Uitspraak
vonnis
RECHTBANK MIDDELBURG
Sector civiel recht
zaaknummer / rolnummer: 77244 / HA ZA 11-59
Vonnis van 7 september 2011
in de zaak van
1. [eiser sub 1 in conventie, verweerder sub 1 in reconventie],
wonende te Kruiningen,
2. [eiser sub 2 in conventie, verweerster sub 2 in reconventie],
wonende te Kruiningen, gemeente Reimerswaal,
eisers in conventie,
verweerders in reconventie,
advocaat mr. B.F.M. Huijskens te Breda,
tegen
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid PAK AANHANGWAGENS B.V.
gevestigd te Kruiningen, gemeente Reimerswaal,
gedaagde in conventie,
eiseres in reconventie,
advocaat mr. R.A.A. Maat te Middelburg.
Partijen zullen hierna [eisers in conventie, verweerders in reconventie] en Pak genoemd worden.
1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- het tussenvonnis van 13 april 2011;
- de conclusie van antwoord in reconventie;
- de processen-verbaal van comparities van 8 juni en 7 juli 2011;
1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.
2. De feiten
2.1. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] is landbouwer in ruste en eigenaar van een perceel grond, gelegen te Kruiningen, kadastraal bekend Gemeente Reimerswaal, sectie [kadasternummer]. Het perceel wordt sedert januari 2010 verpacht. Het naast gelegen perceel, [2e kadasternummer], is eigendom van [naam] Holding B.V., die het perceel in 2005 heeft aangekocht. Sedertdien wordt op dit perceel Pak Aanhangwagens geëxploiteerd, aanvankelijk door Pak en sinds 1 januari 2009 door de vennootschap onder firma Pak Aanhangwagens V.O.F. Kruiningen, waarvan Pak vennoot is.
2.2. Over het perceel van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] loopt een weggetje (de weg) over welke Pak Aanhangwagens aan de zijkant van haar terrein via een toegangshek bereikbaar is. Tussen de weg en het terrein van Pak Aanhangwagens loopt een sloot. Aan de andere zijde van de weg ligt een greppel. Pak Aanhangwagens maakt sedert haar vestiging gebruik van deze weg. Ook haar voorgangers maakten gebruik van de weg.
2.3. In 2009 heeft Pak Aanhangwagens een laag asfalt op de weg aangebracht.
3. Het geschil
in conventie
3.1. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] vordert dat de rechtbank bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad Pak veroordeelt om:
- na betekening van het vonnis geen gebruik meer te maken van de strook grond gelegen te Kruiningen, Gemeente Reimerswaal, sectie [kadasternummer], dit op straffe van een te verbeuren dwangsom van € 250,-- voor iedere overtreding van dit verbod;
- binnen zes weken na betekening van dit vonnis de toegangspoort naar de strook grond, gelegen te Kruiningen, Gemeente Reimerswaal, sectie [kadasternummer], te vervangen door een hekwerk, althans definitief af te sluiten, althans zorg te dragen dat er via de toegangspoort geen toegang meer kan worden verkregen op het perceel van [eisers in conventie, verweerders in reconventie], dit op straffe van een te verbeuren dwangsom van € 250,-- voor iedere dag dat Pak in gebreke blijft;
- binnen zes weken na betekening van dit vonnis de op de strook aangebrachte laag asfalt, gelegen te Kruiningen, Gemeente Reimerswaal, sectie [kadasternummer], te verwijderen en terug te brengen in de oorspronkelijke staat van september 2009, dit op straffe van een te verbeuren dwangsom van € 250,-- per dag voor iedere dat dag gedaagde in gebreke blijft;
- pak veroordeelt in de proceskosten.
3.2. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] voert daartoe -samengevat- het volgende aan. Pak is in de loop der jaren steeds frequenter (met zware vrachtwagens) gebruik gaan maken van de weg. Als gevolg daarvan werd de weg breder. Dat is niet de bedoeling. Het perceel waarop de weg ligt is primair in gebruik voor de teelt van gewassen. Op 6 november 2009 constateerde [eisers in conventie, verweerders in reconventie] dat Pak de weg feitelijk in bezit had genomen door deze te asfalteren. Het niveauverschil tussen de weg en het perceel van Pak is als gevolg daarvan zo groot, dat het perceel van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] via de weg niet meer te bereiken is. Pak heeft de weg niet nodig, omdat haar terrein aan de voorzijde aan de openbare weg ook een ingang heeft. Van een noodweg is geen sprake. Pak maakt inbreuk op het eigendomsrecht van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] en handelt daarmee onrechtmatig.
3.3. Pak voert verweer dat -samengevat- als volgt luidt. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] is niet ontvankelijk in zijn vordering. Pak is firmant van Pak Aanhangwagens V.O.F. Kruiningen en onderneemt zelf geen activiteiten. De weg moet worden aangemerkt als een buurweg en was dit al vóór 1 januari 1992. De weg is door [eisers in conventie, verweerders in reconventie] ooit bestemd om tot buurweg te dienen. Ook de voorgangers van Pak Aanhangwagens maakten al gebruik van de weg. De weg is voor Pak Aanhangwagens essentieel, omdat de vooringang feitelijk geen mogelijkheid biedt voor vrachtverkeer en grote aanhangwagens om het terrein te bereiken. De werkplaats ligt aan de achterkant van het bedrijfsterrein. Voor zover geen sprake is van een buurweg moet de weg worden aangemerkt als noodweg, omdat een andere behoorlijke toegang ontbreekt.
in voorwaardelijke reconventie
3.4. Pak vordert in het geval in conventie wordt geoordeeld dat van een buurweg geen sprake is dat de rechtbank bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad vaststelt dat er een noodweg zal zijn van de openbare weg naar het toegangshek aan de zijkant van het perceel Reimerswaal [2e kadasternummer], zulks over het perceel Reimerswaal sectie [kadasternummer], dit over de bestaande asfaltverharding en [eisers in conventie, verweerders in reconventie] veroordeelt in de kosten van de procedure.
4. De beoordeling
in conventie
4.1. De rechtbank gaat eerst in op het niet-ontvankelijkheidsverweer van Pak. Dat verweer slaagt niet. Blijkens het door Pak overgelegde uittreksel van het handelsregister van de Kamers van Koophandel wordt Pak Aanhangwagens thans geëxploiteerd door de vennootschap onder firma Pak Aanhangwagens VOF Kruiningen. Pak is als vennoot van deze firma verantwoordelijk voor haar handelen (of niet-handelen) en mitsdien daarop aanspreekbaar.
4.2. Uit de stellingen van partijen en hun verklaringen ter gelegenheid van de comparities leidt de rechtbank af dat de weg reeds decennia lang en in elk geval al vóór 1992 met toestemming door buren werd gebruikt om hun achterliggende landerijen te bereiken. Ook de voorganger van Pak, die op hetzelfde terrein een soortgelijk bedrijf als Pak exploiteerde, maakte met toestemming van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] gebruik van de weg. Nadat Pak zich ter plaatse vestigde maakte ook zij steeds gebruik van de weg. De weg heeft naar het oordeel van de rechtbank daarom het karakter van een buurweg in de zin van artikel 719 BW Pro (oud) en dient als zodanig te worden aangemerkt. Dat de weg aanvankelijk langer over het perceel van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] doorliep en aftakte naar het perceel van Pak doet daar niet aan af. Op buurwegen ontstaan onder de werking van het oude recht blijft het oude recht (artikel 719 BW Pro) op grond van artikel 160 van Pro de Overgangswet van toepassing, hetgeen betekent dat geen wijziging wordt gebracht in de rechten, bevoegdheden en verplichtingen welke onder het oude recht zijn ontstaan. In de loop van de jaren is het gebruik van de weg toegenomen, maar dat op zich heeft nooit op bezwaren van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] gestuit, totdat Pak zo’n twee jaar geleden een laag asfalt op de weg heeft aangebracht (zie hieronder r.o. 4.3.). Dat het terrein van Pak ook via de vooringang aan de openbare weg toegankelijk is ontneemt niet de bestemming van buurweg die aan de weg is gegeven. Terzijde merkt de rechtbank op dat Pak overigens aannemelijk heeft gemaakt dat zij belang heeft bij de ingang aan de zijkant van haar terrein, omdat vrachtauto’s en grote aanhangwagen via de vooringang niet bij de werkplaats achter op haar terrein kunnen komen. [eisers in conventie, verweerders in reconventie] heeft daar op zijn beurt ook belang bij, omdat daarmee minder verkeersoverlast wordt veroorzaakt bij de vooringang op de openbare weg waaraan ook zijn woning ligt. Nu sprake is van een buurweg is de vordering van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] welke ertoe strekt Pak te verbieden nog langer van de weg gebruik te maken niet toewijsbaar. Afwijzing van de vordering tot afsluiting van de toegang tot de weg is daarmee gegeven.
4.3. Dat de weg als buurweg moet worden aangemerkt, brengt niet met zich dat Pak de weg ongelimiteerd naar eigen wens en behoeften kan inrichten. De weg dient immers niet tot exclusief gebruik van Pak en blijft eigendom van [eisers in conventie, verweerders in reconventie]. Vast staat dat Pak twee jaar geleden op de weg een (nieuwe) laag asfalt heeft aangebracht. Ter gelegenheid van de comparitie heeft de rechtbank geconstateerd dat als gevolg daarvan het niveauverschil tussen de weg en de naastgelegen greppel, welke -dat heeft [eisers in conventie, verweerders in reconventie] voldoende aannemelijk gemaakt- noodzakelijk is voor de afwatering, zo groot is dat het akkerland niet althans zeer moeilijk bereikbaar geworden is. Dat [eisers in conventie, verweerders in reconventie] dan wel de pachter van het perceel daarvan hinder ondervinden is evident. Die klacht heeft [eisers in conventie, verweerders in reconventie] dan ook terecht opgeworpen. Pak maakt daarmee inbreuk op het eigendomsrecht van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] en handelt bovendien onzorgvuldig en daarmee onrechtmatig jegens [eisers in conventie, verweerders in reconventie]. Die onrechtmatige toestand kan worden opgeheven, door verwijdering van het asfalt. De vordering terzake zal de rechtbank daarom toewijzen als in het dictum bepaald. De gevorderde dwangsom zal de rechtbank aan een maximum verbinden.
4.4. Als de in het ongelijk te stellen partij in conventie zal Pak de proceskosten van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] moeten voldoen. Die worden tot op heden begroot op:
- dagvaarding € 96,76
- vast recht € 258,--
- advocaatkosten (3 punten, tarief II) € 1.356,--
totaal € 1.710,76
in voorwaardelijke reconventie
4.5. Nu de rechtbank het bestaan van een buurweg heeft aangenomen is de voorwaarde waaronder Pak de reconventionele vordering heeft ingesteld niet in vervulling gegaan, zodat de rechtbank aan een bespreking daarvan niet toekomt.
5. De beslissing
De rechtbank
5.1. veroordeelt Pak om binnen 8 (acht) weken na betekening van dit vonnis de op de weg aangebrachte laag asfalt, gelegen te Kruiningen, Gemeente Reimerswaal, sectie [kadasternummer], te verwijderen en de weg terug te brengen in de oorspronkelijke staat van september 2009, dit op straffe van een te verbeuren dwangsom van € 250,-- per dag voor iedere dat dag Pak daarmee in gebreke blijft, met een maximum van € 25.000,--;
5.2. veroordeelt pak in de proceskosten aan de zijde van [eisers in conventie, verweerders in reconventie] tot op heden begroot op € 1.710,76;
5.3. verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad;
5.4. wijst hetgeen meer of anders is gevorderd af.
Dit vonnis is gewezen door mr. J.A. van Voorthuizen en in het openbaar uitgesproken op 7 september 2011.(