Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Team Jeugd- en Zorgrecht
Zaak-/rekestnr.: C/09/700842 / FA RK 26-2230
Datum beschikking: 19 maart 2026
Machtiging tot het verlenen van verplichte zorg
Beschikkingnaar aanleiding van het door de officier van justitie ingediende verzoek tot het verlenen van een zorgmachtiging als bedoeld in artikel 7:11 van Pro de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz), ten aanzien van:
[betrokkene] ,
hierna te noemen: betrokkene,
geboren op [geboortedatum] 2003 te [geboorteplaats] ,
wonende te [woonplaats] ,
thans verblijvende in de accommodatie [accommodatie] , locatie [locatie] , te [plaats] ,
advocaat: mr. M. Lindhout te Den Haag.
ProcesverloopBij verzoekschrift, ingekomen ter griffie op 5 maart 2026 heeft de officier van justitie verzocht om een zorgmachtiging.
Bij het verzoekschrift zijn de volgende bijlagen gevoegd:
- een op 4 maart 2026 ondertekende medische verklaring van S. van der Padt, psychiater, die betrokkene heeft onderzocht maar niet bij de behandeling betrokken was;
- een blanco zorgkaart van 27 februari 2026;
- een zorgplan van 20 februari 2026;
- de bevindingen van de geneesheer-directeur van 4 maart 2026;
- een uittreksel uit de justitiële documentatie;
- een brief van 13 februari 2026 van de officier van justitie waaruit blijkt dat er geen recente relevante politiegegevens met betrekking tot betrokkene zijn.
De mondelinge behandeling van het verzoek heeft plaatsgevonden op 19 maart 2026. Daarbij zijn gehoord:
- betrokkene, bijgestaan door zijn advocaat;
- de psychiater, de heer [naam] .
Omdat door de officier van justitie een nadere toelichting op of motivering van het verzoek niet nodig werd geacht en het de rechtbank ter zitting is gebleken dat diens aanwezigheid ook niet noodzakelijk was om tot een inhoudelijke beslissing te kunnen komen, is de officier van justitie niet gehoord.
Standpunten ter zitting
Betrokkene heeft ter zitting aangegeven dat hij het prima vindt als hij opgenomen blijft. De advocaat heeft door de toestand van betrokkene niet inhoudelijk met hem over het verzoek kunnen spreken. De advocaat van betrokkene heeft zich daarom gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank met betrekking tot het verzoek en met betrekking tot de toe te wijzen vormen van verplichte zorg.
De psychiater heeft ter zitting naar voren gebracht dat betrokkene in een manisch psychotische toestand in het kader van zijn bipolaire stoornis is opgenomen. Vanwege agressie en agitatie is hij in de Extra Beveiligde Kamer (EBK) geplaatst. Vervolgens heeft betrokkene een katatoon beeld ontwikkeld. Er wordt op dit moment onvoldoende verbetering gezien in het toestandsbeeld, wat kan leiden tot levensgevaar. Wanneer een hogere dosis medicatie niet leidt tot verbetering bij betrokkene, zal mogelijk ECT moeten worden ingezet. Vanwege de ambivalentie van betrokkene met betrekking tot het accepteren van de noodzakelijke medicatie en therapie, is een zorgmachtiging nodig. De psychiater achter het daarbij noodzakelijk dat verplichte zorg in vorm van het toedienen van vocht en voeding wordt toegewezen, omdat uit de labwaardes van betrokkene naar voren komt dat hij ondervoed begint te raken. Hoewel eerst zal worden geprobeerd om betrokkene te motiveren meer te eten, is het voorzienbaar dat het verplicht toedienen van vocht en voeding noodzakelijk zal worden.
Beoordeling
Op 16 maart 2026 is door de rechtbank een machtiging tot voortzetting van de crisismaatregel verleend tot en met 9 maart 2026.
Uit de overgelegde stukken is gebleken dat betrokkene lijdt aan psychische stoornissen, te weten een bipolaire-I-stoornis, een stoornis in cannabisgebruik en een vermijdende persoonlijkheidsstoornis.
Deze stoornissen leiden tot ernstig nadeel, gelegen in:
-ernstig lichamelijk letsel;
-ernstige psychische schade;
-ernstige immateriële schade;
-ernstige financiële schade;
-ernstige verwaarlozing;
-maatschappelijke teloorgang;
-ernstig verstoorde ontwikkeling voor of van betrokkene of een ander;
-de situatie dat betrokkene met hinderlijk gedrag agressie van anderen oproept.
Betrokkene is al langere tijd bekend met psychiatrische problematiek en middelengebruik. Tijdens een manisch-psychotische episode is er onder meer sprake van verwaarlozing van de lichamelijke gezondheid. Ook kan betrokkene zich dan agressief en dreigend opstellen jegens zijn familie en in de openbare ruimte. De relatie van betrokkene met zijn familie is hierdoor onder aanzienlijke spanning komen te staan. Als gevolg van de psychiatrische problematiek heeft betrokkene een achterstand opgelopen in zijn opleiding en ontwikkeling. Tegelijkertijd overschat hij zijn mogelijkheden en loopt hiermee ernstig financieel risico. Verder vertoont hij tijdens een manisch-psychotische episode seksueel ontremd gedrag. Voor de huidige opname heeft betrokkene zich suïcidaal geuit en zwierf hij rond in Amsterdam. Ook had betrokkene getracht zijn vader te wurgen. Tijdens de opname heeft betrokkene neus aan neus gestaan met een medepatiënt, seksueel ontremd gedrag getoond naar medewerkers, naakt rondgelopen in de EBK en de arts ervan beschuldigd dat zij hem heeft verkracht. Betrokkene vertoont ondertussen al enige tijd katatone kenmerken. Wanneer deze katatone kenmerken niet verholpen worden, kan dit een ernstig gevaar voor betrokkene met zich meebrengen. Ook veroorzaken onbehandelde psychoses op lange termijn blijvende hersenschade.
Om het ernstig nadeel af te wenden, de geestelijke gezondheid van betrokkene te herstellen zodanig dat hij zijn autonomie zoveel mogelijk herwint en de door de stoornis bedreigde of aangetaste fysieke gezondheid van betrokkene te stabiliseren of te herstellen, heeft betrokkene zorg nodig.
Gebleken is dat er geen mogelijkheden voor passende zorg op vrijwillige basis zijn. Betrokkene weigert zijn medicatie en is sinds 11 februari 2026 wegens snelle overprikkeling, onstuurbaar manisch gedrag, fysiek verzet en grensoverschrijdend gedrag jegens vrouwelijk personeel continu ingesloten in de EBK. Om die reden is verplichte zorg nodig.
De in het verzoekschrift genoemde vormen van zorg zijn gebaseerd op de medische verklaring, het zorgplan en het advies van de geneesheer-directeur. Deze vormen van verplichte zorg zijn door de rechtbank tijdens de mondelinge behandeling besproken.
Gelet op het voorgaande acht de rechtbank de volgende vormen van verplichte zorg noodzakelijk om het ernstig nadeel af te wenden:
- toedienen van vocht;
- toedienen van voeding;
- toedienen van medicatie;
- verrichten medische controles;
- andere medische handelingen en therapeutische maatregelen;
- beperken van de bewegingsvrijheid;
- insluiten;
- uitoefenen van toezicht op betrokkene;
- onderzoek aan kleding of lichaam;
- onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;
- controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen;
- aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen;
- opnemen in een accommodatie.
Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben. De verplichte zorg is bovendien evenredig en naar verwachting effectief. Uit de stukken blijkt verder dat bij het bepalen van de juiste zorg rekening is gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen, alsmede met de veiligheid van betrokkene.
Conform artikel 6:4 lid 2 Wvggz Pro is de rechtbank bevoegd om - in afwijking van het verzoek van de officier van justitie - vormen van verplichte zorg toe te voegen om het ernstig nadeel af te wenden. De rechtbank is van oordeel dat de vorm van verplichte zorg ‘toedienen van vocht en voeding’ noodzakelijk is om het ernstig nadeel af te wenden. Deze vorm van verplichte zorg is nodig om te voorkomen dat betrokkene verder ondervoed raakt.
Gelet op het voorgaande is voldaan aan de criteria voor en doelen van verplichte zorg als bedoeld in de Wvggz. De zorgmachtiging zal worden verleend.
Beslissing
De rechtbank:
verleent een zorgmachtiging ten aanzien van:
[betrokkene] ,
geboren op [geboortedatum] 2003 te [geboorteplaats] ,
inhoudende dat bij wijze van verplichte zorg de volgende maatregelen kunnen worden getroffen:
- toedienen van vocht;
- toedienen van voeding;
- toedienen van medicatie;
- verrichten medische controles;
- andere medische handelingen en therapeutische maatregelen;
- beperken van de bewegingsvrijheid;
- insluiten;
- uitoefenen van toezicht op betrokkene;
- onderzoek aan kleding of lichaam;
- onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;
- controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen;
- aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen;
- opnemen in een accommodatie.
bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met 19 september 2026.
Deze beschikking is gegeven door mr. O.F. Bouwman, rechter, bijgestaan door mr. M. van Leeuwen als griffier, en uitgesproken ter openbare zitting van 19 maart 2026.