ECLI:NL:RBMNE:2026:2153

Uitspraak

RECHTBANK Midden-Nederland

Civiel recht

Zittingsplaats Utrecht

Zaaknummer: C/16/594768 / HA ZA 25-295

Vonnis van 22 april 2026

in de zaak van

TENBACK HOLDING B.V.,

gevestigd te Doetinchem,

eiser,

hierna te noemen: Tenback,

advocaat: mr. J. Zandberg,

tegen

INNAX DUURZAME ENERGIE B.V.,

gevestigd te Veenendaal,

gedaagde,

hierna te noemen: Innax,

advocaat: mr. J.M. de Koning.

1.De procedure

1.1

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaarding van 26 mei 2025 met producties,
- de conclusie van antwoord met producties,

- de akte van Tenback met twee verklaringen,

- de akte van Innax met één productie,
- de brief waarin is meegedeeld dat een mondelinge behandeling is bepaald

- de mondelinge behandeling van 20 januari 2026, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt.

1.2

Ten slotte is vonnis bepaald.

2.De kern van de zaak

2.1

Partijen hebben in 2007 een overeenkomst gesloten waarin is afgesproken dat Innax een Warmte Koude Opslag-installatie (hierna: WKO) aanlegt voor Tenback en tien jaar het onderhoud en beheer daarvan verzorgt. Na de contractperiode zijn eind 2020 de bronnen van de WKO uitgevallen en konden niet meer worden hersteld. Volgens Tenback is dit toe te rekenen aan Innax. Zij vordert dat voor recht wordt verklaard dat Innax toerekenbaar tekort is geschoten in de uitvoering van de overeenkomst en vordert schadevergoeding, nader op te maken bij staat. De rechtbank oordeelt dat Innax tekort is geschoten in de nakoming van de overeenkomst en heeft het voornemen om een deskundige te benoemen voor het vaststellen van (de hoogte van) de schade.

3.De achtergrond van het geschil

3.1

In 2007 heeft Innax Tenback geadviseerd om een WKO te installeren om haar bedrijfspand te verwarmen en te koelen. Daarbij wordt warmte en koude opgeslagen in aparte bronnen onder de grond. Dit systeem werkt als volgt: in de zomer wordt koud water uit de koude bron gehaald om het gebouw te koelen. Daarbij wordt warmte uit het gebouw via dat opgepompte water afgevoerd en weer in de bodem, in de warme bron, opgeslagen. In de winter wordt vervolgens warm water uit de warme bron opgepompt. Met behulp van een warmtewisselaar wordt aan het warme water warmte onttrokken. De onttrokken warmte wordt gebruikt om het gebouw te verwarmen en het afgekoelde water wordt opgeslagen in de koude bron. In de afbeelding hieronder is de werking van een WKO schematisch weergegeven.^[1]

3.2

Verder wordt bij de WKO gebruik gemaakt van een warmtepomp. De warmtepomp geeft meer energie af dan hij opneemt en het rendement van de warmtepomp wordt aangeduid door de COP (Coëfficiënt Of Performance). De COP is de verhouding tussen de hoeveelheid energie die de installatie afgeeft en de hoeveelheid elektrische energie die de installatie opneemt. Bij een COP van 1 geeft de installatie evenveel warmte af als hij verbruikt, bij een COP van 4 geeft de installatie 4 keer zoveel warmte af als hij verbruikt.

3.3

Vervolgens heeft Tenback aan Innax de opdracht gegeven om de WKO te installeren. Bij de opdrachtbevestiging hoort ook de overeenkomst (met de titel verklaring van afstand) die partijen hebben gesloten voor het onderhoud en beheer van de WKO (hierna: de overeenkomst). In de overeenkomst staat dat Innax een energielevering garandeert die in staat is om de showroom en garage van Tenback te verwarmen en te koelen. Innax garandeert dat zij alles in het werk zal stellen om de installatie te laten functioneren met optimale rendementen, waarbij het COP bij verwarmen minimaal 4 zal zijn en het COP bij koelen minimaal 7. Alle – in verband met de toepasselijke wet- en regelgeving - verantwoording betreffende de onttrekking richting de provincie zal Innax verzorgen.

3.4

Eind 2017 loopt de overeenkomst tussen partijen af en hebben zij geen nieuwe overeenkomst gesloten met betrekking tot het onderhoud aan de WKO. Maar Innax heeft nog wel op regiebasis meegewerkt aan het verschaffen van informatie aan de provincie.

3.5

In december 2020 merkt Tenback op dat er problemen zijn met het verwarmen van het bedrijfspand. Na onderzoek door een lokale installateur blijkt dat de bronnen van de WKO niet meer functioneerden. Deze waren niet meer te gebruiken en niet meer te herstellen. Tenback heeft toen besloten om een gasaansluiting met een cv-ketel te plaatsen om het bedrijfspand te verwarmen.

3.6

In deze procedure stelt Tenback dat Innax te kort is geschoten in de nakoming van de overeenkomst en wil zij dat Innax haar schade vergoedt. Voor de vaststelling van de schade wil Tenback dat de zaak naar de schadestaatprocedure wordt verwezen.

4.De beoordeling

Innax is tekortgeschoten in de nakoming van de overeenkomst

4.1

Op grond van de overeenkomst was Innax verplicht om gedurende tien jaar het management, beheer en allrisk onderhoud van de WKO te verzorgen. Onderdeel van het allrisk onderhoud is regulier c.q. periodiek onderhoud uitvoeren aan de WKO en de bronnen. De rechtbank stelt vast dat Innax tijdens de contractperiode het reguliere onderhoud aan de WKO en de bronnen niet heeft uitgevoerd waardoor zij tekort is geschoten in de nakoming van de overeenkomst.

4.2

Na het uitvallen van de bronnen eind 2020 heeft Tenback IF Technology de opdracht gegeven om de oorzaak van de problemen met de WKO en het uitvallen van de bronnen te onderzoeken. In het rapport van IF Technology van 11 juni 2021 (hierna: het rapport) concludeert zij dat er in de afgelopen jaren geen sprake is geweest van periodiek onderhoud bij de bronnen. Uit het rapport volgt deze conclusie uit de volgende punten^[2]:

de beveiligingen in de bronnen hebben niet gefunctioneerd;

het is niet gebleken dat de bronnen zijn gespuid.

4.3

Het eerste punt gaat over de beveiligingen die niet hebben gefunctioneerd. Volgens IF zijn de bronnen van de WKO voorzien van een beveiliging die de bronnen continue bewaken en beveiligen. Een onderdeel van het reguliere onderhoud is dat deze meetcomponenten moeten worden gecontroleerd of zij nog werken en signaleren. IF concludeert dat dit niet is gedaan. Op deze conclusie heeft Innax alleen gereageerd dat zij betwist dat zij geen onderhoud heeft gepleegd. Zij heeft dit niet verder onderbouwd waardoor de betwisting onvoldoende gemotiveerd is. Daarnaast betwist Innax niet dat de beveiligingen van de bronnen niet hebben gefunctioneerd of stukken naar voren gebracht waaruit blijkt dat de beveiligingen van de bronnen wel hebben gefunctioneerd.

4.4

Het tweede punt gaat over het spuien van de bronnen. Tussen partijen staat vast dat het spuien van de bronnen een onderdeel is van het reguliere onderhoud aan de bronnen van de WKO. In het rapport staat dat het gebruikelijk is dat dit twee keer per jaar wordt gedaan. Volgens Tenback heeft Innax dit nooit gedaan want zij heeft nooit iemand van Innax gezien die daarvoor langskwam en Innax heeft geen rapportages met bevindingen over het spuien gestuurd. Hierop heeft Innax gereageerd dat zij een sleutel had en daarom niet bij Tenback langs hoefde te gaan om de bronnen te spuien. Tenback betwist dit, waardoor dit op dit moment onvoldoende is om vast te stellen of Innax de bronnen wel of niet heeft gespuid. Met betrekking tot het sturen van rapportages met bevindingen staat vast dat Innax niet verplicht was om dit te doen. Hierover hebben partijen niks afgesproken in de overeenkomst. Dit betekent niet dat er geen rapportages van het spuien zijn opgemaakt, want Innax had wel de verplichting om aan de provincie rapportages te sturen over het spuien van de bronnen. Deze verplichting stond in de vergunning van de provincie waarin stond dat er een maximaal aantal kubieke meter was toegestaan voor het spuien en moest in de rapportage aan de provincie worden doorgegeven hoeveel kubieke meter er jaarlijks was gespuid.

4.5

Op basis van de rapportages aan de provincie blijkt niet dat Innax regulier onderhoud heeft uitgevoerd door de bronnen te spuien, want Innax rapporteerde jaarlijks aan de provincie dat zij 0 m³ spuide. Volgens Innax kan hieruit niet worden geconcludeerd dat er geen regulier onderhoud is uitgevoerd, maar de rechtbank oordeelt dat Innax dit onvoldoende gemotiveerd heeft onderbouwd. Het had op de weg van Innax gelegen om rapporten of notities van het spuien van de bronnen te overleggen. Dit geldt ook voor het andere reguliere onderhoud aan de WKO. Deze informatie ligt bij Innax en het had op haar weg gelegen om gemotiveerd onderbouwd te betwisten dat zij geen onderhoud heeft uitgevoerd door onderhoudsrapportages of getuigenverklaringen te overleggen. Dit heeft Innax niet gedaan. De verwijzing van Innax naar de e-mail van Carrier van 17 november 2021^[3]is voor de betwisting onvoldoende. In de e-mail schrijft Carrier weliswaar dat zij ‘daar’ in 2017 voor het laatst is geweest voor onderhoud, maar wie of wat ‘daar’ is schrijft zij niet. Het is voor de rechtbank onbekend wie Carrier in de e-mail bedoelt. Ook blijkt uit de e-mail niet welk onderhoud wordt bedoeld. Met het overleggen van de e-mail heeft Innax de stelling van Tenback onvoldoende gemotiveerd betwist.

4.6

De conclusie is dat Innax tekort is geschoten in de nakoming van de overeenkomst door geen regulier onderhoud uit te voeren tijdens de contractsperiode. De gevorderde verklaring voor recht dat Innax toerekenbaar tekort is geschoten in de nakoming van de overeenkomst wijst de rechtbank daarom toe.

De schade van Tenback en de hoogte daarvan staat nog niet vast

4.7

Het staat vast dat nakoming van de overeenkomst blijvend onmogelijk is, want de WKO-installatie en de bronnen zijn opgegeven. Innax kan het niet uitgevoerde onderhoud niet alsnog uitvoeren. Dit betekent dat Innax aansprakelijk is voor de schade die Tenback als gevolg van de tekortkoming lijdt. Innax heeft het reguliere onderhoud niet uitgevoerd en zij heeft niet gesteld dat deze tekortkoming niet aan haar kan worden toegerekend. Het gevolg van deze aansprakelijkheid is dat Innax de schade van Tenback moet vergoeden.^[4]

4.8

Volgens Tenback ziet haar schade op het volgende:

de kosten van energieverbruik waarmee het door Innax opgegeven verbruik werd overschreden;

het nog niet afgeschreven deel van de WKO-installatie, uitgaande van een levensduur van 40 jaar en een gebruik tot 1 januari 2020;

de kosten van aanleg en aanschaf van de cv-ketel en de kosten van de aanleg van de gasleiding c.a.;

e kosten van het meerverbruik van de gasgestookte cv-installatie ten opzichte van het door Innax opgegeven energieverbruik van de WKO-installatie voor verwarming;

de kosten van onderzoek, advies en vaststelling van de schade;

de kosten van het deel van de kosten voor beheer, management en onderhoud voor zover dat niet is uitgevoerd.

Voor vergoeding van deze schade verzoekt Tenback om de zaak te verwijzen naar de schadestaatprocedure, maar de rechtbank oordeelt dat de door Tenback aangevoerde feiten en omstandigheden niet de conclusie wettigen dat de door Tenback geleden schade nog niet (voldoende) kan worden vastgesteld. Het zou al bekend moeten zijn wat bijvoorbeeld de kosten zijn van het aanleggen van de nieuwe gasaansluiting, de meerkosten van de gasaansluiting ten opzichte van de WKO-installatie en de kosten van onderzoek. Dit betekent dat voor een veroordeling van Innax tot vergoeding van de schade op te maken bij staat geen plaats is en dat de omvang van de schade in deze procedure moet worden vastgesteld. Tenback heeft echter geen stukken overgelegd waaruit concreet kan worden afgeleid wat de hoogte van de schade is. Daarnaast is het niet duidelijk of de vastgestelde tekortkoming tot de schade heeft geleid in de vormen zoals gevorderd en spelen er nog een aantal geschilpunten tussen partijen die invloed kunnen hebben op de schade.

4.9

Het eerste punt gaat over de stelling van Tenback dat er door Innax in 2015 een klep van één van de bronnen is opengezet waardoor er water op het riool werd geloosd. Dat is duidelijk geworden uit de verklaring van een anonieme getuige die door Innax als monteur op pad was gestuurd om een storing aan de installatie te controleren Hiervan staat vast dat er in 2015 een probleem was met één van de bronnen, de A18 bron zoals geschreven in de e-mail van [A] , medewerker van Innax, van 21 januari 2021. Volgens Tenback heeft Innax niet gemeld dat zij toen een klep heeft opengezet en heeft Innax dit niet hersteld. Dit volgt uit de getuigenverklaring van de heer [B] waarin hij schrijft dat de klep in 2020 nog openstond. Dit wordt door Innax betwist, want volgens Innax wordt er dan heel veel water op het riool geloosd. De gemeente of de provincie zou dit dan moeten opmerken en dit is niet gebeurd. Gelet op deze betwisting van Innax staat de stelling van Tenback nog niet vast. Wanneer wel komt vast te staan dat er in 2015 een klep is opengezet en de achterliggende storing niet is hersteld, is dit ook een tekortkoming in de nakoming van de overeenkomst. Het had op de weg van Innax gelegen om voor de openstaande klep oplossingen voor te stellen aan Tenback, maar dit niet heeft gedaan. In dat geval bestaat de kans dat het niet melden van het openstaan van de klep en het niet herstellen daarvan een wezenlijke bijdrage heeft geleverd aan het uiteindelijke teloorgaan van de WKO en de bronnen.

4.1

Maar het uiteindelijke teloorgaan van de WKO en de bronnen kan ook te maken hebben met het feit dat Tenback zelf in de periode van eind 2017 tot en met het uitvallen van de WKO en de bronnen geen regulier onderhoud daaraan heeft laten uitvoeren. De rechtbank neemt in overweging dat er ook sprake kan zijn van een mix van het openzetten van de klep, het niet uitvoeren van onderhoud door Tenback zelf en de vastgestelde tekortkoming waardoor de WKO en de bronnen zijn uitgevallen. Anderzijds zou het ook mogelijk kunnen zijn dat de installatie in 2015 al niet meer te herstellen was.

4.11

Het laatste geschilpunt tussen partijen is de vraag of de rendementen in combinatie met de gegarandeerde COP van 4 bij verwarmen en 7 bij koelen zijn gehaald. Het is ook de vraag of dit is te wijten aan de tekortkoming of iets anders. De COP van 4 bij verwarmen en 7 bij koelen heeft Innax gegarandeerd in de overeenkomst. Tenback stelt dat deze niet is gehaald en dat de WKO meer energie verbruikte dan vooraf was berekend. Tenback verwijst hiervoor naar een overzicht van SPF waarin staat dat er over een jaar een gemiddeld COP is gehaald van 2,1 en een overzicht van het totaal aan energieverbruik per jaar.^[5]Deze overzichten zijn echter onvoldoende om op dit moment vast te stellen dat de gegarandeerde COP niet is behaald. In het overzicht van het totaal aan energieverbruik^[6]is volgens Innax geen onderscheid gemaakt tussen de showroom, de kantoren en de rest van het gebouw terwijl in de berekening van Innax alleen de showroom en de kantoren zijn meegenomen. Dit is door Tenback ter zitting gemotiveerd betwist. Daarnaast blijkt uit het overzicht van SPF niet in welk jaar de COP gemiddeld 2,1 is. Hieruit volgt dat op dit moment nog niet vaststaat dat de gegarandeerde COP niet is behaald. Wanneer dit wel komt vast te staan is het de vraag of dit te wijten is aan het niet regulier onderhouden van de WKO of iets anders.

4.12

Gelet op bovenstaande punten is de conclusie dat de schade en de hoogte van de totale schade nog niet kan worden bepaald.

Er zal een deskundigenonderzoek worden bevolen

4.13

De rechtbank is van oordeel dat een deskundigenonderzoek nodig is om een eindbeslissing te kunnen nemen in deze zaak. Op grond van artikel 186 lid 1 en Pro lid 2 van het Wetboek van Burgerlijke rechtsvordering (hierna: Rv) heeft de rechtbank de mogelijkheid om te bevelen dat er een deskundigenonderzoek wordt gedaan en zij is van plan om dat te doen. Partijen krijgen de gelegenheid om zich daarover uit te laten.

4.14

Op grond van de wet zijn partijen verplicht mee te werken aan het onderzoek door de deskundige (artikel 190 lid 3 Rv Pro). Indien en voor zover de deskundige dit nodig acht om de opdracht te kunnen uitvoeren, kan daarbij bijvoorbeeld gedacht worden aan het ter beschikking stellen van rapportages van Innax over de WKO-installatie en het meewerken aan het bezoeken van de locatie bij Tenback. Wordt aan deze verplichting niet voldaan, dan kan de rechter daaruit de gevolgtrekking maken die zij geraden acht.

4.15

Aangezien de rechtbank al het voornemen heeft om een deskundige te benoemen, acht zij het in het kader van de goede procesorde van belang dat ook de punten onder randnummers 4.9 t/m 4.11 in het deskundigenonderzoek worden meegenomen. Wanneer de deskundige deze punten heeft kunnen onderzoeken en vaststellen, kan dat worden meegenomen in het vaststellen van de schade en de hoogte daarvan. Partijen krijgen de gelegenheid om hierop te reageren.

Punten waarover partijen zich kunnen uitlaten

4.16

De rechtbank zal de zaak aanhouden zodat partijen een akte kunnen nemen, waarin zij op het voornemen van de rechtbank kunnen reageren. Meer specifiek krijgen partijen de mogelijkheid om zich over de volgende punten uit te laten:

de wenselijkheid van een deskundigenbericht;
het aantal en het specialisme van de te benoemen deskundige(n);

de aan de deskundige(n) voor te leggen vragen.
hoeveel deskundigen moeten worden benoemd;
welk type deskundigheid vereist is;
welke vragen aan de deskundige(n) moeten worden gesteld;
de uitvoering van het onderzoek.

4.17

De rechtbank is voorlopig van oordeel dat kan worden volstaan met de benoeming van één of twee deskundige(n) op het gebied van duurzame installaties en schade en dat de volgende vragen moeten worden gesteld:

Kunnen de WKO en de bronnen zijn uitgevallen doordat er in de periode van 2007 t/m 2017 geen regulier onderhoud is uitgevoerd?

Welke invloed heeft het feit dat er in de periode van eind 2018 tot en met het uitvallen van de WKO en de bronnen door Tenback zelf geen regulier onderhoud is uitgevoerd op het uitvallen van de WKO en de bronnen eind 2020?

Kunt u vaststellen welke COP de WKO en de bronnen vanaf het begin hebben behaald?

In hoeverre heeft de behaalde COP van de WKO en de bronnen invloed gehad op het verbruik aan energie?

Als dit zo is, om hoeveel meer- of minderverbruik gaat het dan? Dit kan een schatting zijn.

Wat is de gemiddelde levensduur van de WKO en bronnen zoals geïnstalleerd bij Tenback?

Als er in 2015 één klep van de bronnen naar het riool is opengezet en dit niet meer is hersteld, kan dit invloed hebben gehad op de werking van de WKO en de bronnen?

Zou het openzetten van één van de klep van de bronnen naar het riool in 2015 een oorzaak kunnen zijn voor het uitvallen van de bronnen in 2020?

Kunt u vaststellen of er in 2015 één klep van de bronnen naar het riool is opengezet?

Zijn er nog andere punten die u naar voren wilt brengen waarvan de rechter volgens u kennis moet nemen bij de verdere beoordeling?

4.18

Voor zover partijen reden zien om in hun akte te verzoeken om de benoeming van (een) specifieke deskundige(n), vraagt de rechtbank hun dit alleen te doen als over de benoeming van die deskundige(n) tussen partijen overeenstemming bestaat.

Innax moet het voorschot van de deskundige betalen

4.19

Het wettelijke uitgangspunt is dat de eisende partij de kosten van een deskundigenonderzoek moet voorschieten (artikel 187 Rv Pro). De rechtbank ziet in dit geval echter reden om van dat uitgangspunt af te wijken. Zoals hiervoor is aangegeven is al vastgesteld dat Innax tekort is geschoten in de nakoming van de overeenkomst. Hoewel de exacte schade nog niet vaststaat, staat de aansprakelijkheid van Innax voor de ontstane schade bij Tenback wel vast. Innax zal daarom het voorschot moeten betalen. De hoogte van het voorschot zal na overleg met de te benoemen deskundige door de rechtbank op een later moment worden vastgesteld.

4.2

In het eindvonnis zal worden bepaald voor wiens rekening de definitieve kosten uiteindelijk zullen komen. In beginsel is dat de partij die (overwegend) in het ongelijk wordt gesteld.

Vervolg van de procedure

4.21

De rechtbank verwijst de zaak naar de rolzitting over zes weken vanaf de datum van dit vonnis voor het nemen van een akte door partijen waarin zij zich uitlaten over het voornemen en de te stellen vragen.

4.22

Iedere verdere beslissing wordt aangehouden.

5.De beslissing

De rechtbank

5.1

verwijst de zaak naar de rolzitting van
woensdag 3 juni 2026en bepaalt dat partijen zich op die datum bij akte kunnen uitlaten over het voornemen van de rechtbank om een deskundige te benoemen,

5.2

houdt iedere verdere beslissing aan.

Dit vonnis is gewezen door mr. D. Wachter en in het openbaar uitgesproken op 22 april 2026.

Tekortkoming in onderhoud Warmte Koude Opslag-installatie en benoeming deskundige voor schadevaststelling