Uitspraak
vonnis
RECHTBANK OOST-NEDERLAND
Team kanton en handelsrecht
Zittingsplaats Arnhem
zaaknummer / rolnummer: C/05/153753 / HA ZA 07-518
Vonnis van 20 maart 2013
in de zaak van
de rechtspersoon naar publiek recht
NEDERLANDSE ORGANISATIE VOOR TOEGEPAST
WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK TNO
gevestigd te 's-Gravenhage
eiseres in conventie
verweerster in reconventie
advocaat mr. L.F. Kloppenburg te Delft
tegen
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
EXACT DYNAMICS B.V.
gevestigd te Zevenaar
advocaat mr. R.H. van de Beeten te Zevenaar
Partijen zullen hierna TNO en Exact Dynamics worden genoemd.
1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- het tussenvonnis van 28 maart 2012
- het deskundigenbericht van 14 oktober 2012
- de conclusie na deskundigenbericht van Exact Dynamics
- de antwoordconclusie na deskundigenbericht van TNO.
1.2. Ten slotte is opnieuw vonnis bepaald.
2. De verdere beoordeling
in conventie en in reconventie
2.1. In het tussenvonnis van 21 november 2007 heeft de rechtbank de bezwaren van Exact Dynamics tegen de uitvoering en afwikkeling door TNO van het AMOR-project verworpen. In rechtsoverweging 4.9 heeft zij overwogen dat Exact Dynamics een beroep heeft gedaan op opschorting en verrekening met de door haar aan TNO betaalde bedragen en met aanvullende schadevergoeding en dat dit beroep op opschorting slaagt, al is de tegenvordering van Exact Dynamics zonder deskundigenonderzoek niet vast te stellen. Vervolgens is een deskundigenonderzoek aangekondigd. In het tussenvonnis van 16 juli 2008 heeft de rechtbank prof. dr. K.M. van Hee als deskundige benoemd. In het tussenvonnis van 28 maart 2012 heeft de rechtbank dr. ir. T.P.H. Warmerdam in de plaats van prof. Van Hee als deskundige benoemd en hem vijftien vragen gesteld in verband met vier projecten. De deskundige heeft gerapporteerd op 14 oktober 2012.
2.2. De rechtbank ziet aanleiding allereerst in te gaan op de projecten i-Memo 1 en Vision op de ARM.
i-Memo 1
2.3. In het tussenvonnis van 21 november 2007 is in rechtsoverweging 4.18 in verband met de projecten i-Memo 1 en 2 overwogen dat TNO volgens Exact Dynamics een groot deel van de toegezegde werkpakketten niet of niet naar behoren heeft geleverd. De rechtbank heeft de deskundige de vragen 5 – 7 gesteld om aan de hand van de antwoorden en van de voorwaarden van de cofinancieringsovereenkomst de vorderingen van Exact Dynamics op hun juridische merites te beoordelen.
2.4. Uit het deskundigenrapport wordt geciteerd:
5. Wat waren de verplichtingen van TNO in de i-Memo 1 en i-Memo 2 projecten?
i-Memo 1: onbekend. Bij het definiëren van het werk speelde ED wel een zichtbare rol maar er is geen contract aangetroffen voor werkzaamheden zijn die voor ED gedaan worden en wat de verplichtingen zijn (bijvoorbeeld betalingen) die door ED gedaan moesten worden. De contractueel vastgelegde ontvangende partij lijkt uitsluitend RTD (Revalidatie Techniek het Dorp) te zijn. Wat de onderlinge verplichtingen zijn van RTD aan ED staat niet beschreven in de opgevraagde documentatie.
i-Memo 2: (...)
2.5. Exact Dynamics heeft bij conclusie na deskundigenbericht naar voren gebracht dat de deskundige geen aandacht heeft besteed aan i-Memo 1. Zij heeft vervolgens uitvoerig en onder verwijzing naar stukken betoogd dat er tussen haar en TNO een contractuele relatie bestond in verband met i-Memo 1 en een overzicht gegeven van verplichtingen en prestaties van TNO in dat project. Exact Dynamics had dat ook al gedaan in reactie op het conceptrapport van de deskundige. Zij heeft voorgesteld dat de deskundige dit project alsnog onderzoekt. TNO heeft in dit verband slechts betoogd dat uit het rapport niet blijkt van tekortkomingen van haar in het project i-Memo 1.
2.6. Uit het deskundigenrapport blijkt niet dat de deskundige het commentaar van Exact Dynamics heeft verwerkt. Uit het definitieve rapport, dat op dit onderdeel niet afwijkt van het concept, kan niet worden opgemaakt hoe de deskundige de argumenten van Exact Dynamics en de stukken waarnaar zij heeft verwezen heeft beoordeeld. Het rapport is in zoverre niet voldoende met redenen omkleed (artikel 198 lid 4 Rv Pro), zodat nadere rapportage aangewezen is.
2.7. Exact Dynamics heeft voorts naar voren gebracht dat de deskundige niet heeft geantwoord op de vierde vraag die in 4.19 in het tussenvonnis van 21 november 2007 is geformuleerd. Zij ziet ook daarin aanleiding de deskundige om een aanvullend rapport te verzoeken.
2.8. De vragen die aan de deskundige zijn gesteld, staan in het tussenvonnis van 28 maart 2012. De vierde vraag die in 4.19 in het tussenvonnis van 21 november 2007 is geformuleerd, is daarin opgenomen als een tweede vraag onder 7. Op die vraag is in het rapport geen duidelijk antwoord gegeven. Ook daarom is nadere rapportage aangewezen.
Vision op de ARM
2.9. In het tussenvonnis van 21 november 2007 is in rechtsoverweging 4.21 overwogen dat ook in de controverse omtrent het project Vision op de ARM een deskundige zal moeten beoordelen of TNO al of niet is tekortgeschoten in de nakoming van haar verplichtingen. In dat verband zijn de vragen 8 – 11 aan de deskundige gesteld.
2.10. Uit het deskundigenrapport wordt geciteerd:
8. Wat waren de verplichtingen van TNO in het project Vision op de ARM?
Het opleveren van:
a) Een rapport met de beschrijving van een optimale user interface, aangepast aan restfunctie van de gebruiker en bruikbaar voor diverse input devices.
b) Een demonstrator om deze theorie handen en voeten te geven
c) Een samenvatting van de gebruikerservaringen van de geselecteerde 10
9. Is TNO deze verplichtingen nagekomen, in aanmerking nemende het innovatieve karakter van dit project? Zo neen, geeft het overzicht in de brief van Exact Dynamics van 11 januari 2007 (productie 16b akte 4 juli 2007) de tekortkomingen correct weer?
Antwoord op a): 9 bladzijden (blz 6..15) plus een deel (blz 23..25) uit rapport
IS-RPT-033-DTS-2006-00518, “Gebruikersevaluatie: Vision op de arm”.
Antwoord op b): de demonstrator is gemaakt.
Antwoord op c): 9 bladzijden (blz 15..23) plus deel van (blz 23..25) uit rapport IS-RPT-033-DTS-2006-00518, “Gebruikersevaluatie: Vision op de arm”.
Hoewel misschien summier, heeft TNO toch opgeleverd wat het beloofd had. De hoofddoelstellingen van de offerte zijn beantwoord met de aangetroffen deliverables. De brief van ED schetst tekortkomingen, maar die staan niet in het projectplan als beloofde deliverables. (...)
10. Als TNO haar verplichtingen niet correct is nagekomen, was het voor Exact Dynamics mogelijk om de gebreken eerder te ontdekken dan op 11 januari 2007? Zo ja, hoeveel eerder?
Dat had ze kunnen concluderen op het moment dat de eindafrekening werd gepresenteerd, ik vermoed begin september 2006, dus 4 maanden eerder.
11. Als TNO haar verplichtingen niet correct is nagekomen, wat is de waarde van de prestatie voor Exact Dynamics op het tijdstip van ontvangst van deze prestatie? Heeft Exact Dynamics in dat geval nadeel ondervonden?
Uit het deskundigen onderzoek blijkt dat ED meer had verwacht. (...) Bij dit project vind ik dat TNO, weliswaar niet prefect maar wel voldoende, de taakstellingen van de offerte heeft waargemaakt.
2.11. Exact Dynamics heeft uitvoerig en onder verwijzing naar stukken een overzicht gegeven van verplichtingen van TNO in dit project en betoogd dat de deliverables van dit project niet beperkt waren tot de drie die de deskundige heeft genoemd. Exact Dynamics had dat ook al gedaan in reactie op het conceptrapport van de deskundige. Zij heeft geconcludeerd dat ook hier een aanvullende rapportage noodzakelijk is. TNO heeft in dit verband slechts betoogd dat de deskundige terecht heeft gerapporteerd dat TNO niet is tekortgeschoten in dit project.
2.12. Uit het deskundigenrapport blijkt niet dat de deskundige het commentaar van Exact Dynamics heeft verwerkt. Uit het definitieve rapport, dat op dit onderdeel niet afwijkt van het concept, kan niet worden opgemaakt hoe de deskundige de weergave van Exact Dynamics en de stukken waarnaar zij heeft verwezen heeft beoordeeld. Het rapport is ook op dit onderdeel dus niet voldoende met redenen omkleed, zodat nadere rapportage aangewezen is.
conclusie
2.13. De conclusie is dat nadere rapportage door de deskundige aangewezen is in verband met de projecten i-Memo 1 en Vision op de ARM. De rechtbank zal daarom een aanvullend deskundigenbericht bevelen ter beantwoording van de in het dictum te formuleren vragen.
2.14. Gezien het oordeel dat het deskundigenbericht van 14 oktober 2012 op onderdelen niet aan de voorschriften voldoet, gaat de rechtbank ervan uit dat de deskundige geen aanspraak zal maken op een afzonderlijke vergoeding voor zijn aanvullende rapportage.
3. De beslissing
De rechtbank
in conventie en in reconventie
beveelt een nader onderzoek door de deskundige ter beantwoording van de volgende vragen, met inachtneming van hetgeen is overwogen in de rechtsoverwegingen 2.6, 2.8 en 2.12:
i-Memo 1
5) Wat waren de verplichtingen van TNO in het i-Memo 1 project, gezien hetgeen Exact Dynamics naar voren heeft gebracht bij conclusie na deskundigenbericht onder 14 – 22 en in haar commentaar op het antwoord op vraag 5 in het conceptrapport?
6) Is TNO deze verplichtingen nagekomen, in aanmerking nemende het innovatieve karakter van het project? Zo neen, geeft het overzicht in het memo van Exact Dynamics van 3 juli 2007 (productie 23 akte 4 juli 2007) de tekortkomingen correct weer?
7a) Als TNO haar verplichtingen niet correct is nagekomen, wat is de waarde van de prestatie voor Exact Dynamics op het tijdstip van ontvangst van deze prestatie?
7b) Heeft Exact Dynamics in dat geval nadeel ondervonden?
Vision op de ARM
8) Wat waren de verplichtingen van TNO in het project Vision op de ARM, gezien hetgeen Exact Dynamics naar voren heeft gebracht bij conclusie na deskundigenbericht onder 44 – 47 en in haar commentaar op het antwoord op vraag 8 in het conceptrapport?
9) Is TNO deze verplichtingen nagekomen, in aanmerking nemende het innovatieve karakter van het project? Zo neen, geeft het overzicht in de brief van Exact Dynamics van 11 januari 2007 (productie 16b akte 4 juli 2007) de tekortkomingen correct weer?
10) Als TNO haar verplichtingen niet correct is nagekomen, was het voor Exact Dynamics mogelijk om de gebleken tekortkomingen eerder te ontdekken dan op 11 januari 2007? Zo ja, hoeveel eerder?
11) Als TNO haar verplichtingen niet correct is nagekomen, wat is de waarde van de prestatie voor Exact Dynamics op het tijdstip van ontvangst van deze prestatie? Heeft Exact Dynamics in dat geval nadeel ondervonden?
bepaalt dat de griffier een afschrift van dit vonnis aan de deskundige zal zenden,
bepaalt dat de deskundige zich met vragen over het onderzoek kan wenden tot de rechter mr. R.J.J. van Acht,
bepaalt dat de deskundige bij het aanvullend onderzoek de partijen in de gelegenheid moet stellen opmerkingen te maken en verzoeken te doen, en dat de deskundige in het schriftelijk bericht moet doen blijken of aan dit voorschrift is voldaan, onder vermelding in dat bericht van de eventueel gemaakte opmerkingen en/of gedane verzoeken,
bepaalt dat de deskundige een schriftelijk en ondertekend conceptrapport zal inleveren ter griffie van deze rechtbank voor 20 mei 2013 waarna schriftelijk nadere instructies van de rechtbank zullen volgen over de indiening van het definitieve rapport,
verwijst de zaak naar de rolzitting van vier weken na de datum waarop het definitieve rapport ter griffie is ingeleverd voor het nemen van een conclusie na aanvullend deskundigenbericht aan de zijde van Exact Dynamics of voor bepaling datum vonnis,
houdt voor het overige alle beslissingen aan.
Dit vonnis is gewezen door mr. R.J.J. van Acht en in het openbaar uitgesproken op 20 maart 2013.
coll.: CLB