Uitspraak
uitspraak
RECHTBANK OOST-BRABANT
Strafrecht
Parketnummer: 01/025397-03
Uitspraakdatum: 10 april 2013
Beslissing verlenging terbeschikkingstelling
Beslissing in de zaak van:
[terbeschikkingsgestelde],
geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1959,
verblijvende [kliniek].
Het onderzoek van de zaak.
Bij arrest van het gerechtshof te 's-Hertogenbosch van 2 november 2004 is betrokkene ter beschikking gesteld. Deze terbeschikkingstelling is voor het laatst, bij beslissing van deze rechtbank van 8 april 2011 met twee jaar verlengd.
De vordering van de officier van justitie bij deze rechtbank van 4 maart 2013 strekt tot verlenging van de termijn van terbeschikkingstelling voor de duur van één jaar.
Deze vordering is behandeld ter openbare terechtzitting van deze rechtbank van 10 april 2013.
Hierbij zijn de officier van justitie, deskundige en de terbeschikkinggestelde en zijn raadsman gehoord.
In het dossier bevinden zich onder andere:
- het advies van drs. M.C.M. Storms, hoofd [kliniek], plv. hoofd
van de inrichting en drs. W. Stellingwerf, behandelverantwoordelijke d.d. 29 januari
2013;
- een rapport van de klinisch psycholoog/psychotherapeut D. Versteijnen d.d. 23 januari 2013, betreffende de terbeschikkinggestelde;
- een rapport van de psychiater I.M. Brugman d.d. 24 januari 2013, betreffende de terbeschikkinggestelde;
- de omtrent de terbeschikkinggestelde gehouden wettelijke aantekeningen;
- het persoonsdossier van terbeschikkinggestelde.
De beoordeling.
De terbeschikkingstelling is toegepast ter zake van -kort gezegd- diefstal
voorafgegaan van geweld tegen personen, diefstal voorafgegaan en vergezeld van
geweld en bedreiging met geweld tegen personen, poging tot afpersing, meermalen
gepleegd en poging tot diefstal, voorafgegaan en vergezeld van geweld en
bedreiging met geweld tegen personen, terwijl de veiligheid van anderen, dan
wel de algemene veiligheid van personen of goederen het opleggen van die
maatregel eiste. De hiervoor genoemde misdrijven betreffen misdrijven die gericht
zijn tegen of gevaar veroorzaken voor de onaantastbaarheid van het
lichaam van een of meer personen.
In voornoemd advies van het hoofd van de inrichting is onder meer het navolgende gesteld:
' (..) Wanneer betrokkene op dit moment, zonder de huidige mate van begeleiding zou terugkeren in de maatschappij, wordt de kans op recidive hoog geschat. Op de PCL-R zijn enkele kenmerken van psychopathie zichtbaar. Op de HKT zijn met name de historische en toekomstige variabelen zwaar belast. Naar verwachting zal betrokkene bij terugkeer in de maatschappij geen huisvesting kunnen vinden en niet op adequate wijze in zijn levensonderhoud kunnen voorzien. Hij zal de stress van een maatschappelijk bestaan niet aankunnen en snel vervallen in verslaving. Voor zijn onderhoud zal hij mogelijk snel terugvallen op diefstal en andere delicten. Daarnaast zal hij naar verwachting graag willen terugkeren naar detentie of een behandelkliniek. Dat kan een reden zijn om delicten te plegen. (..)
Betrokkene is een zeer gehospitaliseerde man met kenmerken van een antisociale
persoonlijkheidsstoornis en verslavingsproblematiek. Betrokkene is ruim 4 jaar in
behandeling binnen [kliniek] Noord, voorheen [kliniek 2], en woont
sinds juni 2012 weer in de geslotenheid. De reden van de terugplaatsing is dat
betrokkene zich langer dan 24 uur heeft onttrokken aan de begeleiding (..).
In zijn laatste behandelplanbespreking in december 2012 is andermaal vastgesteld dat
de onttrekking en de daaraan gekoppelde terugplaatsing geen gevolgen heeft voor zijn
toekomstperspectief. Eerder laat de onttrekking juist zien dat betrokkene in de toekomst
blijvend afhankelijk is van een intensieve mate van begeleiding, waarbij duidelijkheid,
structuur en controle kernbegrippen dienen te zijn.
De verschillende terugvallen in zowel 2011 als 2012 hebben aangetoond dat de mate van
begeleiding en controle en de wijze van bejegening, zoals deze op de [afdeling 1] werden
vormgegeven, onvoldoende aansloten bij de behoeften van betrokkene. De
terugplaatsing naar de geslotenheid heeft laten zien dat een intensievere mate van
begeleiding en controle en een andere wijze van bejegenen leidt tot een
gedragsverandering/ aanpassing van betrokkene. Het probleemgedrag, handel in
middelen en gebruik van middelen, is nagenoeg naar de achtergrond verdwenen.
Het is de bedoeling dat betrokkene, wanneer hij zijn vrijheden weer mag praktiseren,
spoedig zal worden overgeplaatst naar besloten afdeling de [afdeling 2], gesitueerd op het
instellingsterrein. De verwachting is dat deze overplaatsing niet zal leiden tot een grote
terugval, aangezien hij vanuit een eerder verblijf op deze afdeling, bekend is met de
[afdeling 2].
Wanneer hij daadwerkelijk aantoont dat deze mate van begeleiding en controle en de
wijze van bejegenen afdoende is om de kans op recidive zo laag mogelijk te laten zijn,
zal gezocht worden naar een geschikte vervolgvoorziening. Idealiter is dat een
kleinschalige zorgboerderij in de omgeving van [kliniek], met een vergelijkbare mate
van begeleiding en controle zoals in de beslotenheid.
De verwachting is dat intrinsieke behandeling van het probleemgedrag niet meer nodig
zal zijn en niet zal bijdragen aan een verdere afname van het recidiverisico.
[kliniek] verwacht dat het resocialisatietraject van de geslotenheid naar een toetsfase
in de beslotenheid in ongeveer een jaar kan worden gerealiseerd. Na dat jaar kan worden
onderzocht of de toetsfase in het kader van een TBS met dwang dient te worden
voortgezet of dat betrokkene door middel van een ander kader zijn resocialisatietraject
kan voltooien. (..)
Om bovenstaande redenen adviseert [kliniek] om de TBS maatregel met 1 jaar te verlengen'.
In voornoemd advies van de psycholoog D. Versteijnen is onder meer het navolgende gesteld:
'Er is bij betrokkene sprake van een afhankelijkheid van alcohol, onder toezicht in volledige langdurige remissie. Daarnaast is sprake van zwakbegaafdheid. (..) Er is sprake van antisociale karaktertrekken.
Er is overeenstemming met de diagnostische conclusies van de kliniek.
Het risico op gewelddadig gedrag is hoog.
Vanuit zowel de klinische als de gestructureerde risicotaxatie is de inschatting dat de kans op herhaling van soortgelijke strafbare feiten, wanneer betrokkene zonder toezicht in de maatschappij verblijft, hoog.
De risicoprognose van de kliniek en die van mij komen grotendeels overeen.
Betrokkene is sterk afhankelijk van externe structuur en toezicht. Zonder deze zal hij snel overvraagd worden door de dagelijkse zaken. Het risico op terugval in alcohol of drugs is dan aanwezig. Voor een adequaat risicomanagement dient er dus voldaan te worden aan een voldoende mate van externe structuur, toezicht en controle.
(..) De kliniek wil versneld resocialiseren. Ik adviseer om, gezien de beperktheid van betrokkene en het eerdere mislukken van het resocialisatietraject, hiervoor meer tijd uit te trekken.
Ik adviseer de maatregel met 2 jaar te verlengen. '
In voornoemd advies van de psychiater I. Brugman is onder meer het navolgende gesteld:
'Betrokkene is (..) bekend met afhankelijkheid van diverse middelen sinds zijn vroege volwassenheid. Betrokkene vertoont eveneens sinds zijn vroege volwassenheid tekenen van psychopatisering. De diagnose persoonlijkheidsstoornis NAO met antisociale trekken kan worden gesteld. Er is sprake van zwakbegaafdheid.
De gestructureerde risicotaxatie laat een duidelijk beeld zien. De historische en de toekomstfactoren zijn hoog en verwijzen naar een hoog recidiverisico. De klinische factoren laten een gunstiger beeld zien, mits de omstandigheden duidelijk en gestructureerd zijn en de bejegening 'passend' bij betrokkene.
Het is de inschatting van de onderzoeker dat betrokkene, indien hij in de toekomst zonder toezicht en controle vrij in de maatschappij zou komen te verblijven, zijn toevlucht zal nemen tot het plegen van (geweld-)delicten om aan geld en drugs te komen. (...)
Hoewel de in het dossier opgenomen risicotaxatie en risicoanalyse van de kliniek overeenkomen met die van de onderzoeker neemt het huidige behandelteam een optimistischer standpunt in. Betrokkene functioneert in de huidige omstandigheden goed en heeft de sympathie van het team. (..)
Onderzoeker is van mening dat een verlenging van de TBS met 2 jaar nodig is om het nog op te starten resocialisatie- en verlofbeleid vorm te kunnen geven.
Onderzoeker adviseert de verpleging te continueren.'
De terbeschikkinggestelde heeft verklaard, kort en zakelijk weergegeven:
Het is de bedoeling dat ik naar de [afdeling 2] zal gaan. Met begeleiding en de juiste mensen om mij heen kan ik het wel aan zonder terbeschikkingstelling. Het kan wel eens zijn dat ik een jointje rook, maar niet dat ik terug kom in de criminaliteit.
Het gaat nu wel goed met mij.
De deskundige W. Stellingwerf, optredend namens voormelde inrichting, heeft bij de behandeling ter terechtzitting gepersisteerd bij voornoemd advies. Hij heeft voorts het navolgende verklaard, verkort en zakelijk weergegeven:
Wij willen zo snel mogelijk verlof aanvragen. Daarna kunnen we starten met de opbouw van vrijheden. De terbeschikkinggestelde heeft eerder op De [afdeling 2] verbleven. Het is daar goed gegaan. Op de [afdeling 1] kwam hij teveel alleen te staan. Hij kreeg daar te maken met een groep die te sterk voor hem was. Deze hebben hem bepaalde dingen laten doen. Ik ben voorstander om na een jaar weer te bespreken waar we nu staan. Een evaluatiemoment waar we kunnen bekijken of de dwangverpleging wel of niet kan worden beëindigd. Ik persisteer bij het advies tot verlenging van de terbeschikkingstelling met één jaar.
De officier van justitie heeft aangevoerd, verkort en zakelijk weergegeven:
Ik heb de verschillen tussen het advies van enerzijds de kliniek en anderzijds de externe deskundigen gezien. Ik zie geen aanleiding mijn vordering tot verlenging met één jaar te wijzigen. De kliniek maakt de terbeschikkinggestelde dagelijks mee. Ik vind dat zij een goede uitleg hebben gegeven, waarom zij vinden dat een verlenging van de terbeschikkingstelling met één jaar passend is. Na dat jaar kan er opnieuw worden geëvalueerd.
De raadsman van de terbeschikkinggestelde heeft aangevoerd, verkort en zakelijk weergegeven:
Ik sluit mij aan bij het advies van de kliniek en het voorstel van de officier van justitie.
De rechtbank verenigt zich met het advies van voornoemde inrichting, met de daarop ter terechtzitting gegeven toelichting door de deskundige.
De rechtbank verenigt zich tevens met de inhoud van de rapporten van de psycholoog
D. Versteijnen en de psychiater I.M. Brugman met uitzondering van het advies over de termijn van verlenging. De rechtbank acht een verlenging van de terbeschikkingstelling met één jaar op zijn plaats. Uit de rapportage van de kliniek en de toelichting van de deskundige ter terechtzitting blijkt dat de kliniek zo snel mogelijk verlof wil aanvragen en daarna wil starten met de opbouw van vrijheden. De kliniek verwacht dat het resocialisatietraject van de geslotenheid naar een toetsfase in de beslotenheid in ongeveer een jaar kan worden gerealiseerd. Na dat jaar verwacht de kliniek dat kan worden onderzocht of de toetsfase in het kader van een terbeschikkingstelling met dwangverpleging dient te worden voortgezet of dat de terbeschikkinggestelde door middel van een ander kader zijn resocialisatietraject kan voltooien.
Gelet op het vorenstaande, gezien de artikelen 38d en 38e van het Wetboek van Strafrecht is de rechtbank van oordeel dat de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen de verlenging van de terbeschikkingstelling eist. De rechtbank zal de terbeschikkingstelling verlengen met één jaar.
DE BESLISSING
De rechtbank:
verlengt de termijn gedurende welke [terbeschikkingsgestelde] ter beschikking is gesteld met één jaar.
Deze beslissing is gegeven door
mr. W.M. Weerkamp, voorzitter,
mr. S.J.W. Hermans en mr. A.M. de Koning, leden,
in tegenwoordigheid van L.M. Scholl, griffier,
en is uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank van 10 april 2013.
Mr. A.M. de Koning is buiten staat deze beslissing te ondertekenen.