Uitspraak
vonnis
RECHTBANK OVERIJSSEL
Team kanton en handelsrecht
Zittingsplaats Zwolle
zaaknummer / rolnummer: C/08/185716 / KG ZA 16-149
Vonnis in kort geding van 13 mei 2016
in de zaak van
[eiseres],
wonende te [woonplaats] ,
eiseres,
advocaat mr. H. van Beek-Killi te Arnhem,
tegen
[gedaagde],
wonende te [woonplaats] ,
gedaagde,
verschenen in persoon.
Partijen zullen hierna [eiseres] en [gedaagde] genoemd worden.
1.De procedure
1.1.
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding (met producties 1 tot en met 16)
- de brief van [eiseres] van 2 mei 2016 met producties 17 tot en met 20
- het e-mailbericht van [eiseres] van 3 mei 2016
- met productie 21
- de mondelinge behandeling
- de pleitnota van [eiseres] .
1.2.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2.De feiten
2.1.
Op 26 oktober 2015 is te Deventer overleden [erflater] (hierna te noemen erflater), laatstelijk wonende aan de [adres] , [plaats 1] , van welke woning (hierna te noemen: de woning) de eigendom blijkens het Kadaster bij erflater berustte.
2.2.
Erflater dreef op voornoemd adres sinds 2 september 2013 onder KvK-nummer [KVK-nummer 1] de eenmanszaak met de handelsnaam [eenmanszaak 1] , met als activiteiten internationale expeditie, koerier, verhuur en onderhoud van trucks, trailers en personenwagens. Deze eenmanszaak is met ingang van 23 december 2015 voortgezet door [eenmanszaak 1] , ingeschreven onder KvK-nummer [KVK-nummer 2] , met al eigenaar [gedaagde] . Per 1 januari 2016 is laatstgenoemde eenmanszaak opgeheven en per deze datum is op eerdergenoemd adres onder KvK-nummer [KVK-nummer 3] een eenmanszaak geregistreerd met de handelsnaam [eenmanszaak 2] met als eigenaar [gedaagde] . De activiteiten van de laatstgenoemde eenmanszaak zijn dezelfde als omschreven bij de eerdere eenmanszaken onder de naam [eenmanszaak 1] (zij het met vermelding van een tweetal extra SBI-codes).
2.3.
Daarnaast dreef erflater in [plaats 2] , Bulgarije, een eenmanszaak naar Bulgaars recht met een brede activiteitenomschrijving, waaronder “import and export of goods”, “transport services” en “spedition en transport activity”.
2.4.
Erflater was eigenaar van vier vrachtwagens, te weten van de volgende merken met Bulgaars kenteken: Renault [kenteken 1] , Daf [kenteken 2] , Volvo [kenteken 3] en Daf [kenteken 4] .
2.5.
[eiseres] is gehuwd geweest met erflater. Het huwelijk is door echtscheiding ontbonden op 6 augustus 2004. Uit dit huwelijk is op [geboortedag] 1999 geboren [kind 1] , wonende te [woonplaats] . Naast dochter [kind 2] , geboren op [geboortedag] 1990, wonende te [woonplaats] , uit een voorhuwelijkse relatie, en dochter [kind 1] heeft erflater geen andere kinderen of plaatsvervangende afstammelingen achtergelaten.
2.6.
Blijkens opgave van het centraal testamentenregister van de KNB is geen testament van erflater bekend.
2.7.
Dochter [kind 2] heeft de nalatenschap van erflater verworpen.
2.8.
[eiseres] heeft in haar hoedanigheid van wettelijk vertegenwoordiger van haar dochter [kind 1] de nalatenschap van erflater beneficiair aanvaard.
2.9.
[eiseres] heeft op 7 januari 2016 volmacht gegeven aan [gedaagde] en [naam] , wonende te [woonplaats] (hierna te noemen: [naam] ), om, gezamenlijk handelend, haar te vertegenwoordiger ter zake van het beheer en de vereffening van de nalatenschap van erflater.
Bij notariële akte van 6 april 2016 heeft [eiseres] deze volmacht algeheel ingetrokken en herroepen, zodat die geheel haar werking verliest.
2.10.
[gedaagde] heeft na het overlijden van erflater, in het bezit gekomen van de sleutels daarvan, de woning betrokken.
2.11.
[gedaagde] is in het bezit van de sleutels van de hiervoor genoemde vier vrachtwagens alsmede van een motorfiets merk Yamaha met kenteken [kenteken 5] en een personenauto merk Volkswagen type Golf diesel met kenteken [kenteken 6] .
3.Het geschil
3.1.
[eiseres] vordert samengevat – [gedaagde] te veroordelen tot afgifte van sleutels en alle toebehoren van de woning alsmede tot afgifte van sleutels en alle toebehoren van de voertuigen met de kentekens als hiervoor in rechtsoverweging 2 genoemd. Voorts vordert zij dat [gedaagde] de woning verlaat en verlaten houdt met achterlating van de woning zoals hij die heeft aangetroffen. Aan de vorderingen verbindt zij een termijn tot nakoming van twee dagen op het eerste verzoek, maar in iedere geval twee dagen na betekening van het vonnis.
[eiseres] vordert aan niet-nakoming van de gevorderde veroordelingen een dwangsom te verbinden van € 1.000,00 voor iedere dag dat [gedaagde] nalatig is.
Tenslotte vordert [eiseres] veroordeling van [gedaagde] in de proceskosten.
3.2.
[gedaagde] voert verweer.
3.3.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
4.De beoordeling
4.1.
De voorzieningenrechter acht een spoedeisend belang aan de orde bij de gevraagde voorziening.
4.2.
De voorzieningenrecher stelt voorop dat van erflater geen testament en/of buiten Nederland opgestelde uiterste wilsbeschikking bekend is. Van een codicil van erflater, waarvan [gedaagde] betoogt dat die door erflater zou zijn opgemaakt in het bijzijn van zijn familieleden, is evenmin gebleken.
Aangezien erflater langer dan vijf jaar zijn gewone verblijfplaats in Nederland heeft gehad, is op de nalatenschap Nederlands recht van toepassing en wordt de vereffening van de nalatenschap beheerst door Nederlands recht. Dit brengt mee dat de verdeling en de vereffening van de nalatenschap moet geschieden volgens de Nederlandse wet i.c. het Burgerlijk Wetboek.
Het voorgaande betekent dat enkel de beide kinderen van [erflater] erfgenaam zijn.
Anders dan erflaters andere kind, dat om haar moverende redenen de nalatenschap heeft verworpen, is die door [eiseres] , handelende voor [kind 1] , beneficiair aanvaard.
Wettelijk is deze erfgename, en voor deze [eiseres] , belast met de vereffening en verdeling van de nalatenschap.
4.3.
[eiseres] heeft een eerder verstrekte volmacht aan [gedaagde] en [naam] gezamenlijk ingetrokken. Kort tevoren had [naam] al doen weten afstand te doen van de taak als vereffenaar. Afgezien van de intrekking stelt de voorzieningenrechter vast dat deze volmacht niet zonder meer strekte tot het vertegenwoordigen van de volmachtgever bij beschikkingshandelingen over goederen van de nalatenschap en evenmin bij de verdeling van de nalatenschap.
4.4.
[gedaagde] heeft zich ter zitting beroepen op afspraken die binnen de familie zouden zijn gemaakt inzake de vereffening en verdeling van de nalatenschap, aan welke afspraken [eiseres] zich niet heeft gehouden door de nalatenschap (beneficiair) te aanvaarden. Volgens [gedaagde] had [eiseres] naar de wil van erflater moeten handelen en dienovereenkomstig de nalatenschap moeten verwerpen, maar zij heeft buiten de familie om anders gehandeld.
4.5.
Wat er zij van hetgeen [gedaagde] ter zitting heeft betoogd, bij gebreke van enig bewijs ter ondersteuning daarvan, kan dit niet tot een ander oordeel leiden dan dat de nalatenschap beneficiair is aanvaard en dat de daarop toepasselijke wetsbepalingen van Nederlands recht van kracht zijn als het gaat om vereffening en verdeling. Het is derhalve niet aan [gedaagde] om ter zake van goederen uit de nalatenschap beheers- en/of beschikkingshandelingen te verrichten maar aan de wettelijke vereffenaar.
4.6.
Ten aanzien van de woning heeft [eiseres] aan haar vordering ten grondslag gelegd dat de woning in het kader van de vereffening moet worden verkocht teneinde schuldeisers te voldoen. [gedaagde] heeft ter zitting naar voren gebracht dat hij zich weliswaar niet verzet tegen verkoop van de woning, zoals door [eiseres] is aangevoerd, maar tegelijkertijd dat het in zijn bedoeling ligt om het huis te behouden voor de dochter van erflater door achterstallige rekeningen en de (hypotheek)lasten voor de woning te voldoen. Hij heeft zelf geen belang bij de woning maar zich op het adres laten inschrijven vanwege voortzetting van de onderneming van erflater. Voorts heeft hij verklaard dat over het gebruik van de woning geen contracten of afspraken bestaan.
[eiseres] heeft aangevoerd dat [gedaagde] zich de sleutels van de woning heeft toegeëigend.
[gedaagde] heeft verklaard dat hij de sloten van de woning heeft veranderd.
De voorzieningenrechter is van oordeel dat [gedaagde] hiermede niet alleen blijk heeft gegeven van eigenmachtig onbevoegd handelen ten aanzien van de woning als deel van de te vereffenen nalatenschap, maar dat hij bovendien geen recht of titel heeft (aangetoond) voor het verblijf in de woning als bewoner.
Dit betekent dat de vordering van [eiseres] met betrekking tot de sleutels van de woning, te verstaan als de sleutels van de aanwezige sloten, en het verlaten (houden) daarvan zal worden toegewezen, evenwel met inachtneming van hetgeen hierna in rechtsoverweging 4.10 zal worden overwogen.
4.7.
De voorzieningenrechter acht aannemelijk dat [gedaagde] de voertuigen in bezit heeft c.q. de sleutels daarvan, nu hij dat niet heeft weersproken. [gedaagde] beroept zich waar het gaat om de vier vrachtwagens op het eigendomsrecht van die voertuigen met het argument dat hij deze uit/van de boedel heeft gekocht voor € 30.000,00. Hij acht zichzelf beschikkings-bevoegd ten aanzien van de vrachtwagens. Ter zake van de personenauto en de motorfiets heeft [gedaagde] zich op het standpunt gesteld dat die niet tot de nalatenschapsboedel behoren aangezien de eigendom hiervan (steeds) bij hem (heeft) berust, maar dat deze voertuigen ten behoeve van verzekering en wegenbelasting op enig moment ten name van erflater zijn geregistreerd.
4.8.
[eiseres] heeft gesteld dat [gedaagde] zich de vrachtwagens en de andere voertuigen zonder recht heeft toegeëigend. [gedaagde] heeft echter betoogd dat hij door aankoop van [eiseres] eigenaar van deze voertuigen is geworden; hij heeft hiervoor € 30.000,00 contant aan haar voldaan, waarna hem de kentekenbewijzen door [eiseres] ter hand zijn gesteld. Dit laatste zou niet zou zijn gebeurd indien hij de koopprijs niet zou hebben voldaan, aldus [gedaagde] . [eiseres] heeft deze beweerdelijke koopovereenkomst weersproken.
[gedaagde] heeft verder verklaard dat hij, na wegens aangifte van diefstal en verduistering door [eiseres] te zijn aangehouden, de sleutels van de vrachtwagens van de politie heeft teruggekregen na het tonen van eigendomsbewijzen. De voorzieningenrechter stelt vast, dat wat hier van zij, [gedaagde] heeft verzuimd die eigendomsbewijzen dan wel andere stukken ter staving van zijn stellingen (tijdig) in geding te brengen.
De voorzieningenrechter acht het niet aannemelijk (gemaakt) dat de eigendom van de vrachtwagens bij [gedaagde] is komen te berusten, noch dat hem het recht is verschaft om daarvan gebruik te maken voor de eenmanszaak te zijnen name. De vrachtwagens behoren derhalve tot de te vereffenen nalatenschap.
De vordering tot afgifte van de sleutels van de vrachtwagens aan [eiseres] ligt daarom voor toewijzing gereed.
4.9.
[eiseres] heeft stukken overgelegd die de door [gedaagde] gestelde registratie van de andere twee voertuigen ten name van erflater bevestigen. De voorzieningenrechter heeft [gedaagde] ’s stelling dat de eigendom van deze voertuigen bij hem berust op generlei wijze (met bewijsstukken) onderbouwd gezien, zodat het aannemelijk is dat ook deze voertuigen deel uitmaken van de nalatenschap van erflater en deze zullen daarom ook in de vereffening moeten worden betrokken. [gedaagde] zal ook van deze voertuigen de sleutels moeten afgeven aan [eiseres] .
4.10.
De voorzieningenrechter acht de vordering tot afgifte van “alle toebehoren” (bij de woning dan wel bij de voertuigen) te onbepaald zodat die vordering niet zal worden toegewezen.
Zij zal voorts aan de veroordeling voor wat betreft de afgifte van sleutels van de voertuigen een termijn verbinden voor nakoming van twee dagen na betekening van dit vonnis. Aangezien zij voor het verlaten en verlaten houden van de woning een termijn van twee weken redelijk acht, zal die termijn worden bepaald ter zake van de veroordeling tot afgifte van sleutels van de woning en het verlaten en verlaten houden daarvan.
4.11.
De gevorderde dwangsommen zullen worden beperkt als volgt.
4.12.
[gedaagde] zal als de grotendeels in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van [eiseres] worden begroot op:
- dagvaarding € 96,01
- griffierecht 288,00
- salaris advocaat
816,00
816,00
Totaal € 1.200,01
5.De beslissing
De voorzieningenrechter
5.1.
veroordeelt [gedaagde] tot afgifte aan [eiseres] binnen
twee wekenna betekening van dit vonnis van de sleutels van de woning staande en gelegen te [plaats 1] aan de [adres] ;
twee wekenna betekening van dit vonnis van de sleutels van de woning staande en gelegen te [plaats 1] aan de [adres] ;
5.2.
veroordeelt [gedaagde] om aan [eiseres] een dwangsom te betalen van € 1.000,00 voor iedere dag dat hij niet aan de in 5.1 uitgesproken hoofdveroordeling voldoet, tot een maximum van € 100.000,00 is bereikt,
5.3.
veroordeelt [gedaagde] tot afgifte aan [eiseres] binnen
twee dagenna betekening van dit vonnis van de sleutels van de voertuigen van het merk en met kenteken:
twee dagenna betekening van dit vonnis van de sleutels van de voertuigen van het merk en met kenteken:
Renault [kenteken 1]
Daf [kenteken 2]
Volvo [kenteken 3]
Daf [kenteken 4]
Volkswagen [kenteken 6]
Yamaha [kenteken 5] ,
5.4.
veroordeelt [gedaagde] om aan [eiseres] een dwangsom te betalen van € 1.000,00 voor iedere dag dat hij niet aan de in 5.3 uitgesproken hoofdveroordeling voldoet, tot een maximum van € 50.000,00 is bereikt,
5.5.
veroordeelt [gedaagde] om binnen twee weken na betekening van dit vonnis de woning staande en gelegen te [plaats 1] aan de [adres] te verlaten en verlaten te houden en de woning achter te laten zoals hij die heeft aangetroffen,
5.6.
veroordeelt [gedaagde] om aan [eiseres] een dwangsom te betalen van € 1.000,00 voor iedere dag dat hij niet aan de in 5.5 uitgesproken hoofdveroordeling voldoet, tot een maximum van € 100.000,00 is bereikt,
5.7.
veroordeelt [gedaagde] in de proceskosten, aan de zijde van [eiseres] tot op heden begroot op € 1.200,01,
5.8.
verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,
5.9.
wijst het meer of anders gevorderde af.
Dit vonnis is gewezen door mr. M.H.S. Lebens-de Mug en in het openbaar uitgesproken op 13 mei 2016.