerveenseweg niet aan een supermarktketen. Dat eiseres dat wel wil en dat zij ook heeft geprobeerd om dit voor elkaar te krijgen, laat onverlet dat deze panden niet als zodanig worden gebruikt. De rechtbank voegt hieraan toe dat uit de stukken en het verhandelde ter zitting is gebleken dat verweerder niet bereid is medewerking te verlenen aan de vestiging van een supermarkt in deze twee panden. Eiseres kan dan ook niet worden aangemerkt als concurrent van Aldi, zodat eiseres op die grond geen belanghebbende is bij de aan Aldi verleende omgevingsvergunning.
Ook anderszins is het ondernemersbelang van eiseres niet rechtstreeks betrokken bij de aan Aldi verleende omgevingsvergunning. Het pand aan het Manitobaplein ligt (in rechte lijn gemeten) ongeveer 400 meter van de percelen waarop deze omgevingsvergunning ziet. De door eiseres aangevoerde toename in verkeers- en parkeerdruk in de Koningsweg, het uiterlijk aanzien van de vergunde nieuwbouw en het eventueel vertrekken van de COOP-supermarkt, hebben - gelet op deze afstand - geen directe dan wel nadelige gevolgen voor de verhuurbaarheid van het pand aan het Manitobaplein. Dit geldt nog meer voor het pand hoek Westeinde / Nieuwe Daarlerveenseweg, nu de afstand tussen dat pand en de locatie waarop de omgevingsvergunning ziet, nog (veel) groter is.
Ten slotte overweegt de rechtbank dat het feit dat Aldi haar supermarkt niet verplaatst naar een van de panden van eiseres, losstaat van de aan Aldi verleende omgevingsvergunning. Immers, indien deze omgevingsvergunning in rechte niet in stand zou kunnen blijven, betekent dit nog niet dat Aldi haar supermarkt zal gaan verplaatsen of op enige wijze gehouden zou zijn deze te verplaatsen naar een van deze panden van eiseres.
8.3.
Gelet hierop ondervindt eiseres niet rechtstreeks gevolgen van enige betekenis van de vergunde activiteiten, zodat eiseres geen belanghebbende is bij dit besluit. Verweerder heeft daarom terecht en op goede gronden het bezwaar van eiseres niet-ontvankelijk verklaard.
9. Het beroep van eiseres is daarom ongegrond.
10. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. E. Hoekstra, voorzitter, en mr. J.W.M. Bunt en
mr. A. de Boer, leden, in aanwezigheid van mr. A.E.M. Lever, griffier, op
De uitspraak wordt openbaar gemaakt op de eerstvolgende donderdag na deze datum.
griffier voorzitter
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Bent u het niet eens met deze uitspraak?
Als u het niet eens bent met deze uitspraak, kunt u een brief sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin u uitlegt waarom u het er niet mee eens bent. Dit heet een beroepschrift. U moet dit beroepschrift indienen binnen 6 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. U ziet deze datum hierboven.