ECLI:NL:RBNHO:2025:13326 - Rechtbank Noord-Holland - Afwijzing ondercuratelestelling en instelling bewind en m...

Uitspraak

RECHTBANK NOORD-HOLLAND

Zittingsplaats Alkmaar

zaaknummer : 11722114 CB VERZ 25-42 ZK

datum :

beschikking op een verzoek tot ondercuratelestelling

op verzoek van:

[verzoekster] ,

wonende te [woonplaats 1]

hierna ook te noemen: [verzoekster] ,

gemachtigde mr. H.J. Hulsbergen, advocaat,

met betrekking tot:

[betrokkene] ,

geboren te Arnhem op [geboortedatum 1] 1934,

wonende te [postcode 1] [woonplaats 1] , [adres 1] ,

hierna ook te noemen: vader,

gemachtigden mr. H. Oomen en mr. M.J. Folkeringa, beiden advocaat.

procedure

1.1

De kantonrechter heeft kennisgenomen van:

het verzoek, met producties 1 tot en met 47 en bijlagen, ontvangen op 27 mei 2025;
het verweerschrift van mr. Oomen, ontvangen op 5 juli 2025;
de brief van de griffier aan de gemachtigden, verzonden op 17 september 2025;
het aanvullende verzoek met producties 48 tot en met 54, ontvangen op 19 september 2025;
het verzoek van [verzoekster] tot het laten verrichten van een deskundig onderzoek naar de geestelijke en/of cognitieve toestand van vader;
het verzoek van [verzoekster] tot bevel tot persoonlijke verschijning van vader;
de bereidverklaring van de voorgestelde curatoren;
de pleitnotitie van mr. Hulsbergen, ter zitting overhandigd.

1.2

Het verzoek is mondeling behandeld op 29 september 2025.

Verschenen zijn [verzoekster] en haar gemachtigde mr. Hulsbergen. Namens vader zijn verschenen gemachtigden mr. Oomen en mr. Folkeringa. Ook zijn verschenen de belanghebbenden [belanghebbende 1] , geboren te Haarlem op [geboortedatum 2] 1960 (hierna ook te noemen: [belanghebbende 1] ), [belanghebbende 2] , geboren te Haarlem op [geboortedatum 3] 1961 (hierna ook te noemen: [belanghebbende 2] ), [belanghebbende 3] , geboren te Haarlem op [geboortedatum 4] 1967 (hierna ook te noemen: [belanghebbende 3] ) en de echtgenoot van [verzoekster] .

Vader is niet verschenen. [verzoekster] heeft ter zitting het verzoek tot het gelasten van de persoonlijke verschijning van vader ingetrokken.

1.3

[verzoekster] vraagt om het instellen van een curatele voor vader, dan wel om instelling van een bewind en een mentorschap. [verzoekster] vraagt tevens een provisioneel bewind in te stellen gelet op het spoedeisende karakter van haar verzoek.

1.4

[verzoekster] heeft op 26 februari 2024 een soortgelijk verzoek ingediend. Dit verzoek is bij beschikking van de kantonrechter van 23 juli 2024 afgewezen. [verzoekster] verzoekt alle stukken die zij in deze zaak heeft ingebracht als herhaald en ingelast te beschouwen.

1.5

Vader heeft zich hiertegen verzet en wijst er op dat de beschikking van de kantonrechter van 23 juli 2024 op het voorgenoemde verzoek in kracht van gewijsde is gegaan.

Beoordeling

2.1

Het verzoek

Het verzoek strekt primair tot ondercuratelestelling van vader vanwege zijn lichamelijke en geestelijke toestand. Subsidiair strekt het verzoek tot onderbewindstelling van de goederen van vader en tot het instellen van een mentorschap ten behoeve van vader. Primair en subsidiair strekt het verzoek tot het instellen van een provisioneel bewind gelet op de noodzaak tot onmiddellijke bescherming van vader.

2.2

De standpunten van [verzoekster]

voert aan dat vader lijdt aan dementie-gerelateerde klachten en dat hij verward en zeer vergeetachtig is. Vader verzorgt zichzelf niet, hij is sociaal geïsoleerd, hij communiceert nauwelijks en hij is depressief. Vader is bestuurder van meerdere vennootschappen en hij heeft een groot vermogen, bestaande uit een meerderheidsbelang in aandelen, vastgoed en geld. Voor zijn belangenbehartiging heeft vader voorzien in een volmacht bij levenstestament. De gevolmachtigde [belanghebbende 2] houdt zich volgens [verzoekster] evenwel niet aan de aan de volmacht gestelde voorwaarden, waaronder het maandelijks afleggen van rekening en verantwoording. Bovendien lijkt de volmacht te worden gebruikt voor beslissingen en handelingen waarbij de belangen van vader worden vermengd met andere belangen. Vader heeft grote zakelijke belangen en verantwoordelijkheden terwijl voorwaarden uit het levenstestament en volmacht niet worden nageleefd en het toezicht op de uitvoering van het levenstestament wordt ondermijnd. [verzoekster] stelt dat zij de volmacht inmiddels heeft herroepen en dat zij gerechtigd was zulks te doen op basis van de bepalingen in het levenstestament. Vanwege de hiervoor geschetste situatie zijn de familieverhoudingen al geruime tijd ernstig verstoord. Vader verricht nog altijd zelf rechtshandelingen terwijl hij wilsonbekwaam is. Vader is recent niet verschenen bij de aandeelhoudersvergadering van zijn bedrijf. [verzoekster] stelt dat er een spoedeisende voorziening in de vorm van een provisioneel bewind dient te worden uitgesproken omdat vader zelf niet in staat is zijn belangen te behartigen en zij de volmacht van [belanghebbende 2] op grond van het bepaalde in het levenstestament heeft ingetrokken. [verzoekster] heeft dit uitgewerkt in haar verzoekschrift voorzien van 54 bijlagen en een audiobestand. [verzoekster] heeft daarbij een aantal verklaringen bijgevoegd die zij heeft laten tekenen door vader. Ter zitting heeft [verzoekster] aangevoerd dat zij vader deze verklaringen heeft laten ondertekenen om daarmee te kunnen aantonen dat vader niet wilsbekwaam is. [verzoekster] vraagt primair om Bonnerman en Partners B.V. te benoemen tot curator ten behoeve van vader, subsidiair als bewindvoerder en mentor.

2.3

De standpunten van vader

Allereerst stelt vader dat in de onderhavige procedure uitsluitend de feiten en omstandigheden van belang zijn van na de datum van de beschikking van de kantonrechter van 23 juli 2024. Vader voert aan dat curatele een te zware maatregel is. Vader is op leeftijd, hij is vergeetachtig en soms verward, maar hij wordt goed verzorgd door zijn kinderen en hij komt niets tekort. Vader gaat op dezelfde manier voort als ten tijde van het verzoek in 2024. [belanghebbende 2] geeft uitvoering aan de volmacht en hij behartigt de belangen van zijn vader, conform de in het levenstestament neergelegde wens van vader. Er wordt geen financieel misbruik van vader gemaakt en zijn bedrijven gaan niet ten onder. Geen van de kinderen wordt bevoorrecht. Er is thans voldoende toezicht en begeleiding en er is geen noodzaak voor ferme maatregelen. Het levenstestament is door vader zelf opgesteld zodat zijn belangen door [belanghebbende 2] kunnen worden behartigd als vader daartoe zelf niet meer staat zou zijn. Indien de kantonrechter oordeelt dat curatele, bewind of mentorschap noodzakelijk is, dan geldt dat ook hiervoor in het levenstestament bepalingen zijn opgenomen. Zoon [belanghebbende 2] is in dat geval de door vader gewenste uitvoerder. Het benoemen van een professionele partij is door vader niet gewenst en vader wil dat zijn in het levenstestament vastgelegde wensen worden gerespecteerd.

Het levenstestament voorziet in bepalingen die [belanghebbende 2] een vergaande bevoegdheid geven om de belangen van vader te behartigen. Aan de uitvoering van de volmacht door [belanghebbende 2] is niets gewijzigd ten opzichte van het verzoek uit 2024. Ook het toezicht wordt op dezelfde manier uitgevoerd, al bestaat er tussen de toezichthouders een verschil van inzicht ten aanzien van de vraag hoe uitvoering gegeven dient te worden aan de toezichthoudende taak. Hier staan [belanghebbende 1] en [belanghebbende 3] , die vinden dat de belangen van vader door [belanghebbende 2] naar behoren worden behartigd, tegenover [verzoekster] . Dat is wellicht frustrerend voor [verzoekster] , maar het maakt niet dat de wensen van vader, die zijn vastgelegd in het levenstestament, genegeerd kunnen worden. In het levenstestament is een toezichthouder benoemd die bestaat uit drie leden. De drie toezichthouders mogen niet zelfstandig en individueel hetzelfde wat het orgaan van ‘de toezichthouder’ als orgaan mag. In het levenstestament is niet bepaald dat elk lid van de toezichthouder zelfstandig mag optreden.

2.4

De beoordeling van de kantonrechter

2.4.1

Met betrekking tot de omvang van het geding

De kantonrechter zal de stukken die [verzoekster] in de procedure waarin op 23 juli 2024 beschikking is gewezen buiten beschouwing laten. [verzoekster] heeft in deze procedure geen hoger beroep ingesteld. Zij stelt dat zij deze keuze heeft gemaakt omdat zij zich onder druk gezet heeft gevoeld door haar familieleden in verband met een mogelijk mediationtraject. Door geen hoger beroep in te stellen is de beschikking in kracht van gewijsde gegaan, hetgeen betekent dat partijen zijn gebonden aan de uitspraak die door de kantonrechter in deze procedure is gedaan.

Op basis van het voorliggende dossier ziet de kantonrechter thans de volgende beslispunten.

kan de kantonrechter op basis van de geestelijke of lichamelijke toestand van vader overgaan tot het instellen van een beschermingsmaatregel en zo ja:
volstaan, ter voorkoming van een dergelijke maatregel de bepalingen opgenomen in het levenstestament en zo neen;
dient curatele te worden uitgesproken of kan met minder vergaande maatregelen worden volstaan en;
wie is het meest aangewezen een dergelijke maatregel uit te voeren.

2.4.2.

De geestelijke of lichamelijke toestand van vader

Er is geen medische verklaring beschikbaar waaruit blijkt dat vader niet meer in staat is om zijn belangen te behartigen. Vader is niet ter zitting verschenen. Zijn raadsman heeft ter zitting aangegeven dat het voor vader te belastend is om naar de rechtbank te komen en de zitting bij te wonen. Het doet vader verdriet dat zijn kinderen in een strijd verwikkeld zijn. Ter zitting hebben alle kinderen van vader, los van elkaar, verklaard dat vader verward en erg vergeetachtig is. Hij is afhankelijk van derden voor zijn verzorging en voor zijn belangenbehartiging. Zijn boodschappen worden voor hem gedaan, hij heeft hulp bij het huishouden en [belanghebbende 2] zorgt voor zijn eten. [belanghebbende 2] heeft ter zitting verklaard dat hij vader zoveel mogelijk bij beslissingen betrekt, met name om voor zijn vader zijn gevoel van eigenwaarde in stand te laten. De kantonrechter acht het op grond van het voorgaande aannemelijk dat vader niet meer in staat is om zijn vermogensrechtelijke en niet-vermogensrechtelijke belangen naar behoren te behartigen. De kantonrechter ziet geen meerwaarde in een bezoek aan vader om zichzelf van de situatie te vergewissen. De kinderen kennen vader immers als geen ander.

2.4.3.

Het levenstestament

Nu voldoende aannemelijk is dat vader niet meer in staat is zijn vermogensrechtelijke en niet-vermogensrechtelijke belangen naar behoren te behartigen, dient zich de vraag aan op welke wijze de belangen van vader moeten worden behartigd. Vader heeft een levenstestament opgesteld waarin hij [belanghebbende 2] op basis van een volmacht vergaande bevoegdheden geeft om zijn belangen te behartigen op diverse gebieden, zowel zakelijk als privé. De drie dochters van vader zijn op grond van de bepalingen van het levenstestament toezichthouder. Vader heeft ten aanzien van zijn belangenbehartiging zijn wensen geformuleerd en vastgelegd in een levenstestament. Naar het oordeel van de kantonrechter is echter vast komen te staan dat er op dit moment geen passende uitvoering aan het levenstestament kan worden gegeven door de aanhoudende conflicten tussen de kinderen onderling en doordat de inhoud van het levenstestament vragen oproept. [verzoekster] is van mening, gesterkt door uitingen van de notaris die het levenstestament heeft opgesteld, dat zij eenzijdig het levenstestament buiten werking kan stellen. Nog daargelaten de vraag of in haar stelling enige logica zit, maakt het feit dat zij thans van mening is dat vader in het geheel niet meer vertegenwoordig wordt, in combinatie met de tegenstellingen binnen de familie, dat het levenstestament in zijn huidige vorm zijn doel voorbij schiet. In plaats van een duidelijke handleiding hoe vader te vertegenwoordigen wanneer hij niet meer zelf in staat is om zijn belangen te behartigen, leidt dit tot procedures en verder gaande ruzie tussen de kinderen die nooit zo bedoeld zijn door vader en die ook niet in zijn belang zijn.

2.4.4.

Passende maatregel en de uitvoering daarvan

Thans dient bekeken te worden welke beschermingsmaatregel passend is.

Van de noodzaak voor een provisioneel bewind is naar het oordeel van de kantonrechter niet gebleken en dit zal dan ook door de kantonrechter worden afgewezen. Buiten het feit dat het hier gaat om een spoedprocedure die voorafgaand aan de behandeling van het verzoek tot het instellen van curatele plaats kan vinden is er geen sprake van dat vader niet wordt vertegenwoordigd. Vader wordt immers thans vertegenwoordigd door [belanghebbende 2] en de eenzijdige opzegging van de volmacht door [verzoekster] , zo deze al mogelijk is, heeft geen werking naar buiten nu in het levenstestament is opgenomen dat wanneer de volmacht wordt gebruikt, derden mogen vertrouwen op de geldigheid van de volmacht.

De kantonrechter is, gelet op de inhoud van de stukken en het verhandelde ter zitting, van oordeel dat ondercuratelestelling, gezien de omstandigheden, als een te verstrekkende beperking van de rechten van vader is te beschouwen. [verzoekster] heeft ook niet aangevoerd waarom bewind en mentorschap niet zouden volstaan. Naar het oordeel van de kantonrechter is curatele niet alleen een te zware maatregel, maar heeft curatele ook een zwaar negatieve lading die vaak wordt geassocieerd met handelingsonbekwaamheid en verlies van zelfstandigheid. Alle kinderen hebben ter zitting verklaard dat autonomie altijd een van de kernwaarden van vader is geweest. Het verzoek tot ondercuratelestelling zal dan ook worden afgewezen.

De kantonrechter is van oordeel dat voldoende vast is komen te staan dat het instellen van een mentorschap noodzakelijk is. Vader is niet meer in staat om voor zichzelf te zorgen dan wel zijn zorg zelf te organiseren. De kinderen zorgen voor maaltijden, voor de krant, de was en voor andere nodige zaken. De in Nederland wonende kinderen zijn van mening dat

vader wordt verzorgd op een manier die bij hem past en die hem het gevoel geeft dat hij zaken zelf nog bepaalt. Dat is belangrijk voor zijn gevoel van autonomie. Zijn huis is niet spic en span en dat geldt ook voor zijn persoonlijke hygiëne. [verzoekster] vindt dit onvoldoende. Zij vindt dat er thuiszorg moet komen en dat vader wellicht op termijn moet worden opgenomen in een verpleeghuis. [belanghebbende 2] wil dat koste wat kost voorkomen en heeft ter zitting aangegeven dat hij, als dat nodig is, bij zijn vader in zal trekken om hem de gang naar een verpleeghuis te besparen. Duidelijk is dat de kinderen niet op een lijn zitten. [verzoekster] is er voorstander van dat Bonnerman en Partners B.V. tot mentor wordt benoemd. In zijn levenstestament heeft vader, voor het geval een mentor benoemd wordt, zijn uitdrukkelijke voorkeur uitgesproken om [belanghebbende 2] als mentor te benoemen. De kantonrechter zal [belanghebbende 2] als mentor benoemen nu dit de uitdrukkelijke voorkeur van vader betreft.

Een onderbewindstelling is in deze passend, omdat voldoende aannemelijk is dat vader zijn vermogensrechtelijke belangen niet zelfstandig kan behartigen. De kantonrechter zal bewind instellen. Ter beantwoording van de vraag wie tot bewindvoerder zou moeten worden benoemd oordeelt de kantonrechter als volgt. De kantonrechter zal [belanghebbende 2] tot bewindvoerder benoemen, conform de wens van vader die ook als zodanig is vastgelegd in het levenstestament. De kantonrechter ziet geen aanleiding om af te wijken van de wens van vader. [belanghebbende 2] heeft ter zitting verklaard bereid te zijn om tot bewindvoerder en mentor te worden benoemd.

[belanghebbende 2] zal als bewindvoerder jaarlijks rekening en verantwoording dienen af te leggen aan de kantonrechter. Alleen bij het einde van het bewind is hij rekening en verantwoording verschuldigd aan de erfgenamen en alleen over het jaar voorafgaande aan het einde van het bewind.

3. Mediation

De kantonrechter acht het tot slot van belang stil te staan bij de manier waarop de kinderen tijdens deze procedure zijn omgegaan met vader. Alle kinderen zijn het er over eens dat vader bij tijd en wijlen in de war is en dat hij door zijn ouderdom kwetsbaar is. Toch worden door de kinderen foto’s van vader gemaakt als bewijsmateriaal, laten de kinderen vader dubieuze verklaringen tekenen terwijl het voor de kinderen duidelijk is dat hun vader niet meer overziet waar hij voor tekent en worden er geluidsopnamen gemaakt om aan te tonen dat vader zich bepaalde zaken niet meer kan herinneren. Deze zaken zijn naar het oordeel van de kantonrechter schrijnend en verdrietig voor vader en in geen geval in zijn belang. Ter zitting heeft de kantonrechter de mogelijkheid van mediation door een niet-jurist meegegeven, waarbij het onderwerp van gesprek dus niet de juridische kwestie is, maar de omgang met elkaar rondom het zorgen voor vader. De vier kinderen hebben positief gereageerd op dit voorstel en er zal contact worden gelegd met het mediationbureau.

4. Inschrijving in het register

De kantonrechter zal bepalen dat deze beschikking zal worden ingeschreven in het Centraal curatele- en bewindregister, zoals bedoeld in artikel 1:391 van Pro het Burgerlijk Wetboek.
De kantonrechter acht dit in het belang van vader omdat hij zelfstandig een huishouding voert en hij door zijn dementie kwetsbaar is voor misbruik. Ook acht de kantonrechter inschrijving noodzakelijk zodat ook voor derden duidelijk wie de financiële belangen van betrokkene behartigt.

5.
Rekening en verantwoording en beschikkingshandelingen.

De kantonrechter acht vader niet in staat om de rekening en verantwoording te beoordelen.

De kantonrechter acht vader niet in staat om toestemming te geven voor de handelingen als bedoeld in artikel 1:441 Burgerlijk Pro Wetboek.

beslissing

De kantonrechter:

- wijst het verzoek tot ondercuratelestelling van
[betrokkene]af;

- wijst het verzoek tot het instellen van een provisioneel bewind over
[betrokkene]af;

- stelt met ingang van de dag na de datum van verzending van deze beschikking een bewind in over de goederen die
[betrokkene](zullen) toebehoren vanwege zijn lichamelijke of geestelijke toestand;

- benoemt met ingang van de dag na de datum van verzending van deze beschikking tot bewindvoerder:
[belanghebbende 2], wonende te [postcode 2] [woonplaats 2] , [adres 2] ;

- stelt met ingang van de dag na de datum van verzending van deze beschikking een mentorschap in ten behoeve van
[betrokkene];

- benoemt met ingang van de dag na de datum van verzending van deze beschikking tot mentor:
[belanghebbende 2], wonende te [postcode 2] [woonplaats 2] , [adres 2] ;

- bepaalt dat deze beschikking zal worden ingeschreven in het Centraal curatele- en bewindregister, zoals bedoeld in artikel 1:391 van Pro het Burgerlijk Wetboek;

- bepaalt dat de bewindvoerder en mentor voor de werkzaamheden en voor de met het bewind en het mentorschap gemoeide kosten de in de Regeling beloning curatoren, bewindvoerders en mentoren vastgestelde forfaitaire tarieven ten laste van het vermogen van vader mag brengen;

- verwijst de belanghebbenden in de onderhavige zaak naar het bureau mediation van de rechtbank Noord-Holland.

Deze beschikking is gegeven door mr. M.T. Goossens, kantonrechter, en in het openbaar uitgesproken.

Tegen deze beschikking kan - uitsluitend door tussenkomst van een advocaat - hoger beroep worden ingesteld bij het gerechtshof te Amsterdam:

a. door de verzoeker en degenen aan wie een afschrift van deze beschikking (digitaal) is verstrekt of verzonden binnen drie maanden na de dag van de uitspraak;

b. door andere belanghebbenden binnen drie maanden na betekening daarvan of nadat deze beschikking hun op andere wijze bekend is geworden.