Uitspraak
RECHTBANK NOORD-NEDERLAND
Bestuursrecht
zaaknummer: LEE 26/1085
uitspraak van de voorzieningenrechter van 17 april 2026 op het verzoek om voorlopige voorziening in de zaak tussen
[naam 1 en naam 2 uit woonplaats] ,
[naam b.v. uit vestigingsplaats],
tezamen te noemen: verzoekers
(gemachtigde: mr. K.A. Faber),
en
de burgemeester van de gemeente Smallingerland
(gemachtigden: I. van der Veer en S. Veen).
Als derde-partij neemt aan de zaak deel: [naam 3 uit woonplaats] (huurder).
Samenvatting
1. Deze uitspraak op het verzoek om een voorlopige voorziening betreft de sluiting van een woning aan [adres] (de woning) op grond van artikel 174a van de Gemeentewet voor de duur van drie maanden. Verzoekers zijn het hier niet mee eens. Zij verzoeken daarom om een voorlopige voorziening en voeren daartoe een aantal gronden aan. De voorzieningenrechter beoordeelt bij de vraag of hij een voorlopige voorziening zal treffen of het bezwaar een redelijke kans van slagen heeft. Dat kan een reden zijn om het bestreden besluit te schorsen. Deze vraag beantwoordt hij aan de hand van de gronden van verzoekers.
1.1.
De voorzieningenrechter wijst in deze uitspraak het verzoek toe
.Hierna legt de voorzieningenrechter uit hoe hij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft. Het oordeel van de voorzieningenrechter heeft een voorlopig karakter en bindt de rechtbank in een (eventueel) bodemgeding niet.
.Hierna legt de voorzieningenrechter uit hoe hij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft. Het oordeel van de voorzieningenrechter heeft een voorlopig karakter en bindt de rechtbank in een (eventueel) bodemgeding niet.
Totstandkoming van het besluit en procesverloop
2. Bij brief van 19 februari 2026 heeft de burgemeester aan verzoekers kenbaar gemaakt dat hij voornemens is om over te gaan tot een tijdelijke sluiting van de woning voor de duur van drie maanden. Verzoekers hebben over dit voornemen een zienswijze ingediend. Met het bestreden besluit van 12 maart 2026 heeft de burgemeester aangekondigd de woning gedurende 3 maanden te sluiten, ingaande 26 maart 2026
.
.
2.1.
Op 25 april (de voorzieningenrechter neemt aan dat dit in maart is geweest) 2026 heeft er een zienswijzegesprek plaatsgevonden. Bij brief van 27 maart 2026 heeft de burgemeester aan verzoekers kenbaar gemaakt dat de nieuwe datum voor het sluiten van de woning is vastgesteld op 2 april 2026.
2.2.
Verzoekers hebben tegen het besluit van 12 maart 2026 op 1 april 2026 bezwaar gemaakt en de voorzieningenrechter gevraagd om een voorlopige voorziening te treffen.
2.3.
Bij e-mailbericht van 1 april 2026 heeft de burgemeester laten weten dat hij niet zal wachten met de sluiting van de woning totdat de voorzieningenrechter heeft beslist op het verzoek om voorlopige voorziening.
2.4.
De voorzieningenrechter heeft het verzoek op 9 april 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: verzoekers, [naam 4] namens [naam B.V.] , de gemachtigde van verzoekers, de gemachtigden van de burgmeester en de derde-partij.
Beoordeling door de voorzieningenrechter
Is sprake van een spoedeisend belang?
3. De door verzoekers gevraagde voorlopige voorziening kan alleen worden getroffen indien er een spoedeisend belang is, waardoor verzoekers niet kunnen wachten op een beslissing op bezwaar. De voorzieningenrechter dient dus eerst te beoordelen of in dezen sprake is van een spoedeisend belang, voordat de zaak inhoudelijk kan worden beoordeeld.
3.1.
Verzoekers betogen dat sprake is van een spoedeisend belang nu een huurder die geen aandeel heeft in de situatie de woning door de sluiting dient te verlaten zonder dat er andere huisvesting is. Daarnaast ontvangen verzoekers voor de maanden van de sluiting geen huurpenningen. Deze strop is voor verzoekers nog groter nu zij geen overtreder zijn. Ook de kosten van de sluiting die op verzoekers worden afgewenteld zijn hoog. Ten slotte hebben verzoekers betoogt dat de sluiting tot een onomkeerbare situatie leidt.
3.2.
Naar het oordeel van de voorzieningenrechter hebben verzoekers niet aannemelijk gemaakt dat door het missen van huurpenningen voor verzoekers financiële problemen ontstaan die aanleiding moeten geven tot het treffen van een voorlopige voorziening. Daarbij neemt de voorzieningenrechter in aanmerking dat verzoekers niet aannemelijk hebben gemaakt dat sprake is van een onomkeerbare situatie of acute financiële nood. Ook acht de voorzieningenrechter van belang dat verzoekers niet woonachtig waren in de woning. De voorzieningenrechter is dan ook van oordeel dat verzoekers geen voldoende spoedeisend belang hebben bij het treffen van een voorlopige voorziening.
Is sprake van een evident onrechtmatig besluit?
4. Omdat de voorzieningenrechter van oordeel is dat verzoekers geen spoedeisend belang hebben, kan de door hen gevraagde voorziening alleen nog worden getroffen als het bestreden besluit evident onrechtmatig is. Met evident onrechtmatig wordt bedoeld dat zonder diepgaand onderzoek naar de relevante feiten en/of het recht zeer ernstig moet worden betwijfeld of het door de minister ingenomen standpunt juist is en of het besluit in beroep in stand zal blijven. Met andere woorden: als overduidelijk is dat het besluit van de burgemeester tot sluiting van de woning geen stand zal kunnen houden.
5. De voorzieningenrechter komt op grond van de feiten en omstandigheden die blijken uit het dossier en wat tijdens de zitting is besproken, tot het oordeel dat in dit geval sprake is van een evident onrechtmatig besluit. Hierna legt hij uit hoe hij tot dat oordeel is gekomen.
6. De voorzieningenrechter stelt allereerst vast dat de burgemeester de sluiting van de woning heeft gebaseerd op artikel 174a, eerste lid, van de Gemeentewet. Ondanks dat het begrijpelijk is dat de burgemeester wenst op te treden in situaties als deze waarin in een woning illegale prostitutie plaatsvindt, maakt dit enkele gegeven niet dat de burgemeester bevoegd is om op grond van dit artikel de woning te sluiten. Artikel 174a van de Gemeentewet geeft de burgemeester de bevoegdheid om een woning te sluiten als zich door gedragingen in de woning ernstige overlast voordoet rond de woning waardoor de openbare orde wordt verstoord. Dat kan als aan de hand van concrete, objectieve en verifieerbare gegevens moet worden vastgesteld dat de gedragingen zich in de woning voordoen, er langdurige overlast is die zich met grote regelmaat voordoet en die maatschappelijk onaanvaardbare vormen heeft aangenomen. Verder vergt verstoring van de openbare orde overlast waardoor de veiligheid en de gezondheid van mensen in de directe omgeving van de woning in ernstige mate worden bedreigd en geeft de overlast risico's voor de omgeving die te vergelijken zijn met drugsoverlast. [1] Daarvan is, naar het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter, in dit geval niet gebleken.
6.1.
Uit het dossier en het verhandelde ter zitting is gebleken dat de eerste melding van overlast door buurtbewoners dateert van 17 december 2025 en dat er daarna nog twee meldingen zijn ontvangen waarvan de laatste van 2 februari 2026 is. Van meer meldingen bij de gemeente dan wel de politie blijkt niet uit het dossier. Naar het oordeel van de voorzieningenrechter blijkt hieruit niet dat sprake is van overlast die zich met grote regelmaat en langdurig voordoet. Hierbij betrekt de voorzieningenrechter ook dat – zoals tussen partijen ook niet in geschil is – de periode waarin in de woning illegale prostitutie heeft plaatsgevonden maximaal 10 dagen is geweest. Ook voor wat betreft de aard van de overlast overweegt de voorzieningenrechter dat de burgemeester niet nader heeft onderbouwd waarom deze dient te worden gekwalificeerd als ernstige overlast rond de woning waardoor de openbare orde wordt verstoord. Ten slotte betrekt de voorzieningenrechter bij zijn beoordeling dat de woning sinds 17 februari 2026 opnieuw is verhuurd aan een nieuwe huurder en dat er inmiddels ruim 2 maanden zijn verstreken nadat de illegale prostitutie vanuit de woning is beëindigd. Voor zover de burgemeester heeft gesteld dat de sluiting van de woning van belang is gelet op de vrees voor herhaling acht de voorzieningenrechter dit standpunt niet dan wel onvoldoende concreet onderbouwd, mede nu niet is gebleken van meldingen van klachten na 4 februari 2026.
7. Gelet op het voorgaande is het de verwachting van de voorzieningenrechter dat het bestreden besluit in bezwaar geen stand zal houden. Dit betekent dat de voorlopige voorziening wordt toegewezen.
Conclusie en gevolgen
8. De voorzieningenrechter wijst het verzoek toe en treft de voorlopige voorziening dat het besluit van 12 maart 2026 is geschorst tot zes weken na de bekendmaking van de beslissing op bezwaar. Dit betekent dat de burgemeester de woning niet had mogen sluiten en dat de burgemeester deze sluiting met onmiddellijke ingang ongedaan dient te maken.
8.1.
Omdat het verzoek wordt toegewezen dient de burgemeester het griffierecht aan verzoekers te vergoeden en krijgen verzoekers ook een vergoeding van hun proceskosten. Het gaat om vergoeding van de kosten van rechtsbijstand, te weten voor het indienen van het verzoekschrift en voor het verschijnen ter zitting (twee punten met een waarde van
€ 934,- per punt).
Beslissing
De voorzieningenrechter:
- wijst het verzoek om voorlopige voorziening toe;
- schorst het besluit van 12 maart 2026 tot zes weken na de bekendmaking van de beslissing op bezwaar;
- bepaalt dat de burgemeester de sluiting van de woning met onmiddellijke ingang ongedaan dient te maken;
- bepaalt dat de burgemeester het griffierecht van € 200,- aan verzoeker moet vergoeden;
- veroordeelt de burgemeester tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan verzoekers.
Deze uitspraak is gedaan door mr. C.H. de Groot, voorzieningenrechter, in aanwezigheid van mr. S.I. Havinga, griffier. Uitgesproken in het openbaar op 17 april 2026.
griffier
voorzieningenrechter
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op: