Uitspraak
RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND
Zittingsplaats Utrecht
Bestuursrecht
zaaknummer: UTR 21/824
uitspraak van de meervoudige kamer van 3 september 2021 in de zaak tussen
[eiser 1] en [eiser 2] uit [woonplaats] , eisers
(gemachtigde: mr. P.S. Kreupeling),
en
het college van dijkgraaf en hoogheemraden van het Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden(het college), verweerder
(gemachtigde: mr. J.W. Schippers).
Inleiding
1. Door het grondgebied van de gemeenten Woerden en Bodegraven-Reeuwijk loopt het riviertje De Meije. Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden is verantwoordelijk voor de waterveiligheid bij de Meije. Het college is van plan om de regionale waterkering langs de Meije over een lengte van in totaal 4,8 kilometer te verbeteren, onder meer door het ophogen van de kade. Eisers wonen aan de Meije. Het college is van plan de kade ter hoogte van de woning van eisers met ongeveer 10 centimeter te verhogen.
2. In het besluit van 15 december 2020 heeft het college het projectplan ‘Herinrichting Meijekade’ vastgesteld. Het besluit is met de uniforme openbare voorbereidingsprocedure voorbereid. Eisers zijn het niet eens met het besluit en hebben beroep ingesteld.
3. Het beroep is behandeld op de zitting van 15 juli 2021. Eiser [eiser 1] was daarbij aanwezig, bijgestaan door gemachtigde Kreupeling. Het college is vertegenwoordigd door gemachtigde Schippers, vergezeld door [A] .
Beoordeling
4. Naar het oordeel van de rechtbank is het beroep ongegrond. De rechtbank legt hierna uit hoe zij tot die conclusie is gekomen.
Omvang van het geding
5. Het besluit van het college heeft betrekking op maatregelen ter bescherming van de waterveiligheid. Dat is namelijk in het kader van de Waterwet de verantwoordelijkheid en bevoegdheid van het Hoogheemraadschap. Het besluit van het college ziet specifiek op de aanleg van damwanden en tuimelkades en op het ophogen van kades en dijken. In het projectplan worden ook andere aspecten besproken, waaronder het opnieuw aanleggen van de weg en de verkeersveiligheid. Die aspecten maken echter, anders dan eiser dat heeft begrepen, geen onderdeel uit van het besluit van dit college. De aanleg van de weg en het treffen van maatregelen in het kader van verkeersveiligheid zijn namelijk een bevoegdheid van de gemeente Woerden, die de wegbeheerder is van de weg ter hoogte van de woning van eisers. Op de zitting is besproken dat wat eiser aanvoert over de aanleg van de weg en over de verkeersveiligheid buiten de omvang van het geding valt. De rechtbank gaat daarom in de uitspraak niet op die beroepsgronden in.
6. In het beroepschrift hebben eisers een grond aangevoerd over de stikstofberekening. Op de zitting is die beroepsgrond ingetrokken. Die beroepsgrond hoeft daarom niet meer besproken te worden.
De voorbereiding
7. Eisers voeren aan dat het besluit niet zorgvuldig is voorbereid. Zij wijzen erop dat niet duidelijk is welke personen in de klankbordgroep zitten en met welke omwonenden een keukentafelgesprek is gevoerd, en wat daarbij is besproken. Aan eisers is ook een keukentafelgesprek beloofd, maar dat heeft niet plaatsgevonden.
8. Het college stelt zich op het standpunt dat het besluit wel zorgvuldig is voorbereid. Er is een klankbordgroep ingesteld, die inmiddels is omgezet naar een buurtcomité. Daarnaast heeft met alle omwonenden die dat wilden een keukentafelgesprek plaatsgevonden. Vanwege coronamaatregelen heeft dat gesprek met eisers telefonisch plaatsgevonden, en er is ook nog een e-mail met toelichting naar eisers gestuurd.
9. Naar het oordeel van de rechtbank is niet gebleken dat het besluit niet zorgvuldig is voorbereid. De uniforme openbare voorbereidingsprocedure, zoals die in de wet is omschreven [1] , is gevolgd. Eisers zijn in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen en hebben ook van die gelegenheid gebruikgemaakt. De zienswijze van eisers is betrokken bij de besluitvorming. Daarmee is voldaan aan de wettelijke verplichtingen. Dat eisers de door het college onverplicht gegeven inspraakmogelijkheden als onvoldoende hebben ervaren, maakt de besluitvorming door het college nog niet onzorgvuldig.
Het onderzoeksrapport
10. Eisers voeren aan dat zij het onderzoeksrapport en de berekeningen waaruit de noodzaak van de maatregelen zouden blijken niet heeft ontvangen. Dit hoewel zij daar in hun zienswijze al om gevraagd hebben. Daarom is naar het oordeel van eisers de noodzaak van het projectplan onvoldoende onderbouwd.
11. Het college stelt zich op het standpunt dat de maatregelen noodzakelijk zijn. In opdracht van het Hoogheemraadschap is de waterkering in 2018 getoetst aan de ‘Leidraad Toetsen op Veiligheid Regionale Waterkeringen’ van de provincie Utrecht. Deze toetsing is in 2019 nog aangescherpt door de toepassing van grondsterkteparameters. Op basis van die toetsing is het projectplan opgesteld. Op de zitting is toegelicht dat de toetsing van de hoogte van kades en dijken relatief eenvoudig is: de voorgeschreven hoogte uit de Leidraad wordt vergeleken met de daadwerkelijk gemeten hoogte. De berekening van de stabiliteit is complexer van aard.
12. Naar het oordeel van de rechtbank zijn het onderzoeksrapport en de daarbij behorende berekeningen ‘op de zaak betrekking hebbende stukken’ als bedoeld in artikel 8:42 van Pro de Algemene wet bestuursrecht, omdat die de aanleiding vormden voor het besluit. Het college had die stukken daarom moeten overleggen en heeft dat ten onrechte niet gedaan. Het is aan de rechtbank om te beslissen welke gevolgen daaraan verbonden worden [2] .
13. Op de zitting hebben eisers naar voren gebracht dat zij op zichzelf niet betwisten dat er maatregelen nodig zijn om de waterkering veiliger te maken, maar dat zij willen controleren of goedkopere, minder vergaande maatregelen zouden volstaan. Eisers willen namelijk voorkomen dat de waterschapsbelasting als gevolg van alle maatregelen verhoogd moet worden. Een eventuele verhoging van de waterschapsbelasting is echter geen rechtstreeks gevolg van het besluit. Ter hoogte van de woning van eisers wordt de kade ongeveer 10 centimeter verhoogd. Eisers hebben niet betwist dat die verhoging van 10 centimeter op grond van de Leidraad vereist is. De rechtbank ziet ook geen reden om daaraan te twijfelen, onder meer gezien de toelichting van het college over de relatief eenvoudige wijze waarop de noodzaak van die verhoging wordt vastgesteld.
14. De rechtbank ziet in het niet overleggen van het rapport en de berekeningen aanleiding om te bepalen dat het college het griffierecht en de proceskosten in beroep aan eisers moet vergoeden. Eisers hebben in hun zienswijze namelijk ook al om die stukken gevraagd, en het college heeft geen reden gegeven waarom de stukken niet zijn verstrekt.
De gevolgen voor omwonenden
15. Eisers voeren aan dat er onvoldoende rekening is gehouden met de gevolgen voor omwonenden. Zij zijn bang dat er door de uitvoering van de maatregelen schade ontstaat aan hun woning en willen zekerheid dat die schade dan vergoed wordt. Zij vinden dat er een nulmeting moet plaatsvinden. Daarnaast moet ook onderzocht worden wat de gevolgen van de verhoging van de kade zijn voor de afwatering. Eisers willen weten wat de precieze gevolgen zijn voor hun perceel, ook tijdens de werkzaamheden.
16. Het college stelt zich op het standpunt dat wel voldoende rekening is gehouden met de gevolgen voor omwonenden. Voor de start van de uitvoering worden bouwkundige opnames gemaakt van alle woningen binnen 15 meter van een kade-ophoging, waaronder de woning van eisers. Het Hoogheemraadschap is aansprakelijk voor eventuele schade en heeft daarvoor een aansprakelijkheidsverzekering. Er wordt rekening gehouden met een goede afvoer van regenwater, en zo nodig worden er drainagevoorzieningen getroffen. In het projectplan zijn de verschillende deeltrajecten beschreven. Beschrijvingen op het niveau van individuele percelen zijn niet vereist. Ter hoogte van de woning van eisers vindt alleen een ophoging met ongeveer 10 centimeter plaats.
17. Naar het oordeel van de rechtbank is niet gebleken dat het college onvoldoende rekening heeft gehouden met de belangen van omwonenden. In artikel 5.4 van de Waterwet is bepaald wat er in een projectplan moet staan. Het plan moet onder meer een beschrijving bevatten van ‘de te treffen voorzieningen, gericht op het ongedaan maken of beperken van de nadelige gevolgen van de uitvoering van het werk’. Naar het oordeel van de rechtbank is daaraan voldaan. In het projectplan worden de mogelijke nadelige gevolgen genoemd, en hoe daar rekening mee zal worden gehouden. Er staat onder meer in dat nabijgelegen woningen, waaronder de woning van eisers, van tevoren zullen worden opgenomen. Het beschrijven van de mogelijke gevolgen hoeft niet op het niveau van een individueel perceel te gebeuren. Bovendien heeft de omgevingsmanager op 4 februari 2021 een e-mail gestuurd naar eisers waarin is aangegeven wat de te verwachten gevolgen zijn voor hun perceel. Daar staat in dat de kade ongeveer 10 centimeter wordt verhoogd, dat de haag aan de wegzijde kan blijven staan maar wel teruggesnoeid moet worden, dat de tegels van de oprit die verwijderd worden weer teruggelegd zullen worden en dat het regenwater dat op de weg valt afloopt richting de overburen van eisers.
De gevolgen voor vleermuizen
18. Eisers voeren aan dat het onderzoek naar de gevolgen voor vleermuizen niet volstaat. Er is enkel onderzoek gedaan naar de aanwezigheid van vleermuizen ter hoogte van twee adressen. Volgens eisers wonen er op meerdere plaatsen in het plangebied vleermuizen, onder meer op hun perceel.
19. Het college stelt zich op het standpunt dat in het rapport van 12 november 2020 van [adviesbureau] door de ecologen afdoende is verantwoord waarom het onderzoek op twee locaties is geconcentreerd. Dit zijn namelijk de enige twee locaties met bosschages die potentieel waardevol zijn voor de vleermuizen.
20. Het college heeft het besluit gebaseerd op het rapport van [adviesbureau] . In dat rapport staat dat is uitgesloten dat er verblijfplaatsen van vleermuizen aanwezig zijn. Er zijn op twee plaatsen belangrijke foerageergebieden van vleermuizen aangetroffen. De bosschages maken mogelijk deel uit van vliegroutes van vleermuizen. De conclusie van het rapport is dat de resterende groenstructuren van voldoende kwaliteit en omvang zijn om het behoud van de huidige vliegroutes en het foerageergebied van vleermuizen te garanderen. Er hoeft daarom geen ontheffing van artikel 3.5, vierde lid, van de Wet natuurbescherming aangevraagd te worden.
21. Naar het oordeel van de rechtbank mocht het college het besluit baseren op het rapport van [adviesbureau] . In het rapport is uiteengezet waarom het onderzoek is geconcentreerd op twee locaties. De rechtbank kan die argumentatie volgen. Eisers hebben zelf geen onderzoek door een deskundige tegenover het rapport van [adviesbureau] gesteld. Dat eisers wel eens vleermuizen aantreffen in hun woning is voor de rechtbank onvoldoende reden om te twijfelen aan het rapport van [adviesbureau] .
Grondeigendom
22. Eisers voeren aan dat in het projectplan staat dat de gemeente Woerden de eigenaar is van de bermen. Dat klopt volgens eisers niet. Zij stellen dat de gemeente in veel gevallen al tientallen jaren niet naar de berm heeft omgekeken, en dat omwonenden mogelijk een deel van de berm bij hun voortuin hebben betrokken. Dat is ook bij eisers het geval.
23. Het college stelt zich op het standpunt dat volgens het Kadaster de bermen eigendom zijn van de gemeente Woerden. Volgens het college is deze beroepsgrond ook niet relevant voor de uitvoering van het projectplan.
24. Naar het oordeel van de rechtbank mag het college uitgaan van de eigendomssituatie zoals die in het Kadaster is vastgelegd. Deze beroepsgrond kan daarom al niet slagen.
Conclusie
25. Het beroep is ongegrond.
26. De rechtbank bepaalt dat het college aan eisers het door hen betaalde griffierecht en de door hen in beroep gemaakte proceskosten moet vergoeden. De rechtbank heeft dat in overweging 14 toegelicht. De proceskostenvergoeding wordt met toepassing van het Besluit proceskosten bestuursrecht als volgt berekend: De bijstand door een gemachtigde levert 2 punten op (1 punt voor het indienen van het beroepschrift en 1 punt voor het verschijnen op de zitting), met een waarde per punt van € 748,-. Toegekend wordt € 1.496,-.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- draagt het college op het betaalde griffierecht van € 181,- aan eisers te vergoeden;
- veroordeelt het college in de proceskosten van eisers tot een bedrag van € 1.496,-.
Deze uitspraak is gedaan door mr. R.C. Stijnen, voorzitter, en mr. J.R. van Es-de Vries en mr. R.C. Moed, leden, in aanwezigheid van mr. M. van der Knijff, griffier. De beslissing is uitgesproken op 3 september 2021 en wordt openbaar gemaakt door publicatie op rechtspraak.nl.
De voorzitter is niet in de gelegenheid
om deze uitspraak te ondertekenen.
griffier
voorzitter
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Bent u het niet eens met deze uitspraak?
Als u het niet eens bent met deze uitspraak, kunt u een beroepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin u uitlegt waarom u het er niet mee eens bent. U moet dit beroepschrift indienen binnen 6 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. U ziet deze datum hierboven.