Uitspraak
RECHTBANK HAARLEM
Sector bestuursrecht, meervoudige douanekamer
Zaaknummer: AWB 11/1938
Uitspraakdatum: 22 maart 2012
Uitspraak in het geding tussen
[X] B.V., gevestigd te [Z], eiseres,
gemachtigde: mr. N.P.J. Ooyevaar,
en
de inspecteur van de Belastingdienst/Douane, [P], verweerder.
1. Ontstaan en loop van het geding
Verweerder heeft bij beschikkingen van 29 september 2010 de verzoeken van eiseres om terugbetaling van (in totaal) een bedrag van € 117.226,08 aan douanerecht tot een bedrag van € 41.319,08 afgewezen.
Verweerder heeft bij uitspraak op bezwaar van 3 maart 2011 de beschikkingen van
29 september 2010 gehandhaafd.
Eiseres heeft daartegen beroep ingesteld. Verweerder heeft op de zaak betrekking hebbende stukken overgelegd en een verweerschrift ingediend.
Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 17 februari 2012. Gemachtigde van eiseres is daar verschenen, bijgestaan door [A] en [B] en [C] van [BEDRIJF A] S.A. Namens verweerder zijn verschenen mr. R.F. van ’t Loo en mr. dr. M.J.W. van Casteren.
2. Tussen partijen vaststaande feiten
2.1. Eiseres heeft ten behoeve van [BEDRIJF A] S.A. negen aanvullende (maand)aangiften gedaan voor het brengen in het vrije verkeer (hierna: de aangiften) van draadloze stereo headsets met microfoon (hierna: de headset). De headset is in deze aangiften aangegeven onder goederencode 8518 30 95 90. Deze aangiften hebben betrekking op het tijdvak juni 2008 tot en met januari 2010.
2.2. De headset betreft een hoofdband met twee oorschelpen en een verstelbare arm met microfoon, die kan worden weggedraaid voor automatische demping. Op één van de oorschelpen bevinden zich knoppen voor de volumeregeling en om het geluid naar de microfoon te dempen. Bij de draadloze stereo headset wordt een USB-connector geleverd. De USB-connector zorgt voor een (draadloze) verbinding tussen een computer en de headset. De headset maakt het mogelijk om tot op een afstand van ongeveer 10 meter van de computer een telefoongesprek te voeren of films te kijken en muziek te luisteren.
2.3. Op 13 maart 2008 is een bindende tariefinlichting (hierna: bti), referentie NL RTD-2007-003996, afgegeven voor:
“Een oortelefoon gecombineerd met een geluidonderdrukkende microfoon, ontworpen om aan het oor te dragen, onder andere voorzien van de volgende (uiterlijke) kenmerken:
- een zendtoestel met ingebouwd ontvangtoestel;
- een aan- en uitknop;
- een multifunctionele knop die toegang geeft tot alle gespreksfuncties;
- een volumeknop;
- een transparant oorhaakje van kunststof.
Het toestel, dat gebruik maakt van de Bluetooth™ technologie, is ontworpen om draadloos te kunnen communiceren met apparaten die gebruik maken van dezelfde technologie zoals een zaktelefoon of een automatisch gegevensverwerkende machine. Het apparaat wordt verpakt in een kunststof verpakking tezamen met een extra ring van zacht kunststof voor de oortelefoon. De verpakking is voorzien van zowel een adapter als een USB aansluiting.”
Dit product is ingedeeld in de gecombineerde nomenclatuur onder GN-code 8517 62 00.
3. Geschil en standpunten van partijen
In geschil is de indeling van de headset in de gecombineerde nomenclatuur (hierna: GN).
Eiseres staat primair indeling van de headset onder postonderverdeling 8517 62 00 en subsidiair indeling onder postonderverdeling 8518 30 20 voor. Eiseres concludeert tot gegrondverklaring van het beroep, vernietiging van de uitspraak op bezwaar en teruggaaf van € 41.319,08 aan douanerechten. Tevens verzoekt eiseres om een veroordeling van verweerder in de proceskosten.
Verweerder stelt zich op het standpunt dat de verzoeken om teruggaaf terecht zijn afgewezen, omdat de headset moet worden ingedeeld onder Taric-code 8518 30 95 90. Verweerder concludeert tot ongegrondverklaring van het beroep.
4. Relevante tariefposten, aantekeningen en toelichtingen
Post 8517 van de GN luidt, voor zover van belang, als volgt:
8517 Telefoontoestellen, daaronder begrepen telefoontoestellen voor cellulaire netwerken of voor andere draadloze netwerken; andere toestellen voor het zenden of ontvangen van spraak, van beelden of van andere gegevens, daaronder begrepen toestellen voor de overdracht in een kabelnetwerk of in een draadloos netwerk (zoals een lokaal netwerk of een uitgestrekt netwerk), andere dan die bedoeld bij de posten 8443, 8525, 8527 en 8528:
(…)
8517 62 00 - - toestellen voor het ontvangen, omzetten en zenden of regenereren van spraak, van beelden of van andere gegevens, schakelapparaten en toestellen voor het routen daaronder begrepen
(…)
Post 8518 van de GN luidt, voor zover van belang, als volgt:
8518 Microfoons en statieven daarvoor; luidsprekers, ook indien gemonteerd in een
klankkast; hoofdtelefoons en oortelefoons, ook indien gecombineerd met een
microfoon, en stellen of assortimenten bestaande uit een microfoon en een of
meer luidsprekers; elektrische audiofrequentversterkers; elektrische geluidsversterkers:
8518 30 - hoofdtelefoons en oortelefoons, ook indien gecombineerd met een microfoon, en stellen of assortimenten bestaande uit een microfoon en een of meer luidsprekers:
8518 30 20 - - telefoonhoorns voor toestellen voor lijntelefonie
8518 30 95 - - andere
Aantekening 3 op afdeling XVI luidt:
“Voor zover niet anders is bepaald, worden combinaties van machines van verschillende soorten, die bestemd zijn om gezamenlijk te functioneren en die een geheel vormen, alsmede machines met twee of meer verschillende (afwisselende of aanvullende) functies, ingedeeld naar de hoofdfunctie die kenmerkend is voor het complex.”
Aantekening 4 op afdeling XVI luidt:
“Indien een machine of een combinatie van machines uit individuele elementen bestaat (ook indien afzonderlijk opgesteld of onderling verbonden door elektrische of andere leidingen, overbrengingsmechanismen of andere voorzieningen), bestemd om gezamenlijk een welbepaalde functie te verrichten, zoals bedoeld bij een der posten van hoofdstuk 84 of 85, wordt het geheel ingedeeld onder de post die in verband met die functie van toepassing is.”
Aantekening 5 op hoofdstuk 84 luidt, voor zover van belang, als volgt:
“(…)
D) Post 8471 omvat niet de navolgende toestellen indien zij afzonderlijk worden aangeboden, zelfs indien zij beantwoorden aan alle in aantekening 5, onder C), hiervoor vermelde voorwaarden:
(…)
3) luidsprekers en microfoons;
(…).”
Toelichting IDR op post 8517 luidt, voor zover van belang, als volgt:
“Deze post omvat apparaten voor het overbrengen of ontvangen van het gesproken woord of van een ander geluid, beelden of andere gegevens tussen twee punten door modulatie van een elektrische stroom of van een optische golf in een niet-draadloos netwerk of door middel van elektromagnetische golven in een draadloos netwerk. Het signaal kan analoog of digitaal zijn. De netwerken, die onderling kunnen zijn verbonden, omvatten telefonie, telegrafie, radio-telefonie, radio-telegrafie, lokale (Local Area Network (LAN)) of uitgestrekte (Wide Area Network) (WAN)) netwerken.”
(…)
Aanvullende toelichting IDR op post 8517 62 luidt:
“Deze onderverdeling omvat afzonderlijk aangeboden draadloze handsets of afzonderlijk aangeboden basiseenheden.”
Toelichting EG op postonderverdeling 8517 62 luidt:
“Deze onderverdeling omvat twee groepen toestellen:
1. toestellen voor het ontvangen, omzetten en zenden van spraak, beelden of andere gegevens;
2. toestellen voor het regenereren van spraak, beelden of andere gegevens.
Tot deze onderverdeling behoren:
1. netwerkinterfacekaarten;
2. modems;
3. versterkers;
4. hubs;
5. bruggen (inclusief schakelaars);
6. routers.
(…)
Tot deze onderverdeling behoren ook zogenoemde ‘draadloze headsets’ die uitsluitend of voornamelijk zijn ontworpen voor gebruik in combinatie met telefoontoestellen voor cellulaire netwerken (mobiele telefoons) en bedoeld zijn om in het oor te worden geplaatst om handsfree te kunnen bellen. Daarmee kan de gebruiker telefoonfuncties bedienen, zoals antwoorden, ophangen en nummers draaien (bijvoorbeeld het opnieuw draaien van het laatst gekozen nummer), binnen een straal van ongeveer 10 m van de mobiele telefoon; ook het geluidsvolume van de oortelefoon kan ermee worden aangepast. Deze headsets bevatten een radiozender/-ontvanger om te communiceren met een mobiele telefoon door middel van draadloze technologie, bijvoorbeeld ‘Bluetooth’.”
Toelichting IDR op post 85.18 luidt, voor zover van belang, als volgt:
“Deze post omvat afzonderlijk aangeboden microfoons, luidsprekers, hoofdtelefoons, oortelefoons en elektrische audiofrequentversterkers van alle soorten, ongeacht de speciale uitvoering van sommige dezer toestellen. Deze post omvat eveneens elektrische geluidsversterkers.
(…)
C. Hoofdtelefoons en oortelefoons, ook indien gecombineerd met een microfoon en stellen of assortimenten bestaande uit een microfoon en een of meer luidsprekers
Hoofdtelefoons en oortelefoons zijn elektrische ontvangers die worden gebruikt voor het voortbrengen van geluidssignalen met geringe intensiteit. Evenals de hiervoor omschreven luidsprekers zetten zij een elektrisch signaal om in een geluidssignaal. In beide gevallen worden dezelfde middelen gebruikt, alleen het vermogen verschilt.
Deze post omvat ook hoofd- en oortelefoons gecombineerd met een microfoon, voor telefonie of telegrafie, alsmede speciale hoofdtelefoons bijvoorbeeld voor piloten, blijvend voorzien van een speciale tegen het strottenhoofd rustende microfoon (keelmicrofoon), telefoontoestellen voor lijntelefonie die zijn gecombineerd met een microfoon en een luidspreker voor de telefonie en die meestal worden gebruikt door telefonisten, alsmede hoofd- en oortelefoons die kunnen worden aangesloten op radio- en televisieontvangtoestellen, geluidsweergavetoestellen of automatische gegevensverwerkende machine.
(…)”.
Toelichting EG op post 85.18 luidt:
“Deze post omvat afzonderlijk aangeboden draadloze microfoons, hoofdtelefoons, oortelefoons en luidsprekers, gecombineerd of niet.
Deze post omvat niet:
1. afzonderlijk aangeboden draadloze headsets voor lijntelefoontoestellen (zie de aanvullende toelichting IDR op onderverdeling 8517.62);
2. afzonderlijk aangeboden draadloze headsets (combinatie van een hoofdtelefoon en een microfoon) met belfunctie (zie de toelichting EG op onderverdeling 8517 6200).”
5. Beoordeling van het geschil
5.1. Voor de indeling zijn wettelijk bepalend de bewoordingen van de posten en de aantekeningen op de afdelingen of op de hoofdstukken. Het is vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (hierna: HvJ EU), dat in het belang van de rechtszekerheid en van een gemakkelijke controle, het beslissende criterium voor de tariefindeling van goederen in de regel moet worden gezocht in hun objectieve kenmerken en eigenschappen, zoals deze in de tekst van de post zijn omschreven. De door de Commissie vastgestelde toelichtingen op de GN en de in het kader van de Werelddouaneorganisatie uitgewerkte toelichtingen op het geharmoniseerd systeem inzake de omschrijving en de codering van goederen (GS) zijn, hoewel rechtens niet bindend, belangrijke hulpmiddelen bij de uitlegging van de draagwijdte van de verschillende tariefposten.
5.2. Voorts kan volgens de rechtspraak van het HvJ EU de bestemming van het product een objectief indelingscriterium zijn, wanneer die bestemming inherent is aan het product. De inherentie moet kunnen worden beoordeeld aan de hand van de objectieve kenmerken en eigenschappen van het product (zie onder meer arresten van 4 maart 2004, Krings, C-130/02, Jurispr. Blz I-2121, punt 28, en van 17 maart 2005 Ikegami, C-467/03, Jurispr. Blz. I-2389).
5.3.1. Eiseres stelt zich op het standpunt, met verwijzing naar de GS-toelichting op post 8517, dat headsets die bestaan uit een gecombineerde hoofdtelefoon en een microfoon onder post 8517, onderverdeling 8517 62 00, vallen als zij bestemd zijn voor gebruik bij een telefoonverbinding en draadloos werken. Van belang daarbij is volgens eiseres dat uit de objectieve kenmerken en eigenschappen kan worden afgeleid dat de headset gemaakt is voor communicatie en dit ook als hoofdfunctie heeft. De headset beschikt daarvoor over een microfoon, een ontvanger en zender voor radiogolven, schakelaars voor volume en het dempen van het geluid van de microfoon, alsmede specificaties voor uitstekend geluid bij communicatie. De andere functies van de headset zijn volgens eiseres van ondergeschikt belang; de consument zal deze headset toch vooral aanschaffen voor de communicatie.
5.3.2. Subsidiair stelt eiseres dat de headset moet worden ingedeeld onder post 8518, onderverdeling 8518 30 20, omdat volgens eiseres met een telefoonhoorn niets anders bedoeld kan zijn dan een hoofdtelefoon of oortelefoon van deze onderverdeling gelet op de bewoordingen van onderverdeling 8518 30. De headset is volgens eiseres bestemd om te worden gebruikt voor communicatie met toestellen voor lijntelefonie, ook al worden deze aangesloten op een computer. Eiseres meent dat de onderverdeling overeenkomt met de in de Information Technology Agreement (hierna: ITA) aangehaalde “line telephone handsets” en de headset vrijgesteld behoort te zijn van invoerrechten en daarom onder postonderverdeling 8518 30 20 zou moeten worden ingedeeld.
5.4. Verweerder staat indeling onder post 8518, onderverdeling 8518 30 95, voor. Volgens verweerder is geen sprake van een telefoontoestel of een ander toestel voor het zenden of ontvangen van spraak, van beelden of andere gegevens als bedoeld bij post 8517. Het is niet de headset zelf, doch de op de computer actieve sofware, waarmee de headset via de USB-connector in verbinding staat, die zendt of ontvangt. De headset communiceert alleen met de aangesloten computer via die USB-aansluiting en is dus niet aan te merken als zend- en ontvangtoestel. De headset kan niet zelfstandig voor verbinding met communicatienetwerken zorgdragen of het beheer van een verbinding voeren. Zonder computer, en de desbetreffende software, kan de headset deze functies niet uitvoeren. Postonderverdeling 8518 30 20 is volgens verweerder evenmin van toepassing, aangezien de headset niet voldoet aan de omschrijving.
5.5.1. Ingevolge de onder 5.2 vermelde jurisprudentie kan de bestemming van het product een objectief indelingscriterium zijn wanneer die bestemming inherent is aan het product. Die inherentie moet kunnen worden beoordeeld aan de hand van de objectieve kenmerken en eigenschappen van het product. Eiseres stelt dat de hoofdfunctie van de headset communicatie is, omdat de headset beschikt over een microfoon voor communicatie, een ontvanger en zender voor radiogolven, schakelaars voor volume en het dempen van de microfoon, alsmede specificaties voor uitstekend geluid bij communicatie. Eiseres gaat hier voorbij aan het feit dat dergelijke specificaties, met uitzondering van wellicht de microfoon, evenzeer, of misschien nog wel meer, van evident belang zijn bij het luisteren naar bijvoorbeeld muziek of het volgen van een film. Daarom kan niet worden gezegd dat de bestemming communicatie inherent is aan het product. Het door eiseres ter zitting overgelegde resultaat gebruikersonderzoek, dat overigens summier is en onvoldoende onderbouwd, maakt dit niet anders. Die bestemming vervalt daarmee als objectief indelingscriterium.
5.5.2. Post 8517 omvat onder meer telefoontoestellen en andere toestellen voor het zenden of ontvangen van spraak, van beelden of van andere gegevens, daaronder begrepen toestellen voor de overdracht in een draadloos netwerk. Volgens de toelichting IDR op post 8517 bevat deze post (onder meer) “apparaten voor het overbrengen of ontvangen van het gesproken woord of een ander geluid, beelden of andere gegevens tussen twee punten (…) door middel van elektromagnetische golven in een draadloos netwerk, waarbij het signaal analoog of digitaal kan zijn”. Essentieel voor indeling onder deze post is dat het desbetreffende product beschikt over een (tele)communicatiefunctie en een verbinding mogelijk maakt met een al dan niet draadloos communicatienetwerk of het zenden of ontvangen van bijvoorbeeld spraak binnen een dergelijk netwerk en de daarvoor benodigde functionaliteiten bezit.
5.5.3. De headset is voorzien van twee luidsprekers, een microfoon, een zender en een ontvanger en wordt geleverd met bijbehorende USB-connector die eveneens is voorzien van een zender en ontvanger. Met de headset kan uitsluitend geluid worden ontvangen van of worden verzonden naar een computer waarop de USB-connector is aangesloten. Met behulp van de communicatiesoftware op de computer kan via bijvoorbeeld VOIP een telefoongesprek worden gevoerd. Op basis van de objectieve kenmerken en eigenschappen stelt de rechtbank vast dat de headset slechts een (beperkt) deel van de functie(s) van een toestel als bedoeld bij post 8517 bevat; hij ontbeert juist de voor post 8517 zo essentiële verbindings- en belfunctie.
Communicatie als bedoeld onder post 8517 omvat meer dan alleen een verbinding tussen een headset en een computer. Hierbij is niet het al dan niet draadloos zijn van die verbinding het onderscheidende criterium, maar het hebben van de functionaliteiten die communicatie tot stand brengen. De toelichting EG op postonderverdeling 8517 62 gaat uit van een expliciete functie in relatie tot het telefoontoestel, waarbij die ‘draadloze headsets’, anders dan de onderhavige, bepaalde functies van het telefoontoestel in zich hebben en rechtstreeks met andere gebruikers (kunnen) communiceren. Aangezien de headset slechts een beperkte functionaliteit heeft, hij slechts via de USB-connector met de computer gegevens kan uitwisselen en het feitelijk de computer en de daarop aanwezige software is die die communicatiefunctionaliteiten heeft, dat wil zeggen in staat is om de communicatie tot stand te brengen, is indeling van de headset onder deze post niet mogelijk.
De onder 2.3 vermelde bti sluit aan bij de hiervoor vermelde toelichting EG. De in de bti beschreven oortelefoon verschilt in zoverre van de headset, dat eerstgenoemde gebruik maakt van de Bluetooth-technologie en beschikt over een multifunctionele knop die toegang geeft tot alle gespreksfuncties. Het is deze essentiële (bel)functie die maakt dat deze oortelefoon wel, en de headset niet onder post 8517 moet worden ingedeeld.
Voor zover eiseres betoogt dat communicatie als bedoeld onder post 8517 ook omvat de (draadloze) verbinding binnen 10 meter tussen de computer en de headset, merkt de rechtbank op dat dit niet volgt uit de tekst van post 8517 en de daarop betrekking hebbende aantekeningen en toelichtingen.
5.5.4. In post 8518 worden hoofdtelefoons en oortelefoons, ook indien gecombineerd met een microfoon, expliciet genoemd. Volgens de toelichting IDR op post 8518, onder C, omvat deze post “hoofd- en oortelefoons gecombineerd met een microfoon, voor telefonie of telegrafie, (…) alsmede hoofd- en oortelefoons die kunnen worden aangesloten op radio- en televisieontvangtoestellen, geluidsweergavetoestellen of automatische gegevensverwerkende machine.” Gelet op de bewoordingen van deze post en de toelichting IDR moet de headset derhalve worden ingedeeld onder deze post.
5.5.5. Met verwijzing naar de aanvullende toelichting IDR op postonderverdeling 8517 62 en toelichting EG op onderverdeling 8517 62 00, omvat post 8518 volgens de toelichting EG op deze post niet afzonderlijk aangeboden draadloze handsets voor lijntelefonie en afzonderlijk aangeboden draadloze headsets (combinatie van een hoofdtelefoon en een microfoon) met belfunctie. Naar het oordeel van de rechtbank voldoet de headset echter niet aan deze beschrijvingen, zodat de hier genoemde uitzonderingen daarop niet van toepassing zijn. Anders dan eiseres heeft betoogd, is de rechtbank van oordeel dat een headset niet hetzelfde is als een handset. Een handset is een draadloze telefoon die via een basisstation op het net is aangesloten en waarbij de handset, anders dan de headset, beschikt over belfunctionaliteiten, zoals het kiezen van een nummer, het tot stand brengen van een verbinding en het beëindigen van een gesprek. De headset ontbeert de belfunctie en maakt slechts, via de USB-connector, contact met de software op de computer die de verbindings- en belfunctie vervult en waarbij de headset slechts een hulpmiddel is ten behoeve van het gebruikersgemak.
5.5.6. Dat de headset is bestemd om (uitsluitend) te worden gebruikt voor communicatie met toestellen voor lijntelefonie, zoals door eiseres is gesteld, is onvoldoende aannemelijk gemaakt en de rechtbank acht dit voorts zeer onwaarschijnlijk. Indeling onder postonderverdeling 8518 30 20 ligt daarom niet in de rede. Van een telefoonhoorn als hier bedoeld, is volgens de rechtbank geen sprake.
5.6. Met inachtneming van het hiervoor gestelde moet de headset worden ingedeeld onder post 8518, onderverdeling 8518 30 95. Het beroep dient ongegrond te worden verklaard.
6. Proceskosten
De rechtbank ziet geen aanleiding voor een proceskostenveroordeling.
7. Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. M.C.A. Onderwater, voorzitter, mr. A. Roke en
mr. A. van Dongen, rechters, in tegenwoordigheid van mr. E. Hoekman, griffier. De beslissing is in het openbaar uitgesproken op 22 maart 2012.
Afschrift verzonden aan partijen op:
De rechtbank heeft geen bezwaar tegen afgifte door de griffier van een afschrift van de uitspraak in geanonimiseerde vorm.
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kunnen partijen binnen zes weken na de verzenddatum hoger beroep instellen bij het gerechtshof te Amsterdam (douanekamer), Postbus 1312, 1000 BH Amsterdam.
Bij het instellen van hoger beroep dient het volgende in acht te worden genomen:
1 - bij het beroepschrift wordt een afschrift van deze uitspraak overgelegd;
2 - het beroepschrift moet ondertekend zijn en ten minste het volgende vermelden:
a. de naam en het adres van de indiener;
b. een dagtekening;
c. een omschrijving van de uitspraak waartegen het hoger beroep is ingesteld;
d. de gronden van het hoger beroep.