ECLI:NL:RBMNE:2026:2165

Uitspraak

RECHTBANK Midden-Nederland

Civiel recht

Zittingsplaats Utrecht

Zaaknummer: C/16/607895 / KG ZA 26-105

Vonnis in kort geding van 23 april 2026

in de zaak van

TOPTAAL NT2-EXPERTS B.V.,

te Woerden,

eisende partij,

hierna te noemen: TopTaal,

advocaten: mrs. J.W.A. Meesters en L. Bras,

tegen

1.GEMEENTE UTRECHT,

te Utrecht,
2.
GEMEENTE WOERDEN,

te Woerden,
3.
GEMEENTE STICHTSE VECHT,

te Maarssen,
4.
GEMEENTE OUDEWATER,

te Oudewater,
5.
GEMEENTE MONTFOORT,

te Montfoort,
6.
GEMEENTE DE RONDE VENEN,

te Mijdrecht,
7.
GEMEENTE ZEIST,

te Zeist,
8.
GEMEENTE DE BILT,

te Bilthoven,
9.
GEMEENTE BUNNIK,

te Odijk,
10.
GEMEENTE WIJK BIJ DUURSTEDE,

te Wijk bij Duurstede,
11.
GEMEENTE UTRECHTSE HEUVELRUG,

te Doorn,
12.
GEMEENTE IJSSELSTEIN,

te IJsselstein,
13.
GEMEENTE LOPIK,

te Lopik,
14.
GEMEENTE NIEUWEGEIN,

te Nieuwegein,

15.GEMEENTE HOUTEN,

te Houten,

gedaagde partijen,

hierna samen te noemen: Gemeente Utrecht e.a.,

advocaten: mrs. A.C.M. Kusters, K.F. Carbaat en R. Theuns.

1.De procedure

1.1

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaarding en de producties 1 tot en met 11,

- de conclusie van antwoord,
- de mondelinge behandeling van 8 april 2026, waarvan door de griffier aantekeningen zijn
gemaakt, en
- de pleitnota van TopTaal.

2.De kern van het kort geding

In dit kort geding gaat het om een door Gemeente Utrecht e.a. georganiseerde Europese openbare aanbestedingsprocedure. Centraal staat de beantwoording van de vraag of een herbeoordeling van de inschrijvingen, met uitzondering van de inschrijving van één van de winnaars, moet plaatsvinden. De uitkomst is dat dit niet hoeft.

3.De achtergrond van dit kort gedingDe aanbestedingsprocedure

3.1

Gemeente Utrecht heeft samen met de anderen gemeenten (gedaagden 2 tot en met 15) een Europese openbare aanbestedingsprocedure georganiseerd^[1]. Deze procedure ziet op het sluiten van raamovereenkomsten voor het verzorgen van taalonderwijs aan inburgeraars^[2]van de deelnemende gemeenten.

3.2

De aanbestedingsprocedure is opgedeeld in drie percelen. In dit kort geding gaat het alleen om perceel 1 “de B1 en Z-route in het algemeen”. Voor dit perceel worden maximaal 3 opdrachtnemers gecontracteerd: de drie hoogst scorende in de rangorde van economisch meest voordelige inschrijvingen. De economisch meest voordelige inschrijving wordt bepaald op basis van beste prijs en kwaliteitsverhouding, waarbij de prijs door Gemeente Utrecht e.a. is vastgelegd. Er wordt dus alleen geconcurreerd op kwaliteit. Er zijn daarvoor vier kwalitatieve (sub)gunningscriteria:

kwaliteit en maatwerk van het taalonderwijs,

begeleiding en monitoring voortgang,

taalleren in de praktijk en samenwerking partners, en

klanttevredenheid.

Voor deze criteria kunnen in totaal maximaal 100 punten worden behaald.

3.3

De beoordeling van deze kwalitatieve criteria vindt plaats door een beoordelingsteam van minimaal 4 personen. In dit geval heeft de beoordeling van perceel 1 plaatsgevonden door een beoordelingsteam van 8 personen.

Voorlopige gunningsbeslissing van 10 november 2025^[3]

3.4

Gemeente Utrecht e.a. heeft in een brief van 10 november 2025 haar voorlopige gunningsbeslissing aan TopTaal bekend gemaakt. Die beslissing houdt in dat een raam-overeenkomst zal worden gesloten met:

[onderneming 1] B.V. (hierna: [onderneming 1] ),

[onderneming 2] B.V., en

[onderneming 3] B.V.

In deze voorlopige gunningsbeslissing is vermeld dat TopTaal met 35 punten op de laatste (zevende) plaats is geëindigd. Ook is een scoretabel opgenomen en een motivering voor de aan TopTaal toegekende score gegeven.

Bezwaar tegen deze voorlopige gunningsbeslissing

3.5

TopTaal heeft in een brief van haar advocaat van 26 november 2025^[4]bezwaar gemaakt tegen deze voorlopige gunningsbeslissing en heeft dit bezwaar in een brief van haar advocaat van 5 december 2025^[5]aangevuld.

Advies van de klachtencommissie van 19 december 2025

3.6

De Klachtencommissie Aanbesteden van de gemeente Utrecht (hierna: de klachtencommissie) heeft dit bezwaar behandeld. De klachtencommissie heeft daarvoor TopTaal en het “verwervingsteam” gehoord. Het verwervingsteam bestond uit drie personen die bekend zijn met de aanbestedingsprocedure en twee personen van het beoordelingsteam.

3.7

De klachtencommissie heeft op 19 december 2025 de klachten van TopTaal gegrond bevonden en een schriftelijk advies uitgebracht^[6]. Zij heeft geadviseerd tot “
het opnieuw opstellen van de gunningscommunicatie”.

Brief Gemeente Utrecht e.a. van 10 februari 2026: aankondiging nieuwe gunningsbeslissing^[7]

3.8

Gemeente Utrecht e.a. heeft in een brief van 10 februari 2026 aangekondigd dat zij een nieuwe gunningsbeslissing zal nemen met daarin een gecorrigeerde deugdelijke motivering, waarbij de gunningsbeslissing zelf niet wijzigt (de ranking blijft gelijk).

Nieuwe voorlopige gunningsbeslissing van 10 februari 2026^[8]3.9 Gemeente Utrecht e.a. heeft op dezelfde dag (10 februari 2026) de door haar aangekondigde nieuwe gunningsbeslissing genomen. Bij deze gunningsbeslissing is een scoretabel gevoegd (dezelfde als bij de eerdere gunningsbeslissing) en een motivering van de aan TopTaal toegekende scores. Deze motivering is omvangrijker dan de motivering bij de eerste voorlopige gunningsbeslissing.

Vorderingen van TopTaal

3.1

TopTaal wil met dit kort geding bereiken dat een herbeoordeling van alle inschrijvingen (waaronder die van TopTaal), met uitzondering van de inschrijving van

[onderneming 1] , plaatsvindt.

3.11

TopTaal vordert daarom in dit kort geding:

een verbod om tot definitieve gunning over te gaan,

een gebod om de gunningsbeslissing van 10 februari 2026 in te trekken,

een gebod om de inschrijving van [onderneming 1] aan de kant te leggen,

4. een gebod tot herbeoordeling van alle inschrijvingen, met uitzondering van de inschrijving van [onderneming 1] , althans tot herbeoordeling van de inschrijving van TopTaal, door een nieuw samen te stellen beoordelingsteam, althans door het oorspronkelijke beoordelingsteam,

5. een gebod om met inachtneming van de herbeoordeling een nieuwe gunningsbeslissing te nemen.

4.De beoordeling

Afwijzing vorderingen

4.1

De vorderingen worden afgewezen.

Maatstaf voor herbeoordeling van inschrijvingen

4.2

Een herbeoordeling van inschrijvingen kan worden geboden als de beoordeling in strijd is met het transparantie- en gelijkheidsbeginsel. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn als bij de beoordeling buiten het beoordelingskader is getreden of als argumenten worden meegewogen, terwijl de feitelijke grondslag daarvoor ontbreekt. Op TopTaal rust wat dit betreft de stelplicht. In het kader van dit kort geding is het voldoende dat TopTaal aannemelijk maakt dat de beoordeling van haar inschrijving niet deugt, omdat deze beoordeling in strijd is met het transparantie- en gelijkheidsbeginsel.

Argument van TopTaal voor herbeoordeling

4.3

TopTaal voert aan dat een herbeoordeling moet plaatsvinden, omdat dit de enige juiste uitkomst is van de gegrondbevinding van haar klachten door de klachtencommissie. TopTaal voert daarvoor het volgende aan.

4.3.1

TopTaal heeft in de klachtenprocedure in de kern genomen de volgende drie klachten aangevoerd:

bij het toekennen van de score aan TopTaal is ten onrechte het verwijt gemaakt dat de inschrijving van TopTaal niet concreet en/of niet volledig en/of niet duidelijk is,

het beoordelingsteam is bij het toekennen van de score aan TopTaal een aantal keren buiten het beoordelingskader getreden,

in de motivering van de aan TopTaal toegekende score worden relatieve voordelen van de winnende inschrijvers beschreven, terwijl die aspecten ook in de inschrijving van TopTaal zijn verwerkt en dus geen relatieve voordelen zijn.

Deze klachten komen erop neer dat de inschrijving van TopTaal foutief is beoordeeld.

4.3.2

De Gemeente Utrecht e.a. heeft deze klachten erkend en de klachtencommissie heeft deze klachten van TopTaal gegrond bevonden.

4.3.3

Daarmee staat vast dat de inschrijving van TopTaal foutief is beoordeeld. Dat is in strijd met het transparantie- en gelijkheidsbeginsel. De enige uitkomst van de klachtenprocedure is daarom dat een herbeoordeling van alle inschrijvingen moet plaatsvinden. Een foutieve beoordeling van een inschrijving mag immers niet door middel van een aanpassing van de motivering worden hersteld.

4.3.4

De inschrijving van [onderneming 1] moet bij deze herbeoordeling buiten beschouwing worden gelaten, omdat deze inschrijving ongeldig is, aangezien deze inschrijving niet voldoet aan alle door Gemeente Utrecht e.a. gestelde geschiktheidseisen.

Verweer Gemeente Utrecht e.a.4.4 Gemeente Utrecht e.a. betwist dat zij de klachten van TopTaal heeft erkend en dat die door de klachtencommissie gegrond zijn bevonden. Er is volgens Gemeente Utrecht e.a. slechts erkend en geoordeeld dat sprake is van een onduidelijke motivering en in zoverre zijn de klachten van TopTaal gegrond bevonden. Gemeente Utrecht e.a. stelt zich op het standpunt dat het advies van de klachtencommissie juist is en dat zij geheel in lijn daarmee de motivering van de gunningsbeslissing heeft verbeterd om onduidelijkheden weg te nemen. Daartoe heeft zij een nieuwe gunningsbeslissing genomen. Er zijn in die nieuwe gunningsbeslissing geen nieuwe gronden of redenen aangevoerd. Wel zijn de in de eerste gunningsbeslissing aangevoerde relevante redenen voor gunning nader toegelicht.^[9]Ook betwist Gemeente Utrecht e.a. dat de inschrijving van [onderneming 1] niet aan alle door haar gestelde geschiktheidseisen voldoet.

Geen erkenning of gegrondbevinding van de klachten van TopTaal in het kader van de klachtenprocedure

4.5

Het is niet gebleken dat Gemeente Utrecht e.a. de klachten van TopTaal (zie 4.3.1. onder 1 tot en met 3) in het kader van de klachtenprocedure heeft erkend en/of dat deze klachten in de door TopTaal bedoelde zin door de klachtencommissie gegrond zijn verklaard.

4.5.1

In het advies van de klachtencommissie is het navolgende vermeld.

Klachtonderdeel ii. a.

Klager heeft aangegeven dat op tenminste 12 punten de door de gemeente opgestelde motivering geen stand kan houden, omdat de gemeente aangeeft dat klager onderdelen niet concreet en/of niet volledig en/of niet duidelijk heeft beschreven, terwijl klager stelt dat zij dit wel degelijk heeft gedaan. Voorts heeft klager aangegeven dat het verwervingsteam zaken onjuist heeft gelezen. De klachtencommissie heeft alle punten voorgelegd aan het verwervingsteam. In het gesprek met het verwervingsteam werd door
de gemeente erkent dat de motivering van de gemeente onduidelijk geformuleerd is. Hetgeen is bedoeld te zeggen, is niet op een duidelijke en volledige wijze in de brief terecht gekomen.
Dit klachtonderdeel is
gegrond.

Klachtonderdeel ii. b.

Klager heeft aangegeven dat de door de gemeente opgestelde motivering geen stand kan houden, omdat de gemeente niet binnen de kaders van de gunningscriteria blijft.

Zo geeft klager aan dat de gemeente bij gunningscriterium 1 een verwijt maakt waarvan klager stelt dat dit expliciet valt onder gunningscriterium 2 sub c ‘monitoring van de voortgang’.

Het gesprek met het verwervingsteam heeft opgeleverd dat
het verwervingsteam haar argumentatie onduidelijk geformuleerd heeft.

Verder maakt de gemeente bij gunningscriterium 2 een verwijt dat klager te ‘passief’ is. Klager stelt dat dit niet valt onder een van de genoemde beoordelingsaspecten. De klachtencommissie is het met klager eens dat ‘passief’ geen beoordelingsaspect is. Het gesprek met het verwervingsteam heeft opgeleverd dat
het verwervingsteam hiermee waarschijnlijk bedoeld heeft te zeggen dat klager niet ingaat op de manier hoe klager verzuim zal voorkomen, waardoor het onderdeel ‘op welke manier u omgaat met verzuim’ niet volledig genoeg is beschreven.

Daarnaast geeft klager aan dat de gemeente een tegenstrijdig verwijt heeft gemaakt. Het gesprek met het verwervingsteam heeft opgeleverd dat
de gemeente erkent dat de motivering onduidelijk geformuleerd is. Ook stelt klager dat de gemeente het verwijt maakt dat klager te ‘formeel’ is. Klager stelt dat dit niet valt onder een van de genoemde beoordelingsaspecten. De klachtencommissie is het met klager eens dat ‘formeel’ geen beoordelingsaspect is. Het gesprek met het verwervingsteam heeft opgeleverd dat
de gemeente erkent dat de betreffende woordkeuze onhandig gekozen is en dat haar motivering niet duidelijk is.

Tot slot stelt klager dat de gemeente het verwijt maakt dat zou ontbreken hoe inburgeraars uit de Z-route worden betrokken. Terwijl klager stelt dat deze vraag geen onderdeel van het gunningscriterium uitmaakt. Het gesprek met het verwervingsteam heeft opgeleverd dat
het verwervingsteam hiermee bedoeld heeft te zeggen ‘inburgeraars’. Het verwervingsteam geeft aan dat onder inburgeraars mensen uit de B1-route en Z- route worden verstaan.
De gemeente erkent dat de woordkeus verwarrend en onduidelijk is gekozen. Dit klachtonderdeel is
gegrond.

Klachtonderdeel iii.

Klager geeft aan dat de door de gemeente opgestelde motivering geen stand kan houden, omdat de gemeente relatieve voordelen beschrijft van de winnende inschrijvers, terwijl die aspecten ook in de inschrijving van klager zijn verwerkt en dus geen relatieve voordelen van de winnaars betreffen.

Het gesprek met het verwervingsteam heeft opgeleverd dat
de gemeente erkent dat zij te kort door de bocht is gegaan en de relatieve voordelen van de winnende inschrijvers niet zorgvuldig heeft gemotiveerd.
Dit klachtonderdeel is
gegrond.

4.AdviesDe klachtencommissie beoordeelt, conform artikel 6.7 Klachtenregeling bij aanbesteden

gemeente Utrecht de klacht als gegrond.

De klachtencommissie adviseert tot
het opnieuw opstellen van de gunningscommunicatie.

Voor een heraanbesteding is geen grond, nu de aanbestedingssystematiek en opzet van de

gunningscriteria conform aanbestedingsrechtelijke uitgangspunten is opgesteld. Voor een

herbeoordeling is eveneens geen grond, nu niet is gebleken dat de beoordeling is geschied

en/of beoordelingscommissie heeft gehandeld in strijd met aanbestedingsrechtelijke

uitgangspunten.

De klachtencommissie heeft niet kunnen constateren (niet in dossier, noch

tijdens de gehouden gesprekken) dat de gegeven scores tot stand zijn gekomen door een in

strijd met aanbestedingsrechtelijke uitgangspunten verlopen beoordeling.

Daarentegen is de communicatie niet conform aanbestedingsrechtelijke uitgangspunten

opgesteld.

De klachtencommissie is ervan overtuigd dat, hoewel de bedoeling juist is geweest,

in de gunningscommunicatie onvoldoende/onvolledig tot uiting is gekomen wat men heeft willen communiceren.

(…)

4.5.2

Uit wat hiervoor is geciteerd en dan vooral de door de voorzieningenrechter vetgedrukte passages (dat zijn alle vetgedrukte passages met uitzondering van de kopjes en de vetgedrukte en onderstreepte passage onder het kopje “Advies) volgt dat Gemeente Utrecht e.a. alleen heeft toegegeven dat sprake is van een onduidelijke motivering in die zin dat wat bedoeld is te zeggen niet op een duidelijke en volledige manier in de gunningsbeslissing (de motivering van de aan TopTaal toegekende score) is terecht gekomen. Gemeente Utrecht e.a. heeft de klachten van TopTaal dus niet op inhoud erkend; zij heeft niet erkend dat de inschrijving van TopTaal foutief is beoordeeld. TopTaal heeft ook geen andere feiten en omstandigheden aangevoerd waaruit deze door haar gestelde erkenning wel zou kunnen volgen.

4.5.3

Uit de hiervoor geciteerde passages, en dan vooral de door de voorzieningenrechter vetgedrukte passages, kan evenmin worden opgemaakt dat de klachtencommissie heeft geoordeeld dat de door TopTaal gestelde klachten wat inhoud betreft gegrond zijn. De gegrondverklaring van de klachten door de klachtencommissie moet worden gezien in relatie met de daarvoor gegeven motivering en het naar aanleiding daarvan gegeven advies. De klachten zijn, zoals uit de hiervoor geciteerde citaten volgt, gegrond verklaard, omdat sprake was van een gebrekkige motivering. Het advies van de klachtencommissie houdt ook in dat die gebrekkige motivering moet worden hersteld: er moet zoals de klachtencommissie het zegt “
een nieuwe gunningscommunicatie” komen. De klachtencommissie heeft bovendien uitdrukkelijk in haar advies vermeld dat er geen reden is voor een herbeoordeling of een heraanbesteding.

Geen andere redenen voor een herbeoordeling van inschrijvingen

4.6

TopTaal heeft geen andere argumenten voor een herbeoordeling aangevoerd dan het argument zoals genoemd in 4.3. dat hiervoor is besproken. Zij heeft tijdens de mondelinge behandeling verklaard dat zij bewust niet opkomt tegen de (huidige) gunningsbeslissing van 10 februari 2026. Of die gunningsbeslissing valt binnen de reikwijdte van het arrest Staat/KPN^[10]hoeft daarom niet te worden beoordeeld. In het bijzonder hoeft niet te worden beoordeeld of de in de gunningsbeslissing van 10 februari 2026 gegeven motivering een aanvulling is van de relevante redenen voor de gunningsbeslissing of slechts een nadere toelichting omvat van de in de gunningsbeslissing van 10 november 2025 aangevoerde redenen.

Conclusie: niet aannemelijk dat er een grond voor herbeoordeling is

4.7

Het voorgaande betekent dat TopTaal niet aannemelijk heeft gemaakt dat er een grond voor herbeoordeling van de inschrijvingen is.

Geen voldoende belang bij uitsluiting van inschrijving van [onderneming 1]

4.8

TopTaal stelt zich verder nog op het standpunt dat de inschrijving van [onderneming 1] ongeldig moet worden verklaard, omdat deze inschrijving niet voldoet aan alle door Gemeente Utrecht e.a. gestelde geschiktheidseisen. TopTaal vordert daarom dat deze inschrijving ongeldig wordt verklaard en niet wordt betrokken bij een herbeoordeling van de inschrijvingen.
4.9 TopTaal heeft echter geen voldoende belang bij deze vorderingen (artikel 3:303 Burgerlijk Pro Wetboek).

4.9.1

Zij heeft geen voldoende belang bij haar vordering tot uitsluiting van [onderneming 1] bij de herbeoordeling, omdat die herbeoordeling wordt afgewezen.

4.9.2

Zij heeft ook geen voldoende belang bij het door haar gevorderde gebod tot ongeldigverklaring van de inschrijving van [onderneming 1] .

Naar de voorzieningenrechter begrijpt, heeft TopTaal deze vordering alleen ingesteld, opdat deze inschrijving niet wordt betrokken bij de door haar gevorderde herbeoordeling van de inschrijvingen. Deze herbeoordeling wordt echter afgewezen, zodat TopTaal geen voldoende belang bij deze ongeldigverklaring van de inschrijving heeft.

Ook als TopTaal deze vordering wel als zelfstandige vordering (dus los van de herbeoordeling) heeft bedoeld in te stellen, geldt dat zij daarbij geen voldoende belang heeft, omdat dit niet ertoe leidt dat TopTaal een kans krijgt om de raamovereenkomst alsnog gegund te krijgen. TopTaal is op de laatste (zevende plek) geëindigd. TopTaal heeft geen nieuwe kans om op een hogere plek te eindigen, aangezien haar vordering tot herbeoordeling wordt afgewezen. Bij het wegvallen van [onderneming 1] als winnaar zal de raamovereenkomst daarom worden gegund aan de inschrijver die op de vierde plaats is geëindigd. Deze inschrijver is op grond van de Inschrijvingsleidraad verplicht om zijn inschrijving nog gestand te doen; hij mag zijn inschrijving niet wijzigen of intrekken^[11].

Uitkomst4.10 De uitkomst is dat de vorderingen van TopTaal moeten worden afgewezen.

Proceskosten4.11 TopTaal wordt in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten inclusief nakosten van Gemeente Utrecht e.a. betalen. Deze kosten worden begroot op:

- griffierecht

€

735,00

- salaris advocaat

€

1.766,00

- nakosten

€

189,00

(plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)

Totaal

€

2.690,00

Voor het salaris advocaat is de voorzieningenrechter uitgegaan van het tarief van een complexe zaak. Dat is het tarief dat bij een aanbestedingszaak zoals deze past.

4.12

De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.

4.13

De proceskostenveroordeling wordt uitvoerbaar bij voorraad verklaard.

5.De beslissing

De voorzieningenrechter

5.1

wijst de vorderingen af,

5.2

veroordeelt TopTaal in de proceskosten van € 2.690,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als TopTaal niet tijdig aan deze veroordeling voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,

5.3

veroordeelt TopTaal tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW Pro over de proceskosten (zoals bedoeld in 5.2.) als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,

5.4

verklaart dit vonnis voor wat betreft de onderdelen 5.2 en 5.3 uitvoerbaar bij voorraad,

Dit vonnis is gewezen door mr. H.M.M. Steenberghe en door mr. O.P. van Tricht in het openbaar uitgesproken op 23 april 2026.

4374

Afwijzing vordering tot herbeoordeling en uitsluiting in Europese aanbestedingsprocedure taalonderwijs