Uitspraak
RECHTBANK HAARLEM
Sector kanton
Locatie Haarlem
zaak/rep.nr.: 398682/ AO VERZ 08-668
datum uitspraak: 6 november 2008
BESCHIKKING ONTBINDING ARBEIDSOVEREENKOMST
inzake
[verzoeker]
te [woonplaats]
verzoeker
hierna: [verzoeker]
gemachtigde: mr. P.C. van der Kuyl
tegen
commanditaire vennootschap ABC UITGEVERS C.V.
te Haarlem
verweerster
hierna: ABC
gemachtigde: mr. P.A. Nabben
De procedure
Op 22 september 2008 is ter griffie een verzoekschrift ontvangen van [verzoeker]. ABC heeft een verweerschrift ingediend.
De mondelinge behandeling van de zaak heeft plaatsgevonden op 28 oktober 2008. Op deze zitting hebben partijen hun standpunten nader toegelicht. De gemachtigden hebben pleitnotities overgelegd. De griffier heeft aantekeningen gemaakt van wat partijen verder naar voren hebben gebracht. Beide partijen hebben producties in het geding gebracht.
De feiten
a. [verzoeker], 54 jaar oud, is sinds 1 juli 1980 bij (de rechtvoorgangers van) ABC in dienst, laatstelijk in de functie van commercieel manager en managing director/manager België/Luxemburg en Frankrijk tegen een salaris van € 6.451,99 bruto per maand exclusief vakantiegeld en een 13e maand.
b. [verzoeker] heeft steeds goed gefunctioneerd. Hij is in de loop van de jaren een vertrouwensfunctie gaan vervullen. De verstandhouding met zijn leidinggevende [XXX], business unit director van de Bisode Business Information Group, de eigenares van ABC, is steeds uitstekend geweest.
c. Op 22 januari 2008 heeft [XXX] aan [verzoeker] en de andere medewerkers meegedeeld dat [YYY] was benoemd tot managing director ABC Groep, een functie die [XXX] tot dan toe had bekleed, en dat [XXX] zou terugkeren naar zijn functie van voorzitter van het bestuur. [YYY] heeft diezelfde dag nog zijn intrede gedaan in het bedrijf.
d. Op 28 januari 2008 heeft [verzoeker] zich ziek gemeld. Zijn huisarts heeft geoordeeld dat [verzoeker] overspannen was en [verzoeker] is medicatie voorgeschreven.
e. Op 29 januari 2008 heeft ABC [verzoeker] laten uitschrijven uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel als tekenbevoegd commercieel manager.
f. In maart 2008 is het kantoor van [verzoeker] ontruimd en de inventaris is over meerdere ruimten verdeeld.
g. Op advies van de bedrijfsarts is een mediationtraject gestart, dat eind mei 2008 zonder resultaat is stopgezet.
h. Op 2 juli 2008 heeft de bedrijfsarts geconcludeerd dat [verzoeker] arbeidsongeschikt is voor eigen en ander werk en zijn advies luidde dat [verzoeker] (zijn) werkzaamheden pas (gedoseerd) oppakt nadat het arbeidsconflict is opgelost.
Het verzoek
[verzoeker] verzoekt ontbinding van de arbeidsovereenkomst wegens veranderingen in de omstandigheden.
Ter toelichting stelt [verzoeker] – samengevat – het volgende. [verzoeker] is overvallen met de benoeming van een vervanger van [XXX]. Voor [verzoeker] werd die dag en de dagen daarop steeds duidelijker dat [YYY] een andere manier van leidinggeven voorstond dan [XXX] en dat [verzoeker] met het aantreden van [YYY] gedegradeerd was tot manager van de vestigingen België, Luxemburg en Frankrijk. Voorheen had [verzoeker] carte blanche ten aanzien van de bedrijfsvoering, maar [YYY] deelde hem mee dat [verzoeker] voortaan niet meer de bevoegdheid zou hebben om over vervanging van laptops voor die vestigingen te beslissen en dat [YYY] alle rekeningen wilde zien. Ook raakte [verzoeker] zijn kantoorruimte kwijt omdat [YYY] die ruimte te representatief voor [verzoeker] vond. Op 25 januari 2008 bleek dat [verzoeker] op aanwijzing van [YYY] en in afwijking van de gebruikelijke gang van zaken geen inzage meer kreeg in de weekcijfers. Gevoegd bij de moeilijke situatie waarin [verzoeker] privé verkeerde vanwege de ongeneeslijke ziekte van zijn vrouw en de gebeurtenissen eerder die week was dit de druppel die de emmer deed overlopen. Na zijn ziekmelding heeft ABC geen enkele belangstelling getoond voor het welzijn van [verzoeker]. Integendeel, hij werd meteen uitgeschreven uit het Handelsregister zonder navraag of mededeling daarover van de zijde van ABC. Ook is de toegang van [verzoeker] tot diverse (email)accounts en tools afgesloten en kreeg hij niet tijdig de benodigde nieuwe SIM-kaart voor zijn mobiele telefoon.
[verzoeker] heeft zich altijd vol en met hart voor de zaak voor ABC ingezet en nu wordt hij op onbehoorlijke wijze aan de kant geschoven. Deze vertrouwensbreuk is veroorzaakt door de handelingen van ABC en zij heeft volstrekt onvoldoende gewerkt aan de oplossing van het conflict; zelfs haar mediationpoging was halfslachtig. ABC heeft [verzoeker] daardoor genoodzaakt om zelf een verzoek tot ontbinding in te dienen.
[verzoeker] komt onder deze omstandigheden een vergoeding naar billijkheid toe welke [verzoeker] stelt op € 416.573,01 gebaseerd op een correctiefactor van 1,5.
Het verweer
ABC concludeert primair tot afwijzing van het verzoek. Voor het geval de arbeidsovereenkomst toch wordt ontbonden, verzoekt ABC om [verzoeker] geen vergoeding toe te kennen.
Ter toelichting voert ABC – samengevat – het volgende aan. Er is geen noodzaak voor [verzoeker] om de arbeidsovereenkomst te laten ontbinden. Ongeacht de benaming is de inhoud van zijn functie ook na de benoeming van [YYY] gelijk gebleven, zoals ABC dat aan de andere werknemers ook heeft meegedeeld. Ook is er nog steeds een ingerichte werkplek voor [verzoeker] beschikbaar. Na slechts drie dagen met [YYY] te hebben samengewerkt heeft [verzoeker] zich ziek gemeld. [verzoeker] heeft geëmotioneerd aan de Financial manager [ZZZ] meegedeeld dat hij weg wilde bij ABC. Op die mededeling heeft ABC de zakelijke beslissing genomen om [verzoeker] even geen tekenbevoegdheid te geven totdat meer helderheid in de situatie zou zijn ontstaan. De beslissing van ABC om [verzoeker] (tijdelijk) niet te confronteren met het dagelijkse emailverkeer was niet onzorgvuldig. De Belgische emailaccount van [verzoeker] was wel afgesloten, maar [verzoeker] beschikt nog over een ander emailaccount. ABC heef [verzoeker] toegezegd bij zijn terugkeer alle toegangen en accounts direct weer open te stellen. Het is juist [verzoeker] geweest die zich star heeft opgesteld. Omdat [verzoeker] zelf dit ontbindingsverzoek heeft ingediend, geldt als uitgangspunt een correctiefactor van 0. Gezien de lange staat van dienst van [verzoeker] biedt ABC uit coulance een vergoeding aan ter grootte van vier maandsalarissen inclusief vakantiegeld.
De beoordeling van het verzoek
1. De kantonrechter heeft zich ervan vergewist dat het verzoek geen verband houdt met het bestaan van een opzegverbod als bedoeld in artikel 7:685 lid 1 BW Pro.
2. ABC heeft [verzoeker] koud geconfronteerd met de opvolger van [XXX], vlak voordat deze benoeming aan het overige personeel werd aangekondigd, dit alles op de dag van indiensttreding van [YYY]. ABC heeft zich hierbij geen of onvoldoende rekenschap gegeven van het feit dat deze benoeming voor [verzoeker] gezichtsverlies zou opleveren. Doordat [XXX] sporadisch op het kantoor van ABC in Nederland aanwezig was vanwege zijn drukke werkzaamheden in het buitenland, gold [verzoeker] als eerste aanspreekpunt en zat hij in Nederland de managamentteamvergaderingen voor. Verder was hij voor Frankrijk en België/Luxemburg de managing director. ABC heeft wel gesteld maar niet met feiten onderbouwd en dus niet aannemelijk gemaakt dat die benoeming geen enkel verschil maakte voor de positie van [verzoeker]. Het staat immers als onvoldoende gemotiveerd betwist vast dat [verzoeker] in de zeer korte tijd dat hij met [YYY] heeft gewerkt al in zijn bevoegdheden werd beknot, onder meer ter zake van de dagelijkse bedrijfsvoering van de vestigingen in Frankrijk en België/Luxemburg en doordat hij geen inzicht meer kreeg in de weekcijfers.
3. Doordat de veerkracht van [verzoeker] in januari 2008 al was afgenomen door het leed dat hij in zijn persoonlijk leven had te dragen, moet worden aangenomen dat de benoeming van [YYY] en de hiervoor besproken gevolgen daarvan voor de feitelijke positie van [verzoeker] bij ABC hem in korte tijd zo sterk uit het lood heeft geslagen dat hij binnen een week overspannen thuis zat. Dit al bestaande afgenomen incasseringsvermogen van [verzoeker], waarvan ABC op de hoogte was en waar zij tot 22 januari 2008 ook begrip en medeleven voor had getoond, kan ABC weliswaar niet worden toegerekend, maar dat geldt wel voor de voormelde koude confrontatie met de nieuwe managing director en de beknotting van de bevoegdheden van [verzoeker]. In dit verband had ABC als een goed werkgever tenminste onderzoek moeten doen naar de oorzaak van de ziekmelding, en vervolgens zich alle mogelijke inspanning moeten getroosten om de situatie van arbeidsongeschiktheid- in het belang van de werknemer- op te lossen. Overigens moet een werkgever volgens stringente wettelijke regels de werknemer die zich wegens overspannenheid ziek meldt, vanaf aanvang begeleiden naar terugkeer in het eigen werk.
4. ABC heeft zich ook niet nader bij [verzoeker] geïnformeerd over de gestelde (en door [verzoeker] betwiste) emotionele mededeling van [verzoeker] dat hij bij ABC weg wilde. Zij heeft zonder aarzelen [verzoeker] onmiddellijk als tekeningsbevoegde uitgeschreven uit het Handelsregister, en hem in meerdere opzichten buitengesloten van bedrijfsinformatie. ABC voert voor dat laatste wel aan dat [verzoeker] zelf om een email-blokkade had gevraagd, maar daarvan is niet gebleken; [verzoeker] heeft volgens de in het geding gebrachte berichtenwisseling enkel meegedeeld niet steeds alle e-mails te zullen lezen.
5. Uit de verhuizing van het bureau van [verzoeker] vanuit zijn kantoor naar de vergaderzaal en van zijn kasten naar nog een andere ruimte blijkt verder geenszins de door ABC beleden intentie om [verzoeker] terug te laten keren in zijn oude functie. De doorhaling van zijn tekenbevoegdheid bij het Handelsregister en het volledige gebrek aan belangstelling van de kant van ABC jegens [verzoeker] voor zijn ziekteproces ondergraven dat standpunt van ABC nog verder. Daarom valt goed te begrijpen dat [verzoeker] zich door ABC op onheuse wijze opzij gezet voelt.
6. Door ook ter zitting geen enkele aarzeling over de juistheid van haar handelwijze te tonen, miskent ABC dat goed werkgeverschap inhoudt dat zij verplicht is om [verzoeker], direct na zijn ziekmelding wegens overspannenheid, te begeleiden naar zo snel mogelijke terugkeer in de eigen functie. Het valt te begrijpen dat de houding en gedragingen van ABC averechts hebben werkten. De door [verzoeker] gestelde -en ter zitting ook duidelijk geworden- vertrouwensbreuk die daarvan het gevolg is, moet dan ook aan ABC worden toegerekend. ABC heeft [verzoeker] hiermee geen andere keus gelaten dan zelf ontbinding te verzoeken. Er zijn dus voldoende gewichtige redenen om de arbeidsovereenkomst op korte termijn te doen eindigen. De arbeidsovereenkomst zal dan ook tegen 1 december 2008 worden ontbonden.
7. Uit het voorgaande volgt reeds dat aan [verzoeker] in verband met de ontbinding naar billijkheid een vergoeding toekomt. Onder de hiervoor geschetste omstandigheden is er geen aanleiding om de hoogte van die vergoeding anders te beoordelen dan wanneer ABC als werkgever de ontbinding had verzocht, zoals door ABC is bepleit. Volgens de toelichting op het geldende beleid is het “principieel onjuist om er van uit te gaan dat de aanbevelingen niet voor verzoeken van beide partijen zouden gelden”. Dit kan slechts anders zijn ingeval van een werknemersverzoek waarbij de ontbindingsgrond in de risicosfeer van de werknemer ligt. Daarvan is in het onderhavige geval geen sprake.
8. Uit hetgeen hiervoor is overwogen blijkt eenduidig dat de kantonrechter van oordeel is dat de vertrouwensbreuk tussen partijen het gevolg is van de houding en handelwijze van ABC vanaf de indiensttreding van [YYY], en meer in het bijzonder vanaf het moment waarop [verzoeker] zich met klachten van overspannenheid ziek heeft gemeld. Dit leidt ertoe dat de door [verzoeker] gevraagde vergoeding, die is berekend naar een correctiefactor van 1,5, recht doet aan de omstandigheden van het geval, en daarmee billijk is. Hierbij is meegewogen dat [verzoeker] een zeer lang dienstverband met ABC achter de rug heeft, en gelet op zijn leeftijd geen al te gunstige positie op de arbeidsmarkt inneemt. Aan [verzoeker] wordt daarom een vergoeding van € 416.573,00 toegekend. Het verzoek is dus volledig toewijsbaar en de zaak kan bij eindbeslissing worden afgedaan.
9. Hetgeen partijen verder nog naar voren hebben gebracht behoeft geen bespreking meer, nu dit in het licht van hetgeen in deze beschikking is vastgesteld en overwogen, niet tot een andere beslissing kan leiden.
10. Gelet op de uitkomst van deze procedure is er aanleiding om ABC te veroordelen in de kosten daarvan.
Beslissing
De kantonrechter:
ontbindt de arbeidsovereenkomst tegen 1 december 2008;
kent aan [verzoeker] ten laste van ABC een vergoeding toe van € 416.573,00 bruto, ineens te voldoen, als aanvulling op ingevolge sociale verzekeringswetten te ontvangen uitkeringen dan wel elders te verwerven lager inkomen uit arbeid;
veroordeelt voor zover nodig ABC tot betaling van die vergoeding;
verklaart deze beschikking uitvoerbaar bij voorraad;
veroordeelt ABC in de kosten van de procedure, aan de zijde van [verzoeker] begroot op € 107,00 voor vast recht en € 500,00 voor salaris gemachtigde.
Deze beschikking is gegeven door mr. J.H. Dubois en uitgesproken op de openbare terechtzitting van bovengenoemde datum.