Uitspraak
vonnis
RECHTBANK NOORD-NEDERLAND
Afdeling privaatrecht
Locatie Leeuwarden
zaaknummer / rolnummer: C/17/122051 / HA ZA 12-284
Vonnis van 17 juli 2013
in de zaak van
de besloten vennootschap
AC FINANCE B.V.,
gevestigd te Sneek,
eiseres,
advocaat mr. R. Glas te Leeuwarden,
tegen
vennootschap naar het recht van Finland
SAVCOR GROUP OY,
gevestigd te 50100 Mikkeli, Finland,
gedaagde,
advocaat mr. E.J. Rietema te 's-Gravenhage.
Partijen zullen hierna AC Finance B.V. en Savcor Group Oy genoemd worden.
1.De procedure
1.1.
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding
- de conclusie van antwoord
- de conclusie van repliek
- de conclusie van dupliek
- de pleidooien en de ter gelegenheid daarvan overgelegde stukken.
1.2.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2.De feiten
2.1.
AC Finance B.V. is een investeringsonderneming waarin Ahlström Capital Oy (te Finland) 100% aandeelhoudster is. Ahlström Capital Oy (hierna: Ahlström Capital) is een Finse
private equity investment company. De heer[A] is CEO van Ahlström Capital (hierna: [A]). Bestuurders van AC Finance B.V. waren de heren [X] (financieel directeur),[Y] en [Z].
private equity investment company. De heer[A] is CEO van Ahlström Capital (hierna: [A]). Bestuurders van AC Finance B.V. waren de heren [X] (financieel directeur),[Y] en [Z].
2.2.
Savcor Group Oy is de moedermaatschappij van de Savcor Group. De Savcor Group is een mondiale onderneming die technologische en industriële diensten verleent aan haar klanten. In 2011 bedroeg de geconsolideerde netto omzet EUR 102.000.000 en waren er 1100 mensen werkzaam wereldwijd. Cencorp Plc, een naamloze vennootschap naar Fins recht (hierna: Cencorp), is een van de groepsmaatschappijen van Savcor Group. Savcor Group is 75% aandeelhoudster van Cencorp. Cencorp is genoteerd op de Finse aandelenbeurs. De heer[B] (hierna: [B]) is CEO van Savcor Group en voorzitter van de Raad van Commissarissen van Cencorp.
2.3.
Op 15 december 2010 heeft AC Invest B.V. 15.833.333 aandelen in Cencorp verworven voor een bedrag van € 1.900.000. Op 24 maart 2011 heeft AC Invest B.V. nog eens 1.666.666 aandelen in Cencorp verworven voor een bedrag van € 199.999.92. AC Invest bezat op dat moment iets meer dan 5% van de aandelen in Cencorp. AC Invest B.V. was op dat moment een 100% dochter van AC Finance B.V.
2.4.
Op 10 januari 2011 is er een consultancy agreement gesloten tussen Ahlström Capital en Cencorp met als doel het ontwikkelen en implementeren van een nieuwe ondernemingsstrategie. Ahlström Capital zou daarvoor een vergoeding van € 20.000 per kwartaal voor krijgen. Gelijktijdig werd er tussen partijen een geheimhoudingsovereenkomst gesloten.
2.5.
Per 1 juni 2011 heeft AC Finance B.V. vanwege liquiditeitsproblemen bij Cencorp een lening van €1.000.000 verstrekt aan Cencorp. Ter zekerheid van de door haar verstrekte lening heeft AC Finance B.V. een pandrecht verkregen op 25 miljoen aandelen van Cencorp. De koers van de aandelen noteerde op het moment van het verkrijgen van het pandrecht tussen de 11 en 12 eurocent per aandeel. Deze 25 miljoen aandelen vertegenwoordigden op dat moment ongeveer 7,3% van alle uitstaande aandelen van Cencorp en ongeveer 21% van het aandelenpakket van de Savcor Group in Cencorp. Uiterlijk 31 december 2011 moest de lening zijn terugbetaald.
2.6.
Op 3 oktober 2011 hebben [B] en [A] overleg gehad in Bangkok. Aldaar is de toekomst besproken van Cencorp en de eventuele rol van Ahlström Capital daarbij.
2.7.
[B] heeft [A] op 3 oktober 2011 - voor zover hier van belang - de volgende e-mail gestuurd (productie 9 CvR):
'Thanks for a good meeting. Matters of a spiritual nature can be put straight by talking and the matters of real world by doing right things, just as we spoke. 1 talked to CNC. They tend not to have much money on the account (usually some tens, typically 50k€). They are living from hand to mouth. Due accounts payable are now in the order of 1 m€, when they at the time the ban was raised were approx. 1 .5—2m€. No payments to authorities (withholding taxes or similar, or pension premiums) are in arrears, and we are on good terms with all suppliers, so there is no risk of bankruptcy due to lack of liquidity. 1 was told that the situation is under control at least for a month ahead, which to me is 0K. Of course, business needs to be done all the time.
However, let the management tell this to the Board tomorrow.'
2.8.
Op 10 november 2011 heeft [B] - voor zover hier van belang - de volgende e-mail gestuurd aan [A] (productie 10 CvR):
'I have been pondering our last meeting quite a lot. Somehow l’ve got a feeling that AC’s withdrawal this fast (= this year) would not be very smart, neither would it be very “appropriate”. Arrangements for the withdrawal would be rather complicated and “explaining” them would be rather difficult in the related-party position.
1 think it would be best if the ban as well as the option agreement were extended by eg.
6 months for a good reason: the Avery project will turn the business in China around and needs (quite small) investments.
1f you in February, before your meeting, would still feel that you want to exit, we could plan it so that the matter could be flagged at the same time. Even to reach that timetable, it would be advisable for us to quickly terminate the consultancy agreement, which quite awkwardly makes AC more or less an insider to make such a fast exit.
Separation, should it come to that, is advisable to handle smoothly. After all, AC is a respected VC firm, and any sudden movement might signal inconsistency in operations. Further, in contrast to what is often the case between individuals, the parties in VC separations need not cause each other any serious harm. It would certainly benefit all parties if their mutual relationships seem to be — and also really are — good when the cooperation ends.
(…)'
2.9.
Op 10 november 2011 heeft - voor zover hier van belang - [B] als volgt gereageerd op voornoemde mail van 10 november 2011 (productie 11 CvR):
'With this letter I would like to summarize our position on the various interests that Ahlström Capital Group currently has in Cencorp. I am addressing this letter to you both as the Chairman of the Board of Cencorp Corporation and as Cencorp's majority owner.
Our subsidiary AC Invest BV has invested in Cencorp to enable some structural solutions for Cencorp and its owner. With this investment we hold an interest of 5% in Cencorp, and the original ambition was to increase it to 9,5% with an option arrangement made with Savcor. The option was planned to be utilized, after ensuring that the strategy and business plan seemed attractive to us. To enable co-operation, Cencorp and Ahlström Capital also made a consultancy agreement tot support the important strategy work.
During the beginning of our investment period we could not, however, see such development that we required in order to increase our investment. Quite the opposite, it turned out that the acquired FACE business was not in the shape that was presented to us before the investment. Also the strategic fit was questionable and the business was not generating cash to support growth in the Laser and automation business.
At the same time the liquidity of the company was stretched. With the aim to reach a solution for the future of Cencorp we offered a short term bridge financing to cover the liquidity shortage in the company (Loan Agreement of 1 June 2011 for 1 M€). As a minority shareholder we proposed some specific terms to this bridge financing, by which we and Cencorp agreed to speed up the strategy changes that were necessary. The most important strategic decision was the disposal of substantial part of the FACE-business. To date we have not seen any of the strategic decisions materializing. We hereby note that the loan will expire in accordance with its terms, at the latest at the end of December 2011.
We have reached the point when we have to decide whether to increase or decrease our involvement in the company. It was quite clear from the beginning that the 5% stake was not the desired end-position of Ahlström Capital Group. Our option to increase our shareholding to 9,5% expired in October 2011, and by not utilizing it we already signaled that we are not interested in increasing our stake in the company.
To summarize: our interests are (1) the accounts receivable from the consultancy agreement, (2) the loan principal 1 MEUR plus accrued interest on the bridge loan, (3) 5% of the shares in Cencorp and, under certain circumstances, (4) Savcor Group Oy's 25 million shares pledged as security under the loan.
Based on the above, I now terminate the consultancy agreement effective of today. By terminating the consultancy agreement we cannot receive any new information about Cencorp that could be classified as insider information. Hence we are now able to freely decide on disposal of our interests in Cencorp and on how to settle the outstanding issues between Cencorp, Savcor and us.
I look forward to receiving your proposals on how to settle the situation.'
2.10.
Bij e-mail van 14 november 2011 heeft [B] gereageerd op voormelde brief. Hij geeft daarin het volgende aan:
'I was rather suprised to read your letter. It differs quite a lot from what I expected on the basis of our phone conversation. I suppose it would be best to deal with the matter over the phone first. When can I call you?'
2.11.
Op woensdag 23 november 2011 hebben [A] en [B] gedineerd met elkaar. Aldaar heeft [B] het voorstel geopperd om met put en call opties te gaan werken. Naar aanleiding daarvan heeft [B] de volgende e-mail gestuurd aan [A]:
'The dinner on Wednesday was excellent with a good choice of wines. Send me the agent’s contact information, and l’ll recommend (him] to Tuukka.
I briefed the Board on the matters we discussed, but 1 didn’t mention the Put and CaIl Options. 1 did not want, at least for the time being, for the company to be aware of them. Let us think if the matter can be kept between the shareholders, without the company knowing about it, in which case there would be no disclosure obligation? 1 will not talk about that part of the matter until we know how the disclosure obligation works in this situation.
We’ll think here over the weekend what actions and steps would ensue on a practical level of the tricks we agreed upon on Wednesday. I’II come back to the matter on Monday.'
2.12.
Op 26 november 2011 heeft [A] op voornoemde e-mail van 23 november 2011 als volgt gereageerd (productie 14 CvR):
'Hello,
thank you, and the same, the discussion was good and the dinner was excellent as always in Savoy.
We have also prepared and investigated especially that announcement obligation.'
2.13.
Op 1 december 2011 heeft [B] - voor zover hier van belang - het volgende voorstel tot herstructurering van de lening gedaan (Productie 15 CvR):
'Proposal for restructuring the loan granted by AC Finance BV to Cencorp Corporation
Savcor has investigated alternatives to restructure the loans to Cencorp that mature at year end. We have taken into account the need expressed by AC to obtain by means of agreement an assurance that Savcor as the principal owner in the last resort will arrange the financing needed for the repayment of the ban, if Cencorp has not paid the ban by 31.12.2012.
The structure proposed by us gives AC a possibility to convert its ban receivable into shares and increase its holding, if Cencorp’s business develops into the right direction during the next 12 months in AC’s opinion.
Transaction steps
• AC and Savcor draft a memorandum on actions to be taken jointly.
• AC extends the ban period of the Cencorp ban for example until the end of January 2012 to prevent Cencorp from falling into a situation of nonagreement at any stage.
• Cencorp calls a shareholders’ meeting in January 2012 to deal with a proposal to authorize the Board to issue new shares. In the same connection Cencorp’s new strategy and prospects for the future will be presented.
• Based on the authorization AC and Savcor convert their current loans into convertible bonds. The main condition could be, for instance, a 24-month exercise period at an interest rate of 10% per annum or a conversion at the average 6-month share price reduced by 20%. In the same connection Savcor could convert part of its ban into shares and AC would flag about its holding having decreased to under 5%, which would possibly make later flaggings unnecessary (this must be checked with the advisors).
• The ban terms would include a put option for Savcor, which would be valid for 12 months (e.g. at a price of 0.10 €) and a 12-month put option for AC (price e.g. 0.08 €), which would enter into force after the before mentioned Savcor’s option has matured.
In our opinion, this structure would both be “hygienic” from the market point of view and make it possible for AC to increase its holding in Cencorp 1f Cencorp’s development within the next 12 months meets AC’s targets.'
2.14.
Op 14 december 2011 heeft [X] - voor zover hier van belang - een - voorwaardelijk - voorstel gedaan (zoals voor het overige opgenomen productie 16 CvR):
'Hello,
As agreed, attached is our proposal for the term sheet draft. l hope it reflects our common
understanding of the matter. 1 have not had the time yet to calculate exact figures, but the principle is that the total value of the put option is equal to our purchase price (total about
3 MEUR).
Please, be in touch if you have comments on this. We have submitted the matter along these lines to our Board, which convenes on Friday morning. So, if you have any comments, it would be good if you could be in touch during tomorrow.'
2.15.
Op 17 december 2011 heeft [B] op dat laatste voorstel als volgt gereageerd (Productie 16 CvR):
'Unfortunately I was flying both literally by plane and head over heels practically the whole rest of the week, so 1 was neither able to read your draft nor let anybody else read it!
We definitely want to include the call option mentioned by likka. I think it is fair and also otherwise in harmony with the spirit of the game. Another issue, of course, is the price we talked about. In a situation where AC is exercising the put option [voornaam A] was prepared to take a loss — up to a full million [as he said in our] discussions.
The put price needs to be agreed upon. 1 hope the Board authorized your management to draft the agreement wording for our mutual benefit!
Regards from Singapore — where I'm still travelling but now alone and in possession of the comments.'
2.16.
Eveneens op 17 december 2011 heeft [X] als volgt gereageerd op het voorstel van [B] (productie 17 CvR):
'the Board [of Ahlström Capital] did not accept the arrangement as such but wants more securities for the put and a tighter time table. The call option can be included in the discussions, but as a starting point, the strike price of the call option is higher that the put option. 1 do not know where the claim that we would be willing to accept a loss of 1 MEUR in the put option comes from? Maybe you are referring to the time when [voornaam A] mentioned that he needs at least 2 MEUR before the year end? Now we will not get anything during this year, and only the time table was meant by it [Panus statement above].
Hence, the issues regarding the securities and the time table are still left to be solved so that we have the prerequisites to extend the ban term. The value of the real estate in Mikkeli is questionable for us because we estimate its fair value to be in maximum around 2 MEUR and there are mortgages worth 1.8 MEUR on the real estate already before us.
Will we get any other securities in addition? [voornaam A] did already suggest a bank guarantee, but was that not possible? Regarding the time table, we could imagine that we can put for example half of the shares before the summer (1 MEUR) and the rest of the shares and the ban in the fall? Please inform me when you have time to discuss this.'
2.17.
De verplichting tot terugbetaling van de lening van AC Finance B.V. aan Cencorp is in samenspraak tussen partijen verlengd tot 31 januari 2012 omdat Cencorp niet aan haar verplichtingen kon voldoen. Vervolgens is de looptijd van de lening nogmaals verlengd op 31 januari 2012 bij separate overeenkomst tot 31 juni 2012. In dat verband zijn partijen overeengekomen dat Cencorp nieuwe aandelen zou uitgeven uiterlijk 31 maart 2012 om aldus aan de benodigde middelen te komen. Aan deze voorwaarde is niet (geheel) voldaan.
2.18.
Op 5 april 2012 heeft AC Finance B.V. een brief gestuurd aan Cencorp ter attentie van [B] waarin zij aangeeft dat Cencorp zich niet gehouden heeft aan de afspraken uit de overeenkomst van 31 januari 2012 en dat AC Finance B.V. de lening op kan eisen. In dat schrijven heeft AC Finance B.V. voorts aangegeven dat AC Finance B.V. bereid is daarvan af te zien en in onderhandeling wil treden over nieuwe leningsvoorwaarden en zij heeft een termijn voorgesteld tot 10 april 2012 om in onderhandeling te treden.
2.19.
Per e-mail van 13 april 2012 heeft [B] het volgende voorstel aan Ahlström Capital/AC Finance B.V. gestuurd (productie 26 CvR):
'Proposal for the AC-Savcor-Cencorp arrangement
1. Savcor Group Oy (Savcor) buys all AC Invest BV (BV) shares from AhlstrÖm Capital Oy (AC).
AC Invest BV owns all Cencorp Corporation (CNC) shares held by the AC Group (AC), and the ban granted by AC to CNC in June 2011 has been transferred to It [i.e. BV].
2. The price of the AC Invest BV shares (2,775k€ + additional purchase price 262k€, if the ban has not been repaid in full by 31.12.201 2) consists of:
- CNC shares 9c each = 1 ,575k€
- the principal of the CNC ban = 1 ,000k€
- accrued and unpaid interest on the CNC ban up to the purchase date = approx. 137k€
- AC’s accounts receivable from CNC = 60k€
3. Terms of payment
Upon signing of the purchase agreement Savcor pays 0.3 M€ in cash.
AC finances the deal with a ban (vendor’s note), which carries a fixed interest rate of 8% per annum.
Savcor repays the ban according to the below schedule:
M€
30.6.2012 0.3 + interest
3092012 05
30.12.2012 0.5
30.3.2013 0.5
30.6.2013 0.5
30.9.2013 the balance with interest
Savcor has the right to repay the ban also within a shorter period.
4. Collateral
The shares owned by AC and the shares AC holds as collateral (shares in CNC) constitute now the collateral for the ban. The collateral is released quarterly in connection with payments pro rata to the proportion of the ban repaid by the end of the previous quarter.
1f Savcor is not able to meet its payment obligations in accordance with the payment schedule and the payment is over 20 working days behind the due date specified in the schedule, then AC has the right to buy BV back at price that equals the price that Savcor has paid for BV by that time.
5. Other conditions
The opinion of the stock exchange shall be obtained for the transaction and its legitimacy be verified in the way stipulated in the company law and other applicable laws.'
2.20.
Bij overeenkomst van 20 april 2012 heeft Savcor Group Oy voor een koopprijs van € 2.775.000 18.000 (zijnde 100% ) aandelen gekocht in AC Invest B.V. van AC Finance B.V. Op basis van de tussen partijen gesloten overeenkomst (hierna: SPA, productie 1 bij dagvaarding en de daarbij behorende Vendor Note, productie 2 bij dagvaarding, hierna: Vendor Note) diende Savcor Group Oy € 300.000 van de koopsom op de datum van de levering te betalen. De restant koopsom werd omgezet in een lening. Op basis daarvan diende Savcor Group Oy het geleende bedrag in vijf gelijke termijnen terug te betalen volgens het schema uit artikel 2.1. van de Vendor Note. De laatste termijn was verschuldigd op 30 juni 2012. Voor de lening geldt een jaarrente van 8% en een additionele boeterente van 2% per jaar indien de termijnen niet tijdig worden terugbetaald. Bij de totstandkoming van de SPA en de Vendor Note en de verpanding werden Savcor Group/Cencorp bijgestaan door juridische adviseurs.
2.21.
Artikel 4.2. van de Vendor Note luidt als volgt:
' Enforcement costs
The Borrower shall, from time to time, promptly on demand by the Lender, reimburse the Lender for all costs, out-of-pocket expenses, losses and legal and other fees together with any taxes thereon, incurred by it in connection with the administration or enforcement of this Loan, together with any other payment obligations thereon.'
2.22.
Artikel 9 van Pro de Vendor Note luidt als volgt:
'9.1 Events of Default
There shall be an Event of Default (whether or not caused by any reason whatsoever outside the control of the Borrower or of any other person) 1f:
(a) the Borrower fails to pay in the currency and manner provided by this Agreement any sum payable by It under this Agreement when clue and such sum is still unpaid five (5) business days after becoming payable;
(b) without prejudice to paragraph a, the Borrower fails to comply with any provision of this Agreement and the Borrower has not remedied the breach within five (5) business days after having been notified of the breach by the Lender,
(c) bankruptcy or liquidation proceedings are initiated against the Borrower, the Borrower applies for composition, stops payment of its debts, ceases to carry on its business entirely or in essential parts or applies for a restructuring of its business and debts pursuant to relevant law in any jurisdiction itself, or such a reorganization, suspension of payments or restructuring is applied for by any of their creditors;
(d) (i) It is or becomes unlawful for the Borrower to perform any of its obligations under this Agreement, (II) any such obligation of the Borrower is not or ceases to be legal, valid, binding or enforceable and the cessation individually or cumulatively materially and adversely affects the interests of the Lender under this Agreement, or (iii) this Agreement ceases to be in full force and effect
(e) the Pledgor sells, pledges or (otherwise) transfers the Shares in the capital of the Company or establishes an usufruct or any other right in respect of the Shares for the benefit of any party than the Plegdee, until the aforementioned pledge on all 17,500,000 shares in Cencorp Corporation has been released;
(f) the Company sells, pledges or (otherwise) transfers her shares in the capital of Cencorp Corporation or establishes an usufruct or any other right In respect of these shares for the benefit of any party than the Pledgee, until the aforementioned pledge on all 17,500,000 shares in Cencorp Corporation has been released;
(g) in case of a breach by the Borrower/Company with respect to any of the mentioned security interest under 8.2, which breach the Borrower/Company has not remedied within live (5) business days after having been notified of the breach by the Lender.
9.2
Acceleration
(a) On and at any time after the occurrence of an Event of Default which is continuing, the Lender may, by written notice to the Borrower, declare that all or part of the Loan Is immediately due and payable whereupon the same shall become immediately due and payable together with interest accrued thereon and all other sums payable hereunder, but excluding, for the avoidance and doubt, any Interest loss caused to the Lender by the Lender receiving any repayments prior to the original agreed repayment dates due to the acceleration;
(b) 1f the Lender does not demand repayment of all or any part of the Loans immediately upon being informed of an Event of Default, it shall not be deemed to have waived its rights with respect of the said Event of Default.'
2.23.
Op grond van artikel 16 van Pro de Vendor Note is Nederlands recht van toepassing op deze overeenkomst en is de rechtbank te Leeuwarden bevoegd kennis te nemen van geschillen voortvloeiende uit de overeenkomst.
2.24.
Per factuur van 7 juni 2012 wordt namens AC Finance B.V. aanspraak gemaakt op de eerste termijn (inclusief rente over de periode 20 april 2012 - 30 juni 2012) die verschuldigd is uiterlijk 30 juni 2012. Savcor Group Oy heeft niet voor 30 juni 2012 het termijnbedrag en de verschuldigde rente betaald. Daarop heeft AC Finance B.V. een sommatie en ingebrekestelling gestuurd gedateerd 2 juli 2012. Vervolgens heeft Savcor Group Oy slechts een bedrag van € 50.000 betaald. Op 9 juli 2012 heeft AC Finance B.V. wederom een ingebrekestelling gestuurd. Daarop is geen betaling (meer) ontvangen. Bij brief van 27 juli 2012 heeft AC Finance B.V. aan Savcor Group Oy medegedeeld dat zij in verzuim is en dat AC Finance B.V. op grond van artikel 9.3. van de Vendor Note het volledige restant van de lening opeist, vermeerderd met rente en boeterente (zijnde in totaal 10%).
3.De vordering
3.1.
AC Finance B.V. vordert dat de rechtbank, voor zover mogelijk bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad, Savcor Group Oy veroordeelt aan AC Finance B.V. te betalen een bedrag van € 2.726.000,00, te vermeerderden met de contractuele rente van 10% per jaar over het bedrag van € 2.726.000,00 met ingang van 5 juli 2012 tot de dag van volledige voldoening, alsmede tot betaling van de incassokosten ter hoogte van € 6.775 en veroordeling van Savcor Group Oy in de kosten van het geding.
3.2.
Savcor Group Oy voert verweer.
3.3.
De rechtbank zal in het hiernavolgende ingaan op de stellingen en verweren van partijen voor zover van belang voor de beoordeling van het geschil.
4.Het geschil en de beoordeling
4.1.
AC Finance B.V. vordert - kort gezegd - terugbetaling van de aan Savcor Group Oy verstrekte lening en verschuldigde rente, nu zij niet heeft voldaan aan haar betalingsverplichtingen op grond van de SPA en de Vendor Note. AC Finance B.V. vordert voorts de contractuele buitengerechtelijke incassokosten. AC Finance B.V. stelt zich op het standpunt dat waar Savcor Group Oy een beroep doet op vernietiging wegens wilsgebreken, zulks niet mogelijk is aangezien partijen op grond van artikel 11.8 SPA een beroep op (onder meer) vernietiging hebben uitgesloten. AC Finance B.V. betwist dat er in het kader van het afsluiten van de SPA en de Vendor Note sprake is geweest van bedreiging van Savcor Group Oy, dan wel van misbruik van omstandigheden als bedoeld in artikel 3:44 BW Pro. AC Finance B.V. verwerpt het subsidiaire beroep van Savcor Group Oy ter zake van het aanpassen van de betalingstermijnen op de voet van artikel 3:54 BW Pro.
4.2.
Savcor Group Oy verweert zicht - kort gezegd - met de stelling dat sprake is van bedreiging door AC Finance B.V., althans misbruik van omstandigheden door AC Finance B.V., als bedoeld in artikel 3:44 BW Pro. AC Finance B.V. en AC Invest B.V. hebben Savcor Group Oy gedreigd hun aandelen Cencorp tegen welke prijs dan ook te verkopen op de aandelenbeurs waardoor het bestaan van Cencorp en Savcor Group Oy ernstig in gevaar zou komen, aldus Savcor Group Oy. Voorts zou AC Finance B.V. gedreigd hebben tijdens de algemene aandeelhoudersvergadering van Cencorp in het voorjaar van 2012 aan te geven dat Cencorp niet aan haar financiële verplichtingen kon voldoen en zou AC Finance B.V. hebben gedreigd dat zij (althans Ahlström Capital) ervoor zou zorgen dat Savcor Group Oy nergens meer financiering zou verkrijgen. Deze dreiging was met het oogmerk om Savcor Group Oy te bewegen de Vendor Note en de SPA aan te gaan, aldus nog steeds Savcor Group Oy. Subsidiair stelt Savcor Group Oy zich op het standpunt dat AC Finance B.V. misbruik heeft gemaakt van de omstandigheden dat Cencorp vreesde voor haar voortbestaan en in financiële moeilijkheden verkeerde. Door onder die omstandigheden te bevorderen dat Savcor Group Oy de SPA en de Vendor Note heeft gesloten, waarbij AC Finance B.V. haarzelf bevoordeeld heeft met een rentepercentage van 8% en 2% boeterente, is sprake van misbruik van omstandigheden in de zin van artikel 3:44 BW Pro volgens Savcor Group Oy. Meer subsidiair heeft Savcor Group Oy de rechtbank verzocht de betalingstermijnen aan te passen op grond van artikel 3:54 BW Pro. Savcor Group Oy betwist dat vernietiging niet mogelijk is op grond van artikel 11.8 van de SPA.
4.3.
De rechtbank oordeelt als volgt. Met Savcor Group Oy is de rechtbank van oordeel dat partijen niet de vrijheid hebben contractueel uit te sluiten dat een der partijen de overeenkomst niet kan vernietigen op basis van wilsgebreken uit artikel 3:44 BW Pro. Zou sprake zijn van een wilsgebrek als bedoeld in artikel 3:44 BW Pro, staat artikel 11.8 van de SPA niet in de weg aan een vernietigingsberoep nu een dergelijke bepaling in dat geval van rechtswege nietig is als bedoeld in artikel 3:40 lid 1 BW Pro. Met betrekking tot de gestelde wilsgebreken uit artikel 3:44 BW Pro (bedreiging en misbruik van omstandigheden) geldt voorts dat de stelplicht en bewijslast hiervan op de voet van artikel 150 Rv Pro rust bij Savcor Group Oy. Waar het gaat om het beroep op bedreiging als bedoeld in artikel 3:44 BW Pro dient er sprake te zijn van het bedreiging met enig nadeel, waarbij de bedreiging zodanig moet zijn, dat een redelijk oordelend mens daardoor kan worden beïnvloed en dat de bedreiging als zodanig onrechtmatig is. Bovendien moet degene die de bedreiging uit, het oogmerk hebben om de ander tot een rechtshandeling te bewegen en moet er causaal verband bestaan tussen bedreiging en rechtshandeling. Bij haar beoordeling van de gestelde bedreiging(en) stelt de rechtbank voorop dat het AC Finance B.V. in beginsel vrij stond haar belangen als kredietverstrekker en de daarbij behorende zekerheden (pandrechten) te behartigen, gelet op de haar toekomende contractuele bevoegdheden en haar bevoegdheden als aandeelhoudster. Daartoe behoren derhalve - anders dan Savcor Group Oy stelt - ook het 'houden van Cencorp aan de Vendor Note' alsmede het al dan niet verkopen van de door AC Finance B.V./ AC Invest B.V. gehouden aandelen in Cencorp tegen de door haar aanvaardbaar geachte prijs. Bovendien geldt dat het hier gaat om een wederpartij, Savcor Group Oy, die
- naar eigen zeggen - een internationale en grote onderneming omvat, die bovendien juridische ondersteuning had (in ieder geval bij het opstellen van de Vendor Note waarvan thans nakoming wordt gevorderd), zodat niet snel kan worden aangenomen dat zij zich in een zodanig ongelijkwaardige en afhankelijke positie bevond ten opzichte van AC Finance B.V. en/of Ahlström Capital dat zij op een zodanige manier beïnvloed is dat zij niet langer redelijk heeft kunnen oordelen.
4.4.
Tegen die achtergrond en op basis van de in de feiten weergegeven correspondentie tussen partijen, heeft Savcor Group Oy naar het oordeel van de rechtbank haar stelling onvoldoende onderbouwd dat sprake is van één of meerdere bedreigingen van de zijde van AC Finance B.V. en/of Ahlström Capital zoals door Savcor Group Oy gesteld. Van de door Savcor Group Oy gestelde bedreigingen (met name tijdens de bespreking op 3 oktober 2011 en voorafgaande aan de aandeelhoudersvergadering van Cencorp) valt geen enkele verwijzing terug te vinden in de - uitvoerige - correspondentie tussen partijen, hetgeen wel voor de hand had gelegen gelet op de aard en ernst van de gestelde bedreigingen. Integendeel, in de correspondentie valt veeleer te lezen dat AC Finance B.V. zich constructief heeft opgesteld door - onder meer - de looptijd van de eerder verstrekte lening tot twee maal toe te verlengen en door mee te denken met Cencorp/Savcor Group over varianten met betrekking tot de lening en de rol van AC Finance B.V./ Ahlström Capital daarin. Bovendien valt met de door Savcor Group Oy gestelde bedreigingen niet te rijmen dat het voorstel en (een belangrijk deel van) de voorwaarden, die volgens Savcor Group Oy als gevolg van bedreiging hebben geleid tot de Vendor Note en de SPA, afkomstig waren van Savcor Group Oy zelf. De stelling - overigens pas ten pleidooie door Savcor Group Oy ingenomen - dat er andere/eerdere schriftelijke varianten van deze voorwaarden denkbaar zijn die wel afkomstig zijn van/gedicteerd zijn door AC Finance B.V., zijn in het licht van het voorgaande, alsmede het gemotiveerde verweer van AC Finance B.V. ter zake, onvoldoende onderbouwd. Nu Savcor Group Oy haar stelling onvoldoende heeft onderbouwd dat sprake is van bedreiging in de zin van artikel 3:44 BW Pro zal haar beroep op vernietiging - zo leest althans de rechtbank het verweer van Savcor Group Oy - worden afgewezen en zal de rechtbank voorbij gaan aan het bewijsaanbod ter zake.
4.5.
Waar het gaat om de stelling dat sprake is van misbruik van omstandigheden door AC Finance B.V. oordeelt de rechtbank als volgt. Het enkele feit dat sprake van een economische dwangpositie van AC Finance B.V./Ahlström Capital vanwege de geldnood waarin Savcor Group Oy verkeerde - zou daarvan reeds sprake zijn geweest - is voor een geslaagd beroep op misbruik van omstandigheden onvoldoende (HR 2 november 1979, NJ 1980, 429). Daartoe moeten bijkomende omstandigheden door Savcor Group Oy worden gesteld (en bij betwisting bewezen), zoals het bedingen van onevenredig voordeel voor AC Finance B.V. of derden (bijvoorbeeld Ahlström Capital). Van dergelijke bijkomende omstandigheden is evenwel niet gebleken. Van onevenredig voordeel is niet gebleken als het gaat om de overeengekomen rentepercentages, zoals Savcor Group Oy stelt, reeds omdat het voorstel ten aanzien van de rentepercentages afkomstig is van Savcor Group Oy zelf. Ook overigens is niet gebleken dat het overeengekomen rentepercentage (van 8%) en de boeterente (2%) zodanig waren dat, mede gelet op het feit dat Savcor Group Oy liquiditeitsproblemen heeft/had, gesproken moet worden van klaarblijkelijke onevenredig hoge voordelen voor AC Finance B.V./Ahlström Capital. Overige omstandigheden zijn gesteld noch gebleken. Nu Savcor Group Oy haar stelling onvoldoende onderbouwd heeft ter zake en niet is gebleken van misbruik van omstandigheden in de zin van artikel 3:44 BW Pro zal het beroep op vernietiging - zo leest althans de rechtbank ook dit verweer van Savcor Group Oy - wegens dit wilsgebrek eveneens afwijzen en zal de rechtbank voorbij gaan aan het bewijsaanbod van Savcor Group Oy. Aangezien niet gebleken is van misbruik van omstandigheden zal de - subsidiaire - vordering tot wijziging van de SPA op de voet van artikel 3:54 BW Pro eveneens worden afgewezen.
4.6.
Nu van overige verweren niet is gebleken, zal de rechtbank de vordering toewijzen.
4.7.
Ten aanzien van de gevorderde buitengerechtelijke incassokosten geldt dat deze kosten, voor zover gemaakt, op grond van het bepaalde in artikel 4.2 van de Vendor Note voor rekening van Savcor Group Oy komen. AC Finance B.V. vordert in dat verband
€ 6.775, waarbij zij aansluiting zoekt bij de Wet normering buitengerechtelijke incassokosten. Dienaangaande geldt dat gebleken is dat Savcor Group Oy na 1 juli 2012 (in ieder geval per 27 juli 2012) in verzuim is komen te verkeren zodat voormelde wet van toepassing is. AC Finance B.V. heeft voldoende gesteld en onderbouwd dat buitengerechtelijke incassowerkzaamheden zijn verricht en het gevorderde bedrag komt overeen met het in het Besluit normering buitengerechtelijke incassokosten bepaalde tarief en zal derhalve worden toegewezen.
4.8.
Savcor Group Oy zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van AC Finance B.V. tot op heden worden vastgesteld op:
- dagvaarding € 97,99
- griffierecht 3.621,00
- salaris advocaat
Totaal € 13.351,99
5.De beslissing
De rechtbank
5.1.
veroordeelt Savcor Group Oy om aan AC Finance B.V. te betalen een bedrag van € 2.726.000,00 (twee miljoen zevenhonderdzesentwintig duizend euro), vermeerderd met de contractuele rente van 10% per jaar over het bedrag van € 2.726.000,00 met ingang van 5 juli 2012 tot de dag van volledige betaling,
5.2.
veroordeelt Savcor Group Oy in de buitengerechtelijke incassokosten aan de zijde van AC Finance B.V., zijnde € 6.775,
5.3.
veroordeelt Savcor Group Oy in de proceskosten, aan de zijde van AC Finance B.V. tot op heden vastgesteld op € 13.351,99,
5.4.
wijst het meer of anders gevorderde af,
5.5.
verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. S.B. van Baalen en in het openbaar uitgesproken op 17 juli 2013 in aanwezigheid van de griffier.