Uitspraak
RECHTBANK NOORD-HOLLAND
Team Straf, locatie Alkmaar
Meervoudige strafkamer
Parketnummer: 15/151370-18
Uitspraakdatum: 18 maart 2026
Beslissing ex artikel 6:6:10 eerste Pro lid Wetboek van Strafvordering (Sv)
op de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de termijn van de terbeschikkingstelling van
[betrokkene],
geboren op [geboortedatum] te [geboorteplaats],
nu gedetineerd in Justitieel Complex Zaanstad,
hierna: de betrokkene,
met twee jaar.
1.De procedure
Bij vonnis van deze rechtbank van 14 oktober 2019 is aan de betrokkene de maatregel van terbeschikkingstelling (hierna: tbs) met voorwaarden opgelegd wegens, zakelijk weergegeven, medeplegen van een poging tot diefstal met geweld en afpersing.
De termijn van de tbs is gestart op 22 maart 2020. Deze termijn is laatstelijk verlengd bij beslissing van deze rechtbank van 9 februari 2024 met twee jaar.
Bij beslissing van deze rechtbank van 7 oktober 2025 is de tbs met voorwaarden omgezet in een tbs met verpleging van overheidswege. De betrokkene heeft hiertegen beroep ingesteld. De behandeling van de zaak in beroep heeft plaatsgevonden op de zitting van 15 januari 2026 en is bij tussenbeslissing van 29 januari 2026 aangehouden voor onbepaalde tijd wegens een nader op te stellen rapport door de reclassering om onderzoek te doen naar de mogelijkheden van voortzetting van de tbs met voorwaarden. De verdere behandeling van de zaak in beroep staat gepland op 23 april 2026.
De vordering tot verlenging van de tbs en wijziging van de voorwaarden is op 4 februari 2026 bij de rechtbank ingediend. Gevorderd wordt de voorwaarden ‘Meewerken aan time-out’ (voorwaarde 3) en ‘Niet naar het buitenland’ (voorwaarde 4) als volgt te wijzigen:
Meewerken aan time-out
Als de reclassering dat nodig vindt en betrokkene daarmee instemt, kan betrokkene voor een time-out worden opgenomen in een klinische setting. Deze time-out duurt, totdat de reclassering of betrokkene deze beëindigt, maar maximaal zeven weken, met de mogelijkheid van verlenging met nog eens maximaal zeven weken, tot maximaal veertien weken per jaar.
Niet naar het buitenland
Betrokkene gaat niet naar het buitenland of naar de Nederlandse Antillen, zonder toestemming van de reclassering.
De rechtbank heeft kennisgenomen van de processtukken, waaronder:
- een advies als bedoeld in artikel 6:6:12, tweede lid, Sv, van 6 januari 2026, afkomstig van Tactus Reclassering (hierna: de reclassering) en ondertekend door [reclasseringswerker 1], reclasseringswerker, en [reclasseringswerker 2], unitmanager;
- adviezen van twee onafhankelijke gedragsdeskundigen als bedoeld in artikel 6:6:12, derde lid, Sv, te weten een advies van 15 januari 2026, opgemaakt door [psychiater], psychiater, en een advies van 14 januari 2026, opgemaakt door [psycholoog], psycholoog.
Op 18 maart 2026 is de vordering op een openbare terechtzitting behandeld. De betrokkene en de vertegenwoordiger van de reclassering, te weten [reclasseringswerker 1], zijn gehoord. Verder waren aanwezig de officier van justitie mr. A.M.H.G. Peters en de raadsvrouw van de betrokkene mr. E.M.W. Lock (waarnemend voor mr. A.J. Sprey), advocaat te Amsterdam.
Van het verhandelde tijdens deze zitting is afzonderlijk proces-verbaal opgemaakt.
2.Het advies van de reclassering
Het advies van de reclassering houdt, voor zover relevant, het volgende in:
De belangrijkste risicofactoren volgens de RISC zijn, het psychosociaal functioneren, zijn houding en het middelengebruik van betrokkene. Betrokkene is sinds plaatsing bij de open fase van de fva Piet Roorda meerdere malen teruggevallen in middelengebruik. Een terugkerend patroon binnen zijn traject is, dat hij hierover geen openheid of transparantie toonde. Daarnaast positioneert hij zich op een dermate onvriendelijke manier richting het behandelteam, dat hij zorgt voor een onveilige situatie binnen het behandelklimaat.
Binnen de maatregel tbs met voorwaarden hebben er zes eerder ingezette behandelpogingen plaatsgevonden die voortijdig negatief afgebroken zijn. Het patroon van zijn middelengebruik en zijn antisociale gedragingen voerde hierin de boventoon. Ondanks diverse ingezette interventies, is het patroon onveranderbaar gebleken.
Het probleembesef en het probleeminzicht van betrokkene is beperkt te noemen. Uitgaande van de huidige maatregel tbs met voorwaarden komt Tactus Reclassering tot de volgende conclusie. Een zevende behandelpoging zal langere tijd in beslag nemen en het zal de termijn van een jaar overstijgen. Lerende vanuit het verleden zal middelengebruik en het zich niet conformeren aan de bijzondere voorwaarden op de loer liggen. Op het moment dat betrokkene in beveiligingsniveau afgeschaald zal worden, zal het hoogst onzeker zijn of betrokkene op tijd weet te rapporteren of hij voornemens is om middelen te gaan gebruiken of dat hij wederom zijn eigen plan trekt. De verwachting is, gezien de behandelvoorgeschiedenis, dat betrokkene zich niet aan gestelde voorwaarden kan houden. Het meermaals niet houden aan de voorwaarden is de reden waarom momenteel de tbs omgezet is naar een tbs met dwangverpleging.
Uitgaande van de huidige maatregel tbs met voorwaarden, adviseert Tactus Reclassering om de maatregel met twee jaar te verlengen.
Voor de verlenging adviseren wij voortzetting van de huidige voorwaarden, maar met aanpassing van de voorwaarden die betrekking hebben op ‘meewerken aan time-out’ en ‘reizen naar het buitenland’.
De deskundige [reclasseringswerker 1] heeft bij de behandeling van de vordering ter zitting, namens de reclassering, dit advies gehandhaafd en nader toegelicht. De deskundige heeft verklaard dat de betrokkene is geaccepteerd bij een FPK met een gemiddelde behandelduur van acht maanden tot anderhalf jaar. Gelet op het voorgaande acht de deskundige het niet realistisch dat de tbs-maatregel binnen een jaar kan worden beëindigd.
3.De adviezen van de onafhankelijke gedragsdeskundigen
3.1.
Het advies van de psychiater
In het rapport van de psychiater [psychiater] is onder meer het volgende opgenomen:
Bij betrokkene wordt een borderline persoonlijkheidsstoornis met antisociale trekken en stoornissen in het gebruik van diverse middelen vastgesteld. Voor een bipolaire II stoornis wordt te weinig onderbouwing gezien.
Concluderend is er na gebruik van risico-taxatie-instrumenten en klinisch oordeel sprake van een ingeschat matig risico op geweldsrecidive bij voortzetting van de maatregel waarbij dit voornamelijk verbale agressie betreft. Bij beëindiging van de maatregel vallen er belangrijke beschermende factoren weg en komen een aantal risicofactoren (zoals terugval in middelengebruik, omgang met criminele personen, maatschappelijk afglijden) in beeld zodat het recidiverisico kan oplopen naar hoog op de (middel)lange termijn.
Uit de risicoanalyse komt naar voren dat de maatregel nog noodzakelijk is om het recidiverisico te verlagen zodat hiermee de onderbouwing voor verlenging van de maatregel wordt gezien. Er loopt een hoger beroep tegen de beslissing tot dwangverpleging want betrokkene wenst een voortzetting van de tbs met voorwaarden en derhalve een allerlaatste kans. In beide gevallen zal naar de mening van ondergetekende een verlenging van de maatregel met twee jaar nodig zijn gezien de tijd die nodig is om voldoende recidivebeperkende interventies in te kunnen zetten.
3.2.
Het advies van de psycholoog
In het rapport van de psycholoog [psycholoog] is onder meer het volgende opgenomen:
Bij betrokkene is sprake van een borderline persoonlijkheidsstoornis met antisociale trekken naast dat er sprake is van forse verslavingsproblematiek met diverse middelen. Opvallend is dat betrokkene in het verleden voornamelijk is beschreven als een zeer antisociale man met een forse verslaving maar dat hij uit onderhavig onderzoek juist naar voren komt als een kwetsbare man met borderline problematiek en daaruit vloeit de verslaving en het fors antisociale gedrag voort waarbij er wel gesproken kan worden van antisociale persoonlijkheidsproblematiek.
Op dit moment wordt het risico op delictgedrag hoog geacht wanneer een gedwongen hulpverlenend kader afwezig is. Betrokkene heeft nog onvoldoende kunnen profiteren van de behandeling. Zijn emotieregulatie schiet nog ernstig tekort en betrokkene is, zeker wanneer een gedwongen en controlerend kader afwezig is, geneigd om terug te vallen in antisociaal gedrag en middelengebruik om onlustgevoelens te dempen en zijn emoties te reguleren. Met het gebruik neemt ook de neiging om fors antisociaal en gewelddadig gedrag te gebruiken, met de tijd toe. Echter op korte termijn en binnen een hulpverlenend kader, wordt het recidiverisico als laag ingeschat.
Geadviseerd wordt de tbs-maatregel met voorwaarden met twee jaar te verlengen en in de voorwaarden op te nemen dat betrokkene behandeld wordt binnen een klinische setting, bij voorkeur een FPK, waarbij hij abstinent dient te zijn van middelen. Na drie positieve urinecontroles en/of weigeringen, zal de laatste behandelpoging binnen dit kader beëindigd worden.
4.Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie heeft gepersisteerd bij de vordering tot verlenging van de termijn van de tbs met voorwaarden maar heeft, bij nader inzien, gevorderd de verlenging te beperken tot één jaar.
De officier van justitie heeft hiertoe naar voren gebracht dat op dit moment nog niet duidelijk is of de tbs met voorwaarden zal worden voortgezet dan wel zal worden omgezet naar tbs met verpleging van overheidswege. Om die reden acht zij het van belang dat de maatregel over een jaar opnieuw wordt getoetst.
5.Het standpunt van de betrokkene
De betrokkene is het eens met de vordering van de officier van justitie.
Namens de betrokkene heeft de raadsvrouw in het bijzonder naar voren gebracht dat het standpunt om de tbs met één jaar te verlengen is ingegeven door de wens de regie over het verdere verloop van de maatregel bij de rechtbank te behouden. De betrokkene stemt in met de gewijzigde voorwaarden.
6.De beoordeling
Uit de adviezen van psychiater [psychiater] en psycholoog [psycholoog] volgt dat bij de betrokkene sprake is van een borderline persoonlijkheidsstoornis met antisociale trekken en een stoornis in het gebruik van diverse middelen. Bij beëindiging van de tbs-maatregel wordt het risico op recidive ingeschat als hoog.
De rechtbank stelt vast dat de psychiater en psycholoog tot een andere diagnose zijn gekomen dan eerdere deskundigen. Bij de betrokkene was eerder een bipolaire stoornis vastgesteld, waardoor zijn behandeltraject in het kader van de tbs met voorwaarden met name daarop was gericht. Volgens de psycholoog heeft de betrokkene daardoor nog onvoldoende van de behandeling kunnen profiteren. Een behandeling gericht op de kernproblematiek, te weten de borderline persoonlijkheidsstoornis, wordt noodzakelijk geacht. De betrokkene heeft ter zitting verklaard dat hij zich – in tegenstelling tot de eerder vastgestelde bipolaire stoornis – wel herkend in de hiervoor genoemde rapportages van de psychiater en psycholoog en de door hen gestelde diagnoses.
De rechtbank is, gelet op de stukken en het verhandelde ter zitting, van oordeel dat de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen, verlenging van de termijn van de terbeschikkingstelling van de betrokkene vereist. De rechtbank zal deze termijn, zoals verzocht door zowel de officier van justitie als de verdediging, beperken tot één jaar, teneinde de regie over het verdere verloop van de maatregel te behouden.
De rechtbank neemt hierbij in aanmerking dat de tbs is opgelegd voor een misdrijf dat gericht is tegen of gevaar veroorzaakt voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen.
De rechtbank zal ook de door de officier van justitie gevorderde wijziging van de voorwaarden toewijzen.
7.De beslissing
De rechtbank:
wijst de vordering van de officier van justitie toe en
verlengtde termijn van de terbeschikkingstelling met voorwaarden van
[betrokkene]met
één jaar;
verlengtde termijn van de terbeschikkingstelling met voorwaarden van
[betrokkene]met
één jaar;
wijst de vordering van de officier van justitie tot wijziging van de voorwaarden toe in die zin dat de voorwaarden ‘Meewerken aan time-out’ (voorwaarde 3) en ‘Niet naar het buitenland’ (voorwaarde 4) nu als volgt komen te luiden:
3. Meewerken aan time-out
Als de reclassering dat nodig vindt en betrokkene daarmee instemt, kan betrokkene voor een time-out worden opgenomen in een klinische setting. Deze time-out duurt, totdat de reclassering of betrokkene deze beëindigt, maar maximaal zeven weken, met de mogelijkheid van verlenging met nog eens maximaal zeven weken, tot maximaal veertien weken per jaar.
4. Niet naar het buitenland
Betrokkene gaat niet naar het buitenland of naar de Nederlandse Antillen, zonder toestemming van de reclassering.
een en ander onder instandhouding van de overige voorwaarden.
Samenstelling rechtbank en uitspraakdatum
Deze beslissing is gegeven door:
mr. C.H. de Jonge van Ellemeet, voorzitter,
mr. P. Reemst en mr. N. Cuvelier, rechters,
in tegenwoordigheid van de griffier mr. L.E.H. de Koning
en uitgesproken op de openbare terechtzitting van 18 maart 2026.
Mr. P. Reemst is buiten staat deze beslissing mede te ondertekenen.